Lực lượng Houthi ở Yemen đã mở mặt trận mới trong cuộc xung đột tại Trung Đông hôm 28-3 khi tuyên bố tiến hành 2 đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Israel trong vòng chưa đến 24 giờ. Quân đội Israel cho biết các cuộc tấn công đã bị đánh chặn, song Houthi khẳng định sẽ tiếp tục làm thế để ủng hộ Iran và "các mặt trận kháng chiến tại Lebanon, Iraq, Palestine".

Giới phân tích nhận định việc nhóm này tham gia cuộc xung đột đánh dấu một bước leo thang đáng lo ngại, kéo theo những hệ lụy đáng kể, đặc biệt là đối với sự ổn định và hoạt động xuất khẩu dầu của khu vực, cũng như thương mại toàn cầu. Liên hợp quốc hôm 28-3 đã lên tiếng kêu gọi Houthi kiềm chế, không tiếp tục can dự vào cuộc xung đột ở Trung Đông.

Houthi tuyên bố tham chiến đúng vào thời điểm Iran siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz - một nút thắt quan trọng đối với khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Điều này làm dấy lên lo ngại Houthi sẽ một lần nữa làm gián đoạn giao thương ở biển Đỏ bằng cách phong tỏa eo biển Bab al-Mandeb.

Trong cuộc xung đột tại Dải Gaza trước đó, Houthi đã tận dụng vị trí dọc bờ biển Đỏ để tấn công các tàu mà họ cho là có liên hệ với Israel và Mỹ, gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động vận tải biển trong khu vực. Nếu xung đột tiếp tục leo thang, nhóm này nhiều khả năng lặp lại các hành động tương tự.

Trong kịch bản nghiêm trọng hơn, Houthi có thể tiến tới phong tỏa eo biển Bab al-Mandeb, nằm ở cực Nam biển Đỏ và là tuyến hàng hải then chốt giữa châu Âu và châu Á. Giữa lúc eo biển Hormuz bị gián đoạn, Bab al-Mandeb trở thành tuyến vận chuyển quan trọng đối với xuất khẩu dầu của các nước vùng Vịnh. Nếu eo biển này cũng bị phong tỏa, hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của khu vực sẽ đối mặt rủi ro lớn hơn nữa.

Nằm giữa bán đảo Ả Rập và châu Phi, eo biển Bab al-Mandeb kết nối biển Đỏ với vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Sau khi kênh đào Suez được xây dựng ở miền Bắc Ai Cập, Bab al-Mandeb trở thành một phần của tuyến hàng hải huyết mạch nối Địa Trung Hải với châu Á, cho phép dầu mỏ và khí tự nhiên từ vùng Vịnh được vận chuyển tới các thị trường châu Âu. Trong nửa đầu năm 2025, theo hãng tin Anadolu, lượng dầu vận chuyển qua kênh đào Suez đạt trung bình 4,9 triệu thùng/ngày, trong khi qua eo biển Bab al-Mandeb là 4,2 triệu thùng/ngày.

Kể từ khi chiến sự mới nhất bùng phát ở Trung Đông, Ả Rập Saudi đã đẩy mạnh xuất khẩu dầu qua đường ống Đông - Tây, giúp tránh eo biển Hormuz. Đường ống này vận chuyển dầu thô từ khu vực Abqaiq ở miền Đông tới thành phố cảng Yanbu bên bờ biển Đỏ, hiện vận hành với công suất tối đa khoảng 7 triệu thùng/ngày. Các đoàn tàu chở dầu đã chuyển hướng tới cảng Yanbu để nhận hàng, giúp giảm bớt sức ép lên nguồn cung toàn cầu. Xuất khẩu dầu thô qua cảng này hiện đạt khoảng 5 triệu thùng/ngày.

Dù vậy, tuyến Yanbu chỉ bù đắp được một phần thiệt hại nguồn cung do eo biển Hormuz bị phong tỏa. Khoảng 15 triệu thùng dầu thô được vận chuyển qua eo biển này mỗi ngày trước khi chiến sự nổ ra. Sau khi lực lượng Houthi tuyên bố tham chiến, thị trường dầu mỏ lo ngại biển Đỏ có thể trở thành mặt trận mới.

Dù vậy, theo trang Bloomberg, Houthi hiện chưa phát tín hiệu sẽ tấn công tàu chở dầu đi qua biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandeb. Tuy nhiên, ông Mohammed Mansour, Thứ trưởng Bộ Thông tin trong bộ máy chính quyền của Houthi tại Yemen, hôm 28-3 nói với đài Al-Araby (Qatar) rằng lực lượng này không loại trừ khả năng đóng cửa eo biển Bab al-Mandeb.

Nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng

Pakistan đang nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực khi tổ chức cuộc họp với bộ trưởng ngoại giao các nước Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ, Ả Rập Saudi tại thủ đô Islamabad vào hai ngày 29 và 30-3.

Phát biểu trước thềm cuộc gặp, Bộ trưởng Ngoại giao Ai Cập Badr Abdelatty cho biết các nỗ lực của 4 nước nói trên nhằm thiết lập "kênh đối thoại trực tiếp" giữa Mỹ và Iran. Pakistan hiện đóng vai trò cầu nối trong việc chuyển tải thông điệp giữa các quan chức Iran và Mỹ trong lúc xung đột tiếp diễn.

Trước cuộc họp, Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan Ishaq Dar đã điện đàm với người đồng cấp Abbas Araghchi của Iran hôm 28-3. Theo Bộ Ngoại giao Pakistan, ông Dar kêu gọi "chấm dứt mọi cuộc tấn công và hành động thù địch" trong khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao Pakistan cũng cho biết Iran đã đồng ý cho phép thêm 20 tàu treo cờ Pakistan đi qua eo biển Hormuz những ngày tới. Theo AP, quan chức này cho rằng đây là cử chỉ tích cực, mang tính xây dựng từ phía Iran, đồng thời là bước đi có ý nghĩa hướng tới hạ nhiệt căng thẳng và sẽ củng cố các nỗ lực vì hòa bình.

Trong khi đó, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 28-3 cũng điện đàm về tình hình Trung Đông và các nỗ lực nhằm khôi phục hòa bình. Thủ tướng Sharif cho biết Pakistan đang tăng cường tiếp xúc ngoại giao với Mỹ, các nước vùng Vịnh và quốc gia Hồi giáo khác. Theo Tân Hoa Xã, Tổng thống Pezeshkian nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng lòng tin nhằm thúc đẩy đối thoại và nỗ lực trung gian hòa giải.

Chuẩn bị cho giai đoạn mới của cuộc xung đột

Theo Washington Post , Lầu Năm Góc đang chuẩn bị cho các kịch bản leo thang căng thẳng hơn ở Trung Đông. Hàng nghìn binh sĩ và lính thủy đánh bộ Mỹ đã được điều động tới khu vực, nhằm sẵn sàng cho một giai đoạn tiếp theo của cuộc xung đột nếu Nhà Trắng đưa ra quyết định.

Tuy nhiên, các phương án đang được cân nhắc không phải là một cuộc tấn công toàn diện. Thay vào đó, giới chức Mỹ đề cập tới khả năng tiến hành các cuộc đột kích hạn chế, với sự tham gia của lực lượng đặc nhiệm và các đơn vị bộ binh thông thường - một hình thức can thiệp linh hoạt hơn.

Dù ở quy mô nào, lực lượng Mỹ vẫn có thể đối mặt với nhiều rủi ro, bao gồm các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tên lửa, hỏa lực từ mặt đất và các thiết bị nổ tự chế.

Trước đó, trong một bài đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Bảy (28/3), Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) thông báo: "Các thủy thủ và lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu USS Tripoli (LHA 7) đã đến khu vực chịu trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ vào ngày 27/3. Chiếc tàu tấn công đổ bộ này đóng vai trò là soái hạm của Nhóm sẵn sàng đổ bộ Tripoli/Đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến số 31. Lực lượng này bao gồm khoảng 3.500 thủy thủ và lính thủy đánh bộ, cùng nhiều máy bay vận tải, máy bay chiến đấu tấn công và nhiều phương tiện đổ bộ, tác chiến khác".

Quan điểm của Nhà Trắng

Những ngày gần đây, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa ra những tín hiệu trái chiều - từ những tuyên bố về mong muốn chấm dứt xung đột đến những cảnh báo về khả năng leo thang.

Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt nhấn mạnh, rằng các hoạt động chuẩn bị của Lầu Năm Góc nhằm mục đích mở rộng lựa chọn cho tổng thống, không đồng nghĩa với việc quyết định đã được đưa ra.

"Nhiệm vụ của Lầu Năm Góc là chuẩn bị mọi thứ để tạo điều kiện tối đa cho Tổng tư lệnh. Điều đó không có nghĩa là Tổng thống Trump đã đưa ra quyết định", bà Karoline Leavitt nói.

Trước đó, Thư ký báo chí Nhà Trắng cũng cảnh báo, nếu Tehran không từ bỏ tham vọng hạt nhân, Mỹ sẵn sàng tiến hành các đòn tấn công quyết liệt.

Các mục tiêu và mốc thời gian dự kiến

Theo Washington Post , các phương án đang được xem xét có thể bao gồm những cuộc đột kích kéo dài tại khu vực ven biển gần eo biển Hormuz, trong đó có khả năng kiểm soát tạm thời một số hòn đảo do Iran quản lý.

Thời gian thực hiện vẫn chưa rõ ràng. Một số nguồn tin cho rằng chiến dịch có thể kéo dài "vài tuần", trong khi các đánh giá khác cho rằng thời gian có thể lên tới "vài tháng".

Phản ứng của Iran

Trong một tuyên bố hôm Chủ nhật (29/3), Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ đang âm thầm chuẩn bị cho một cuộc tấn công trên bộ bất chấp việc công khai tham gia vào các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt xung đột.

Ông Mohammad Bagher Ghalibaf cho rằng Washington đang phát đi thông điệp đối thoại nhưng đồng thời xây dựng kế hoạch quân sự. Quan chức này cũng cảnh báo Iran sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu lực lượng Mỹ triển khai trên thực địa.

"Đối phương công khai đưa ra các thông điệp đàm phán và đối thoại trong khi bí mật lên kế hoạch tấn công trên bộ... Quân đội của chúng tôi đang chờ đợi sự xuất hiện của binh lính Mỹ trên mặt đất", hãng thông tấn IRNA dẫn lời ông Ghalibaf.

Ngày 29/3, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết lực lượng vũ trang nước này đang "chờ đợi" quân đội Mỹ, đồng thời cáo buộc Mỹ "bí mật lên kế hoạch thực hiện cuộc tấn công trên bộ" trong khi vẫn đề cập đến cuộc đàm phán với Iran .

"Đối phương công khai phát đi thông điệp về đàm phán và đối thoại, nhưng lại bí mật lên kế hoạch tấn công trên bộ. Họ không biết rằng quân nhân Iran đang chờ lính Mỹ đổ bộ, sẵn sàng tung đòn hủy diệt đối phương và trừng phạt dứt điểm những đồng minh khu vực của họ" , ông Ghalibaf nhấn mạnh.

Ông Ghalibaf tiếp tục cho hay: "Mỹ nói về những khát vọng của mình, trình bày những gì họ không đạt được trong cuộc xung đột thông qua danh sách 15 điểm cần theo đuổi bằng biện pháp ngoại giao".

Chủ tịch Quốc hội Iran cũng kêu gọi toàn thể người dân Iran đoàn kết và nhấn mạnh đất nước đang trong "cuộc chiến toàn cầu lớn" và "ở giai đoạn nguy cấp nhất".

“Chừng nào người Mỹ còn tìm cách buộc Iran đầu hàng, câu trả lời của chúng tôi dành cho họ vẫn luôn rõ ràng: 'Chúng tôi sẽ không bao giờ chấp nhận sự sỉ nhục'", ông Ghalibaf nói.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Pakistan tổ chức cuộc thảo luận giữa với Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Ả Rập Xê-út nhằm mục đích giảm leo thang xung đột ở Trung Đông . Trong khi đó, Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) thông tin tàu USS Tripoli chở 3.500 binh sĩ Mỹ đã đến Trung Đông và Lầu Năm Góc đang cân nhắc bước đi tiếp theo.

Về phía Israel, người phát ngôn Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), ông Nadav Shoshani cho biết chỉ còn vài ngày nữa, IDF sẽ tấn công trúng tất cả mục tiêu ở Iran mà họ xếp vào loại "ưu tiên hàng đầu".

Những mục tiêu được chia thành nhiều nhóm khác nhau, “có thể là nơi sản xuất tên lửa đạn đạo, sản xuất vũ khí, hạt nhân, trung tâm chỉ huy và kiểm soát,...” và trong mỗi nhóm lại có nhiều hạng mục khác nhau.

Cuối tuần qua, IDF cũng tấn công 2 nhà máy thép ở Iran, trong đó có một nhà máy sử dụng vật liệu phóng xạ và một nhà máy sản xuất nước nặng ở Arak, nơi sản xuất plutonium quan trọng.

Theo ông Shoshani, IDF cũng từng tấn công nhà máy sản xuất nước nặng ở Arak trong cuộc tấn công hồi tháng 6/2025, "nhưng tình báo đã phát hiện những nỗ lực nhằm xây dựng lại nhà máy."

Ngoài việc phá hủy mục tiêu quân sự, những cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel vào Iran còn khiến ít nhất 1.900 người thiệt mạng và gây thiệt hại nặng nề cho cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm hàng trăm cơ sở y tế và trường học.

Thận là cơ quan thực hiện những chức năng sống còn của cơ thể như lọc máu, đào thải độc tố và giữ cân bằng cho toàn bộ cơ thể. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng chính những thói quen tưởng chừng vô hại trong sinh hoạt hằng ngày lại đang khiến chức năng thận suy giảm nhanh hơn nhưng nhiều người không hề nhận ra.
5 thói quen gây hại cho thận

Chia sẻ với tờ Times of India, bác sĩ Shalabh Agrawal, Giám đốc Tiết niệu và Nam khoa tại Bệnh viện CK Birla (Ấn Độ), cho biết ngoài tiểu đường hay tăng huyết áp, nhiều thói quen thường ngày cũng âm thầm gây tổn thương thận theo thời gian. Theo đó, bác sĩ Agrawal chỉ ra 5 thói xấu điển hình. Đáng nói, đây đều là những thói quen đang tồn tại ở nhiều người Việt.
1. Ăn quá mặn

Ăn quá nhiều muối có thể gây hại cho thận.

Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố phổ biến nhưng thường bị xem nhẹ. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến nghị mỗi người chỉ nên tiêu thụ tối đa 5g muối mỗi ngày. Song thực tế, lượng muối nạp vào thường vượt mức do thói quen ăn đồ chế biến sẵn, đồ đóng gói hoặc thức ăn ngoài hàng.

Người Việt đang tiêu thụ muối cao gần gấp đôi so với khuyến cáo. Kết quả Điều tra quốc gia về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm (STEPS) năm 2021 do Bộ Y tế thực hiện cho thấy lượng muối tiêu thụ trung bình của người Việt dù đã giảm từ 9,4 g (năm 2015) xuống còn 8,1 g, nhưng vẫn ở mức cao.

Khi lượng natri tăng cao, cơ thể phải giữ nước để cân bằng, làm huyết áp tăng. Áp lực này gây tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận - bộ phận chịu trách nhiệm lọc máu.

Tạp chí Journal of the American Society of Nephrology cho thấy việc tăng tiêu thụ muối có thể làm tốc độ suy giảm chức năng thận diễn ra nhanh hơn, đặc biệt ở người bị tăng huyết áp.
2. Lạm dụng thuốc giảm đau

Chớ lạm dụng thuốc giảm đau.

Nhiều người có thói quen dùng thuốc giảm đau khi đau đầu, đau cơ hoặc đau khớp mà không nghĩ đến hậu quả lâu dài. Các thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs) được cảnh báo có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thận nếu sử dụng kéo dài hoặc quá liều.

Theo Hiệp hội Thận Quốc gia Hoa Kỳ, nhóm thuốc này có thể làm giảm lưu lượng máu đến thận do cản trở hoạt động của prostaglandin. Đây là chất đóng vai trò duy trì tuần hoàn máu ổn định cho cơ quan này.

Nguy cơ càng cao ở người lớn tuổi hoặc người đã có bệnh nền liên quan đến thận.
3. Uống quá ít nước

Hãy uống đủ nước.

Nước đóng vai trò quan trọng trong việc đào thải độc tố qua nước tiểu. Khi cơ thể thiếu nước, lượng nước tiểu giảm, khiến khoáng chất tích tụ nhiều hơn trong thận.

Một số nghiên cứu cho thấy việc uống không đủ nước có thể làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận, đồng thời khiến quá trình lọc chất thải của thận trở nên kém hiệu quả.
4. Tiêu thụ quá nhiều thực phẩm siêu chế biến

Thực phẩm siêu chế biến.

Các loại thực phẩm siêu chế biến như mì ăn liền, đồ ăn vặt đóng gói, nước ngọt hay thịt chế biến sẵn chứa lượng lớn natri, phốt pho và chất bảo quản.

Nghiên cứu đăng trên American Journal of Clinical Nutrition chỉ ra rằng việc tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mạn tính (hay còn gọi là suy thận mạn tính). Đặc biệt, các phụ gia phốt pho được cho là có tác động tiêu cực đến chức năng thận khi tích tụ lâu dài.
5. Thiếu ngủ kéo dài

Thiếu ngủ.

Giấc ngủ không chỉ giúp phục hồi năng lượng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sinh học của thận. Nghiên cứu từ Viện Sức khỏe Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy ngủ dưới 6 giờ mỗi đêm hoặc chất lượng giấc ngủ kém có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận.

Nguyên nhân là thiếu ngủ làm rối loạn nhịp sinh học - yếu tố quan trọng giúp các cơ quan, bao gồm thận, vận hành đúng chu kỳ.

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng tổn thương thận thường diễn ra từ từ và khó nhận biết ở giai đoạn đầu. Vì vậy, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt trong bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Nguồn: Times of India

Ngày 29/3, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cùng các đơn vị chuyên môn đã có buổi thị sát và làm việc tại TPHCM về công tác phòng, chống dịch tay chân miệng.

Báo cáo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TPHCM (HCDC) cho thấy, chỉ trong quý I, thành phố đã ghi nhận hơn 10.000 ca mắc. Bệnh đang có xu hướng gia tăng rõ rệt so với các năm trước.

Theo Cục Phòng bệnh, tính trên phạm vi toàn quốc, số ca mắc trong 3 tháng đầu năm đã tăng gấp đôi so với giai đoạn trước dịch COVID-19. Đáng chú ý, sự xuất hiện của các chủng virus có khả năng lây lan nhanh và độc lực cao hơn đang khiến số ca nặng và tử vong gia tăng.

Các chuyên gia nhận định, tay chân miệng không phải bệnh mới nhưng diễn biến năm nay có nhiều yếu tố đáng lo ngại. Trong đó, việc phát hiện ca bệnh nặng ở một số cơ sở y tế còn chậm, dẫn đến nguy cơ bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay là năng lực nhận diện sớm dấu hiệu chuyển nặng chưa đồng đều giữa các tuyến. Thực tế đã ghi nhận trường hợp người nhà bệnh nhi phát hiện dấu hiệu bất thường sớm hơn cả nhân viên y tế, từ đó chủ động đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời.

“Công tác truyền thông nhận biết sớm dấu hiệu bệnh và dấu hiệu chuyển nặng phải được đặt lên hàng đầu, không chỉ với nhân viên y tế mà cả phụ huynh và giáo viên mầm non” - Thứ trưởng nhấn mạnh.

Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tăng cường tập huấn chuyên môn, cập nhật phác đồ điều trị, đặc biệt tại tuyến cơ sở và các phòng khám tư nhân – nơi tiếp nhận ca bệnh ban đầu. Việc chuẩn hóa quy trình khám, theo dõi và phát hiện dấu hiệu nặng cần được thực hiện nghiêm ngặt nhằm hạn chế tối đa tình trạng bỏ sót ca bệnh.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu các đơn vị liên quan khẩn trương triển khai công tác phòng chống, tránh nguy cơ dịch chồng dịch

Một trong những nguyên nhân khiến bệnh nhân phải chuyển tuyến không cần thiết là do thiếu thuốc, đặc biệt là thuốc điều trị ca nặng như Immunoglobulin (IVIG). Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động dự trữ thuốc theo dự báo dịch, tránh tình trạng dồn bệnh nhân lên tuyến trên, gây quá tải cho các bệnh viện lớn tại TPHCM.

Bên cạnh đó, năng lực hồi sức tích cực tại nhiều địa phương vẫn còn hạn chế, nhất là với các kỹ thuật cao như lọc máu liên tục hay ECMO. Bộ Y tế đề nghị các tỉnh, thành đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật từ tuyến trên, đồng thời đầu tư trang thiết bị cần thiết để nâng cao khả năng điều trị tại chỗ.

Công tác giám sát và báo cáo dịch cũng được đặc biệt lưu ý. Các cơ sở y tế phải tuân thủ quy định báo cáo ngay khi phát hiện ca bệnh, phối hợp chặt chẽ với y tế dự phòng để xử lý ổ dịch kịp thời, tránh lây lan ra cộng đồng.

Trong khi đó, công tác kiểm soát lây nhiễm tại bệnh viện vẫn còn nhiều bất cập. Bộ Y tế yêu cầu thực hiện nghiêm việc phân luồng, cách ly bệnh nhân tay chân miệng, không để nằm chung với các bệnh khác, đồng thời tăng cường vệ sinh tay và khử khuẩn môi trường.

Đáng chú ý, các chuyên gia cũng cảnh báo việc sử dụng dung dịch sát khuẩn nhanh bằng cồn không hiệu quả với virus gây bệnh tay chân miệng. Thay vào đó, cần rửa tay bằng xà phòng và sử dụng các chất khử khuẩn phù hợp như Cloramin B hoặc dung dịch chứa clo.

Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương cũng yêu cầu rà soát lại toàn bộ hướng dẫn giám sát, đặc biệt là đối tượng tiếp xúc gần như người chăm sóc trẻ, giáo viên – những nguồn lây tiềm ẩn nhưng chưa được kiểm soát đầy đủ. Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh truyền nhiễm khác như sốt xuất huyết, sởi, não mô cầu có nguy cơ gia tăng, ngành y tế đứng trước áp lực “dịch chồng dịch”. Bộ Y tế yêu cầu các địa phương chủ động xây dựng kịch bản ứng phó, không để bị động trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh.

“Chúng ta không thể chủ quan khi tay chân miệng đã ghi nhận nhiều ca tử vong. Cần hành động quyết liệt từ giám sát, điều trị đến truyền thông và phòng bệnh để kiểm soát dịch hiệu quả trong thời gian tới” - Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh.

Tam thất từ lâu được xem là vị thuốc quý trong Đông y, dân gian vẫn truyền miệng câu “thứ nhất tam thất, thứ nhì nhân sâm”. Lương y đa khoa Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội cho biết dược liệu này có vị ngọt, hơi đắng, tính ôn, tác dụng hóa ứ, bổ huyết, cầm máu, tiêu sưng và giảm đau.

Công dụng của tam thất

Theo lý luận Đông y, tam thất thường được dùng trong các trường hợp xuất huyết, bầm tím do chấn thương, đau tức ngực, huyết ứ, rối loạn kinh nguyệt , đau bụng sau sinh, khí huyết lưỡng hư hoặc các chứng sưng viêm ngoài da. Ngoài củ, thân, lá và đặc biệt là hoa tam thất cũng được đánh giá cao về giá trị dược liệu.

Y học hiện đại ghi nhận nhiều hoạt chất trong tam thất, trong đó có noto ginsenosid, giúp giãn mạch, hạn chế xơ vữa động mạch, tăng khả năng chịu đựng của cơ thể khi thiếu oxy. Một số nghiên cứu cho thấy dược liệu này còn có thể bảo vệ tim, giảm nguy cơ rối loạn nhịp, đồng thời hạn chế tổn thương não do thiếu máu.

Dù vậy, do vị đắng đặc trưng, tam thất ít được sử dụng như thực phẩm hằng ngày mà chủ yếu dùng kết hợp làm thuốc. Theo lương y Bùi Đắc Sáng, người dân có thể bổ sung bằng cách nấu cùng các món hầm hoặc pha chế thành nước uống.

Trong đó, hoa tam thất được dùng khi tươi hoặc phơi khô, mỗi ngày 2-4 g hãm với nước sôi uống đến khi hết vị. Loại nụ hoa này chứa hoạt chất tương tự nhân sâm như Rb1, Rb2, có tác dụng thanh nhiệt, hỗ trợ điều hòa chức năng gan, giúp hạ huyết áp và an thần.

Hoa tam thất thường được sử dụng để hỗ trợ người cao huyết áp, phòng ngừa biến chứng tim mạch , tai biến mạch máu não, cải thiện trí nhớ và giảm nguy cơ lú lẫn ở người lớn tuổi. Một số tài liệu cũng ghi nhận khả năng ức chế sự hình thành và phát triển của khối u.

Tam thất từ lâu được xem là vị thuốc quý trong Đông y.

Ai không nên dùng tam thất?

Tuy nhiên, chuyên gia lưu ý không phải ai cũng phù hợp sử dụng tam thất . Phụ nữ đang hành kinh nên hạn chế vì dược liệu có tính hoạt huyết, dễ khiến lượng kinh ra nhiều hơn. Người có rối loạn kinh nguyệt do huyết ứ có thể dùng nhưng cần được thầy thuốc hướng dẫn.

Ngoài ra, người đang cảm lạnh không nên sử dụng do có thể làm triệu chứng nặng hơn. Phụ nữ mang thai được khuyến cáo tuyệt đối không tự ý dùng tam thất hoặc các chế phẩm từ dược liệu này vì nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi.

Việc sử dụng tam thất, đặc biệt là hoa tam thất, nên cân nhắc liều lượng và tham khảo ý kiến chuyên gia để tránh những tác dụng không mong muốn.

Thận được ví như “bộ lọc sống” của cơ thể, đảm nhiệm vai trò loại bỏ chất thải, cân bằng nước – điện giải và duy trì môi trường nội môi ổn định. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, chính những xu hướng ăn uống được xem là “hiện đại” lại đang vô tình tạo áp lực lớn lên cơ quan này nếu áp dụng sai cách.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Liên, Trưởng khoa Ngoại Tiết niệu – Nam học, Bệnh viện E cho biết chế độ ăn giàu đạm, đặc biệt là từ thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn, nếu kéo dài có thể làm gia tăng nguy cơ tổn thương thận.
Ăn nhiều thịt đỏ: Lợi bất cập hại nếu lạm dụng

Các loại thịt đỏ như bò, cừu vốn là nguồn cung cấp protein chất lượng cao, rất phổ biến trong chế độ ăn của người tập thể hình hoặc theo đuổi lối sống “eat clean”. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là việc tiêu thụ quá mức lại có thể phản tác dụng.

Theo bác sĩ Liên, khi cơ thể chuyển hóa protein sẽ sinh ra ure – một chất thải chứa nitơ mà thận phải lọc và đào thải. Nếu lượng protein nạp vào quá lớn trong thời gian dài, thận buộc phải tăng cường hoạt động, từ đó tạo áp lực lên các đơn vị lọc (cầu thận).

“Tình trạng này kéo dài có thể khiến chức năng thận suy giảm dần, thậm chí thúc đẩy tiến triển của bệnh thận mạn tính ở những người có yếu tố nguy cơ”, bác sĩ Liên cảnh báo.

Không chỉ vậy, thịt đỏ còn có tính axit cao, khiến thận phải liên tục điều chỉnh để giữ cân bằng pH trong cơ thể. Sự quá tải kéo dài có thể dẫn đến rối loạn chuyển hóa và làm trầm trọng thêm các vấn đề về thận.

Lời khuyên được đưa ra là chỉ nên tiêu thụ thịt đỏ ở mức vừa phải, khoảng 1–2 bữa mỗi tuần, ưu tiên phần thịt nạc và kết hợp đa dạng nguồn đạm từ cá, trứng, đậu.
Thực phẩm chế biến sẵn: “Kẻ thù giấu mặt” của thận

Bên cạnh thịt đỏ, nhóm thực phẩm chế biến sẵn như xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội hay đồ hộp cũng bị xếp vào danh sách cần hạn chế.

Nguyên nhân là các sản phẩm này thường chứa hàm lượng natri (muối) và phốt phát rất cao. Khi tiêu thụ thường xuyên, thận phải làm việc liên tục để điều hòa điện giải và đào thải lượng muối dư thừa.

Hệ quả là nguy cơ tăng huyết áp – một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận. Ngoài ra, dư thừa phốt phát còn ảnh hưởng đến xương và làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Đây là nhóm thực phẩm tiện lợi nhưng không nên sử dụng thường xuyên nếu muốn bảo vệ thận lâu dài, bác sĩ Liên nhấn mạnh.
Ăn uống thế nào để bảo vệ thận?

Để giảm nguy cơ mắc bệnh thận, các chuyên gia khuyến cáo cần điều chỉnh chế độ ăn theo hướng cân bằng và lành mạnh hơn:

- Hạn chế thịt đỏ, tránh lạm dụng protein động vật

- Giảm tối đa thực phẩm chế biến sẵn, nhiều muối

- Tăng cường rau xanh, trái cây tươi và thực phẩm tự nhiên

- Uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ thận đào thải chất độc

Đặc biệt, những người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường cần kiểm soát tốt tình trạng sức khỏe, bởi đây là các yếu tố nguy cơ hàng đầu gây tổn thương thận.

Bác sĩ Liên cũng khuyến cáo nên duy trì khám sức khỏe định kỳ để phát hiện sớm những bất thường. Bởi trên thực tế, bệnh thận thường tiến triển âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu.

Xu hướng ăn uống giàu đạm hay tiện lợi không sai, nhưng việc áp dụng thiếu kiểm soát lại có thể gây hệ lụy cho sức khỏe, đặc biệt là với thận.

“Không có thực phẩm nào hoàn toàn tốt hay xấu, vấn đề nằm ở liều lượng và cách sử dụng. Một chế độ ăn cân bằng, đa dạng mới là nền tảng bền vững để bảo vệ cơ thể”, bác sĩ Liên khuyến cáo.

Giữ gìn sức khỏe và hướng tới sống thọ là mục tiêu của con người. Vì vậy, nhiều người chọn những thực phẩm vừa ngon vừa giàu dinh dưỡng. Dù nhỏ bé, vừng đen chứa nhiều dưỡng chất quý giá, có thể bổ sung vào chế độ ăn hàng ngày để hỗ trợ sức khỏe.

Lợi ích của vừng đen

Hỗ trợ giấc ngủ

Hạt vừng đen chứa magie - chất dinh dưỡng giúp thư giãn cơ, giảm căng thẳng và cải thiện chất lượng giấc ngủ.

Bổ thận, chắc xương

Hạt vừng đen chứa nhiều canxi, magie, kẽm cùng các khoáng chất thiết yếu, giúp hỗ trợ sức khỏe xương khớp và phòng ngừa loãng xương. Thực phẩm này đặc biệt phù hợp với người trung niên và người cao tuổi.

Theo y học cổ truyền Trung Quốc, vừng đen có vị ngọt nhẹ, đi vào kinh gan, thận và đại tràng, giúp bổ thận, bổ tỳ và tăng cường chức năng dạ dày. Nhờ đó, sử dụng hạt vừng đen đều đặn có thể hỗ trợ sức khỏe thận và cải thiện những vấn đề liên quan đến thận khí.

Đen tóc, chống lão hóa

Vitamin E trong hạt mè đen có khả năng chống oxy hóa, có thể hỗ trợ duy trì độ đàn hồi của da và giảm các dấu hiệu lão hóa trên da. Y học cổ truyền Trung Quốc, tóc được cho là phản ánh sức khỏe tổng thể của cơ thể; khi cơ thể đủ dưỡng chất, tóc sẽ khỏe mạnh hơn.

Hạt vừng đen có hàm lượng sắt cao, có thể hỗ trợ bổ sung dưỡng chất cho cơ thể, từ đó góp phần nuôi dưỡng tóc. Sesamin và biotin trong vừng đen cũng được cho là giúp hỗ trợ sức khỏe tóc và giảm nguy cơ tóc bạc sớm. Cách đơn giản để chế biến loại thực phẩm này là nấu thành cháo, có thể thêm chút đường để dễ ăn.

Bổ não

Những người thường xuyên làm việc mệt mỏi, căng thẳng có thể bổ sung vừng đen vào chế độ ăn. Việc sử dụng đều đặn loại thực phẩm này có thể hỗ trợ sức khỏe não bộ.

Nhuận tràng, hỗ trợ tiêu hóa

Hàm lượng chất xơ và dầu trong hạt vừng đen khá cao, có thể giúp hỗ trợ nhu động ruột và tiêu hóa.

Ăn vừng đen đều đặn có thể góp phần cải thiện quá trình bài tiết của đường ruột và giảm nguy cơ táo bón. Với những người thường gặp tình trạng táo bón, có thể bổ sung vừng đen vào chế độ ăn uống hàng ngày.

Nhóm người cần chú ý khi ăn vừng đen hàng ngày

Theo trang TVBS , những người dưới đây nên hạn chế hoặc tránh ăn mè đen:

Người đang kiểm soát cân nặng : Mè đen chứa nhiều năng lượng và chất béo, vì vậy những người muốn kiểm soát cân nặng nên ăn với lượng vừa phải, tránh sử dụng quá nhiều.

Người có vấn đề về lắng đọng canxi : Do mè đen giàu canxi, những người có tình trạng lắng đọng canxi cần cân nhắc liều lượng để không gây ảnh hưởng không mong muốn.

Người đang dùng thuốc chống đông máu : Mè đen có thể tác động đến quá trình đông máu, nên những người đang dùng thuốc chống đông cần thận trọng khi bổ sung loại hạt này.

Người bị dị ứng với mè : Những người có cơ địa dị ứng với mè nên hoàn toàn tránh sử dụng để phòng ngừa các phản ứng dị ứng.

Có khi nào bạn trải qua trường hợp đã chuẩn bị các món ăn ngon tuyệt nhưng khi mở nồi ra, cơm bên trong lại nhão, dính bết? Đó chỉ một lỗi nhỏ nhưng đã khiến cho các món khác trở nên nhạt nhẽo, bữa cơm gia đình vì thế mà trở nên không hoàn hảo.

Để nấu được nồi cơm ngon không hề đơn giản.

Với sự ra đời của nồi cơm điện , việc nấu cơm trở nên cực kỳ đơn giản. Bạn chỉ cần vo gạo, cho vào nồi, thêm lượng nước vừa đủ và nhấn nút. Tuy nhiên, kết quả không phải lúc nào cũng được như ý muốn. Đôi khi cơm quá khô và chưa chín, trong khi những lần khác lại quá nhão, giống như cháo khô, dính và bở.

Nhiều người cho rằng độ ngon của cơm hoàn toàn là do chất lượng gạo, nhưng ngay cả loại gạo đắt nhất cũng có thể có vị rất tệ nếu được nấu không đúng cách. Để nấu cơm ngon, ngoài gạo tốt, chúng ta cần áp dụng thêm một số mẹo nhỏ sau đây.
Cho giấm trắng và dầu ăn khi nấu cơm

Hãy cùng khám phá hai nguyên liệu cực kỳ phổ biến trong nhà bếp – giấm trắng và dầu ăn. Khi nấu cơm, bạn hãy cho vài giọt giấm trắng và một ít dầu ăn vào nước.

Giấm trắng giúp cơm giữ được độ bóng, trông ngon miệng hơn và ngăn cơm bị chua. Dầu ăn giúp các hạt cơm tơi xốp, không bị dính vào nhau, làm cho mỗi hạt cơm căng mọng và bóng đẹp.

Cách làm rất đơn giản: Đầu tiên, bạn chuẩn bị gạo (loại nào cũng được), sau đó đổ lượng nước ấm vừa đủ vào (không dùng nước lạnh, vì nước ấm giúp giữ lại hương thơm của hạt gạo); vo gạo nhẹ nhàng, tránh chà xát mạnh để giữ lại chất dinh dưỡng và hương thơm. Bạn chỉ cần vo một lần là đủ. không cần vo nhiều lần.

Ở bước này, bạn đừng vội đổ bỏ nước vo gạo. Nó rất hữu ích. Bạn có thể dùng nước vo gạo để rửa rau củ nhằm loại bỏ dư lượng thuốc trừ sâu, thậm chí còn rất tốt để gội đầu và rửa mặt.

Sau khi vo gạo xong, bạn đổ lượng nước vừa đủ vào nồi, cho thêm vài giọt giấm trắng và một ít dầu ăn. Sau đó, nấu cơm như bình thường. Cách làm này không chỉ giúp cơm thơm hơn mà còn giúp các hạt cơm tơi ra và không bị dính vào nhau.

Hạt cơm tơi xốp, căng mọng khi cho thêm giấm trắng và dầu ăn vào khi nấu.
Cho dầu mè - giấm trắng và muối khi nấu cơm có tác dụng gì?

Ngoài cách làm trên, các bà nội trợ cũng sử dụng nguyên liệu dầu mè, giấm trắng và muối để nồi cơm thêm ngon. Cách làm cũng rất đơn giản, sau khi vo gạo, cho vào nồi, họ thêm vào vài giọt dầu mè, giấm trắng và ít muối.

Dầu mè sẽ làm cho hạt cơm đồ trông đẹp mắt, bóng bẩy và thơm lừng. Giấm trắng sẽ không làm cơm chua, ngược lại, nó sẽ làm cơm mềm hơn, dẻo hơn và ngọt hơn. Cuối cùng, thêm một chút muối sẽ làm cho cơm dai hơn.

Nhiều người chọn cách ngâm gạo từ 5 - 10 phút trước khi nấu cơm.

Cẩn thận hơn, sau khi cho hết dầu mè, giấm trắng và muối vào nồi cơm, một số người còn ngâm gạo trong 5 - 10 phút. Tại sao cần phải ngâm gạo trước khi nấu? Khi nấu xôi, chúng ta ngâm gạo qua đêm để gạo ngấm nước và chín dễ hơn. Điều tương tự cũng áp dụng cho cơm trắng, ngâm giúp cơm chín nhanh hơn, nhưng không cần phải ngâm qua đêm. Ngâm gạo từ 5-10 phút là đủ. Kết quả là cơm sẽ mềm, hạt cơm nở phồng và tơi xốp.

Nhắc tới các món nội tạng lợn thì không thể nào bỏ qua lòng lợn, gan lợn hay phổi lợn. Tuy nhiên, có 1 bộ phận rất bổ, giàu collagen và cực tốt cho tiêu hóa thì lại ít người biết mà ăn: Dạ dày lợn. Còn gọi là bao tử lợn, bao tử heo.

Trong thế giới nội tạng lợn, nếu gan được ví như "kho báu" vitamin thì dạ dày lợn chính là "viên ngọc quý" về collagen và dinh dưỡng phục hồi. Không chỉ là nguyên liệu tạo nên những món ăn dai giòn, đậm đà như hầm tiêu xanh hay nấu hạt sen, dạ dày lợn còn được các chuyên gia đánh giá cao nhờ khả năng bồi bổ đặc biệt cho hệ tiêu hóa và nhan sắc.

Dưới đây là những lợi ích sức khỏe và làm đẹp bất ngờ từ món ăn dân dã này:
Nguồn cung cấp collagen dồi dào cho làn da và khớp

Khác với các phần nội tạng khác, dạ dày lợn sở hữu lớp thành cơ săn chắc chứa lượng collagen cực kỳ ấn tượng. Đây là thành phần cốt lõi giúp duy trì độ đàn hồi của làn da, làm chậm quá trình hình thành nếp nhăn và giúp da căng bóng tự nhiên. Việc bổ sung collagen từ dạ dày lợn thông qua các món hầm mềm còn hỗ trợ tái tạo mô sụn, giảm tổn thương khớp và giữ cho các sợi liên kết trong cơ thể luôn dẻo dai.

Phục hồi niêm mạc và thúc đẩy tiêu hóa

Nhờ sự kết hợp giữa collagen và các axit amin thiết yếu, dạ dày lợn đóng vai trò như một "liều thuốc" tự nhiên giúp chữa lành các tổn thương ở niêm mạc đường tiêu hóa. Lớp chất nhầy đặc trưng của bộ phận này khi được chế biến đúng cách sẽ tạo ra màng bảo vệ, giúp giảm tác động của axit dịch vị lên thành dạ dày, từ đó hạn chế nguy cơ viêm loét. Những người thường xuyên đầy hơi, khó tiêu hoặc ăn uống thất thường sẽ thấy hệ tiêu hóa êm dịu hơn sau khi sử dụng món ăn này.
Bổ máu và cải thiện tình trạng thiếu sắt

Dạ dày lợn là nguồn cung cấp sắt và protein chất lượng cao, hai nguyên tố quan trọng để tổng hợp hemoglobin. Với những người có làn da xanh xao, thường xuyên mệt mỏi do thiếu máu, đặc biệt là phụ nữ và người mới ốm dậy, bổ sung dạ dày lợn giúp tăng lưu lượng máu, phục hồi thể lực và mang lại vẻ hồng hào cho diện mạo.

Củng cố hệ miễn dịch và thị lực

Bên cạnh collagen, dạ dày lợn còn chứa vitamin a, nhóm vitamin b cùng các khoáng chất như canxi và phốt pho. Các dưỡng chất này không chỉ hỗ trợ chuyển hóa năng lượng, giúp xương chắc khỏe mà còn bảo vệ thị lực và tăng cường hàng rào miễn dịch. Protein trong dạ dày lợn tham gia trực tiếp vào quá trình sửa chữa các mô cơ bị tổn thương, thúc đẩy tái tạo tế bào mới nhanh chóng.
Một số lưu ý để ăn dạ dày lợn ngon mà vẫn khỏe

- Chọn nguyên liệu sạch: Nên mua dạ dày lợn tươi, nguồn gốc rõ ràng, không có mùi hôi lạ. Tránh mua hàng đã để lâu hoặc bảo quản không đúng cách.

- Sơ chế kỹ: Lộn trái dạ dày, rửa sạch với muối, gừng và rượu để khử mùi, sau đó tráng lại nhiều lần với nước sạch.

- Cách chế biến: Hầm mềm là phương pháp tốt nhất để giữ trọn dinh dưỡng và collagen. Có thể kết hợp cùng các nguyên liệu bổ dưỡng như kỷ tử, bong bóng cá, hạt sen để tăng tác dụng bồi bổ. Nên hạn chế các món nhiều dầu mỡ.

- Lượng ăn khuyến nghị: Chỉ nên ăn 1-2 lần/tuần, mỗi lần 50-100g dạ dày lợn đã nấu chín kỹ để tránh gây khó tiêu.

- Người không nên ăn: Người bị mỡ máu cao, béo phì, bệnh gan mật hoặc tiêu hóa kém nên hạn chế. Ngoài ra, trẻ nhỏ dưới 2 tuổi không nên ăn vì hệ tiêu hóa chưa hoàn thiện.

Nguồn và ảnh: NetEase Health, Aboluowang