Nga bắt đầu bán vàng vật chất từ dự trữ ngân hàng trung ương lần đầu tiên sau 25 năm khi chính phủ tìm cách bù đắp thâm hụt ngân sách ngày càng gia tăng do chi tiêu quân sự kéo dài.

Từ năm 2022 đến 2025, doanh số bán vàng và ngoại tệ đã vượt 15 nghìn tỷ RUB (150 tỷ USD), và tiếp tục tăng thêm 3,5 nghìn tỷ RUB (35 tỷ USD) trong 2 tháng đầu năm 2026, theo số liệu từ cơ quan quản lý. Ngân hàng Trung ương Nga đã bán 300.000 ounce vàng trong tháng 1 và 200.000 ounce trong tháng 2.

Động thái này đánh dấu một sự thay đổi lớn trong cách Moscow quản lý dự trữ. Trước đây, các giao dịch liên quan đến vàng chủ yếu được thực hiện trên giấy tờ, với việc chuyển giao vàng thỏi giữa Bộ Tài chính và ngân hàng trung ương mà không cần đưa vàng ra khỏi kho lưu trữ. Tuy nhiên, trong những tháng gần đây, ngân hàng trung ương đã bắt đầu bán vàng thỏi vật chất ra thị trường.

Kết quả là, lượng vàng dự trữ của Nga đã giảm xuống còn 74,3 triệu ounce, mức thấp nhất trong 4 năm. Việc bán ra 14 tấn vàng trong tháng 1 và tháng 2 là đợt bán ra lớn nhất trong 2 tháng kể từ quý 2/2002, khi 58 tấn được bán trong một lần.

Ngân sách Nga đang chịu áp lực ngày càng tăng do chi tiêu quân sự lớn. Chính phủ kết thúc năm 2025 với mức thâm hụt 2,6% GDP, trong khi đầu năm dự báo mức thâm hụt là 0,5%.

Ngân sách chịu thêm áp lực khi giá dầu giảm trong nửa cuối năm và các lệnh trừng phạt của Mỹ siết chặt, dẫn đến tỷ lệ thu thuế từ dầu khí giảm xuống chỉ còn 20% tổng thu ngân sách.

Quyết định bán vàng cũng xuất phát từ sự gia tăng mạnh mẽ của giá vàng lên hơn 5.000 USD/ounce. Điều này đã giúp dự trữ ngoại hối của Nga tăng lên hơn 809 tỷ USD (bao gồm 300 tỷ USD dự trữ bị đóng băng) tính đến ngày 28/2, theo Ngân hàng Trung ương Nga (CBR). Trong đó, dự trữ vàng hiện trị giá 384 tỷ USD.

Theo dữ liệu từ Hội đồng Vàng Thế giới, Nga nắm giữ tổng cộng hơn 2.000 tấn vàng, đứng thứ 5 thế giới. Nước này đã dành nhiều năm tích lũy vàng như một phần của chiến lược giảm sự phụ thuộc vào tài sản định giá bằng đô la Mỹ, đặc biệt là sau các lệnh trừng phạt được áp đặt sau vụ sáp nhập Crimea năm 2014 và xung đột Ukraine năm 2022. Đồng thời, Nga đã trả bớt phần lớn nợ nước ngoài và hiện chỉ còn nợ tồn đọng ở mức 14% GDP – mức thấp nhất so với bất kỳ nền kinh tế lớn nào trên thế giới. Điều này khiến việc áp đặt lệnh trừng phạt lên Nga trở nên vô cùng khó khăn.

Từ năm 2022, Bộ Tài chính nỗ lực giảm thâm hụt ngân sách do chi tiêu quân sự gây ra bằng cách huy động nhiều nguồn vốn khác nhau. Các nỗ lực bao gồm sử dụng Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF), hiện vẫn đang nắm giữ khoảng 4.000 tỷ rúp – đủ để bù đắp hoàn toàn khoản thâm hụt dự kiến năm nay ở mức 3-4% GDP. Bộ Tài chính cũng đã tăng gấp đôi lượng phát hành trái phiếu kho bạc OFZ và tăng thuế VAT.

Động thái bán vàng vật chất cho thấy các nguồn dự trữ thanh khoản của Nga đang được sử dụng trực tiếp hơn, làm nổi bật áp lực ngày càng tăng lên tình hình tài chính Moscow khi cuộc xung đột ở Ukraine bước sang năm thứ 4.

Theo Bne Intellinews

Chính phủ Anh đã chính thức cho phép lực lượng vũ trang và cơ quan thực thi pháp luật tiến hành kiểm tra, thậm chí lên tàu các tàu chở dầu Nga trong vùng biển nước này, đánh dấu bước leo thang đáng kể trong nỗ lực đối phó với “hạm đội bóng tối”.

Thông báo từ Phủ Thủ tướng Anh (Downing Street) cho biết động thái mới sẽ giúp London có thêm công cụ mạnh tay hơn đối với các tàu bị nghi vận chuyển dầu Nga bằng cách sử dụng cờ giả, cấu trúc sở hữu mờ ám hoặc các phương thức che giấu hành trình. Trước đó, Hải quân Hoàng gia Anh chủ yếu tham gia hỗ trợ đồng minh, như việc theo dõi một tàu dầu bị trừng phạt tại Địa Trung Hải, sau đó con tàu này đã bị hải quân Pháp lên kiểm tra.

Theo quy định mới, các biện pháp can thiệp, bao gồm lên tàu và kiểm tra, sẽ áp dụng đối với những tàu nằm trong danh sách trừng phạt của Anh. Hiện có hơn 600 tàu bị EU, Anh và Mỹ đưa vào diện trừng phạt do nghi liên quan đến hoạt động vận chuyển dầu Nga ngoài luồng.

Thủ tướng Keir Starmer dự kiến sẽ mang vấn đề này tới hội nghị thượng đỉnh của Lực lượng Viễn chinh Hỗn hợp (Joint Expeditionary Force – JEF) tại Helsinki. Đây là liên minh do Anh dẫn dắt, gồm 10 quốc gia thành viên NATO, tập trung vào an ninh hàng hải, đặc biệt tại khu vực Bắc Âu và Baltic. Một số thành viên JEF như Phần Lan, Thụy Điển và Estonia gần đây đã triển khai các chiến dịch nhằm vào tàu nghi thuộc “hạm đội bóng tối”.

Phát biểu về quyết định mới, ông Starmer nhấn mạnh rằng việc siết chặt kiểm soát các tàu dầu Nga không chỉ nhằm bảo vệ chủ quyền Anh mà còn nhằm cắt nguồn tiền đang tài trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine. Theo ông, Nga đang hưởng lợi từ việc giá dầu tăng cao do bất ổn tại Trung Đông và London cần hành động để hạn chế dòng tiền này.

Tuy nhiên, động thái của Anh cũng làm dấy lên lo ngại về nguy cơ leo thang căng thẳng. Phía Nga đã cảnh báo rằng bất kỳ hành động trực tiếp nào nhằm vào tàu liên quan đến nước này có thể dẫn tới đối đầu.

Ông Nikolai Patrushev, người đứng đầu Hội đồng Hàng hải Nga, từng tuyên bố hải quân Nga cần sẵn sàng đối phó với cái mà ông gọi là “hành vi cướp biển của phương Tây”.

Trong nội bộ Anh, Bộ trưởng Quốc phòng John Healey trước đó cũng đã đề cập đến khả năng sử dụng “các phương án quân sự” đối với tàu bị trừng phạt, thậm chí đề xuất bán dầu bị thu giữ và chuyển nguồn tiền này hỗ trợ Ukraine.

Dữ liệu từ Lloyd’s List Intelligence cho thấy chỉ riêng trong tháng 1 đã có ít nhất 23 tàu thuộc “hạm đội bóng tối” xuất hiện tại eo biển Manche hoặc khu vực Baltic, nhiều tàu trong số đó có liên hệ với hoạt động xuất khẩu dầu sang Trung Quốc, Ấn Độ và Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo quy trình mới, trước khi tiến hành kiểm tra hay bắt giữ, mỗi trường hợp sẽ được đánh giá kỹ lưỡng bởi các chuyên gia pháp lý, quân sự và thị trường năng lượng. Quyết định cuối cùng sẽ do các bộ trưởng đưa ra. Nếu bị xác định vi phạm, các tàu có thể bị tịch thu, đồng thời chủ sở hữu, đơn vị vận hành và thủy thủ đoàn có thể đối mặt với các thủ tục tố tụng hình sự theo luật trừng phạt của Anh.

Theo Guardian

“Chúng tôi đã cho phép một số quốc gia mà chúng tôi coi là thân thiện đi qua eo biển Hormuz. Trong đó có Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Iraq và Pakistan”, ông Araghchi nói, theo truyền hình nhà nước Iran.

Trong khi đó, các tàu thuyền có liên quan đến những đối thủ của Iran sẽ không được phép đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.

"Chúng ta đang trong tình trạng chiến tranh. Khu vực này là vùng chiến sự, và không có lý do gì để cho phép tàu thuyền của đối thủ và đồng minh của họ đi qua. Nhưng eo biển vẫn mở cửa cho những nước khác", ông nói.

Giá dầu và khí đốt toàn cầu đã tăng vọt sau khi Iran gần như phong tỏa eo biển Hormuz, một tuyến đường vận chuyển hẹp giữa Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman, nơi khoảng 20% lượng dầu và khí hóa lỏng (LNG) toàn cầu đi qua.

Đã có những lo ngại ngày càng tăng trên toàn cầu về sự gián đoạn trong vận chuyển hàng hóa thương mại qua eo biển Hormuz, với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran về những hậu quả nghiêm trọng nếu nước này không mở cửa hoàn toàn tuyến đường thủy này.

Cùng ngày, Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim cho biết, các tàu của Malaysia hiện được phép đi qua eo biển Hormuz.

Trong bài phát biểu trên truyền hình, ông Anwar cảm ơn Iran vì đã cho phép các tàu của Malaysia sử dụng tuyến đường này.

Thủ tướng Malaysia cũng cho biết, ông đã nói chuyện với Iran, Ai Cập, Thổ Nhĩ Kỳ như một phần nỗ lực nhằm thúc đẩy hòa bình ở Trung Đông. “Nhưng điều đó không dễ dàng, vì Iran cảm thấy mình đã bị lừa dối nhiều lần và khó chấp nhận các bước tiến tới hòa bình nếu không có sự đảm bảo an ninh rõ ràng và ràng buộc cho quốc gia của họ”, ông nói.

Trong một diễn biến liên quan, hãng CNN ngày 26/3 dẫn hai nguồn thạo tin của Israel cho biết, chỉ huy lực lượng hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - ông Alireza Tangsiri - đã thiệt mạng.

Ông Tangsiri đã lên tiếng và xuất hiện nhiều hơn kể từ khi Israel và Mỹ phát động chiến dịch nhằm vào Iran. Ông là nhân vật chủ chốt đứng sau cuộc phong tỏa gần như hoàn toàn giao thông hàng hải qua eo biển Hormuz.

Vào một cuối tuần tháng 6 năm 2013 tại Mayfair, nữ diễn viên Talulah Riley đã thuê trọn một tòa lâu đài ở Tarrytown, bang New York, để tổ chức sinh nhật cho chồng mình là Elon Musk.

“Đó là kiểu lâu đài Mỹ giả cổ”, Demis Hassabis nhớ lại. Những người đàn ông trong buổi tiệc mặc trang phục samurai một cách khá lạc lõng và Riley còn mời cả nhà vô địch sumo thế giới, nặng tới khoảng hơn 150kg đến tham dự. Musk đã đấu vật với người này, quật ngã đối thủ một cách ấn tượng nhưng lại bị chấn thương cổ trong quá trình đó.

Musk khi ấy là một trong những nhà đầu tư sớm vào công ty AI của Hassabis là DeepMind, khi đó mới ba năm tuổi và đang theo đuổi đầy tham vọng mục tiêu trí tuệ nhân tạo tổng quát (AGI). Đây là thời điểm trước khi AI tạo ra một thế hệ tỷ phú mới, trước khi OpenAI hay Anthropic tồn tại. Hassabis hình dung một “Dự án Manhattan cho trí tuệ”, tập hợp những bộ óc xuất sắc nhất trong lĩnh vực và tạo ra một tác nhân có thể chơi nhiều trò chơi Atari.

Giám đốc điều hành Google khi đó là Larry Page đã gặp Hassabis tại bữa tiệc và đề nghị đi dạo cùng. Hai người đi quanh khuôn viên lâu đài, quan sát những chi tiết kiến trúc mang tính trang trí như tường thành và khe bắn tên những thứ khá vô nghĩa. Nói bằng giọng khàn do một căn bệnh hiếm gặp ở dây thanh quản, Page gợi ý rằng nỗ lực xây dựng công ty của Hassabis có thể cũng vô nghĩa tương tự. Hassabis là một nhà khoa học, mục tiêu của ông là tạo ra AGI. Vậy tại sao phải theo đuổi việc xây dựng một DeepMind độc lập?

“Tại sao anh không tận dụng những gì tôi đã xây dựng?” Page nói. Khi đó ông đang mua lại nhiều công ty AI nhỏ và tiếp tục săn tìm mục tiêu tiếp theo.

“Ông ấy cơ bản đang nói rằng tôi có thể xây dựng một công ty như Google nhưng sẽ mất phần lớn sự nghiệp”, Hassabis nhớ lại. “Nhưng nếu mục tiêu thực sự của tôi là AGI, thì tại sao không sử dụng toàn bộ nguồn lực mà ông ấy đã tích lũy? Tôi thấy đó là một lập luận khá thuyết phục”.

“Tôi đã chán việc phải chạy khắp nơi để gọi vốn cho thứ mà tôi biết là quan trọng nhất mọi thời đại”, Hassabis nói.

“Tôi sẽ vào Google. Tôi sẽ có cả một đống máy tính và rồi tôi sẽ giải quyết bài toán trí tuệ”.

Câu chuyện này được WSJ đăng tải dựa trên hơn 30 giờ phỏng vấn Hassabis trong ba năm, cùng với hàng chục cuộc trao đổi với các đồng nghiệp DeepMind, nhà đầu tư và những người liên quan đến thương vụ mua lại.

Mùa thu năm 2013, Hassabis và các đồng sáng lập bay tới trụ sở Google. Để giữ bí mật cho các cuộc đàm phán, họ được đưa tới một văn phòng kinh doanh nằm ngoài khu chính. Đội ngũ M&A của Google đã tập hợp một nhóm chuyên gia AI nội bộ để đánh giá năng lực của DeepMind và nhóm này đã trình diễn những tiến bộ gần đây với tác nhân Atari.

Điều họ không làm là thể hiện bất kỳ sự quan tâm nào đến việc đàm phán giá bán công ty.

“Chúng tôi nghĩ rằng nếu nhắc đến tiền, họ sẽ nghĩ chúng tôi muốn bán rồi rút lui”, đồng sáng lập Mustafa Suleyman giải thích. “Sẽ giống như kiểu chúng tôi muốn lấy tiền rồi biến mất”.

Thay vào đó, họ hỏi về ngân sách nghiên cứu mà Google có thể cung cấp. Họ cũng muốn bàn về vấn đề an toàn, điều mà họ rất coi trọng.

Nếu DeepMind thuộc về Google, Suleyman lập luận rằng cần có một hội đồng giám sát độc lập. Hội đồng này sẽ gồm các nhà khoa học, triết gia và những nhân vật uy tín khác, có quyền quyết định cuối cùng về cách AI được triển khai trong xã hội.

“Ý tưởng cơ bản là: Chúng ta phải chuẩn bị cho kịch bản thành công”, Suleyman nói. “Nếu thành công, không thể để riêng các nhà sáng lập Google kiểm soát AGI”.

Để gây áp lực với Google, Suleyman sử dụng kinh nghiệm chơi poker của mình.

“Chúng tôi nói rằng chúng tôi là startup chưa có doanh thu nhưng được tài trợ tốt nhất châu Âu. Chúng tôi có Peter Thiel, Solina Chau, Elon Musk, toàn các tỷ phú đứng sau”, ông nhớ lại.

“Dĩ nhiên, họ không thực sự đứng sau chúng tôi, đó là điều khiến bạn thấy ‘lạnh gáy’ khi đàm phán. Nhưng trong poker, bạn chơi với người, không phải với bài. Bạn đọc tâm lý đối thủ rồi đặt cược”.

Hassabis thì xem mình là người chơi cờ vua hơn là poker. Trong cờ vua không có bài ẩn, mọi thứ đều minh bạch.

Nhưng thực tế, bluff có lẽ không cần thiết. Đội ngũ lãnh đạo Google khi đó cũng đang có những lo ngại tương tự về an toàn AI.

“Chúng tôi nghĩ AI giống năng lượng hạt nhân”, CFO Patrick Pichette nói. “Bạn có thể tạo ra bom, nhưng nếu thông minh, bạn cũng có thể giải quyết biến đổi khí hậu. Vì vậy chúng tôi đã thảo luận tất cả những câu hỏi lớn ngay từ đầu: Nếu AI phát triển ngoài kiểm soát thì sao? Làm thế nào để kiểm soát nó?”

MỐI MỚI

Với việc Google sẵn sàng tài trợ và chia sẻ mối quan tâm về an toàn, con đường mua lại dường như đã mở. Nhưng Hassabis và Suleyman vẫn không chủ quan. Họ tiếp cận thêm một “người cầu hôn” khác: Mark Zuckerberg của Facebook.

Zuckerberg khi đó đang lo lắng khi các công ty công nghệ khác phát triển AI nhanh chóng. Ông bắt đầu tìm cách bắt kịp, trực tiếp tiếp cận từng nhà nghiên cứu AI dù đang điều hành một công ty với 6.000 nhân viên và một tỷ người dùng.

Suleyman bay sang California gặp Amin Zoufonoun, người phụ trách phát triển doanh nghiệp của Facebook. Zoufonoun tiếp đón ông tại nhà, rót một ly whisky rất mạnh và trêu chọc việc Suleyman muốn thêm đá. Qua nhiều cuộc trao đổi, Zoufonoun đề xuất một cách để khiến các nhà sáng lập DeepMind giàu hơn so với bán cho Google: Facebook sẽ trả giá mua cổ phần thấp, nhưng bù lại trả khoản thưởng ký hợp đồng cực lớn cho đội ngũ.

Suleyman báo lại với Hassabis. Tiền thì hấp dẫn, nhưng không phải mục tiêu chính. Trong khi đó, Zoufonoun gần như bỏ qua vấn đề quản trị AI, điều mà sau này trở thành điểm yếu nổi tiếng của Facebook.

Zoufonoun báo cáo lại với Zuckerberg: DeepMind có đội ngũ AI rất mạnh và nếu Facebook không mua, họ sẽ rơi vào tay Google.

Hassabis sang Mỹ để ăn trưa với Larry Page, người mua tiềm năng mạnh nhất. Zuckerberg biết được chuyến đi này và mời ông ăn tối.

Tại nhà Zuckerberg ở Palo Alto, Hassabis thực hiện một “bài test” tinh tế. Hai người nói về tiềm năng AI, Zuckerberg tỏ ra rất hào hứng. Nhưng khi Hassabis nhắc đến các công nghệ khác như VR, AR hay in 3D, Zuckerberg cũng hào hứng y như vậy.

“Điều đó cho tôi câu trả lời”, Hassabis nói. “Facebook trả nhiều tiền hơn, nhưng tôi muốn một người thực sự hiểu AI sẽ lớn hơn tất cả những thứ kia”.

Sau bữa tối, Hassabis quay lại với Larry Page: “Chúng ta đi tiếp”.

Bị từ chối, Zuckerberg lập tức phản ứng mạnh. Ông tăng tốc tuyển dụng các nhà nghiên cứu AI và mời Yann LeCun về xây dựng đội ngũ. Nếu không thể mua DeepMind, ông muốn xây dựng một đội AI từ đầu bằng nguồn lực gần như vô hạn.

LeCun nói ông không rời New York hay bỏ vị trí giáo sư. Tưởng là điều kiện “deal breaker” (yếu tố, điều kiện hoặc tình huống quan trọng khiến một thỏa thuận, hợp đồng hoặc mối quan hệ bị chấm dứt ngay lập tức), nhưng ngày hôm sau Zuckerberg chấp nhận.

“Tôi ký ở đâu?” LeCun đáp.

Đầu tháng 12, ban lãnh đạo DeepMind tham dự hội nghị machine learning lớn nhất thế giới, vừa dự hội thảo vừa xem các bản dự thảo hợp đồng mua lại. Trong khi đó, Zuckerberg và LeCun thuê ballroom khách sạn để công bố phòng lab AI mới tại Manhattan.

Tại hội nghị, Hassabis gặp LeCun: “Ông không định ‘hút’ hết người của tôi chứ?”

“Tôi vừa đặt bút ký để làm đúng việc đó”, LeCun nói.

Hai tuần sau, ngay trước Giáng sinh, LeCun gọi cho Koray Kavukcuoglu, một nhân sự chủ chốt của DeepMind và đề nghị mức lương cực cao để sang Facebook.

“Đó là lúc tôi nghĩ DeepMind có thể thất bại”, Suleyman nói.

Hassabis lập tức phản ứng. Ông tiết lộ bí mật: DeepMind sắp bán cho Google, và quyền chọn mua cổ phiếu có thể trở nên cực kỳ giá trị. Kavukcuoglu đồng ý ở lại.

Hassabis thúc Google chốt deal nhanh nhất có thể.

Cuối tháng 12, một đội Google bay sang London bằng chuyên cơ Gulfstream và tới văn phòng DeepMind. Jeff Dean yêu cầu kiểm tra mã nguồn vì demo có thể bị “làm màu”.

“Đó là khoảnh khắc không thể quay đầu”, Hassabis nói. “Nếu họ xem hết mà không mua, chúng tôi sẽ bị nghiền nát”.

Dean chấp thuận.

Google định giá DeepMind theo “giá mỗi kỹ sư”, khoảng 10 triệu USD/người, với 30–40 nhân sự chủ chốt. Nhưng Hassabis và Suleyman đẩy giá lên gần gấp đôi. Ngoài ra, họ đưa ra điều kiện:

- Ở lại London

- Cấm ứng dụng quân sự

- Lập hội đồng đạo đức

“Đây là vấn đề lớn”, trưởng đàm phán Google nói.

Cuối cùng, Google chấp nhận vì tin vào Hassabis.

Tháng 1/2014, Google mua DeepMind với giá 650 triệu USD, một mức giá “rẻ” nếu nhìn từ hiện tại.

Phần thưởng thực sự đến sau đó, khi Google đổ hàng tỷ USD vào DeepMind và hành trình chinh phục siêu trí tuệ của Hassabis tăng tốc mạnh mẽ.

Theo: WSJ

Mỹ bị loại ngay từ đầu

Quyết định của Kazakhstan vào tháng 6/2025 khi trao dự án ba nhà máy điện hạt nhân đầu tiên cho Tập đoàn Rosatom (Nga) đã gây bất ngờ cho giới quan sát.

Mỹ được biết đến là đã dành nhiều thập kỷ để vun đắp mối quan hệ đối tác chiến lược với Astana, nhưng khi Kazakhstan đưa ra một trong những quyết định hạ tầng quan trọng nhất lịch sử, nước này không chỉ thất bại – mà thực tế là còn chưa bao giờ tham gia cuộc đua.

Không có nhà thầu Mỹ nào nộp hồ sơ dự thầu. Không có gói tài chính nào từ Mỹ được đặt lên bàn đàm phán. Washington đơn giản là đã tự bỏ cuộc. Washington không chỉ mất thị phần, họ đang mất đi tầm ảnh hưởng đối với một đối tác cực kỳ quan trọng, tác giả Alexei (Frank) Hoffman từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định.

Kazakhstan là nhà sản xuất uranium lớn nhất thế giới, là chốt chặn trong hợp tác không phổ biến vũ khí hạt nhân của Mỹ kể từ khi tự nguyện từ bỏ kho vũ khí hạt nhân thời Xô Viết vào những năm 1990, và được xem là đối tác an ninh thân cận nhất của Washington tại Trung Á. Thế nhưng, khi Astana cần xây dựng năng lượng hạt nhân dân sự, các lựa chọn thực tế duy nhất của họ lại đến từ Moscow.

Trên lý thuyết, mối quan hệ Mỹ - Kazakhstan được đánh giá là rất tốt. Hai nước đã nâng tầm quan hệ lên Đối tác Chiến lược Tăng cường vào năm 2018.

Về kinh tế, Astana kiểm soát các chuỗi cung ứng quan trọng mà Washington đặc biệt quan tâm. Năm 2024, Kazakhstan khai thác khoảng 23.000 tấn uranium – chiếm khoảng 39% sản lượng toàn cầu. Chính quyền Mỹ thậm chí đã khởi động Đối thoại Khoáng sản Thiết yếu C5+1 vào đầu năm 2024 nhằm thắt chặt quan hệ với Astana chính về những vấn đề này.

Tuy nhiên, tất cả những nỗ lực đó đã không thể chuyển hóa thành ảnh hưởng khi các nhà lãnh đạo Kazakhstan chọn nhà thầu lò phản ứng.

Tại sao Nga chiến thắng?

Theo thông báo từ Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Kazakhstan (KAEA), Rosatom đã được chọn làm đơn vị dẫn đầu liên minh quốc tế để xây dựng cơ sở hạt nhân tại làng Ulken, bên bờ hồ Balkhash thuộc vùng Almaty, phía Đông Nam đất nước.

KAEA cho biết Rosatom đã vượt qua các đối thủ nặng ký như Tập đoàn Hạt nhân Quốc gia Trung Quốc (CNNC), Electricite de France (Pháp) và Korea Hydro & Nuclear Power (Hàn Quốc) trong quá trình đấu thầu, nhờ đưa ra phương án được đánh giá là "tối ưu và có lợi nhất về mặt kinh tế".

Theo Hiệp hội Điện lực Kazakhstan, trạm điện này sẽ có công suất 2.4 GW và sản xuất khoảng 19 tỷ kWh điện mỗi năm.

Rosatom hiến thắng vì họ cung cấp thứ mà các đối thủ phương Tây không thể theo kịp: nguồn tài chính giá rẻ do nhà nước bảo trợ đi kèm với mô hình "chìa khóa trao tay".

Nga thường xuyên hỗ trợ xuất khẩu hạt nhân bằng các khoản vay kéo dài 20-25 năm với lãi suất chỉ từ 3% đến 4%. Thỏa thuận trị giá 25 tỷ USD của Rosatom với Ai Cập được cho là có lãi suất 3% trong 22 năm.

Các quan chức Kazakhstan cũng nhấn mạnh về gói "chu kỳ nhiên liệu trọn gói". Nga vận hành chuỗi nhiên liệu tích hợp: từ chuyển hóa, làm giàu, chế tạo đến tái chế. Đối với một quốc gia lần đầu mua công nghệ hạt nhân, sức hấp dẫn của một nhà thầu duy nhất đảm nhiệm từ xây dựng, cung cấp nhiên liệu, đào tạo đến xử lý chất thải là vô cùng lớn.

Lò phản ứng VVER-1200 của Rosatom đã có 6 đơn vị vận hành và 14 đơn vị khác đang được xây dựng trên toàn thế giới. Trong khi đó, không có lò phản ứng cỡ lớn nào của Mỹ thậm chí xuất hiện trong danh sách thảo luận.

Trong một bài xã luận về vấn đề này, trang Altyn-Orda của Kazakhstan viết:

"Đề xuất của Rosatom thể hiện sự hợp lý về mặt chiến lược: chuyển giao một phần chu kỳ sản xuất sang Kazakhstan – từ khâu lắp ráp đến sản xuất các linh kiện công nghệ cao. Với Astana, đây không chỉ là một trạm phát điện mới mà là một quá trình công nghiệp hóa thực thụ: tạo việc làm, chuyển giao năng lực chuyên môn và tiếp cận công nghệ lõi. Đối với một quốc gia đang khao khát chủ quyền công nghệ và vị thế trung tâm năng lượng, điều này hấp dẫn hơn nhiều so với việc chỉ đơn thuần mua một dự án của phương Tây".

Cơ hội của Mỹ trong tương lai cũng không còn, khi các lò phản ứng dân sự là những "tài sản dính". Chúng vận hành trong 30 đến 40 năm hoặc lâu hơn. Mô hình của Rosatom ràng buộc việc xây dựng với hàng thập kỷ cung cấp nhiên liệu, bảo trì và đào tạo. Mọi bộ phận tuabin, bản cập nhật phần mềm hay chứng nhận quy định đều buộc bên vận hành phải gắn chặt với hệ sinh thái của nhà thầu. Việc thay đổi nhà cung cấp giữa chừng là cực kỳ khó khăn, nếu không muốn nói là bất khả thi.

Ung thư dạ dày thường có các triệu chứng như khó tiêu, đau bụng, đầy hơi, phân đen và nôn mửa, nhưng đó không phải là những triệu chứng duy nhất. Theo tờ Đông Quan Nhật báo (Trung Quốc), một phụ nữ 23 tuổi phát hiện một khối u kích thước bằng quả trứng ở bên trái cổ. Ngoài cảm giác đau nhẹ khi ấn vào, không có hiện tượng đỏ hoặc sưng, và cô vẫn ăn uống và đi tiêu bình thường. Vì khối u vẫn tồn tại, cô đã đến bệnh viện để khám và được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa, cụ thể là một dạng "ung thư tế bào hình nhẫn" ác tính.

Ung thư biểu mô tuyến kém biệt hóa và ung thư biểu mô tế bào hình nhẫn đều là những loại ung thư ác tính cao, phát triển nhanh và dễ di căn sớm. Chúng thường được tìm thấy trong hệ tiêu hóa (dạ dày, ruột), trong đó ung thư biểu mô tế bào hình nhẫn là loại ung thư dạ dày hung hãn nhất. Sưng ở cổ thường do cảm lạnh, viêm amidan, đau răng, đau họng... Vậy tại sao lại liên quan đến ung thư?

Các bác sĩ giải thích rằng điều này chủ yếu là do cổ có nhiều hạch bạch huyết, và các tế bào ung thư có thể phát triển nhanh chóng sau khi xâm nhập vào các hạch bạch huyết, dẫn đến sưng. Nếu bạn cảm thấy khó chịu, hãy đến gặp bác sĩ ngay lập tức.

Sẽ là một sai lầm lớn nếu cho rằng "không đau bụng" đồng nghĩa với "hệ tiêu hóa khỏe mạnh". Tế bào ung thư thường xâm nhập một cách khó lường, đặc biệt nhắm vào những người bận rộn và những người bị căng thẳng mãn tính. Nên ăn nhiều rau họ cải (bông cải xanh, súp lơ...), khoai lang, đậu bắp và các loại quả mọng để giúp phòng ngừa ung thư. Đồng thời, điều quan trọng là phải tránh các loại thực phẩm không lành mạnh để ngăn ngừa ung thư phát triển.

4 thực phẩm hại dạ dày nếu ăn nhiều

Theo tờ HK01, có 4 thực phẩm ăn nhiều có thể gây hại cho dạ dày của bạn, thậm chí trong số đó có 1 loại còn làm tăng 68% nguy cơ mắc ung thư.

- Thịt chế biến sẵn: Làm tăng gánh nặng cho dạ dày

Các loại thịt chế biến sẵn (như xúc xích, giăm bông và thịt nguội) được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp vào nhóm chất gây ung thư loại 1. Chúng thường chứa hàm lượng chất béo bão hòa cao, đòi hỏi nhiều axit dạ dày hơn để tiêu hóa hoàn toàn, do đó làm tăng gánh nặng cho dạ dày và nguy cơ trào ngược axit.

- Thực phẩm ngâm chua: Làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày lên 68%

Các loại thực phẩm muối chua như cá muối, kim chi và mận khô đều có hàm lượng muối cao. Nitrit mà chúng tạo ra có thể chuyển hóa thành nitrosamine, một chất gây ung thư mạnh, khi vào dạ dày. Các nghiên cứu cho thấy những người thường xuyên ăn nhiều muối có nguy cơ mắc ung thư dạ dày cao hơn 68% so với những người ăn ít muối.

- Rượu: Có thể gây chảy máu dạ dày hoặc thủng dạ dày

Niêm mạc dạ dày có một lớp màng nhầy bảo vệ, và nồng độ cồn cao có thể làm tổn thương lớp màng này, dễ dẫn đến viêm dạ dày cấp tính, thậm chí gây chảy máu hoặc thủng dạ dày. Uống rượu khi đói bụng đặc biệt có hại.

- Trà đặc: Có thể gây đầy hơi và khó tiêu

Uống một lượng trà loãng vừa phải tốt cho sức khỏe, nhưng "trà đặc" có nghĩa là nồng độ quá cao, sẽ biến nó thành một loại đồ uống kích thích, gây đầy hơi, khó tiêu và thậm chí táo bón.

Đồ uống nóng làm tăng nguy cơ ung thư

Thói quen sử dụng đồ uống nóng đã trở nên quen thuộc trong đời sống, từ tách trà buổi sáng cho đến ly nước ấm vào buổi tối. Tuy nhiên, theo một đánh giá quy mô toàn cầu của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế, yếu tố đáng lo ngại không nằm ở bản thân loại đồ uống mà chính là nhiệt độ khi sử dụng.

Hội đồng gồm 23 nhà khoa học quốc tế kết luận rằng việc uống nước quá nóng có thể làm tăng nguy cơ ung thư thực quản, và được xếp vào nhóm 2A – nhóm các yếu tố “có khả năng gây ung thư” ở người.

Theo phân loại của IARC, nhóm 2A bao gồm những tác nhân có bằng chứng hạn chế trên người nhưng đủ mạnh trên động vật thí nghiệm, hoặc có cơ chế sinh học hợp lý cho thấy nguy cơ gây ung thư. Điều này đồng nghĩa với việc chưa thể đưa ra kết luận tuyệt đối, nhưng vẫn cần đặc biệt thận trọng.

Về cơ chế, việc thường xuyên uống đồ quá nóng có thể gây tổn thương lặp đi lặp lại lên niêm mạc thực quản. Theo thời gian, những tổn thương này có thể tạo điều kiện cho các tế bào biến đổi bất thường. Không chỉ dừng lại ở nguy cơ lâu dài, nhiệt độ cao còn có thể gây bỏng ngay lập tức. Hiệp hội Bỏng Mỹ cho biết chất lỏng ở khoảng 65°C có thể gây tổn thương da gần như ngay khi tiếp xúc nếu kéo dài.

Một số nghiên cứu tại châu Phi cũng ghi nhận việc tiêu thụ đồ ăn, thức uống quá nóng có thể làm tăng gần gấp đôi nguy cơ ung thư biểu mô thực quản.

Theo ước tính của IARC và các tổ chức liên quan, số ca ung thư thực quản trên toàn cầu có thể tăng hơn 50% trong giai đoạn từ năm 2020 đến 2040, tiến tới gần 1 triệu ca mắc mới mỗi năm. Riêng năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 604.000 ca mắc mới và 544.000 ca tử vong do căn bệnh này, với tỷ lệ phân bố không đồng đều giữa các khu vực, trong đó Đông Á, Nam và Đông Phi là những nơi có tỷ lệ cao.

Tại các khu vực này, ung thư biểu mô tế bào vảy là dạng bệnh phổ biến. Những yếu tố nguy cơ như hút thuốc, употребление rượu, thói quen dùng đồ uống quá nóng và ô nhiễm không khí trong nhà được cho là góp phần làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.

Ngoài ảnh hưởng đến thực quản, việc uống trà hoặc cà phê nóng chứa caffeine nhiều lần trong ngày còn có thể gây cảm giác bồn chồn, khó ngủ. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị nên giới hạn số lượng tiêu thụ hoặc chuyển sang uống nước ấm ở mức nhiệt vừa phải để duy trì thói quen mà vẫn đảm bảo an toàn cho sức khỏe.
Dùng thêm các loại nước này giúp phòng ung thư cực hiệu quả

Dưới đây là một số loại đồ uống buổi sáng được cho là có thể hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư ruột kết nhờ chứa nhiều hợp chất có lợi cho cơ thể:

1. Trà xanh

Theo quan niệm Đông y, trà xanh có vị đắng nhẹ, hơi ngọt, tính mát, giúp thanh nhiệt, hỗ trợ tiêu hóa và làm dịu tinh thần. Nghiên cứu hiện đại cũng ghi nhận việc uống trà xanh thường xuyên có liên quan đến nguy cơ ung thư trực tràng thấp hơn, đặc biệt ở người không hút thuốc.

Nguyên nhân chủ yếu là do trà xanh giàu catechin – một nhóm chất chống oxy hóa có khả năng làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư và hạn chế sự lan rộng của khối u. Ngoài ra, trà xanh còn kích hoạt một số enzyme có vai trò bảo vệ cơ thể trước quá trình hình thành ung thư.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng trà xanh chỉ có vai trò hỗ trợ phòng ngừa, không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa khi bệnh đã xuất hiện.

2. Cà phê đen

Cà phê có hương thơm đặc trưng, vị đắng và được xem là thức uống giúp kích thích hệ thần kinh, tăng sự tỉnh táo, hỗ trợ tiêu hóa. Một số nghiên cứu cho thấy việc uống cà phê có thể liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư ruột kết, cũng như hạn chế nguy cơ tái phát và tử vong ở những người từng mắc bệnh.

Ngoài ra, Viện Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ cũng ghi nhận mối liên hệ giữa việc tiêu thụ cà phê với nguy cơ thấp hơn của một số loại ung thư khác như ung thư gan và ung thư nội mạc tử cung.

3. Nước ép trái cây họ cam quýt

Các loại quả như cam, chanh… được biết đến với tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa nhiều bệnh lý, trong đó có ung thư. Một số nghiên cứu quy mô lớn cho thấy những người tiêu thụ trái cây họ cam quýt hoặc nước ép từ 3–4 lần mỗi tuần có nguy cơ mắc ung thư thấp hơn so với nhóm ít sử dụng.

Điều này có thể liên quan đến hàm lượng flavonoid dồi dào như hesperidin, apigenin, naringenin cùng các hợp chất sinh học khác như limonoid, carotenoid hay tangeretin – những chất có đặc tính chống oxy hóa và hỗ trợ bảo vệ tế bào.

4. Nước ép lựu

Trong Đông y, quả lựu có vị chua ngọt, tính ấm, có tác dụng sinh tân, giải khát và hỗ trợ tiêu hóa. Nước ép lựu chứa nhiều polyphenol và flavonoid, đặc biệt là ellagitannin và axit ellagic – những hợp chất có khả năng chống viêm trong đường ruột.

Một số nghiên cứu cho thấy axit ellagic có thể hỗ trợ ngăn chặn sự khởi phát của tế bào ung thư và ức chế hoạt động của một số enzyme liên quan đến quá trình gây ung thư.

5. Nước ép nho

Theo Đông y, nho có vị ngọt chua, tính bình, giúp bổ khí huyết, tăng cường sức khỏe và hỗ trợ tuần hoàn. Nho giàu polyphenol như resveratrol, quercetin, anthocyanin và catechin – những chất chống oxy hóa có khả năng giảm viêm và bảo vệ tế bào.

Một số bằng chứng cho thấy các hợp chất này có thể góp phần giảm nguy cơ viêm đại tràng và hỗ trợ phòng ngừa một số loại ung thư, trong đó có ung thư ruột kết.

Lưu ý: Dù những loại đồ uống trên mang lại lợi ích nhất định, các thông tin về khả năng “chống ung thư” chủ yếu mang tính hỗ trợ và chưa thể thay thế các biện pháp phòng ngừa hay điều trị chính thống. Việc duy trì chế độ ăn cân bằng, lối sống lành mạnh và tầm soát định kỳ vẫn là yếu tố quan trọng nhất để bảo vệ sức khỏe.

(Tổng hợp)

Thủ tướng Viktor Orban của Hungary tuyên bố sẽ dần dần ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên cho Ukraine cho đến khi Kiev khôi phục dòng chảy dầu của Nga qua đường ống Druzhba.

Trong một video đăng tải trên trang Facebook cá nhân hôm thứ Tư, ông Orban cho biết Ukraine đã chặn hoạt động của đường ống dẫn dầu thời Liên Xô trong 30 ngày. Ông nói: “Chừng nào Ukraine chưa cung cấp dầu, họ sẽ không nhận được khí đốt từ Hungary”.

Ông Orban tuyên bố rằng lượng khí đốt lẽ ra được gửi đến Ukraine sẽ được lưu trữ tại các cơ sở của Hungary, đồng thời cho biết thêm rằng động thái này là cần thiết vì Ukraine “cũng đang tấn công đường ống dẫn khí phía nam cung cấp cho Hungary”, ám chỉ tuyến đường TurkStream đưa khí đốt của Nga đến Hungary thông qua Thổ Nhĩ Kỳ và vùng Balkan.

Ông Orban tuyên bố: “Chúng tôi sẽ bảo vệ an ninh năng lượng của Hungary, giá xăng được bảo hộ và giá khí đốt giảm” . Ông cho biết đất nước đến nay đã “thành công trong việc chống lại sự tống tiền của Ukraine” nhờ vào cơ chế giá được bảo hộ, đồng thời khẳng định người dân Hungary đang trả giá thấp nhất tại các trạm xăng trên toàn châu Âu.

Thông báo của ông Orban được đưa ra trong bối cảnh tranh chấp năng lượng kéo dài giữa Budapest và Kiev sau khi Ukraine tạm ngừng vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba vào cuối tháng 1, với lý do cho rằng bị hư hại do cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Nga gây ra.

Moscow đã bác bỏ những cáo buộc này, trong khi Hungary và Slovakia, cả hai nước đều phụ thuộc rất nhiều vào đường ống dẫn khí này, cũng bày tỏ sự nghi ngờ về lý lẽ của Kiev, cáo buộc nước này cố tình chặn dòng chảy khí đốt như một hình thức tống tiền chính trị.

Ngoại trưởng Hungary Peter Szijjarto cho biết hình ảnh vệ tinh cho thấy đường ống dẫn dầu đang hoạt động hoàn toàn bình thường và việc Kiev từ chối cho phép kiểm tra chung chứng tỏ quyết định này mang tính chính trị.

Budapest đã đáp trả bằng cách phủ quyết khoản vay 90 tỷ euro (104 tỷ đô la) của EU dành cho Ukraine, ngăn chặn vòng trừng phạt mới đối với Nga và phản đối nỗ lực gia nhập EU của Kiev. Ông Orban tuyên bố rằng Budapest sẽ không lùi bước cho đến khi đường ống dẫn khí được khởi động lại.

Mỹ và Israel đã ám sát nhiều quan chức Iran và hiện được cho là đã tạm thời loại bỏ Ngoại trưởng Abbas Araghchi và Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf khỏi danh sách mục tiêu ám sát để có người đối thoại.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng người Iran đang rất muốn đạt được thỏa thuận với ông, nhưng lại sợ bị người dân của mình trả thù nếu công khai thừa nhận điều đó.

“Họ rất muốn đạt được thỏa thuận, nhưng họ sợ không dám nói ra vì họ cho rằng họ sẽ bị chính người của mình giết. Họ cũng sợ họ sẽ bị chúng ta giết”, ông Trump nói, mà không tiết lộ danh tính những người được cho là đối tác bí mật của ông.

Các quan chức Iran liên tục gọi những thông tin về các cuộc đàm phán đang diễn ra với Washington là "tin giả" và "phi lý" ở thời điểm hiện tại, đồng thời cho biết thêm rằng Tehran tìm kiếm một giải pháp lâu dài chứ không phải một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vốn trước đây đã dẫn đến những hành động phản bội.

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã cảnh báo rằng các cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang leo thang ngoài tầm kiểm soát, đe dọa đẩy thế giới vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn và một cuộc khủng hoảng kinh tế sâu sắc hơn.

Trong khi đó, Bộ Chiến tranh Mỹ hôm thứ Tư tuyên bố rằng Chiến dịch Epic Fury kéo dài gần bốn tuần vẫn đang "đúng kế hoạch hoặc vượt kế hoạch" trong việc đạt được những gì họ mô tả là "các mục tiêu quân sự rất rõ ràng" - ngay cả khi phạm vi và mục tiêu cuối cùng của chiến dịch vẫn còn gây tranh cãi.

Những lo ngại về một chiến dịch trên bộ tiềm tàng đã gia tăng sau các báo cáo cho rằng Lầu Năm Góc đang chuẩn bị triển khai thêm 2.000 binh sĩ từ một đơn vị tấn công đường không đến khu vực này.

Tehran tuyên bố rằng kẻ thù của họ - được hậu thuẫn bởi một quốc gia địa phương giấu tên - đang chuẩn bị chiếm đóng một trong những hòn đảo của nước này. Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf nói: “ Lực lượng của chúng tôi đang theo dõi mọi động thái của kẻ thù, và nếu chúng đi chệch hướng, toàn bộ cơ sở hạ tầng trọng yếu của quốc gia khu vực đó sẽ trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công không ngừng nghỉ mà không có bất kỳ hạn chế nào”.

Nhà Trắng đã đe dọa sẽ "gây ra địa ngục" nếu Tehran không chấp nhận một thỏa thuận với Washington, sau khi gửi tối hậu thư 15 điểm mà Iran được cho là đã bác bỏ.

Cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh ngày càng có nhiều đồn đoán rằng, với việc tăng viện lực lượng nhảy dù tinh nhuệ sắp tới, quân đội Mỹ có thể nhắm mục tiêu vào đảo Kharg, trung tâm dầu mỏ chính của Iran, nơi xử lý 90% lượng dầu xuất khẩu của nước này.

Bà Solange Tremblay – nữ tiếp viên hàng không người Canada bị văng ra khỏi máy bay hơn 100 mét sau vụ va chạm tại sân bay LaGuardia (New York), theo lời con gái bà.

Một nữ tiếp viên của hãng Air Canada Jazz đã sống sót kỳ diệu sau khi máy bay va chạm với xe cứu hỏa tại sân bay LaGuardia (New York) vào ngày 22/3. Bà vẫn bị giữ chặt vào ghế khi bị văng ra khỏi máy bay hơn 100m.

Chiếc máy bay phản lực CRJ-900 do Jazz Aviation vận hành đã va chạm với một xe cứu hỏa khi đang hạ cánh, khiến cả cơ trưởng và cơ phó thiệt mạng. Tổng cộng 9 người bị thương và được đưa tới bệnh viện, trong đó có nữ tiếp viên Solange Tremblay.

“Đó thực sự là một phép màu. Ngay tại thời điểm va chạm, ghế của mẹ tôi bị văng khỏi máy bay hơn 100m. Khi được tìm thấy, mẹ vẫn còn bị giữ chặt trên ghế. Có lẽ đã có một thiên thần bảo hộ bên cạnh mẹ tôi. Mọi chuyện có thể còn tồi tệ hơn rất nhiều", con gái bà – Sarah Lépine chia sẻ với kênh TVA News.

Theo gia đình, bà Tremblay bị gãy nhiều xương và đã được phẫu thuật chân tại bệnh viện. Bà đã làm tiếp viên hàng không cho Jazz Aviation trong 26 năm.

Hãng hàng không Air Canada, có trụ sở tại thành phố Montreal, chưa đưa ra bình luận chính thức về trường hợp của bà Tremblay, song nhiều nhân viên đã xác nhận các chi tiết vụ việc với tờ Guardian.

Đài TVA xác định một trong hai phi công thiệt mạng là Antoine Forest, 30 tuổi, đến từ Coteau-du-Lac, phía tây nam Montreal. Anh gia nhập Jazz Aviation từ năm 2022. Phi công còn lại là Mackenzie Gunther, theo nguồn tin từ Radio-Canada.

“Việc mất đi hai đồng nghiệp trên chuyến bay 8646 là một bi kịch sâu sắc. Các phi công này đã dành cả sự nghiệp để đảm bảo an toàn cho hành khách. Chúng tôi xin chia sẻ với gia đình, người thân và các đồng nghiệp tại Jazz Aviation trong thời điểm đau buồn này”, ông Jason Ambrosi, Chủ tịch Hiệp hội Phi công Hàng không (Air Line Pilots Association) – công đoàn phi công lớn nhất thế giới cho biết.
Nhân viên Ủy ban An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) kiểm tra hiện trường chiếc máy bay Air Canada va chạm với phương tiện mặt đất tại sân bay LaGuardia. Ảnh: Reuters

Dữ liệu ghi âm kiểm soát không lưu ngay trước thời điểm xảy ra tai nạn cho thấy nhân viên điều hành đã cho phép một phương tiện di chuyển cắt ngang một phần đường băng trước khi cố gắng yêu cầu dừng lại.

“Dừng lại, Truck 1. Dừng lại”, đoạn ghi âm cho thấy kiểm soát viên không lưu cố gắng yêu cầu phương tiện dừng lại, đồng thời chuyển hướng các máy bay đang chuẩn bị hạ cánh.

Sau vụ va chạm, các đoạn audio do LiveATC công bố ghi lại cuộc trao đổi giữa các kiểm soát viên không lưu về sự cố. Một người cho biết cú va chạm “rất kinh khủng”. Kiểm soát viên khác đáp: “Tôi biết, tôi có mặt ở đó. Tôi đã cố liên lạc… trước đó chúng tôi đang xử lý một tình huống khẩn cấp. Tôi đã mắc sai lầm”.

“Tôi không nghĩ vậy, anh đã làm hết khả năng của mình rồi”, người còn lại trấn an trong đoạn ghi âm.

Thủ tướng Canada Mark Carney nhận định vụ va chạm là “vô cùng thương tâm”.