Hai vụ tai nạn chết người tại Mỹ cho thấy mặt trái của công nghệ hỗ trợ lái khi tài xế quá phụ thuộc vào và không phanh, không đánh lái trước va chạm, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Cơ quan An toàn giao thông Quốc gia Mỹ (NTSB) vừa công bố kết luận điều tra hai vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến công nghệ hỗ trợ lái BlueCruise của hãng Ford, khiến 3 người thiệt mạng. Đáng chú ý, cả hai vụ đều không ghi nhận bất kỳ thao tác phanh hay đánh lái nào từ tài xế trước thời điểm va chạm.

Theo NTSB, nguyên nhân chính đến từ việc người lái quá phụ thuộc vào hệ thống hỗ trợ lái rảnh tay này, dẫn đến mất tập trung khi điều khiển phương tiện.

Hai vụ tai nạn, ba người thiệt mạng

Cả hai vụ việc đều xảy ra trong năm 2024, liên quan đến mẫu Ford Mustang Mach-E đời 2022 đang kích hoạt BlueCruise. BlueCruise là công nghệ hỗ trợ lái rảnh tay cấp độ 2 (ADAS), cho phép xe tự động điều khiển vô lăng, tăng/giảm tốc và giữ làn trên các tuyến cao tốc "Vùng Xanh" (Blue Zones) đã được lập bản đồ, đặc biệt là tại Mỹ, Canada và châu Âu.


Các vụ tai nạn đều bị cáo buộc có liên quan đến BlueCruise của hãng Ford.
Vụ đầu tiên xảy ra ngày 24/2/2024 tại San Antonio (bang Texas), khi chiếc Mach-E chạy trên cao tốc Interstate 10 đã đâm vào một xe Honda CR-V 1999 đang dừng phía trước, khiến tài xế xe này tử vong.

Chỉ một tuần sau, ngày 3/3/2024, một chiếc Mach-E khác tiếp tục gây tai nạn trên cao tốc Interstate 95 tại Philadelphia (bang Pennsylvania), khi đâm vào hai phương tiện đang dừng là Hyundai Elantra và Toyota Prius, khiến cả hai tài xế thiệt mạng.

Kết quả điều tra cho thấy, trong những giây cuối trước va chạm, không có bất kỳ tín hiệu phanh, đánh lái hay can thiệp tự động nào từ hệ thống phanh khẩn cấp.

NTSB cho rằng hệ thống giám sát người lái của BlueCruise không đủ hiệu quả để phát hiện việc tài xế mất tập trung. Hệ thống này cho phép người lái rời mắt khỏi đường trong thời gian dài, thậm chí không phân biệt được việc tài xế đang nhìn đường hay nhìn điện thoại.

Trong khi đó, BlueCruise được quảng bá là công nghệ cho phép “rảnh tay” trên các tuyến cao tốc đã được lập bản đồ, nhưng Ford vẫn yêu cầu người lái phải luôn chú ý và sẵn sàng can thiệp.

Một điểm đáng lo ngại khác là người dùng có thể vô hiệu hóa một số tính năng an toàn khi sử dụng BlueCruise. Cụ thể, hệ thống phanh khẩn cấp tự động có thể bị tắt hoàn toàn, trong khi kiểm soát hành trình thích ứng có thể được cài đặt vượt quá giới hạn tốc độ tới khoảng 32 km/h.

Theo NTSB, sự kết hợp này làm giảm đáng kể hiệu quả của hệ thống, đồng thời làm tăng mức độ nghiêm trọng khi xảy ra tai nạn.

Ford nói gì?

Phía Ford cho biết không phát hiện lỗi kỹ thuật trong các vụ việc, đồng thời tiết lộ rằng yếu tố rượu bia có thể liên quan đến ít nhất một vụ tai nạn.

Hiện NTSB đang kiến nghị Ford cải tiến hệ thống BlueCruise theo hướng tăng cường giám sát người lái, hạn chế khả năng vượt tốc và bắt buộc duy trì các tính năng an toàn quan trọng trong suốt quá trình vận hành.

Song song, Cơ quan An toàn giao thông đường cao tốc Mỹ (NHTSA) cũng đang tiến hành ba cuộc điều tra liên quan đến công nghệ này, cho thấy khả năng các hệ thống hỗ trợ lái của Ford sẽ sớm được điều chỉnh trong thời gian tới.

Theo Carscoops

Bạn có góc nhìn nào về nội dung trên? Hãy gửi ý kiến dưới phần bình luận của bài viết hoặc chia sẻ ý kiến về email: otoxemay@vietnamnet. vn. Các nội dung phù hợp sẽ được đăng tải. Xin cảm ơn!

VietBF@ sưu tập

Ngày 4/4, Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) đã công bố một ý kiến pháp lý gây chấn động, trong đó kết luận rằng Đạo luật Lưu trữ Hồ sơ Tổng thống năm 1978, được ban hành sau vụ bê bối Watergate, là vi hiến và Tổng thống Donald Trump không còn nghĩa vụ phải tuân thủ.


Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: ANI/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, bản ý kiến do Văn phòng Cố vấn Pháp lý thuộc DOJ soạn thảo và được Trợ lý Bộ trưởng Tư pháp T. Elliot Gaiser ký, khẳng định ngay từ đầu rằng đạo luật này “không hợp hiến toàn diện”. Theo lập luận của DOJ, Quốc hội không có thẩm quyền buộc tổng thống phải lưu giữ hồ sơ chỉ nhằm phục vụ lịch sử hoặc lưu trữ.

Đạo luật năm 1978 từng thiết lập nguyên tắc rằng mọi hồ sơ tổng thống thuộc quyền sở hữu của quốc gia và tổng thống có nghĩa vụ ghi chép đầy đủ các hoạt động, quyết định và chính sách để đệ trình Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, DOJ hiện cho rằng quy định này xâm phạm nguyên tắc phân quyền và không có cơ chế bắt buộc thi hành rõ ràng.

Bản ý kiến còn đề nghị quay trở lại truyền thống trước thời Tổng thống Richard Nixon, khi các tài liệu của tổng thống được xem là tài sản cá nhân và người đứng đầu nhánh hành pháp có toàn quyền giữ lại, chuyển giao hoặc tiêu hủy theo ý mình. Theo quan điểm này, việc thất lạc các tài liệu lịch sử từng được xem là một “chi phí chấp nhận được” trong hệ thống cũ.

Đáng chú ý, đến trang 26 của văn kiện, DOJ đã liên hệ trực tiếp đến vụ án liên quan đến hồ sơ mật tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của Tổng thống Trump ở Palm Beach, bang Florida, cho rằng chính đạo luật năm 1978 đã góp phần dẫn đến nỗ lực truy tố hình sự một cựu tổng thống đối với những hành vi mà trong phần lớn lịch sử Mỹ vốn nằm trong phạm vi quyết định cá nhân.

Trước đó, Tổng thống Trump từng bị cáo buộc giữ lại các tài liệu mật và cản trở việc hoàn trả cho Cơ quan Lưu trữ Quốc gia. Tuy nhiên, vụ án đã bị bác bỏ vào tháng 7/2024 khi tòa án liên bang kết luận rằng công tố viên đặc biệt không được bổ nhiệm hợp lệ.

Nhóm pháp lý của Tổng thống Trump đã nhiều lần lập luận rằng các tổng thống trong lịch sử Mỹ, từ thời ông George Washington, đều có quyền tự quyết đối với tài liệu khi rời Nhà Trắng và do đó, việc phân loại tài liệu là “cá nhân” thuộc thẩm quyền của tổng thống.

Trong khi đó, một số tổ chức giám sát cho rằng lập luận mới của DOJ có thể làm suy yếu nguyên tắc minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền. Họ cảnh báo rằng việc vô hiệu hóa đạo luật này có thể mở đường cho việc che giấu các hành vi sai phạm hoặc lạm quyền khỏi sự giám sát của công chúng.

Dù còn nhiều tranh luận, quan điểm của DOJ hiện tại phản ánh một cách tiếp cận rõ ràng từ chính quyền Tổng thống Trump trong việc tái định nghĩa ranh giới quyền lực giữa hành pháp và lập pháp, đặc biệt trong các vấn đề liên quan đến hồ sơ và quyền hạn của tổng thống.

VietBF@sưu tập

Iran đã đáp trả những cảnh báo mới nhất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng nếu lưu thông tại eo biển Hormuz tiếp tục bị hạn chế.


Bài đăng của Tổng thống Trump trên Truth Social. Ảnh: Newsweek

Theo kênh CNN ngày 6/4, ông Mehdi Tabatabaei, Phó phụ trách truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran tuyên bố eo biển Hormuz chỉ mở lại hoàn toàn sau khi Iran được bồi thường đầy đủ các thiệt hại tài chính do chiến tranh gây ra.

Ông Tabatabaei nói rằng tối hậu thư với những lời lẽ gay gắt của Tổng thống Trump phản ánh tình trạng “tuyệt vọng và tức giận”.

Trước đó, ngày 5/4, Tổng thống Trump đưa ra một cảnh báo đáng chú ý nhằm vào Iran, theo đó ông nói sẽ có hành động quân sự nghiêm trọng nếu Iran không đạt được thỏa thuận hoặc không mở lại eo biển Hormuz. Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông nói rằng thứ Ba (ngày 7/4) sẽ là ngày Mỹ tấn công các nhà máy điện và các cây cầu ở Iran, tất cả diễn ra trong cùng một lúc. Ông tuyên bố: “Sẽ chưa từng có điều gì như vậy”.

Thông điệp này là tín hiệu mới nhất của Tổng thống Trump liên quan đến kế hoạch tấn công cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran.

Thời hạn ông Trump đưa ra để Iran mở lại eo biển Hormuz đã nhiều lần thay đổi.

Ngày 4/4, Tổng thống Trump cho biết Iran chỉ còn 48 giờ để đạt được thỏa thuận về việc mở eo biển Hormuz quan trọng, nếu không sẽ phải đối mặt với "địa ngục". Ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social, đề cập đến tối hậu thư mà ông đưa ra với Iran ngày 26/3 vừa qua, nhấn mạnh: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran 10 ngày để đạt được thỏa thuận hoặc mở cửa eo biển Hormuz. Thời gian đang cạn dần - 48 giờ trước khi tất cả địa ngục sẽ giáng xuống họ".

Ngày 3/4, Tổng thống Trump khẳng định rằng chỉ một chút thời gian nữa, Mỹ có thể dễ dàng mở lại eo biển Hormuz. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết Mỹ có thể kiểm soát eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sắp tới, đồng thời nhấn mạnh khả năng khai thác nguồn năng lượng tại khu vực.

Trong một bài phát biểu trước toàn quốc ngày 1/4, ông nói rằng eo biển này sẽ mở lại một cách tự nhiên khi xung đột kết thúc. Ông cũng cảnh báo quân đội Mỹ có thể tiến hành các chiến dịch mạnh mẽ nhằm vào Iran trong 2 đến 3 tuần tới.

Iran đang nắm lợi thế địa lý để kiểm soát thực địa và sử dụng eo biển Hormuz nhằm gây sức ép chiến lược. Trước khi xảy ra xung đột, tuyến đường này vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu từ vùng Vịnh. Hiện tại, Iran chỉ cho phép một số tàu từ quốc gia thân thiện đi qua, chặn hoàn toàn các phương tiện liên quan đến Mỹ, Israel và đồng minh.

Phân tích dữ liệu hàng hải truyền thông phương Tây cho thấy 60% các tàu chở hàng qua eo biển Hormuz từ khi xung đột Trung Đông bùng phát có nguồn gốc từ Iran hoặc hướng tới nước này. Từ ngày 1/3 đến sáng 3/4, công ty phân tích Kpler ghi nhận 221 tàu vận chuyển dầu, khí hoặc hàng hóa khác đi qua Hormuz, trong đó một số tàu đi lại nhiều lần, tổng cộng 240 lượt. Phân tích dữ liệu cho thấy gần 6 trong 10 lượt tàu này có liên quan trực tiếp đến Iran, con số này tăng lên 64% nếu chỉ tính các tàu chở hàng hóa. Các quốc gia khác chiếm tỷ lệ nhỏ hơn: Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) 20%, Trung Quốc 15%, Ấn Độ 14%, Saudi Arabia 8%, Oman 8%, Brazil 6% và Iraq 5%.

Trong khi đó, theo kênh truyền hình Al Jazeera ngày 4/4, Iran dự kiến phân loại các nước thành “thù địch”, “trung lập” và “thân thiện”, trong đó các quốc gia thù địch sẽ bị cấm đi qua eo biển Hormuz, còn các nước trung lập sẽ phải trả phí để được lưu thông.

VietBF@sưu tập

Vợ Brooklyn Beckham gây lo ngại khi đăng tải những hình ảnh để lộ hình thể gầy gò, khẳng khiu, vô tình thúc đẩy trào lưu giảm cân bất chấp ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe.


Nicola Peltz Beckham khoe hình thể trơ xương trong những tấm ảnh trên trang cá nhân.
Trong những hình ảnh đăng tải trên trang cá nhân hồi cuối tháng 3, Nicola Peltz Beckham, vợ của Brooklyn Beckham, gây lo ngại với hình thể gầy trơ xương. Đỉnh điểm, trong tấm hình thực hiện động tác xoạc chân được chia sẻ vào ngày 1/4, mỹ nhân 31 tuổi để lộ đôi chân khẳng khiu.

Hình thể mảnh mai này đến từ 4 tháng luyện tập ballet cường độ cao để chuẩn bị cho vai diễn vũ công Margo trong phim Prima. Cân nặng của Nicola Peltz được cho là xuống dưới mức 45 kg, theo Daily Mail.

Để đạt được điều này, nữ diễn viên tuân thủ chế độ ăn nghiêm ngặt kết hợp với lịch tập luyện dày đặc. Sự thay đổi ngoại hình của cô cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán, bao gồm nghi vấn sử dụng thuốc giảm cân hoặc ảnh hưởng tiêu cực từ mối quan hệ căng thẳng với gia đình chồng.

Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Nicola chủ động giảm cân theo kế hoạch cá nhân, đồng thời không sử dụng các loại thuốc như Ozempic.


Nicola Peltz Beckham gây lo ngại với hình thể gầy gò, vô tình thúc đẩy trào lưu “heroin chic”. Ảnh: @nicolaannepeltzbeckham.
Trước đó, trong một cuộc phỏng vấn với Harper’s Bazaar năm 2022, Nicola cho biết thường cảm thấy đói nhất trước bữa tối và vào đêm muộn. Bữa ăn nhẹ yêu thích của hai vợ chồng là bánh mì baguette nướng kèm bơ và giấm balsamic hoặc ngũ cốc dâu tây.

Đối với bữa tối, Nicola hiếm khi nấu ăn. Brooklyn Beckham là người đảm nhận việc bếp núc, thường chế biến pasta sợi mảnh sốt hồng (capellini) - món yêu thích của vợ.

Cô thừa nhận: “Brooklyn luôn là người nấu ăn, còn tôi nấu rất tệ. Món duy nhất tôi làm được là salad. Ngoài ra, tôi ăn mọi thứ”. Trong tủ đồ ăn vặt của Nicola thường có kẹo, khoai tây chiên và sandwich bơ đậu phộng.

Hình thể “mình hạc xương mai” của con dâu nhà Beckham được cho là góp phần lăng xê trào lưu “heroin chic” (vẻ đẹp gầy gò). Hiện tượng sao nữ khoe hình thể gầy gò với xương quai xanh lộ rõ và gò má hốc hác vốn xuất hiện từ 30 năm trước, có xu hướng trở lại mạnh mẽ trong những năm gần đây.

Khi Ariana Grande, Cynthia Erivo hay nhiều gương mặt nổi tiếng khác xuất hiện với vóc dáng mảnh khảnh khác thường, họ vô tình đẩy xu hướng này trở thành biểu tượng thời thượng, khiến khán giả vô thức dễ chạy theo.

Các chuyên gia sức khỏe tâm thần, bác sĩ dinh dưỡng và phẫu thuật thẩm mỹ cảnh báo rằng xu hướng đề cao vóc dáng siêu gầy có thể thúc đẩy hành vi rối loạn ăn uống và khiến nhiều người tìm đến các biện pháp làm đẹp cực đoan, bao gồm sử dụng thuốc giảm cân hay phẫu thuật cắt bỏ xương sườn, theo New York Post.

Các chuyên gia tâm lý cảnh báo rằng việc coi những thủ thuật y tế là giải pháp nhanh để thay đổi ngoại hình có thể khiến nhiều người lệ thuộc vào phẫu thuật thẩm mỹ. Về tác động lâu dài đối với sức khỏe thể chất và tinh thần, họ cho rằng vẫn cần thời gian để đánh giá đầy đủ hơn.

“Những ca phẫu thuật cực đoan có thể tạo cảm giác tự tin tức thời, nhưng cũng dễ khiến người ta tin rằng giá trị của mình phụ thuộc vào vẻ ngoài hay những trào lưu đang thịnh hành. Khi phẫu thuật trở thành cách duy nhất để xoa dịu sự tự ti về cơ thể, nền tảng cảm xúc phía sau thường rất dễ tổn thương và khó bền vững”, Lesley Koeppel, nhà trị liệu tâm lý tại New York (Mỹ), chia sẻ.

Bà Koeppel cũng nhấn mạnh rằng hình ảnh tốt đẹp nhất của một người thường đến từ sự ổn định bên trong, có thể thông qua trị liệu hay quá trình tự cải thiện, chứ không phải từ việc liên tục chỉnh sửa cơ thể theo kỳ vọng của xã hội. Qua đó, mỗi người nên lắng nghe bản thân hơn, chỉ quyết định can thiệp y khoa khi thật sự cần thiết.

VietBF@ sưu tập

Đau chân vào ban đêm thường do mệt mỏi, thiếu chất hoặc vận động quá sức trong ngày. Nhưng nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc kèm theo một số biểu hiện bất thường thì có thể là dấu hiệu sớm của tiểu đường.

Trên thực tế, các biến chứng tiểu đường, đặc biệt là tổn thương thần kinh và rối loạn tuần hoàn máu, thường biểu hiện rõ hơn vào ban đêm. Khi cơ thể nghỉ ngơi, lưu lượng máu đến chân giảm và sự chú ý của não bộ không còn bị phân tán, khiến cảm giác đau trở nên rõ rệt hơn, theo chuyên trang sức khỏe Verywell Health (Mỹ).


Thường xuyên bị chuột rút vào ban đêm có thể là dấu hiệu cảnh báo tiểu đường

ẢNH MINH HỌA: AI

Nếu cơn đau chân ban đêm xuất hiện các dấu hiệu sau thì không nên chủ quan với tiểu đường.

Đau kiểu nóng rát, châm chích
Đây là kiểu đau phổ biến nhất liên quan đến tiểu đường. Người bệnh thường cảm thấy bàn chân như bị nóng rát, kim châm hoặc có cảm giác như điện giật. Cơn đau thường xuất hiện rõ khi nằm nghỉ và có xu hướng nặng hơn vào ban đêm.

Nguyên nhân chính là do đường huyết tăng cao trong thời gian dài làm tổn thương các dây thần kinh ngoại biên. Khi đó, tín hiệu cảm giác bị rối loạn, khiến não nhận được những tín hiệu đau ngay cả khi không có kích thích thực sự. Đồng thời, cơ chế kiểm soát cảm giác đau của cơ thể cũng suy giảm, làm cơn đau trở nên dai dẳng hơn.

Ngoài cảm giác đau, người bệnh có thể kèm theo tê bì hoặc giảm cảm giác ở bàn chân. Đây là dấu hiệu cho thấy tổn thương thần kinh đang tiến triển và cần được kiểm tra sớm.

Chuột rút bắp chân
Chuột rút là tình trạng cơ co thắt đột ngột, gây đau dữ dội và thường xảy ra khi đang ngủ. Nếu hiện tượng này xuất hiện thường xuyên, đặc biệt ở người có nguy cơ cao, thì có thể liên quan đến tiểu đường.

Chuột rút do tiểu đường thường xảy ra ở bắp chân, kéo dài vài phút, sau đó có thể để lại cảm giác đau âm ỉ. Nếu tình trạng này lặp lại nhiều lần thì không nên chủ quan.

Đau âm ỉ kèm nặng chân
Một kiểu đau khác dễ bị bỏ qua là cảm giác đau âm ỉ, nặng chân hoặc mỏi sâu trong cơ. Cơn đau này thường không rõ vị trí cụ thể và có thể xuất hiện nhiều hơn vào ban đêm.

Người bệnh đôi khi còn thấy chân lạnh, da nhợt hoặc dễ mệt khi đi lại. Đây là dấu hiệu quan trọng vì nếu kéo dài có thể dẫn đến loét hoặc tổn thương nghiêm trọng ở chi dưới.

Cảm giác chân bồn chồn, khó chịu
Không phải lúc nào đau chân cũng được mô tả là đau. Một số người cảm thấy chân rất khó chịu, như có kiến bò hoặc ngứa sâu bên trong, khiến họ phải liên tục cử động chân mới dễ chịu hơn.

Tình trạng này thường xuất hiện vào buổi tối hoặc khi nằm nghỉ, làm người bệnh khó ngủ hoặc ngủ không sâu. Đây là biểu hiện của hội chứng chân không yên, một rối loạn có liên quan đến tiểu đường, đặc biệt khi đã có tổn thương thần kinh, theo Verywell Health.

VietBF@sưu tập

Trên thực tế, nhiều chấn thương xảy ra không phải do bài tập quá khó mà vì những sai lầm thường gặp trong quá trình tập luyện. Những lỗi này có thể âm thầm gây tổn thương cơ, khớp, dây chằng và tích lũy theo thời gian.

Tránh những sai lầm sau khi tập thể dục buổi sáng có thể giúp giảm nguy cơ chấn thương và đau mạn tính.

Sai tư thế và kỹ thuật khi tập
Tư thế và kỹ thuật là yếu tố then chốt quyết định mức độ an toàn khi tập luyện. Khi thực hiện sai động tác, lực sẽ phân bố không đúng lên các khớp và cơ, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Chẳng hạn, khi squat sai kỹ thuật như để gối đổ vào trong hoặc cong lưng, áp lực sẽ dồn lên khớp gối và cột sống thay vì phân bổ đều, chuyên trang sức khỏe Verywellfit (Mỹ).


Chỉ tập một bài tập trong thời gian dài có thể gây ra các tổn thương và tích lũy theo thời gian

ẢNH: AI

Nghiên cứu trên Journal of Strength and Conditioning Research cho thấy tập sai kỹ thuật có thể làm tăng đáng kể áp lực lên mô mềm và khớp, từ đó làm tăng nguy cơ chấn thương. Ngoài ra, không kiểm soát chuyển động, ví dụ thả tạ quá nhanh, cũng khiến cơ và dây chằng chịu lực đột ngột. Để hạn chế rủi ro, người tập nên học kỹ thuật và tập đúng ngay từ đầu.

Bỏ qua tín hiệu cảnh báo từ cơ thể
Nhiều người có suy nghĩ rằng cơ càng đau thì tập càng hiệu quả. Tuy nhiên, điều này không hoàn toàn đúng. Cần phân biệt giữa đau cơ thông thường sau tập và đau cơ do chấn thương. Đau cơ thông thường sẽ lan tỏa và giảm dần sau vài ngày, trong khi đau do chấn thương thường tập trung ở một vị trí, kéo dài và tăng khi vận động.

Tổ chức y tế phi lợi nhuận Mayo Clinic (Mỹ) cho biết nếu cơn đau kéo dài hoặc đi kèm sưng, yếu cơ thì nên ngừng tập và kiểm tra sớm. Đau là tín hiệu cảnh báo của cơ thể khi mô bị tổn thương. Nếu tiếp tục tập luyện trong tình trạng này, tổn thương có thể trở nên nghiêm trọng hơn, làm tăng nguy cơ rách cơ hoặc chấn thương khớp.

Tập luyện khi cơ thể đang quá mệt
Tập khi đang mệt, thiếu ngủ hoặc chưa ăn đủ có thể làm giảm khả năng kiểm soát vận động. Khi đó, phản xạ chậm hơn, cơ dễ mất ổn định và nguy cơ sai kỹ thuật tăng lên. Tình trạng này sẽ làm tăng nguy cơ chấn thương khi vận động.

Không đa dạng bài tập
Chỉ tập một số bài quen thuộc mỗi ngày, chẳng hạn chỉ chạy bộ hoặc chỉ tập chân, có thể gây quá tải lặp lại lên cùng một nhóm cơ và khớp. Nghiên cứu đăng trên chuyên san Sports Medicine cho thấy các chấn thương do lặp lại thường xảy ra khi một mô phải chịu áp lực liên tục mà không có thời gian phục hồi hoặc không có sự thay đổi chuyển động.

Đa dạng bài tập giúp phân bổ áp lực lên nhiều nhóm cơ khác nhau, nhờ đó giảm áp lực lên một vùng cụ thể và cải thiện sự cân bằng cơ thể, theo Verywellfit.

VietBF@sưu tập

Nhiều người có thói quen bắt đầu ngày mới với cà phê, nước ép trái cây mà không ăn sáng. Tuy nhiên, điều này có thể khiến đường huyết tăng vọt, gây kháng insulin, tăng nguy cơ tiểu đường.


Uống cà phê khi đói vào buổi sáng có thể làm giảm độ nhạy insulin nếu tiếp diễn trong thời gian dài. Ảnh: Freepik.
Buổi sáng được xem là "thời điểm vàng" để khởi động cơ thể, tuy nhiên, đây cũng là lúc cơ thể đặc biệt nhạy cảm với biến động đường huyết. Vài giờ đầu tiên sau khi thức dậy, lượng đường trong máu tự nhiên thấp hơn sau khi nhịn ăn qua đêm. Các hormone như cortisol - còn gọi là hormone căng thẳng - tăng cao tự nhiên để giúp con người tỉnh táo.

Chính vì vậy, bất kỳ tác động nào thêm vào trong trạng thái bụng rỗng cũng có thể khiến đường huyết tăng vọt, tạo áp lực lớn lên insulin - hormone chịu trách nhiệm kiểm soát đường trong máu. Khi tình trạng này lặp lại mỗi ngày, cơ thể dần trở nên kháng insulin, mở đường cho hàng loạt rối loạn chuyển hóa, trong đó có tiểu đường type 2.

Dưới đây là những thói quen tưởng "lành mạnh" vào buổi sáng, đặc biệt khi bụng rỗng, có thể âm thầm làm tăng nguy cơ kháng insulin.

Bắt đầu ngày mới với nước ép hoặc sinh tố trái cây
Theo India Times, nhiều người cho rằng bắt đầu ngày mới bằng nước ép hoặc sinh tố trái cây tươi sẽ là lựa chọn lành mạnh giúp thải độc cơ thể. Tuy nhiên, thực tế, cơ thể lại phản ứng rất khác với đồ uống này.

Khi bụng đói, những đồ uống lỏng này nhanh chóng đi vào máu. Trái cây tươi khi bị ép làm giảm lượng chất xơ đáng kể, khiến đường hấp thu nhanh hơn vào máu. Sự tăng đột biến này thường kéo theo sự sụt giảm, dẫn đến cảm giác đói và thèm ăn vào giữa buổi sáng.

Nghiên cứu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH) nhấn mạnh đường lỏng có thể làm tăng nhanh đáng kể lượng đường trong máu hơn so với thực phẩm nguyên chất, đặc biệt là sau thời gian dài nhịn ăn.

Không uống nước
Theo Eating Well, uống một cốc nước ngay khi thức dậy giúp bù nước cho cơ thể sau một đêm dài ngủ. Phân tử dồi dào nhất trong các tế bào lót đường tiêu hóa là nước, chiếm 70% hoặc hơn tổng khối lượng tế bào.

Uống nước đầu tiên vào buổi sáng còn giúp ổn định và kiểm soát lượng đường trong máu. Vì vậy, mất nước có thể dẫn đến tăng nồng độ insulin và đường huyết. Ngoài ra, lượng đường trong máu tăng cao kích thích đi tiểu thường xuyên hơn, khiến tình trạng mất nước trở nên trầm trọng.

Do đó, mọi người nên đặt một cốc nước trên đầu giường trước khi đi ngủ để khi thức dậy sẽ nhớ uống nước.

Uống cà phê khi bụng rỗng
Nhiều người dựa vào cà phê để "khởi động" ngày mới, thường bỏ bữa sáng hoàn toàn. Mặc dù bản thân cà phê không có hại, thậm chí còn giúp tỉnh táo vào buổi sáng, uống khi chưa ăn gì lại gây ra những tác hại không mong muốn.

Theo bài báo trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ, caffeine kích thích hormone căng thẳng cortisol. Khi kết hợp với việc nhịn ăn, điều này có thể làm tăng sản xuất glucose trong gan. Trong thời gian dài, thói quen này làm giảm độ nhạy insulin. Ở người có nguy cơ rối loạn chuyển hóa, phản ứng này có thể kéo dài hơn, khiến mức đường trong máu khó kiểm soát suốt cả ngày.

Tập luyện cường độ cao khi chưa ăn uống
Tập thể dục khi đói ngày càng phổ biến, đặc biệt với những người muốn giảm mỡ. Tuy nhiên, đối với những người đã có nguy cơ kháng insulin, phương pháp này có thể phản tác dụng.

Các bài tập cường độ cao làm tăng hormone gây căng thẳng như cortisol và adrenaline. Nếu không có năng lượng, cơ thể có thể phân giải cơ bắp và giải phóng nhiều glucose hơn vào máu, gây mất ổn định.

Vân động vừa phải vẫn ổn nếu nhịn ăn, nhưng các bài tập cường độ cao thường cần ít nhất một bữa ăn nhẹ cân bằng trước khi thực hiện.

Ăn tinh bột tinh chế vào bữa sáng
Các món quen thuộc như bánh quy, bánh mì trắng, bánh ngọt hoặc đồ ăn nhẹ đóng gói ngày càng trở thành lựa chọn bữa sáng nhanh phổ biến nhất. Sau một đêm nhịn ăn dài, cơ thể rất nhạy cảm với sự tăng đột biến lượng đường huyết.

Carbohydrate tinh chế được tiêu nhanh, khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm sâu chỉ sau vài giờ. Sự "lên xuống" thất thường này, lặp lại hàng ngày, không chỉ gây mệt mỏi, đói nhanh mà còn làm rối loạn phản ứng insulin của cơ thể.

Ngoài ra, thực phẩm có hàm lượng dầu mỡ cao cũng có thể làm tăng đường huyết. Đồ ăn này chứa hàm lượng cholesterol cao, làm tăng mỡ máu và nồng độ insulin sau ăn.

Nhịn ăn quá lâu
Phương pháp nhịn ăn gián đoạn thường được áp dụng mà không hiểu rõ nhu cầu cá nhân. Việc không ăn trong khoảng thời gian dài, đặc biệt nếu kết hợp với căng thẳng hoặc thiếu ngủ, có thể làm rối loạn kiểm soát đường huyết.

Cơ thể bắt đầu bù đắp bằng cách giải phóng lượng glucose dự trữ. Theo thời gian, chu kỳ lặp đi lặp lại này có thể dẫn đến những dao động làm suy yếu phản ứng insulin.

VietBF@ sưu tập

Đau bụng là triệu chứng rất thường gặp và phần lớn không nguy hiểm. Thế nhưng, có những kiểu đau bụng kéo dài hoặc xuất hiện với đặc điểm bất thường lại có thể là tín hiệu cảnh báo bệnh nghiêm trọng, trong đó có ung thư.

Bằng chứng nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ung thư từng có các triệu chứng ở bụng trước khi được chẩn đoán. Điều đáng lưu ý là ung thư không phải lúc nào cũng gây đau dữ dội. Nhiều trường hợp chỉ là cảm giác âm ỉ, khó chịu nhẹ nên dễ bị phớt lờ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).


Người bệnh nên đi khám nếu cơn đau vùng bụng trên kéo dài vài tuần trở lên

ẢNH MINH HỌA: AI

Chính vì vậy, nhận diện sớm những kiểu đau bụng bất thường là rất quan trọng. Dưới đây là những dạng đau bụng có thể liên quan đến ung thư.

Đau âm ỉ kéo dài vùng trên rốn
Đau âm ỉ vùng trên rốn là kiểu đau rất dễ bị nhầm với các vấn đề tiêu hóa thông thường như đầy hơi, khó tiêu hoặc viêm dạ dày. Tuy nhiên, nếu cơn đau kéo dài nhiều tuần hoặc lặp lại thường xuyên thì người mắc không nên xem nhẹ.

Ung thư dạ dày có thể gây đau vùng bụng trên kèm cảm giác khó tiêu, đầy bụng. Đặc điểm của kiểu đau này là không rõ ràng, không dữ dội nhưng dai dẳng, khiến người bệnh thường chủ quan hoặc tự điều trị bằng thuốc dạ dày thông thường.

Nguyên nhân cơn đau là khi phát triển trong dạ dày, khối u gây viêm niêm mạc và làm rối loạn hoạt động co bóp. Điều này kích thích các dây thần kinh nội tạng, tạo ra cảm giác đau âm ỉ, khó xác định chính xác vị trí.

Các chuyên gia khuyến cáo người mắc nên khám nếu cơn đau kéo dài trên 2 - 3 tuần, không cải thiện khi dùng thuốc hoặc đi kèm các dấu hiệu như chán ăn, sụt cân, mau no sau khi ăn.

Đau bụng kèm bất thường khi đại tiện
Đây là kiểu đau cần đặc biệt chú ý vì có thể liên quan đến ung thư đại trực tràng. Nhiều người có xu hướng bỏ qua vì nghĩ rằng chỉ là rối loạn tiêu hóa tạm thời.

Nếu đau bụng đi kèm với táo bón hoặc tiêu chảy kéo dài, thay đổi hình dạng phân hoặc cảm giác đi ngoài không hết, thì đó có thể là dấu hiệu bất thường. Nguyên nhân là do khối u trong đại tràng có thể làm hẹp bên trong ruột, khiến phân khó di chuyển và gây táo bón. Ngược lại, khối u cũng có thể kích thích niêm mạc ruột, dẫn đến tiêu chảy. Trong một số trường hợp, phân có thể trở nên nhỏ, dẹt hoặc có lẫn máu.

Đau dai dẳng bụng dưới, vùng chậu
Đau vùng bụng dưới, đặc biệt ở phụ nữ, thường bị nhầm với đau do kinh nguyệt hoặc rối loạn tiêu hóa. Tuy nhiên, nếu cơn đau xuất hiện thường xuyên và không liên quan đến kinh nguyệt thì cần nghĩ đến khả năng bệnh lý khác, trong đó có ung thư buồng trứng.

Khối u buồng trứng khi phát triển có thể chèn ép các cơ quan xung quanh như bàng quang hoặc ruột. Ngoài ra, khối u còn có thể gây tích tụ dịch trong ổ bụng, làm tăng áp lực và gây đau lan ra vùng lưng hoặc hông.

Mọi người nên chú ý nếu cơn đau xảy ra thường xuyên, kèm theo các dấu hiệu như đầy bụng, nhanh no, tiểu nhiều hoặc cảm giác khó chịu kéo dài, theo Healthline.

VietBF@sưu tập

Bổ sung đầy đủ dưỡng chất như protein, kẽm, omega-3 giúp cải thiện phong độ, trong khi thiếu hụt có thể gây suy giảm chức năng.
Chế độ ăn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sinh lý nam giới.

Những thực phẩm hỗ trợ sinh lý nam giới
Nhiều loại thực phẩm quen thuộc có thể giúp cải thiện sức khỏe sinh lý nếu được sử dụng hợp lý:

Hàu: Đây là thực phẩm giàu kẽm - khoáng chất cần thiết cho quá trình sản xuất testosterone và tinh trùng. Bên cạnh đó, hàu còn cung cấp protein và các hợp chất sinh học giúp hỗ trợ chức năng sinh sản.

Cá hồi: Là nguồn cung cấp omega-3 dồi dào, cá hồi giúp cải thiện tuần hoàn máu và hỗ trợ sức khỏe tim mạch - yếu tố có liên quan mật thiết đến chức năng sinh lý. Nam giới nên ăn cá hồi 2-3 lần mỗi tuần với lượng vừa phải để bổ sung chất béo có lợi.

Thịt bò: Thịt bò chứa nhiều L-arginine, carnitine và kẽm, có tác dụng hỗ trợ lưu thông máu và cải thiện chất lượng tinh trùng. Tuy nhiên, cần ăn ở mức hợp lý, tránh lạm dụng.

Rau chân vịt (rau bina): Loại rau này giàu magie, axit folic và vitamin B9, giúp hỗ trợ tuần hoàn và góp phần cải thiện sức khỏe sinh lý nam.

Socola đen: Không chỉ giàu chất chống oxy hóa, socola đen còn chứa một lượng nhỏ kẽm và selen. Các hợp chất như caffeine và phenylethylamine có thể giúp tăng nhịp tim, cải thiện lưu thông máu và tạo cảm giác hưng phấn, tích cực.


Chế độ ăn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sinh lý nam giới.
Rượu vang đỏ: Một số hợp chất như flavonoid và polyphenol trong vang đỏ được cho là có lợi cho tuần hoàn máu. Khi sử dụng với lượng vừa phải, loại đồ uống này có thể hỗ trợ cải thiện chức năng sinh lý. Tuy nhiên, cần kiểm soát lượng tiêu thụ để tránh tác dụng ngược.

Lưu ý để duy trì sức khỏe sinh lý ổn định
Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm phù hợp, nam giới cần chú ý đến lối sống để duy trì sức khỏe lâu dài:

Xây dựng chế độ ăn khoa học: Đảm bảo khẩu phần đa dạng, cân đối giữa các nhóm chất, tăng cường rau xanh, trái cây, thịt và hải sản.

Tập luyện đều đặn: Duy trì thói quen vận động ít nhất 3 buổi mỗi tuần, mỗi buổi từ 30-45 phút để nâng cao thể lực.

Hạn chế thói quen không lành mạnh: Tránh lạm dụng thủ dâm hoặc các hành vi có thể ảnh hưởng đến chức năng sinh lý.

Duy trì đời sống tình dục an toàn: Hạn chế các mối quan hệ rủi ro, đảm bảo an toàn để bảo vệ sức khỏe sinh sản.

Có thể thấy, dinh dưỡng là yếu tố nền tảng giúp nam giới duy trì sức khỏe sinh lý. Việc kết hợp giữa chế độ ăn uống khoa học và lối sống lành mạnh không chỉ giúp cải thiện phong độ mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống một cách bền vững.

VietBF@ sưu tập

Nắng nóng kéo dài, nhiều người mệt mỏi và thiếu năng lượng từ sáng. Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng chọn đúng món ăn đầu ngày có thể giúp cơ thể 'mát' cả ngày.
Một trong những lựa chọn được đánh giá cao là sữa chua kết hợp trái cây tươi.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Kerry Torrens trên chuyên trang sức khỏe Good Food (Anh), thực phẩm giàu nước như trái cây giúp bù nước nhanh và hỗ trợ điều hòa thân nhiệt từ bên trong. Khi kết hợp với sữa chua - nguồn cung cấp protein và lợi khuẩn - món ăn này không chỉ giúp giải nhiệt mà còn hỗ trợ tiêu hóa hiệu quả trong ngày nắng nóng.


Sữa chua kết hợp trái cây tươi, bạn đã có thể giúp cơ thể bù nước, giảm nhiệt, duy trì năng lượng

Ảnh: AI

Bổ sung thêm góc nhìn, bác sĩ Lisa Young, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học New York (Mỹ), cho biết một bữa sáng giàu protein và chất xơ sẽ giúp ổn định đường huyết, duy trì năng lượng và hạn chế cảm giác mệt mỏi, đặc biệt trong môi trường nhiệt độ cao. Điều này lý giải vì sao sữa chua kết hợp trái cây là lựa chọn lý tưởng - vừa nhẹ, vừa cân bằng dinh dưỡng.

Các phân tích đăng trên cơ sở dữ liệu y khoa PubMed Central (Mỹ) cũng cho thấy bữa sáng có đủ protein và chất xơ giúp cải thiện hiệu suất làm việc, khả năng tập trung và mức năng lượng tổng thể. Trong khi đó, trái cây cung cấp thêm vitamin C và chất chống oxy hóa, giúp cơ thể giảm stress do nhiệt và phục hồi nhanh hơn.

Vì sao sữa chua trái cây giúp “mát cả ngày”?
Bù nước tự nhiên: Trái cây chứa 85 - 90% nước.

Hỗ trợ tiêu hóa: Lợi khuẩn trong sữa chua giúp đường ruột hoạt động ổn định.

Giảm sinh nhiệt: Ít dầu mỡ, dễ tiêu.

Duy trì năng lượng: Protein + đường tự nhiên giúp tránh tụt năng lượng.

Ăn sao cho đúng?
1 hũ sữa chua + 1 bát trái cây tươi (dưa hấu, dâu, chuối).
Có thể thêm yến mạch hoặc hạt để tăng dinh dưỡng.
Uống kèm 1 ly nước để tăng hiệu quả bù nước, theo Harvard T.H. Chan School of Public Health.
Lưu ý quan trọng
Các chuyên gia cảnh báo không nên chọn sữa chua nhiều đường hoặc trái cây đóng hộp, vì đường cao có thể khiến cơ thể mất nước nhanh hơn và dễ mệt mỏi trong nắng nóng, theo Mayo Clinic.

Chỉ với một món đơn giản như sữa chua kết hợp trái cây tươi, bạn đã có thể giúp cơ thể bù nước, giảm nhiệt, duy trì năng lượng và cảm thấy dễ chịu cả ngày nắng nóng.

VietBF@sưu tập