Một tranh cãi chính trị và truyền thông đã bùng phát khi ông Joe Kent, cựu giám đốc Trung tâm Chống Khủng bố Quốc gia và từng phục vụ trong chính quyền Tổng thống Trump, bị chỉ trích vì lan truyền thông tin từ truyền thông nhà nước Iran, cho rằng Hoa Kỳ đang tìm cách tiêu diệt chính một phi công Mỹ bị mất tích trên lãnh thổ Iran.

Ông Kent đã chia sẻ một bài viết từ một cơ quan truyền thông liên hệ với chính quyền Iran, trong đó cáo buộc rằng Hoa Kỳ đang oanh kích khu vực nơi viên phi công được cho là đang ẩn náu, với mục đích ngăn chặn việc bị bắt sống. Bài viết này còn cho rằng chính quyền Tổng thống Trump đã “mất hy vọng” trong việc giải cứu và chuyển sang phương án cực đoan.

Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi thông tin này được lan truyền, Tổng thống Trump đã xác nhận rằng viên phi công đã được giải cứu thành công trong một chiến dịch táo bạo phía sau phòng tuyến đối phương. Diễn biến này làm dấy lên chỉ trích mạnh mẽ đối với ông Kent về việc phổ biến thông tin chưa được kiểm chứng trong bối cảnh nhạy cảm.

Nhà báo Jake Tapper đã công khai bác bỏ các tuyên bố này, cho rằng đó là thông tin sai lệch và không phù hợp với thực tế vừa diễn ra. Ông nhận định rằng lập luận của ông Kent đã nhanh chóng bị thực tế bác bỏ sau khi chiến dịch giải cứu thành công được xác nhận.



Đáp lại, ông Kent lên tiếng bảo vệ quan điểm của mình, cáo buộc các cơ quan truyền thông chính thống đang cổ vũ cho chiến tranh và tấn công những tiếng nói phản biện. Ông kêu gọi công chúng tham khảo nhiều nguồn tin khác nhau, bao gồm cả truyền thông quốc tế và Iran, đồng thời nhấn mạnh việc cần thận trọng trước các thông tin ủng hộ chiến tranh.

Ông Kent, một cựu quân nhân từng tham gia 11 nhiệm vụ chiến đấu, đã gây chú ý vào tháng trước khi từ chức khỏi vị trí trong chính quyền Tổng thống Trump để phản đối chiến dịch quân sự tại Iran. Ông cho rằng Iran không phải là mối đe dọa trực tiếp đối với Hoa Kỳ và cáo buộc rằng cuộc chiến bị thúc đẩy bởi áp lực từ các yếu tố bên ngoài.

Tổng thống Trump sau đó đã phản hồi rằng ông luôn đánh giá ông Kent là yếu kém về quan điểm an ninh, qua đó thể hiện sự khác biệt rõ rệt trong cách nhìn nhận về chiến lược đối với Iran.

Sự việc này phản ánh một cuộc đối đầu sâu sắc giữa các quan điểm về chiến tranh, vai trò của truyền thông, và trách nhiệm trong việc phổ biến thông tin trong thời điểm xung đột đang diễn biến phức tạp.

Tê tay thoáng qua trong vài phút có thể xảy ra khi não thiếu máu tạm thời, là dấu hiệu cảnh báo sớm đột quỵ.

BS.CKII Trần Lê Thanh Tâm, Trưởng chuyên khoa Thần kinh, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7, cho biết nhiều người đột quỵ có thể xuất hiện cảm giác tê một bên tay, lan lên mặt hoặc nửa người trước đó. Các triệu chứng này thường chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết khiến người bệnh bỏ qua, không theo dõi thêm.

Về cơ chế, não bộ tiêu thụ lượng lớn oxy. Khi dòng máu lên não bị gián đoạn, trong thời gian ngắn, các tế bào thần kinh sẽ thiếu năng lượng. Hoạt động dẫn truyền tín hiệu ở vùng vỏ não vận động, cảm giác bị rối loạn, dẫn đến biểu hiện tê bì, yếu tay hoặc mất cảm giác thoáng qua.

Tình trạng này thường gặp trong cơn thiếu máu não thoáng qua, khi mạch máu não tắc nghẽn tạm thời rồi tự tái thông. Một cục máu đông nhỏ hoặc mảng xơ vữa có thể làm giảm dòng máu trong vài phút, sau đó tan ra hoặc di chuyển, khiến triệu chứng biến mất hoàn toàn.

Theo bác sĩ Tâm, do triệu chứng có thể tự hết nhanh nên nhiều người lầm tưởng với mệt mỏi hoặc thiếu máu não thông thường. Tuy nhiên, đây lại là dấu hiệu cho thấy hệ thống mạch máu não đang có vấn đề. Các mảng xơ vữa có thể tiếp tục phát triển hoặc hình thành cục máu đông lớn hơn, gây tắc mạch kéo dài và dẫn đến đột quỵ với tổn thương não không hồi phục.


Bác sĩ xem kết quả MRI não đánh giá nguy cơ đột quỵ cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Người có các yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, rung nhĩ, hút thuốc lá, thừa cân, béo phì, có khả năng xuất hiện dấu hiệu tê tay trước cơn đột quỵ cao hơn. Bác sĩ Tâm giải thích ở nhóm người này, hệ thống mạch máu não đã bị tổn thương âm thầm trong thời gian dài, làm tăng khả năng hình thành cục máu đông hoặc mảng xơ vữa gây tắc mạch.

Song tê tay không phải lúc nào cũng do đột quỵ. Ở nhiều người, cảm giác tê xuất hiện do chèn ép dây thần kinh ngoại biên, chẳng hạn khi ngủ đè lên tay, giữ nguyên tư thế quá lâu, hội chứng ống cổ tay, thoái hóa cột sống cổ. Trong các trường hợp này, triệu chứng thường xuất hiện từ từ, có thể xảy ra ở cả hai tay, tăng khi giữ nguyên tư thế và giảm khi thay đổi tư thế hoặc xoa bóp.

Tê tay liên quan đến đột quỵ thường xảy ra đột ngột, khu trú một bên cơ thể và không liên quan tư thế. Người bệnh có thể cảm nhận tay yếu, cầm nắm dễ rơi đồ hoặc không phối hợp được động tác kèm méo miệng, nói khó, chóng mặt hoặc mất thăng bằng.

Bác sĩ Tâm khuyến cáo người có biểu hiện tê tay đột ngột, dù chỉ thoáng qua kèm dấu hiệu thần kinh bất thường nên đến bệnh viện có chuyên khoa thần kinh kiểm tra. Người bệnh có thể được đánh giá nguy cơ bằng thang điểm lâm sàng, siêu âm mạch cảnh, chụp MRI não hoặc CT mạch máu, xác định nguyên nhân.

Tùy tình trạng, bác sĩ chỉ định điều trị dự phòng bằng thuốc kháng kết tập tiểu cầu, kiểm soát huyết áp, đường huyết, mỡ máu và điều chỉnh lối sống. Nhận diện sớm dấu hiệu bất thường, chẩn đoán đúng và xử trí kịp thời giúp phòng ngừa đột quỵ, bảo vệ chức năng não, giảm nguy cơ di chứng lâu dài.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump tuyên bố sẽ truy tìm bằng được cá nhân đã làm rò rỉ thông tin về việc một phi công Hoa Kỳ bị mất tích sau khi chiến đấu cơ F-15 bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran, nhấn mạnh rằng hành động này có thể đã đặt sinh mạng quân nhân vào tình trạng nguy hiểm nghiêm trọng.

Trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc, Tổng thống Trump cho biết thông tin bị tiết lộ đã khiến phía Iran nhận thức được việc vẫn còn một quân nhân chưa được giải cứu. Theo ông, trước khi thông tin này bị rò rỉ, đối phương không hề biết có thêm một phi công mất tích.

Tổng thống Trump khẳng định chính quyền đang tiến hành điều tra tích cực để xác định nguồn rò rỉ, đồng thời cho biết có thể sẽ yêu cầu các cơ quan truyền thông liên quan hợp tác trong khuôn khổ an ninh quốc gia. Ông nhấn mạnh rằng việc tiết lộ thông tin mật trong thời điểm nhạy cảm như vậy là không thể chấp nhận được và có thể bị xử lý nghiêm khắc.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Hoa Kỳ vừa thực hiện một chiến dịch giải cứu thành công một thành viên phi hành đoàn bị thương nặng, sau nhiều giờ ẩn náu trong khu vực hiểm trở và nguy hiểm. Tuy nhiên, thông tin về việc vẫn còn một phi công khác chưa được tìm thấy đã nhanh chóng lan rộng trên truyền thông.



Một đài truyền hình tại Israel được cho là đã phát đi thông tin đầu tiên về việc có thêm một phi công Hoa Kỳ mất tích, sau đó được nhiều cơ quan báo chí quốc tế đăng tải lại, bao gồm các nguồn tin từ Hoa Kỳ và Israel.

Phóng viên đã đưa tin ban đầu khẳng định sẽ bảo vệ nguồn tin của mình và không tiết lộ danh tính người cung cấp thông tin. Trong khi đó, phía chính quyền Hoa Kỳ chưa công bố cụ thể cá nhân hay tổ chức bị nghi ngờ liên quan đến vụ rò rỉ.

Giới phân tích nhận định rằng sự việc này phản ánh mức độ nhạy cảm cao của thông tin quân sự trong thời chiến, đồng thời cho thấy những rủi ro nghiêm trọng khi thông tin chưa được kiểm chứng hoặc chưa được phép công bố bị lan truyền ra ngoài.

Tổng thống Trump tái khẳng định rằng việc bảo vệ an ninh thông tin là yếu tố then chốt trong các chiến dịch quân sự, đặc biệt khi sinh mạng của quân nhân phụ thuộc trực tiếp vào tính bảo mật và kiểm soát thông tin.

Yến mạch và các thực phẩm từ sữa có khả năng giảm mức cholesterol trong máu hiệu quả, mang lại lợi ích tương tự nhóm thuốc statin.

Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch tại Hiệp hội Tim mạch Anh (BHF) vừa nhấn mạnh hai trong số những lựa chọn thay thế tự nhiên hiệu quả nhất đã được các nghiên cứu chứng minh có tác động tích cực đến nồng độ cholesterol.

Việc kiểm soát chỉ số này là yếu tố sống còn để duy trì sức khỏe tim mạch, bởi cholesterol trong máu tăng cao sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và các vấn đề về tuần hoàn. Về cơ bản, cholesterol tồn tại dưới hai dạng:

Lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL): Hay còn gọi là cholesterol "xấu" - vận chuyển cholesterol từ gan đến các cơ quan khác.

Lipoprotein tỷ trọng cao (HDL): Được gọi là cholesterol "tốt" - vận chuyển cholesterol dư thừa từ cơ thể quay trở lại gan để đào thải.

Nồng độ LDL cao có thể dẫn đến hình thành các mảng bám chất béo bên trong thành động mạch. Theo thời gian, các mảng bám này cứng lại và làm hẹp động mạch, hạn chế lưu thông máu đến các cơ quan thiết yếu như tim và não, dẫn đến đau tim hoặc đột quỵ.

Một số loại thực phẩm chứa các hợp chất tự nhiên có khả năng hạ cholesterol theo cách tương tự thuốc statin. Những thực phẩm này rất giàu chất xơ hòa tan, sterol/stanol thực vật và axit béo omega-3.

Thuốc statin hoạt động bằng cách ức chế một loại enzyme trong gan (HMG-CoA reductase) - vốn đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất cholesterol. Trong khi đó, một số thực phẩm như yến mạch và sterol thực vật cũng giúp gan loại bỏ nhiều cholesterol hơn khỏi máu để sản xuất mật.

Tuy nhiên, các chuyên gia lưu ý rằng dù thực phẩm rất tốt, không có một loại thực phẩm hay sự thay đổi chế độ ăn uống đơn lẻ nào có thể thay thế hoàn toàn hiệu quả của thuốc statin trong trường hợp bệnh lý nặng. Việc tư vấn bác sĩ trước khi thay đổi chế độ ăn là vô cùng quan trọng.

Dưới đây là 2 "siêu thực phẩm" được các chuyên gia nhắc tên:

Yến mạch

Một nghiên cứu gần đây của Đại học Bonn (Đức) cho thấy việc ăn yến mạch trong hai ngày liên tiếp có thể giúp giảm cholesterol đáng kể. Yến mạch chứa nhiều beta-glucan, một loại chất xơ hòa tan chính yếu.

Khi vào hệ tiêu hóa, beta-glucan tạo thành một chất dạng gel, bẫy các axit mật giàu cholesterol và ngăn chúng hấp thụ vào máu. Để bù đắp, gan buộc phải rút thêm cholesterol từ máu để tạo mật mới, từ đó làm giảm mức LDL.

Một đánh giá trên 58 thử nghiệm lâm sàng công bố trên British Journal of Nutrition cho thấy người trung niên giảm 4,2% cholesterol "xấu" khi tiêu thụ 3,5 g beta-glucan mỗi ngày.

FDA khuyến nghị nạp 3 g beta-glucan mỗi ngày. Theo BHF, một bát cháo yến mạch (40 g) chứa khoảng 2 g beta-glucan, trong khi một ly sữa yến mạch (250ml) cung cấp khoảng 1 g.


Ăn yến mạch mỗi ngày và kiểm soát chặt chẽ carbohydrate tinh chế giúp hạ cholesterol không cần dùng thuốc. Ảnh: Hạnh Vũ

Thực phẩm từ sữa

Nhiều loại bơ thực vật, sữa và sữa chua hiện nay được tăng cường sterol và stanol thực vật (phytosterol). Các chất này có cấu trúc tương tự cholesterol, tạo ra sự "cạnh tranh" hấp thụ tại đường ruột, khiến lượng cholesterol đi vào máu ít hơn.

Một đánh giá trên 124 nghiên cứu năm 2014 cho thấy tiêu thụ tối đa 3,3 g phytosterol mỗi ngày có thể giảm dần cholesterol LDL từ 6-12% sau khoảng 4 tuần.

Mặc dù phytosterol có sẵn trong trái cây, rau củ và hạt, nhưng lượng nạp vào từ thực phẩm tự nhiên thường thấp (dưới 600 mg/ngày). Do đó, các thực phẩm bổ sung tăng cường (như sữa công thức) được coi là nguồn cung cấp hiệu quả hơn để đạt mức 2 g/ngày theo khuyến nghị.

Hiệp hội Tim mạch Anh lưu ý: "Mặc dù sterol và stanol thực vật giúp hạ cholesterol, nhưng chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh chúng làm giảm trực tiếp nguy cơ đau tim và đột quỵ rõ rệt như statin".

Vì vậy, hãy coi các loại thực phẩm này là "đồng minh" hỗ trợ bên cạnh lối sống lành mạnh bao gồm: tập thể dục đều đặn, duy trì cân nặng hợp lý và không hút thuốc. Nếu bạn đang điều trị bệnh lý, hãy luôn tham khảo ý kiến bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng trước khi bổ sung các loại thực phẩm tăng cường này vào thực đơn hàng ngày.

VietBF@sưu tập

Không quân Israel, với sự hướng dẫn của cơ quan tình báo quân sự Aman, đã tiến hành một cuộc không kích chính xác nhằm vào hạ tầng trọng yếu tại tổ hợp hóa dầu lớn nhất của Iran ở khu vực Assaluyeh, chỉ vài giờ sau khi các cuộc tấn công trước đó nhắm vào các nhân vật cao cấp và cơ sở chiến lược khác.

Theo thông tin từ phía Israel, mục tiêu bị đánh trúng là một cơ sở trung tâm trong hệ thống sản xuất và xuất cảng hóa chất phục vụ cho các lực lượng vũ trang liên hệ với chế độ, bao gồm tổ chức nguyên tử và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.

Cuộc tấn công này đánh dấu việc Israel đã nhắm trúng cả hai tổ hợp hóa dầu lớn nhất của Iran, qua đó loại bỏ hơn 85% năng lực xuất cảng hóa chất của quốc gia này khỏi thị trường.



Tại Assaluyeh, cơ sở bị tấn công được xác định là trung tâm sản xuất các vật liệu then chốt phục vụ chế tạo chất nổ và nhiên liệu đẩy cho hỏa tiễn đạn đạo cùng nhiều loại vũ khí khác. Đây được xem là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng của ngành công nghiệp hỏa tiễn Iran.

Việc phá hủy các hạ tầng này được nhận định sẽ làm gián đoạn nghiêm trọng khả năng sản xuất vũ khí của Iran, đặc biệt là các loại hỏa tiễn và thiết bị quân sự được sử dụng trong khu vực Trung Đông.

Giới chức Israel cho biết chiến dịch không kích sẽ tiếp tục được mở rộng nhằm vào các cơ sở sản xuất vũ khí trọng yếu, với mục tiêu gây thiệt hại sâu rộng và lâu dài đối với năng lực quân sự của Iran, đồng thời tạo áp lực kinh tế đáng kể lên hệ thống của nước này.

Diễn biến này phản ánh chiến lược gia tăng cường độ tấn công có hệ thống, tập trung vào các trung tâm sản xuất và hậu cần quân sự, nhằm làm suy yếu khả năng duy trì chiến tranh của Iran trong giai đoạn hiện nay.

Iran đã chính thức đệ trình phản hồi gồm 10 điểm thông qua các kênh trung gian, đúng vào thời điểm chiến sự leo thang mạnh mẽ với các cuộc không kích của Israel vào hạ tầng năng lượng và việc loại bỏ các nhân vật tình báo cao cấp tại Tehran. Đáp lại đề nghị ngừng bắn 45 ngày từ phía Hoa Kỳ, Tehran đã đưa ra một văn kiện mà một viên chức cao cấp Hoa Kỳ mô tả là “tối đa”, đặt ra những điều kiện vượt xa khuôn khổ của một thỏa thuận tạm thời.

Theo các nguồn tin từ IRNA, các phát biểu của Bộ Ngoại giao Iran, cùng với các tiết lộ từ phía Hoa Kỳ qua Axios và CBS, nội dung phản hồi của Iran không mang tính chấp thuận ngừng bắn mà thể hiện như một danh sách mục tiêu chiến lược trong chiến tranh.

Iran yêu cầu chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn, không chấp nhận bất kỳ giải pháp tạm thời nào. Đồng thời, Tehran đòi hỏi thiết lập một cơ chế lưu thông qua eo biển Hormuz theo điều kiện do chính họ soạn thảo, yêu cầu tái thiết toàn bộ hạ tầng bị phá hủy, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, và chấm dứt các xung đột liên quan trong khu vực.

Cấu trúc phản hồi của Iran cho thấy một lập trường chiến lược rõ ràng. Trong khi Hoa Kỳ đề nghị một giai đoạn ngừng bắn tạm thời để tiến tới thương nghị sâu hơn, Iran đã bỏ qua hoàn toàn giai đoạn này và đi thẳng đến các điều kiện cho một thỏa thuận chung cuộc. Không có đề cập đến ngừng bắn 45 ngày, không có giai đoạn chuyển tiếp, và cũng không có cam kết tái mở eo biển Hormuz trong thời gian trước mắt.



Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baghaei, xác nhận rằng các yêu cầu được xây dựng dựa trên lợi ích quốc gia của Iran và sẽ được công bố vào thời điểm thích hợp. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc thương nghị không thể tiến hành trong bối cảnh tối hậu thư hoặc đe dọa, đồng thời sử dụng thuật ngữ “tội phạm” để mô tả các cuộc tấn công của Hoa Kỳ và Israel, qua đó định hình lại bản chất của cuộc đối thoại từ một vấn đề an ninh sang yêu cầu bồi thường.

Giới phân tích nhận định rằng cách tiếp cận này phản ánh nỗ lực của Iran nhằm chuyển đổi vị thế thương lượng, từ bị áp lực quân sự sang vai trò yêu cầu điều kiện chính trị và kinh tế. Tuy nhiên, điều này cũng làm gia tăng khoảng cách với lập trường của Hoa Kỳ, vốn vẫn duy trì thời hạn tối hậu thư vào ngày Thứ Ba.

Tòa Bạch Ốc xác nhận rằng đề nghị ngừng bắn 45 ngày chỉ là một trong nhiều phương án và chưa được Tổng thống Trump chuẩn thuận. Các bên trung gian đánh giá khả năng đạt được thỏa thuận, dù chỉ một phần, trong vòng 48 giờ tới là rất thấp.

Trong khi đó, tình hình thực địa tiếp tục bất lợi cho Iran, với thiệt hại nặng nề đối với ngành hóa dầu và hệ thống chỉ huy tình báo. Tuy nhiên, phản hồi của Tehran cho thấy họ không lựa chọn nhượng bộ, mà theo đuổi một lập trường cứng rắn, dựa trên nhận định rằng bất kỳ sự lùi bước nào cũng có thể đe dọa đến sự tồn tại của hệ thống hiện tại.

Khoảng cách giữa các yêu cầu của Iran và tối hậu thư của Hoa Kỳ hiện được đánh giá là rất lớn, khó có thể thu hẹp trong thời gian ngắn. Diễn biến trong những giờ tới sẽ mang tính quyết định đối với việc cuộc chiến bước vào giai đoạn leo thang mới hay chuyển sang một tiến trình thương nghị chưa rõ hình thái.

Các chuyên gia y tế ví bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) như "quả bom hẹn giờ" khi cướp đi sinh mạng hơn 25.000 người Việt mỗi năm, vượt số ca tử vong do tai nạn giao thông.

Trên toàn cầu, cứ 10 giây có một người tử vong vì bệnh COPD, theo số liệu do Hội Hô hấp Việt Nam và AstraZeneca công bố tại hội nghị khoa học Kỷ nguyên mới trong điều trị Hen và Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, ngày 5/4 ở TP HCM. Ở Việt Nam, khoảng 4,2% người trên 40 tuổi mắc bệnh này trong đó hơn 7% là nam.

Hiện COPD ảnh hưởng đến hơn 390 triệu người, đứng thứ ba trong các nguyên nhân gây tử vong cao nhất toàn cầu nói chung và Việt Nam nói riêng.


Một bệnh nhân COPD đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: Lê Nga

Đợt cấp COPD kích hoạt trực tiếp các biến cố tim mạch nghiêm trọng. Khi đợt cấp bùng phát, tình trạng viêm toàn thân đẩy nguy cơ biến chứng tim mạch tăng 280% trong 30 ngày đầu và duy trì mức tăng 90% suốt một năm sau đó.

Thống kê cho thấy 39% người bệnh COPD tử vong do nguyên nhân tim mạch và khoảng một phần tư tử vong trong năm đầu tiên xuất viện. Khoảng 50% người bệnh sống sót sau 3,6 năm kể từ đợt cấp nặng đầu tiên. Số liệu này cho thấy COPD được tiên lượng xấu tương đương hoặc hơn một số loại ung thư phổ biến. Căn bệnh bào mòn năng suất lao động khi 40% người bệnh phải giảm hoặc ngừng làm việc, đánh mất sự độc lập và phụ thuộc vào gia đình trong sinh hoạt cơ bản.

Khoảng 65-80% bệnh nhân được chẩn đoán muộn. PGS.TS.BS Trần Văn Ngọc, Phó chủ tịch Hội Phổi Việt Nam, nhận định phần lớn người bệnh chỉ đi khám khi bệnh đã bước sang giai đoạn 3, 4 hoặc rơi vào đợt cấp nguy kịch. Ở giai đoạn đầu, các triệu chứng như ho kéo dài, khạc đờm diễn ra âm thầm, chưa gây khó thở khiến nhiều người chủ quan và tiếp tục hút thuốc. Sự chậm trễ này làm mất "thời điểm vàng" để ngăn chặn tổn thương phổi vĩnh viễn.

Trước thực trạng trên, ngành y tế đang chuyển dịch chiến lược từ can thiệp thụ động sang chủ động ổn định bệnh và phòng ngừa từ sớm. PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP HCM, cho biết y học không thể chữa khỏi hoàn toàn COPD nhưng có thể kiểm soát bệnh qua phác đồ phù hợp. Mục tiêu hiện nay không chỉ dừng ở việc giảm triệu chứng, mà hướng tới giúp người bệnh tránh các đợt cấp trung bình hoặc nặng, giữ chức năng phổi ổn định để duy trì chất lượng sống.

Hướng dẫn toàn cầu GOLD 2025-2026 đánh giá liệu pháp bộ ba tích hợp trong một dụng cụ hít duy nhất mang lại bước đột phá. Phương pháp này cung cấp bằng chứng vững chắc giúp giảm tỷ lệ tử vong và giải quyết bài toán tuân thủ điều trị cho người bệnh mạn tính ở tuyến cơ sở.

COPD và hen phế quản đã được đưa vào Chương trình Mục tiêu Quốc gia 2026-2035 nhằm đối phó với gánh nặng y tế to lớn này. Ông Atul Tandon, Tổng giám đốc AstraZeneca Việt Nam, cam kết đồng hành cùng hệ thống y tế kiến tạo hệ sinh thái quản lý bệnh hiệu quả, bảo vệ chức năng tim phổi dài hạn cho hàng triệu người.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo người trên 40 tuổi, có tiền sử hút thuốc, ho khạc đờm kéo dài hoặc khó thở khi gắng sức cần khám chuyên khoa hô hấp và đo chức năng phổi ngay. Người bệnh cần tuân thủ điều trị lâu dài, kết hợp ngưng hút thuốc lá sớm và tập phục hồi chức năng.

Các chuyên khoa tim mạch, nội tiết cũng cần chủ động tầm soát nhằm phát hiện sớm ca bệnh, tránh rủi ro tử vong hoặc bùng phát biến chứng.

VietBF@sưu tập

Trong vòng 24 giờ vừa qua. Chiến sự giữa Israel và Iran tiếp tục leo thang mạnh mẽ, trong khi các nỗ lực ngoại giao chưa đạt được bất kỳ kết quả cụ thể nào. Thời hạn do Tổng thống Trump đặt ra hiện chỉ còn khoảng 30 giờ, đưa tình hình tiến sát một điểm quyết định có thể định hình giai đoạn kế tiếp của cuộc xung đột.

Không quân Israel đã đánh trúng tổ hợp hóa dầu lớn nhất của Iran tại Asaluyeh, gây thiệt hại nghiêm trọng cho năng lực sản xuất năng lượng của nước này. Cùng thời điểm, một cuộc tấn công khác tại Tehran đã loại bỏ người đứng đầu tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng. Trong khi đó, các hỏa tiễn từ phía Iran đã bắn vào một khu dân cư tại Haifa, khiến 2 người thiệt mạng.

Song song với các diễn biến quân sự, Pakistan đã đề nghị một khuôn khổ ngừng bắn, nhưng Tòa Bạch Ốc chỉ xem đây là một trong nhiều ý tưởng chưa được Tổng thống Trump chuẩn thuận, trong khi phía Iran bác bỏ và gọi đề nghị này là phi lý. Tất cả các diễn biến trên xảy ra trong cùng một ngày, nhưng không tạo ra bất kỳ thỏa thuận nào.

Diễn tiến thời gian cho thấy sự pha trộn giữa áp lực quân sự và tín hiệu ngoại giao. Vào lúc 8:03 sáng Chủ Nhật, Tổng thống Trump tuyên bố rằng nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz, Hoa Kỳ sẽ tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào hệ thống điện và cầu đường. Chỉ 90 phút sau, ông lại cho biết có khả năng cao đạt được thỏa thuận trước ngày Thứ Hai.

Trong khi đó, Tòa Bạch Ốc xác nhận rằng đề nghị ngừng bắn 45 ngày chỉ là một phương án đang được thảo luận và chưa được Tổng thống chuẩn thuận. Phía Iran tuyên bố đã hoàn tất phản ứng đối với các đề nghị, nhưng sẽ công bố vào thời điểm thích hợp, đồng thời nhấn mạnh rằng các cuộc thương nghị không thể diễn ra dưới áp lực tối hậu thư hoặc đe dọa.

Lực lượng Hải quân của Vệ binh Cách mạng Iran tuyên bố rằng eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái trước đây, đồng thời cho biết họ đang hoàn tất các chuẩn bị cho một trật tự mới tại Vịnh Ba Tư.

Giới quan sát nhận định rằng hiện có 3 lập trường rõ rệt. Hoa Kỳ kết hợp giữa đe dọa quân sự, đề nghị ngoại giao và chưa cam kết. Iran giữ lập trường bác bỏ, đồng thời chuẩn bị phản ứng nhưng chưa công bố. Các bên trung gian đánh giá khả năng đạt được thỏa thuận, dù chỉ một phần, trong vòng 48 giờ tới là rất thấp.

Trong khi các cuộc thương nghị còn bế tắc, chiến sự không hề giảm cường độ. Bộ trưởng Quốc phòng Israel cho biết cuộc tấn công tại Asaluyeh đã khiến 85% năng lực hóa dầu của Iran bị tê liệt. Thủ tướng Israel xác nhận việc loại bỏ các nhân vật cao cấp trong hệ thống tình báo và lực lượng Quds. Truyền thông Iran đưa tin có ít nhất 25 người thiệt mạng trong các cuộc không kích quanh Tehran.



Thị trường năng lượng toàn cầu phản ứng mạnh mẽ. Saudi Aramco đã công bố giá bán chính thức dầu Arab Light cho thị trường Á Châu ở mức phụ trội $19.50, mức cao nhất trong lịch sử công ty. Giá dầu thực tế tại Dubai đạt $157 mỗi thùng, trong khi giá Brent trên thị trường tài chánh chỉ ghi nhận khoảng $109, tạo ra khoảng cách lớn giữa giá giao dịch thực và giá niêm yết.

Các thị trường Âu Châu dự kiến mở cửa vào sáng Thứ Ba trong bối cảnh chưa rõ kết quả của tối hậu thư. Các quốc gia NATO, những nước đã từ chối cho đặt căn cứ và chỉ trích các cuộc không kích, đang phải đối diện với thực tế thị trường năng lượng biến động mạnh, trong khi các ngân hàng trung ương vẫn phải điều hành chính sách dựa trên các chỉ số giá chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực tế.

Hiện tại, Iran đã chuẩn bị phản ứng nhưng chưa công bố, Tòa Bạch Ốc chưa chuẩn thuận bất kỳ khuôn khổ nào, và các bên trung gian đều đánh giá triển vọng đạt thỏa thuận là rất thấp. Trong khi đó, Tổng thống Trump đã tuyên bố rõ ràng rằng nếu không có thỏa thuận trước tối Thứ Ba, Hoa Kỳ sẽ tiến hành chiến dịch phá hủy toàn diện hệ thống điện và cầu đường của Iran.

Giữa áp lực quân sự và cơ hội ngoại giao, giữa các cuộc tấn công và những đề nghị ngừng bắn, cuộc chiến đang bước vào những giờ phút quyết định trước khi hoặc chuyển sang một giai đoạn leo thang mới, hoặc chấm dứt bằng một thỏa thuận chưa định hình.

Tôi tên Hà, 27 tuổi, lấy chồng được gần một năm. Chồng tôi là Tuấn, hiền nhưng hơi yếu trong việc nói chuyện với gia đình, nhất là với mẹ anh – bà Hường. Nhà chồng tôi ở Bình Dương, còn tôi từ Đồng Nai lên, làm nhân viên văn phòng, lương ổn nhưng không dư dả.
Hôm đó là chủ nhật, bà Hường gọi điện bảo:
“Chiều nay cả nhà đi ăn hải sản cho vui, con dâu mới về làm dâu phải hòa đồng nghe chưa!”
Tôi nghĩ đơn giản: đi ăn một bữa, mình góp vui, ai trả thì trả. Tuấn cũng nói nhỏ:
“Em cứ đi cho mẹ vui, chắc ba mẹ trả thôi.”
Đến nhà hàng hải sản khá sang, bàn ăn có đủ: ba chồng tôi – ông Tư, em chồng – Vy, chồng Vy là Hải, thêm hai đứa cháu. Vừa ngồi xuống, bà Hường cầm menu gọi như… người vừa trúng số.
“Này, lấy cho cô con tôm hùm nướng phô mai! Ốc hương rang muối! Mực hấp gừng! Cua sốt Singapore! Hàu phô mai! Sò huyết cháy tỏi!”
Tôi hơi giật mình. Nhưng chưa dừng lại.
Bà quay sang em chồng:
“Vy, con thích món nào cứ gọi. Ăn cho đã!”
Vy cười tươi:
“Dạ cho con thêm lẩu hải sản, bạch tuộc nhúng giấm, tôm càng xanh nữa!”
Tôi liếc sang Tuấn, anh chỉ cười gượng. Tôi tính nhẩm sơ sơ thôi cũng đã vài triệu.
Điều làm tôi sốc là… họ gọi tới 28 món. Bàn đầy ắp, ăn không hết, nhưng ai cũng cười nói vui vẻ, nâng ly liên tục. Tôi chỉ ăn vài miếng, trong lòng càng lúc càng nặng.
Tới lúc nhân viên mang hóa đơn ra, bà Hường không thèm nhìn. Bà ung dung uống ngụm trà, rồi chỉ thẳng tay vào tôi, giọng tỉnh bơ:
“Con trả đi! Con dâu mới mà, coi như ra mắt nhà chồng.”
Cả bàn im bặt.
Tôi cứng người, tai ù đi. Tôi nhìn Tuấn, mong anh nói gì đó. Nhưng anh cúi mặt. Em chồng Vy thì nhếch môi như đã chờ sẵn.
Trong khoảnh khắc đó, tôi hiểu… bữa ăn này không hề “cho vui” như tôi tưởng.
Tôi ngồi ch.ết lặng vài giây, không phải vì tiếc tiền, mà vì bị đối xử như một cái ví di động. Tôi hít sâu, cố giữ bình tĩnh. Trong đầu tôi hiện lên ngay hình ảnh tháng rồi tôi vừa gửi tiền về cho mẹ ruột sửa mái tôn, lại đóng tiền nhà, tiền điện, tiền xe. Thẻ tín dụng thì tôi hạn chế dùng vì sợ nợ kéo dài.
Tôi nhìn bà Hường, cười gượng:
“Dạ… mẹ ơi, con đi ăn con nghĩ là cả nhà mình… chia nhau hoặc ba mẹ trả. Con mang theo cũng không đủ ạ.”
Bà Hường lập tức nhíu mày:
“Không đủ là sao? Con làm văn phòng mà không có tiền à? Con dâu mới về nhà chồng mà tính toán dữ vậy?”
Ông Tư đặt ly xuống đánh “cạch”, nói nhẹ mà lạnh:
“Có nhiêu trả nhiêu đi, thiếu thì quẹt thẻ. Bữa nay mẹ con vui, có gì đâu mà làm căng.”
Vy bĩu môi:
“Chị Hà nói thiệt kỳ. Em đi ăn với bạn em còn biết mời nữa. Đây là gia đình mà.”
Tôi quay sang Tuấn, nói nhỏ:
“Anh… nói giúp em với…”
Tuấn ấp úng:
“Thì… hay em trả trước đi, để mẹ vui. Rồi về anh tính lại.”
Câu đó giống như một nhát dao. “Tính lại” nghĩa là gì? Nghĩa là vẫn là tiền của tôi, xong rồi về nhà… nói chuyện sau. Nhưng tôi biết, về tới nhà thì kiểu gì cũng thành “con dâu hỗn”, “không biết điều”.
Nhân viên đứng gần đó, lịch sự hỏi:
“Dạ chị muốn thanh toán tiền mặt hay chuyển khoản ạ?”
Tôi mở điện thoại, tim đập mạnh. Hóa đơn gần 8 triệu. Tôi cảm giác tay mình lạnh ngắt. Tôi có thể xoay được một phần, nhưng trả hết thì tháng này coi như chật vật.
Tôi nói thẳng, lần này không vòng vo:
“Dạ con có thể góp phần của vợ chồng con. Nhưng cả bàn 28 món… con không thể trả hết được ạ.”
Không khí căng lên rõ rệt. Bà Hường gằn giọng:
“Con nói vậy là con không coi gia đình ra gì đúng không? Con làm dâu mà ngay bữa đầu đã cãi mẹ!”
Tôi nghẹn họng. Tôi không cãi. Tôi chỉ đang… bảo vệ bản thân.
Vy chen vào, giọng mỉa mai:
“Chị Hà lúc cưới cũng đâu có đem theo gì đặc biệt. Giờ ăn một bữa mà đã kêu.”
Nghe tới đây, tôi tức đến run người. Đám cưới, tôi và Tuấn tự lo phần lớn, nhà chồng chỉ góp tượng trưng. Tôi còn không đòi hỏi. Vậy mà giờ họ đem ra chì chiết.
Tôi nhìn Tuấn lần nữa, lần cuối. Tôi chờ anh đứng về phía tôi, chỉ cần nói một câu: “Để con trả” hoặc “Con xin lỗi, để gia đình con tự thanh toán”. Nhưng không. Anh ngồi im.
Tôi bấm chuyển khoản 2 triệu và nói rõ:
“Con gửi phần của con và anh Tuấn. Còn lại… xin mẹ và mọi người tự thanh toán giúp con.”
Bà Hường đập tay xuống bàn:
“Con làm vậy là làm mất mặt mẹ trước nhà hàng đó!”
Tôi bình tĩnh đáp:
“Dạ mẹ gọi món cho cả bàn, mẹ vui thì con cũng vui. Nhưng vui không có nghĩa là con gánh hết.”
Cả bàn sững lại. Ông Tư nhìn tôi chằm chằm, còn Vy lập tức rút điện thoại ra gọi ai đó như thể muốn “tố cáo”.
Tuấn kéo tay tôi:
“Em thôi đi, về nhà rồi nói…”
Tôi giật tay lại:
“Về nhà nói gì nữa anh? Ngay đây anh không nói nổi một câu, về nhà anh sẽ nói được gì?”
Một câu hỏi khiến Tuấn đứng hình.
Cuối cùng, bà Hường gọi nhân viên, quẹt thẻ thanh toán phần còn lại, mặt bà đỏ gay. Bà đứng dậy, nhìn tôi như kẻ thù:
“Về nhà tao sẽ nói chuyện với mày.”
Tôi không đáp. Tôi chỉ đứng lên, cầm túi, bước ra ngoài. Tuấn chạy theo sau, gọi:
“Hà! Em đừng làm lớn chuyện…”
Tôi quay lại nhìn anh, nói đúng một câu:
“Không phải em làm lớn. Là nhà anh làm quá.”
Trên đường về, Tuấn chạy xe mà im lặng...

VietBF@sưu tập

Một loạt các cuộc tấn công chính xác nhằm vào các nhân vật cao cấp trong hệ thống tình báo và an ninh của Iran đang làm rung chuyển cấu trúc quyền lực nội bộ, khi nhiều viên chức chủ chốt bị loại khỏi hệ thống chỉ trong vòng vài tuần lễ.

Các nguồn tin cho biết những mục tiêu bị triệt hạ thuộc nhiều cơ quan then chốt, bao gồm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo, Bộ Tình báo, lực lượng bán quân sự Basij và hệ thống tình báo cảnh sát. Đây là những bộ phận giữ vai trò trung tâm trong việc duy trì kiểm soát xã hội và trấn áp bất đồng chính kiến tại Iran.

Trong diễn biến mới nhất, ông Majid Khademi, người đứng đầu tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng, đã bị tiêu diệt tại Tehran. Ông được xem là nhân vật điều phối các hoạt động giám sát nội địa, phản gián và phối hợp với các lực lượng vũ trang thân chính quyền.

Trước đó, ông Esmail Khatib, Bộ trưởng Tình báo Iran, đã bị loại bỏ vào giữa tháng 3. Ông là kiến trúc sư lâu năm của các chiến dịch bắt giữ, thẩm vấn và kiểm soát xã hội, đóng vai trò trọng yếu trong việc duy trì quyền lực của chế độ.



Cũng trong đầu tháng 3, ông Gholamreza Rezaian, người đứng đầu tình báo cảnh sát khu vực Đại Tehran, đã bị tiêu diệt. Ông này được cho là nhân vật chủ chốt trong việc vận hành mạng lưới giám sát và đàn áp các cuộc biểu tình tại thủ đô.

Ngoài ra, ông Esmail Ahmadi, phụ trách tình báo của lực lượng Basij, đã bị loại bỏ vào khoảng Ngày 20 tháng 3. Lực lượng Basij là công cụ bán quân sự được sử dụng để kiểm soát dân chúng và dập tắt các phong trào phản kháng.

Cùng thời điểm đó, ông Mehdi Rostami Shomastan, một chỉ huy cao cấp của Bộ Tình báo, cũng đã bị tiêu diệt. Ông có liên hệ trực tiếp đến các hoạt động giám sát nội bộ và chiến dịch bắt giữ quy mô lớn.

Giới quan sát nhận định rằng Tổ chức Tình báo của Lực lượng Vệ binh Cách mạng giữ vai trò trung tâm trong toàn bộ hệ thống kiểm soát nội địa của Iran, từ việc theo dõi các đối tượng bị xem là đối lập, đến việc điều phối các chiến dịch bắt giữ và thẩm vấn. Ngay cả các hành động trấn áp ở cấp đường phố cũng phụ thuộc vào mạng lưới chỉ huy và thông tin từ hệ thống này.

Các cuộc tấn công liên tiếp nhằm vào tầng lớp lãnh đạo tình báo đang làm suy yếu nghiêm trọng khả năng vận hành của bộ máy an ninh, vốn được xem là trụ cột duy trì quyền lực của chế độ tại Tehran.

Những cơ quan này cũng bị cáo buộc đóng vai trò chính trong các cuộc trấn áp quy mô lớn vào đầu năm 2026, khi hàng chục ngàn người thiệt mạng chỉ trong thời gian ngắn, theo các nguồn tin đối lập.

Diễn biến hiện nay cho thấy một nỗ lực có hệ thống nhằm làm tê liệt bộ máy kiểm soát nội địa của Iran, qua đó tạo áp lực trực tiếp lên cấu trúc quyền lực trung tâm trong bối cảnh xung đột khu vực đang leo thang.