Gần 5 năm sau vụ hack tiền mã hóa lớn nhất lịch sử, cuộc tranh chấp hơn 127.000 Bitcoin bước vào giai đoạn pháp lý mới khi chính tỷ phú lừa đảo Trần Chí cũng đòi quyền sở hữu.Tháng 12/2020, khoảng 3,5 tỷ USD Bitcoin bất chợt “bốc hơi” khỏi tài khoản của chủ sở hữu ẩn danh trong sự kiện từng được mệnh danh là vụ hack lớn nhất lịch sử tiền mã hóa. Gần 5 năm sau, danh tính chủ mới của số tài sản này cuối cùng đã được hé lộ, chính là chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, cách cơ quan công tố Mỹ tiếp cận và thu giữ số Bitcoin này vẫn chưa được công bố.
“Đây là vụ tịch thu tài sản tài chính lớn nhất trong lịch sử thực thi pháp luật Mỹ, nhưng câu hỏi bằng cách nào họ đã có được số Bitcoin đó vẫn hoàn toàn là một bí ẩn”, Bradley Simon, cựu công tố viên liên bang, hiện là luật sư tại New York, nhận định.
Câu hỏi ấy có thể sắp được chính quyền Mỹ giải đáp một phần trong khuôn khổ vụ tranh chấp đang được đưa ra xét xử trước tòa án liên bang Brooklyn. Trong vụ việc này, hàng chục bên đã đệ đơn yêu cầu được tòa công nhận quyền sở hữu với hơn 127.000 Bitcoin bị thu giữ.
Đáng chú ý, ông trùm đế chế lừa đảo người Trung Quốc Trần Chí - người bị cáo buộc đứng sau đường dây tội phạm tạo ra chính số Bitcoin nói trên - cũng đòi quyền lợi, yêu cầu cơ quan chức năng Mỹ làm rõ cách thức họ có được số tài sản này.
Trần Chí cật vấn Mỹ
Các cáo buộc của Mỹ “đơn thuần là cách Bộ Tư pháp Mỹ né tránh trả lời câu hỏi cốt lõi rằng ai đã thực hiện vụ đánh cắp tài sản số lớn nhất lịch sử và bằng cách nào số Bitcoin đó lại rơi vào tay Mỹ”, đại diện của Trần Chí và tập đoàn Prince Group của người này khẳng định, yêu cầu cơ quan chức năng phải chịu trách nhiệm giải trình.
Theo hồ sơ tòa án, luật sư của Trần Chí đã nộp đơn ngày 10/3 đề nghị bác bỏ vụ tịch thu tài sản. Phía này cho rằng nhiều cáo buộc từ phía Mỹ là “có thể được chứng minh là sai rõ ràng”, đồng thời lập luận rằng phía chính quyền chưa chứng minh được mối liên hệ giữa số Bitcoin và hành vi phạm pháp.
Trần Chí, 38 tuổi, hiện bị cơ quan công tố Mỹ cáo buộc liên quan đến âm mưu lừa đảo qua mạng và rửa tiền. Người này hồi tháng 1 đã bị dẫn độ từ Campuchia về Trung Quốc, nơi ông cũng đối mặt với nhiều cáo buộc hình sự.
Theo phía Mỹ, số Bitcoin bị tịch thu có nguồn gốc từ hoạt động của một tổ chức tội phạm bị cáo buộc đưa lao động từ nhiều nước châu Á tới các khu phức hợp tại Campuchia và ép buộc họ lừa đảo trực tuyến, gây thiệt hại hàng tỷ USD trên toàn cầu.
Công tố viên cho rằng Trần đã tích lũy lượng lớn Bitcoin thông qua LuBian - nền tảng "đào" tiền mã hóa hoạt động tại Trung Quốc và Iran, từng có thời điểm có quy mô lớn thứ 6 thế giới - và lưu trữ trong 25 ví tiền số do cá nhân ông kiểm soát.
Tuy nhiên, trong phản hồi trước tòa, phía công tố cũng thừa nhận số Bitcoin bị thu giữ chỉ có “mối liên hệ rất hạn chế với các thực thể tại Iran”, nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Đại diện văn phòng công tố liên bang Brooklyn từ chối bình luận về cách thức thu giữ số Bitcoin.
Hệ quả toàn cầu
Nhìn từ góc độ rộng hơn, vụ việc này không chỉ xoay quanh Trần Chí mà còn liên quan đến nhiều bên có yêu cầu khác. Một số nhóm nguyên đơn cho rằng số Bitcoin này được “đào” tại Iran và có liên quan đến các thực thể bị trừng phạt, từ đó yêu cầu bồi thường cho nạn nhân của các vụ tấn công khủng bố.
Trong khi đó, phía Mỹ lập luận rằng việc công khai phương thức thu giữ có thể gây ảnh hưởng tới các hoạt động điều tra và an ninh quốc gia.
“Việc không tiết lộ các phương thức này là hợp lý từ góc độ thực thi pháp luật và bảo vệ an ninh, vì nếu công khai có thể làm suy yếu các cuộc điều tra trong tương lai”, James McGovern, cựu công tố viên liên bang, nhận định.
Theo các tài liệu tòa án, nền tảng LuBian đã bị tấn công vào tháng 12/2020, nhưng phải nhiều năm sau sự việc mới được công bố. Công ty phân tích blockchain Elliptic cho biết, số Bitcoin này sau đó gần như “án binh bất động” và chỉ tới tháng 6/2024 mới bắt đầu được chuyển sang các ví mới.
Danh tính người nắm giữ số tài sản này chỉ được làm rõ vào tháng 10/2025, khi cơ quan chức năng Mỹ công bố vụ án và đơn tịch thu. Giá trị số Bitcoin khi đó vào khoảng 15 tỷ USD, trước khi giảm xuống còn khoảng 9 tỷ USD do biến động thị trường.
“Chính phủ Mỹ cuối cùng rồi sẽ phải giải thích cách thu giữ và cơ sở để họ quy kết số Bitcoin này xuất phát từ hành vi sai phạm, ít nhất ở mức đủ để phản bác luận điểm của các nguyên đơn trước tòa”, Tom Clark, đối tác tại Stewarts Law LLP ở London, nhận định.
Trong bối cảnh dòng tiền mã hóa bất hợp pháp tăng mạnh, đạt kỷ lục 154 tỷ USD theo Chainalysis, vụ việc này được xem như phép thử đối với cách cơ quan chức năng xử lý tài sản số xuyên biên giới, tạo ra tác động lâu dài đến hoạt động chống tội phạm tiền mã hóa.
Gửi các bạn ghé vào tất cả cái thớt của tôi trong forum nầy ,
Trên tin thần tôn trọng sự thật , tiếp nhận ý kiến trái chiều , phản biện đúng với chủ đề của cái thớt , dùng ngôn ngữ lịch sự ( chửi thề , " mầy, tao " ) do đó tất cả ý kiến của các bạn tôi mong đừng chửi rủa , thóa mạ , công kích cá nhân lẫn nhau .
Tôi sẽ xóa tất cả phản biện của bạn và không thông báo vì bạn đã hiểu vì sao .
***
CHIẾN THẮNG QUÂN SỰ KHÔNG CỨU NỔI MỘT THẤT BẠI CHIẾN LƯỢC
Chính quyền Trump đã đẩy nước Mỹ vào cuộc chiến với Iran, với lập luận quen thuộc rằng :
- Cần đánh mạnh, đánh nhanh, buộc đối phương khuất phục trước khi cái giá chiến tranh trở nên quá đắt.
Nhưng thực tế đang đi theo chiều hướng ngược lại.
Sau hơn hai tuần oanh kích liên tục, các báo cáo tình báo mới của Hoa Kỳ cho thấy chế độ tại Tehran chẳng những chưa lung lay mà còn đang siết chặt quyền lực hơn trước.
Khả năng sụp đổ gần như không thấy, và lớp lãnh đạo mới của Iran lại có khuynh hướng cứng rắn hơn thế hệ cũ.
Sau khi chiến tranh bùng nổ, ông Rafael Grossi , người đứng đầu International Atomic Energy Agency, xác nhận rằng :
- " Chưa hề có dấu hiệu Iran chuẩn bị lắp ráp bom. "
Trái lại, nhiều dữ kiện cho thấy :
Tehran từng đưa ra những nhượng bộ đáng kể trong các cuộc đàm phán.
Theo lời ông Badr bin Hamad al-Busaidi, người làm trung gian giữa Washington và Tehran thì một số nhượng bộ của Iran còn vượt quá những cam kết ghi trong Joint Comprehensive Plan of Action mà chính Trump đã hủy bỏ năm 2018.
Điều đáng nói hơn là nhóm đàm phán phía Mỹ dường như không nắm vững ngay cả những chi tiết kỹ thuật căn bản của hồ sơ hạt nhân của Iran.
Hai nhân vật được giao vai trò chính là Jared Kushner và Steve Witkoff bị cho là đã hiểu sai nhiều điểm then chốt, khiến khả năng thương lượng vốn đã mong manh lại càng thiếu cơ sở.
Lá hẹ không chỉ là một loại rau gia vị quen thuộc trong các món canh, món xào của người Việt mà còn được coi là một "vị thuốc tự nhiên" quý giá.
Lá hẹ không chỉ là một loại rau gia vị quen thuộc trong các món canh, món xào của người Việt mà còn được coi là một "vị thuốc tự nhiên" quý giá.
Dưới đây là 7 lợi ích sức khỏe tuyệt vời của lá hẹ đã được khoa học hiện đại chứng minh.
Kháng sinh tự nhiên và tăng cường miễn dịch
Lá hẹ chứa hàm lượng lớn các hợp chất lưu huỳnh như allicin, có tác dụng kháng khuẩn, kháng viêm và tiêu diệt virus cực kỳ mạnh mẽ. Việc bổ sung lá hẹ vào thực đơn giúp cơ thể xây dựng hàng rào phòng thủ vững chắc, ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm, cảm cúm và các tình trạng viêm nhiễm đường hô hấp. Allicin trong lá hẹ còn giúp giảm huyết áp và ngăn chặn quá trình sản sinh cholesterol xấu trong cơ thể.
Hỗ trợ tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón
Lá hẹ là nguồn cung cấp chất xơ, giúp thúc đẩy nhu động ruột và tạo điều kiện cho hệ tiêu hóa hoạt động trơn tru. Chất xơ giúp làm sạch đường ruột, loại bỏ các độc tố tích tụ và ngăn ngừa tình trạng táo bón hiệu quả. Ngoài ra, đặc tính kháng khuẩn của lá hẹ còn giúp tiêu diệt các vi khuẩn có hại trong hệ tiêu hóa, giúp bạn ăn ngon miệng và hấp thụ dưỡng chất tốt hơn.
Tốt cho sức khỏe tim mạch
Lá hẹ chứa hợp chất quercetin và các chất chống oxy hóa giúp làm giảm đáng kể nguy cơ xơ vữa động mạch. Các hoạt chất này hỗ trợ làm sạch thành mạch, ngăn ngừa sự hình thành các mảng bám và cục máu đông. Bên cạnh đó, hàm lượng Kali trong lá hẹ đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhịp tim và giữ cho huyết áp ở mức ổn định, bảo vệ trái tim luôn khỏe mạnh.
Hỗ trợ chức năng sinh lý nam giới
Lá hẹ là vị thuốc quý giúp bổ thận, tráng dương và tăng cường sinh lực cho phái mạnh. Các hoạt chất trong lá hẹ giúp cải thiện lưu thông máu đến cơ quan sinh dục, hỗ trợ điều trị các chứng di mộng tinh, xuất tinh sớm và liệt dương. Đây là giải pháp tự nhiên, an toàn để duy trì phong độ và sức khỏe sinh lý bền bỉ.
Cải thiện thị lực và bảo vệ đôi mắt
Lá hẹ rất giàu Vitamin A và các hợp chất carotenoid như lutein và zeaxanthin. Đây là những dưỡng chất vàng giúp bảo vệ võng mạc khỏi tác hại của ánh sáng xanh và các gốc tự do. Sử dụng lá hẹ thường xuyên giúp ngăn ngừa bệnh đục thủy tinh thể, thoái hóa điểm vàng và cải thiện khả năng nhìn trong điều kiện ánh sáng kém, giúp đôi mắt luôn sáng khỏe.
Giúp xương chắc khỏe và ngăn ngừa loãng xương
Ít ai biết rằng lá hẹ chứa hàm lượng Vitamin K đáng kể. Vitamin K đóng vai trò chủ chốt trong việc kích hoạt các protein giúp canxi gắn vào xương, từ đó tăng cường mật độ khoáng của xương. Điều này cực kỳ quan trọng đối với người già để ngăn ngừa loãng xương và giúp trẻ em phát triển chiều cao tối ưu, giữ cho hệ khung xương luôn vững chắc.
Hỗ trợ điều trị ho và viêm họng
Lá hẹ có thể sử dụng để để trị ho cho cả người lớn và trẻ em. Nhờ đặc tính tiêu đờm và kháng viêm, nước sắc lá hẹ hoặc lá hẹ hấp đường phèn giúp làm dịu niêm mạc họng, giảm đau rát và long đờm nhanh chóng. Khác với thuốc kháng sinh hóa học, lá hẹ trị ho rất lành tính, không gây tác dụng phụ và giúp phục hồi vùng họng bị tổn thương hiệu quả.
Tư lệnh hải quân IRGC Alireza Tangsiri - người đứng sau kế hoạch phong tỏa Eo biển Hormuz - được cho là đã thiệt mạng, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Israel - Iran leo thang.
Chỉ huy Hải quân IRGC - ông Alireza Tangsiri. Ảnh: Radio Farda.
Tờ Times of Israel dẫn nguồn một quan chức giấu tên cho biết Chuẩn Đô đốc Alireza Tangsiri - Tư lệnh Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - đã thiệt mạng trong một cuộc không kích nhằm vào thành phố cảng Bandar Abbas.
Theo nguồn tin này, ông Tangsiri được xem là kiến trúc sư chủ chốt đứng sau chiến lược phong tỏa Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới. Tuy nhiên, đến nay cả Iran lẫn Israel đều chưa đưa ra bình luận chính thức về thông tin trên.
Ông Tangsiri giữ chức Tư lệnh Hải quân IRGC từ tháng 8/2018 và đóng vai trò trung tâm trong việc triển khai chiến lược kiểm soát Vịnh Ba Tư cũng như Eo biển Hormuz trong nhiều năm qua, theo Hindustan Times.
Trước đó, vào tháng 1/2026, từng xuất hiện tin đồn ông thiệt mạng trong một vụ nổ tại Bandar Abbas. Tuy nhiên, hãng thông tấn Tasnim đã dẫn tuyên bố từ IRGC bác bỏ, khẳng định ông vẫn an toàn. Nếu thông tin lần này được xác nhận, đây sẽ là diễn biến mới nhất trong chuỗi các vụ tấn công nhằm vào giới lãnh đạo cấp cao Iran kể từ khi xung đột bùng phát.
Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã mở chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran, khiến Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng. Tehran sau đó đáp trả bằng các đợt tập kích UAV và tên lửa vào mục tiêu Israel cùng các lợi ích của Mỹ trong khu vực.
Trong bối cảnh đó, Iran tiếp tục siết chặt kiểm soát Eo biển Hormuz - nơi khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu đi qua. Hoạt động hàng hải tại đây hiện gần như tê liệt, chỉ còn một số ít tàu chở dầu có thể di chuyển.
Sự gián đoạn kéo dài đã buộc nhiều mỏ dầu tại khu vực Vịnh Ba Tư phải tạm ngừng khai thác, trong khi một số nhà máy lọc dầu cũng hứng chịu thiệt hại do chiến sự.
Theo thông báo ngày 24/3 của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), Iran chỉ cho phép các tàu “không thù địch” đi qua Eo biển Hormuz với điều kiện tuân thủ nghiêm ngặt quy định an toàn và phối hợp với cơ quan chức năng nước này.
Trong thư gửi các quốc gia thành viên IMO, Tehran nhấn mạnh các tàu không tham gia hoặc hỗ trợ các hoạt động chống lại Iran sẽ được đảm bảo “quyền đi qua an toàn” dưới sự điều phối của nước này. Ngược lại, những tàu có liên hệ với Mỹ, Israel hoặc các bên bị coi là tham chiến sẽ không được hưởng cơ chế này.
Việc vô hiệu hóa năng lực sản xuất UAV của Iran được xem là chìa khóa để mở lại eo biển Hormuz và chặn các đòn tấn công vào các nước vùng Vịnh. Tuy nhiên, mục tiêu này không hề dễ đạt được.
Những hình ảnh trinh sát đen trắng đầu tiên cho thấy một khu nhà xưởng đơn giản nằm trên con đường rợp cây phía tây thành phố Isfahan của Iran. Ở bức ảnh thứ hai, khu phức hợp này - nơi Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cáo buộc sản xuất UAV - đã bị phá hủy hoàn toàn, chỉ còn lại những mảnh vỡ và khung kết cấu cháy đen.
CENTCOM tuần trước công bố loạt ảnh “trước - sau”, mô tả đây là “đòn giáng mạnh nữa” vào “nền công nghiệp quốc phòng Iran”, đồng thời phát đi thông điệp trấn an các đồng minh vùng Vịnh rằng các đợt tấn công bằng UAV Shahed nhằm vào đô thị và hạ tầng năng lượng cuối cùng sẽ bị ngăn chặn.
Tuy vậy, đây là cam kết mà Washington có thể khó thực hiện.
Kho vũ khí lớn nhất Trung Đông
Sức mạnh không quân bị suy giảm bởi các lệnh trừng phạt phương Tây, Iran trong nhiều năm qua đã dồn nguồn lực phát triển tên lửa và máy bay không người lái (UAV), tích lũy kho vũ khí mà tình báo Mỹ đầu năm 2025 đánh giá là “lớn nhất Trung Đông”, theo New York Times.
Đây vừa là mục tiêu trọng yếu trong chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vô hiệu hóa mối đe dọa, vừa là công cụ đáp trả chủ lực của Tehran.
Iran đã triển khai tên lửa và UAV nhằm vào Israel, lực lượng Mỹ tại Trung Đông và nhiều mục tiêu ở hơn một chục quốc gia. Ngày 20/3, Tehran gây bất ngờ khi chứng minh khả năng tấn công mục tiêu cách xa tới 4.000 km, nhắm vào căn cứ quân sự Mỹ - Anh tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương. Với tầm bắn này, nhiều thành phố Tây Âu như London hay Paris cũng nằm trong phạm vi.
Trong nhiều thập kỷ, Iran không ngừng mở rộng tầm bắn và sức công phá của các hệ thống này. Trước vụ tấn công Diego Garcia (được cho là không gây thiệt hại), giới phân tích tin rằng các tên lửa xa nhất của Iran chỉ vươn tới Đông Nam châu Âu.
Iran phóng tên lửa về căn cứ Diego Garcia của Mỹ Nguồn tin Mỹ cho biết Iran đã khai hỏa hai tên lửa đạn đạo tầm trung nhằm vào căn cứ Diego Garcia, song không gây thiệt hại. Theo thông tin từ phía Mỹ, một quả gặp sự cố, quả còn lại bị đánh chặn nhưng kết quả chưa được xác nhận.
Mối lo càng gia tăng trong bối cảnh nghi ngại Iran theo đuổi vũ khí hạt nhân: nếu đạt được đột phá công nghệ, tên lửa đạn đạo sẽ cho phép nước này triển khai đầu đạn ở khoảng cách rất xa.
Iran cũng đã xuất khẩu tên lửa, UAV hoặc công nghệ chế tạo cho các lực lượng đồng minh trong khu vực như Hezbollah (Lebanon) hay phiến quân Houthi (Yemen). Điều này giúp các nhóm này nâng cao năng lực tấn công tầm xa mà không cần hiện diện trực tiếp gần mục tiêu. Các vũ khí này đã được sử dụng để tấn công Israel và các tàu thuyền trên Biển Đỏ. Năm 2019, Houthi nhận trách nhiệm vụ tấn công cơ sở dầu mỏ Saudi Arabia, song Riyadh cáo buộc Iran đứng sau.
Tehran từng nhiều lần sử dụng tên lửa và UAV trong các đợt leo thang trước đó: sau vụ Mỹ hạ sát tướng Qassem Soleimani năm 2020; các đợt đấu hỏa lực với Israel vào tháng 4 và 10/2024; và một đợt khác vào tháng 6/2025 có sự tham gia của Mỹ.
Kho vũ khí của Iran bao gồm cả tên lửa hành trình - có khả năng cơ động trong quá trình bay - nhưng trụ cột vẫn là tên lửa đạn đạo. Loại vũ khí này được dẫn hướng ở giai đoạn đầu bằng động cơ tên lửa, sau đó bay theo quỹ đạo đạn đạo để đưa đầu đạn tới mục tiêu định sẵn.
Iran hiện có khoảng nửa tá biến thể tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung. Tuy nhiên, chưa rõ loại tên lửa nào đã được sử dụng trong vụ tấn công Diego Garcia. Một số chuyên gia cho rằng Iran có thể đã thử nghiệm nguyên mẫu mới, cải tiến tầm bắn bằng cách giảm trọng lượng hoặc thậm chí loại bỏ đầu đạn, hoặc chuyển đổi từ tên lửa phóng vệ tinh dân sự.
Tehran tuyên bố phiên bản mới nhất Shahed-149 có thể bay xa tới 4.000 km và mang theo tải trọng vũ khí lên tới 500 kg.
Nhiều UAV của Iran thuộc loại “cảm tử” (kamikaze), không được thiết kế để quay về sau nhiệm vụ. Theo ước tính, chi phí mỗi chiếc chỉ khoảng 20.000 - 50.000 USD - thấp hơn rất nhiều so với các hệ thống phòng không dùng để đánh chặn.
Iran hé lộ kho vũ khí ngầm đồ sộ dưới lòng đất Video do truyền thông nhà nước Iran công bố cho thấy mạng lưới đường hầm ngầm kiên cố với hàng loạt UAV xếp thành dãy, nhiều chiếc đặt sẵn trên bệ phóng rocket. Cuối video xuất hiện dòng chữ “Hãy chờ tiếng chuông báo tử vang lên một lần nữa”.
Những ẩn số chiến lược
Trong kho vũ khí đồ sộ của Iran, UAV Shahed là loại vũ khí giá rẻ, sử dụng linh kiện thương mại sẵn có và có thể lắp ráp trong các xưởng nhỏ, thậm chí quy mô còn khiêm tốn hơn cả cơ sở gần Đại học Công nghệ Isfahan bị Mỹ tấn công.
“Vấn đề của loại công nghệ này là nó đã trở nên phổ biến hóa”, ông Maximilian Bremer, chuyên gia an ninh tại Trung tâm Stimson, nhận định. “Khi việc gia công nhôm, in 3D hay lắp ráp động cơ đơn giản trở nên dễ dàng, việc truy vết nguồn gốc sản xuất sẽ khó hơn rất nhiều”.
Đồng quan điểm, ông Yasir Atalan từ Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) nhận định thẳng thắn: “Nếu xung đột kéo dài, Iran hoàn toàn có thể tiếp tục gia tăng sản lượng UAV”.
Chi phí thấp và quy trình sản xuất linh hoạt giúp Iran duy trì năng lực tác chiến và gây sức ép trên diện rộng, bất chấp các đợt không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel. Dù cường độ đã giảm so với giai đoạn đầu, Iran vẫn phóng khoảng 70-90 UAV mỗi ngày, so với hơn 400 chiếc vào ngày 1/3 (số liệu chính xác khó kiểm chứng do thiếu minh bạch từ các bên).
Tehran hiện tập trung UAV vào các quốc gia vùng Vịnh - nơi khoảng cách địa lý ngắn hơn nhiều so với Israel, khiến thời gian phản ứng của hệ thống phòng thủ bị rút ngắn đáng kể.
Dù phần lớn UAV bị các nước vùng Vịnh đánh chặn nhưng không ít vẫn xuyên thủng phòng tuyến, gây hậu quả nghiêm trọng.
Đặc biệt, so với tên lửa đạn đạo, UAV Shahed dễ triển khai hơn nhiều. Chúng có thể được vận chuyển bằng xe bán tải, ngụy trang đơn giản bằng bạt để tránh bị phát hiện. Khi UAV đã vào không phận, Iran có thêm đòn bẩy để kiểm soát việc lưu thông qua eo biển Hormuz, trong khi Mỹ phải gấp rút tăng cường binh lực và khí tài nhằm khôi phục hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược này.
Máy bay không người lái Shahed do Iran sản xuất được trưng bày trong một cuộc duyệt binh ở Tehran năm 2024. Ảnh: New York Times.
Giới hoạch định quân sự tại Washington và Tel Aviv hiện đối mặt với bài toán khó: Iran còn bao nhiêu UAV dự trữ hoặc có thể sản xuất thêm, và liệu họ có đủ tên lửa đánh chặn để vô hiệu hóa trước khi các đòn tấn công tiếp tục gây thiệt hại cho khu vực và thị trường năng lượng toàn cầu. Các ước tính dao động từ vài nghìn đến hàng chục nghìn UAV ngay từ đầu xung đột.
Trong số nhiều biến thể, Shahed-136 là mẫu phổ biến nhất - một dạng “tên lửa hành trình thô sơ” với thiết kế cánh tam giác. UAV này dài khoảng 3,6m, sải cánh hơn 2,4m, tốc độ tối đa khoảng 185 km/h, tầm hoạt động lên tới 2.400 km, mang đầu đạn khoảng 40kg và dẫn đường bằng GPS. Chi phí ước tính chỉ khoảng 35.000 USD mỗi chiếc.
Để đối phó, các nước vùng Vịnh phải sử dụng tên lửa đánh chặn trị giá hàng triệu USD hoặc điều động tiêm kích bay ở tốc độ thấp để tiêu diệt mục tiêu bay chậm. Trực thăng tấn công Apache cũng được triển khai để bắn hạ UAV trên không.
Ngay cả khi năng lực sản xuất UAV của Iran bị suy giảm đáng kể, nước này vẫn có thể nhận hỗ trợ từ Nga. Một số chuyên gia cho biết Moscow đang hướng tới năng lực sản xuất tới 1.000 UAV mỗi ngày.
Theo các đánh giá quân sự, Iran không tìm cách đánh bại Mỹ theo cách truyền thống, mà đã nhanh chóng thích nghi chiến lược, tập trung tấn công vào hệ thống phòng không, radar và các trung tâm chỉ huy - kiểm soát.
Quân đội Israel ước tính Iran sở hữu khoảng 2.500 tên lửa đạn đạo khi xung đột hiện tại bùng phát. Kể từ đó, Tehran đã phóng ít nhất 1.200 quả nhằm vào nhiều quốc gia, theo Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia (INSS) tại Tel Aviv.
Trong khi đó, chưa có ước tính chính thức về số lượng UAV của Iran, nhưng nhiều khả năng con số này vượt xa kho tên lửa. Bloomberg ước tính hơn 2.100 UAV Shahed đã được sử dụng. Do không đòi hỏi hạ tầng phóng phức tạp và dễ sản xuất hơn, UAV đang trở thành công cụ chiến tranh linh hoạt và khó kiểm soát nhất của Tehran.
Phát ngôn của Tổng thống Trump về việc nhắm vào hệ thống điện Iran làm dấy lên lo ngại về nguy cơ vi phạm luật nhân đạo quốc tế và xu hướng bình thường hóa tấn công hạ tầng dân sự.
Cuộc xung đột giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran không chỉ làm gia tăng căng thẳng quân sự tại Trung Đông mà còn đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về khuôn khổ pháp lý quốc tế. Trong bối cảnh chiến sự leo thang, các phát ngôn từ cấp lãnh đạo cao nhất đang thu hút sự chú ý đặc biệt của giới quan sát và các tổ chức nhân quyền.
Tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran đã làm dấy lên nhiều luồng ý kiến trái chiều. Một số chuyên gia cảnh báo rằng những lời đe dọa như vậy có thể tạo tiền lệ nguy hiểm trong cách các quốc gia tiến hành chiến tranh hiện đại.
Lằn ranh mong manh
Trong một bài đăng trên mạng xã hội vào giữa tháng 3, Tổng thống Trump tuyên bố rằng nếu Iran không mở hoàn toàn Eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, Mỹ sẽ "tấn công và xóa sổ" các nhà máy điện của nước này. Dù hạn chốt sau đó được gia hạn, thông điệp ban đầu vẫn gây chấn động trong giới pháp lý quốc tế.
Giới chuyên gja cho rằng việc nhắm vào hạ tầng năng lượng, vốn phục vụ chủ yếu cho dân thường, có thể vi phạm Điều 52 của Nghị định thư bổ sung I Công ước Geneva. Điều khoản này nghiêm cấm việc tấn công các "mục tiêu dân sự", trừ khi chúng được chứng minh là phục vụ mục đích quân sự cụ thể.
"Ông Trump đang công khai đe dọa rằng ông sẽ thực hiện một tội ác chiến tranh", Kenneth Roth, cựu Giám đốc điều hành Tổ chức Theo dõi Nhân quyền. Ông Roth cho rằng phản ứng yếu ớt của cộng đồng quốc tế phần nào phản ánh sự "chai lì" trước những phát ngôn gây tranh cãi như vậy.
Kenneth Roth, cựu Giám đốc điều hành Tổ chức Theo dõi Nhân quyền. Ảnh: Đại học Yale.
Một vấn đề phức tạp là tính "lưỡng dụng" của hạ tầng điện. Các hệ thống này có thể hỗ trợ cả dân sự lẫn quân sự, khiến việc xác định tính hợp pháp của mục tiêu trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn quốc tế vẫn yêu cầu phải hạn chế hết mức thiệt hại cho dân thường.
Tiền lệ gần đây càng làm tăng mức độ nghiêm trọng của cuộc tranh luận xoay quanh vấn đề này. Năm 2024, Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã phát lệnh bắt đối với các quan chức quân sự Nga vì tấn công hệ thống điện tại Ukraine với cáo buộc đây là hành vi vi phạm luật nhân đạo quốc tế.
"Tôi không thấy sự khác biệt giữa những gì ông Trump đe dọa sẽ làm ở Iran và những gì ICC đã truy tố các chỉ huy Nga tại Ukraine", ông Roth nhận xét. Nhận định này đặt ra câu hỏi về tiêu chuẩn kép trong việc áp dụng luật pháp quốc tế.
Việc một cường quốc như Mỹ phát đi tín hiệu sẵn sàng nhắm vào hạ tầng dân sự có thể làm suy yếu tính ràng buộc của các quy tắc vốn được thiết lập nhằm hạn chế sự tàn khốc của chiến tranh, New York Times nhận định.
Nguy cơ "bình thường hóa" việc tấn công hạ tầng dân sự
Không chỉ dừng lại ở khía cạnh pháp lý, các chuyên gia còn cảnh báo về tác động lâu dài đối với chuẩn mực quốc tế. Sarah Yager, Giám đốc văn phòng Washington của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, cho rằng thế giới đang chứng kiến một xu hướng đáng lo ngại.
"Những gì chúng ta đang thấy từ các phía - Mỹ, Iran và Israel - là một cuộc chạy đua xuống đáy, nơi các mối đe dọa nhằm vào hạ tầng dân sự ngày càng trở nên bình thường hóa", bà Yager nhận định.
Cũng theo bà Yager, điều này không chỉ làm leo thang căng thẳng mà còn "phát đi tín hiệu nguy hiểm về sự sẵn sàng xói mòn các quy tắc bảo vệ dân thường trong chiến tranh".
Lịch sử cho thấy Mỹ không xa lạ với việc nhắm vào hạ tầng năng lượng. Trong Chiến tranh Vùng Vịnh đầu thập niên 1990, các chiến dịch không kích đã phá hủy phần lớn hệ thống điện của Iraq, gây ra hậu quả nghiêm trọng đối với đời sống dân sự và bị nhiều tổ chức nhân quyền lên án.
Tuy nhiên, kinh nghiệm từ những chiến dịch đó đã dẫn đến sự điều chỉnh chiến thuật. Từ cuối những năm 1990, Mỹ phát triển các loại vũ khí nhằm vô hiệu hóa tạm thời hệ thống điện thay vì phá hủy hoàn toàn, điển hình là "đạn vô hiệu hóa nguồn cấp điện".
Các loại vũ khí này sử dụng sợi graphite để gây chập mạch hệ thống điện, cho phép khôi phục hoạt động sau khi được sửa chữa. Chúng từng được sử dụng trong chiến dịch của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Nam Tư năm 1999 và trong cuộc chiến Iraq năm 2003.
Một quan chức quốc phòng Mỹ giấu tên nói với New York Times rằng Washington hiện chưa có kế hoạch phá hủy hoàn toàn hệ thống điện của Iran song vẫn có khả năng làm tê liệt chúng nếu cần thiết.
Dù vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng chỉ riêng việc đưa ra lời đe dọa cũng đủ để làm thay đổi chuẩn mực trong chiến tranh hiện đại. Khi các quốc gia lớn sẵn sàng công khai cân nhắc những mục tiêu từng bị coi là "cấm kỵ", ranh giới giữa hợp pháp và phi pháp trong chiến tranh có nguy cơ bị xóa nhòa.
Iran tuyên bố bắn rơi F-18 Mỹ, F-35 bị trúng đạn và gần 200 UAV bị tiêu diệt, làm dấy lên lo ngại về sức mạnh phòng không và bước ngoặt chiến sự Trung Đông.
Máy bay F-18E Super Hornet của Hải quân Mỹ tại Căn cứ Không quân Muwaffaq Salti, Jordan, thuộc Phi đội Chiến đấu Cơ 25. Ảnh: MW.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 25/3 tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích hạm F-18E/F Super Hornet của Hải quân Mỹ, với đoạn video được công bố cho thấy máy bay bị phá hủy bởi một tên lửa phòng không tầm ngắn.
Chiếc máy bay bị bắn rơi trên khu vực hạt Chabahar và rơi xuống Ấn Độ Dương – nơi sự hiện diện hải quân Mỹ đang được tăng cường mạnh. IRGC cho biết đây là chiếc tiêm kích thứ tư của Mỹ và Israel bị bắn hạ bởi các hệ thống phòng không nội địa kể từ khi hai nước phát động chiến dịch tấn công Iran vào ngày 28/2.
Thông tin này làm dấy lên khả năng các hệ thống phòng không nhập khẩu như S-300PMU-2 và Tor-M2 có thể đã được sử dụng trong các vụ bắn hạ khác. Các lực lượng bán quân sự thân Iran tại Iraq cũng tuyên bố chịu trách nhiệm cho nhiều vụ bắn rơi máy bay khác trong không phận Iraq.
Iran đồng thời tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ trong không phận phía nam nước này vào ngày 22/3, và một chiếc F-16 Fighting Falcon của Israel một ngày trước đó. Trước đó, ngày 20/3, IRGC cho biết đã đánh trúng một chiếc F-16 khác trong không phận trung tâm Iran.
Đáng chú ý, ngày 19/3, Iran được cho là đã tấn công thành công một tiêm kích thế hệ thứ 5 F-35 Lightning II của Mỹ, gây thương tích cho phi công. Sau sự kiện này, các nguồn tin Iran cho biết Mỹ và Israel đã giảm đáng kể các đợt không kích sâu vào lãnh thổ Iran – một dấu hiệu cho thấy rủi ro tác chiến gia tăng ngay cả với các dòng máy bay hiện đại nhất.
Một số phân tích cho rằng việc thiếu hụt tên lửa hành trình và đạn đạo phóng từ trên không có thể buộc tiêm kích Mỹ và Israel phải bay sâu vào không phận Iran để sử dụng bom lượn tấn công mục tiêu, từ đó làm tăng nguy cơ bị bắn hạ.
Ngoài ra, Iran cũng đánh giá rằng số lượng máy bay không người lái (UAV) của Mỹ và Israel bị bắn hạ đã lên tới gần 200 chiếc. Các UAV này có giá trị rất khác nhau, từ drone tấn công giá dưới 100.000 USD cho tới các nền tảng trinh sát – tấn công cao cấp như MQ-9 Reaper, có giá hơn 150 triệu USD, với hơn một chục chiếc đã bị phá hủy trong chiến đấu.
Tổn thất lớn ở UAV phản ánh thực tế rằng các phương tiện không người lái thường có khả năng sống sót thấp hơn so với tiêm kích có người lái, đồng thời thường được sử dụng trong các nhiệm vụ xâm nhập sâu rủi ro cao, trong khi máy bay có người lái được triển khai thận trọng hơn.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định thành công của hệ thống phòng không Iran đối với các mục tiêu có người lái vẫn còn tương đối hạn chế. Ngược lại, hệ thống phòng thủ của Mỹ, Israel và các đồng minh trước các cuộc tấn công tên lửa của Iran lại tỏ ra kém hiệu quả hơn, cho phép IRGC tấn công các mục tiêu giá trị cao trên khắp Trung Đông.
Trong khi đó, F-18E/F Super Hornet đã là xương sống của lực lượng tiêm kích Hải quân Mỹ trong gần hai thập kỷ. Đây là dòng tiêm kích thế hệ 4 nâng cấp, ban đầu được phát triển như một giải pháp chuyển tiếp giữa các máy bay thời Chiến tranh Lạnh như F-14, F-18C/D, A-6, A-7 và các nền tảng hiện đại hơn như F-35C hay tiêm kích thế hệ 6 trong tương lai.
Do sự chậm trễ trong chương trình F-35C, việc sản xuất F-18E/F đã được kéo dài thêm 12 năm kể từ 2015, giúp Hải quân Mỹ hiện sở hữu hơn 700 chiếc Super Hornet cùng biến thể tác chiến điện tử E/A-18G.
Tuy nhiên, ngoại trừ một số ít máy bay được nâng cấp lên chuẩn Block 3 với radar mảng pha điện tử hiện đại và hệ thống điện tử hàng không “4+”, phần lớn phi đội F-18E/F hiện bị đánh giá là đã lỗi thời và kém phù hợp trong các cuộc xung đột cường độ cao với các đối thủ có hệ thống phòng không tiên tiến.
Dù vậy, chi phí vận hành thấp và khả năng bảo trì đơn giản từng khiến Super Hornet trở thành “ngựa thồ” lý tưởng cho Hải quân Mỹ trong thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh.
Lâm Bỉnh Văn, nhân vật quyền lực trong giới tội phạm Đài Loan, vừa bị sát hại trong vụ phục kích tại Campuchia. Nhóm gây án đã bắn 29 phát đạn trúng ông trùm cờ bạc, trong đó 5 phát vào đầu.
Những năm gần đây, Đông Nam Á nổi lên như một “thiên đường xám” của các hoạt động cờ bạc trực tuyến, lừa đảo viễn thông và rửa tiền xuyên quốc gia. Trong thế giới ngầm đó, cái tên Lâm Bỉnh Văn (Lin Bingwen) được nhắc đến như một nhân vật có ảnh hưởng lớn – một “ông trùm” đứng sau các mạng lưới tài chính phi pháp trải dài từ Đài Loan (Trung Quốc) đến Campuchia.
Tuy nhiên, giống như nhiều nhân vật khác trong hệ sinh thái tội phạm này, cuộc đời Lâm Bỉnh Văn không kết thúc trong phòng xử án, mà bằng một vụ ám sát đẫm máu.
Chân dung ông trùm lưu vong
Lâm Bỉnh Văn, 56 tuổi, biệt danh “Cá Chình” hoạt động trong giới xã hội đen tại khu vực Tân Bắc, Đài Loan từ khi còn trẻ. Năm 2008, ông ta dính líu đến bê bối dàn xếp tỷ số trong giải bóng chày chuyên nghiệp Đài Loan. Với cáo buộc sử dụng các biện pháp như đe dọa, uy hiếp và mua chuộc để ép các cầu thủ thi đấu gian lận, Lâm Bỉnh Văn bị kết án 2 năm tù.
Sau khi ra tù, ông trùm này chuyển sang đầu tư vào ngành cờ bạc và thu lợi nhuận khổng lồ, từ đó có biệt danh “vua cờ bạc trăm tỷ”.
Lâm Bỉnh Văn và ông chủ "88 Club" Quách Triết Mẫn (phải). Ảnh: LTN.
Năm 2023, Lâm Bỉnh Văn dính vào vụ án chuyển tiền ngầm của “88 Club” do Quách Triết Mẫn (Guo Zhemin) làm chủ. Đại ca xã hội đen họ Lâm bị cáo buộc cung cấp dịch vụ thanh toán trung gian bất hợp pháp thông qua nền tảng "PGTalk" của mình để hỗ trợ Quách trong các hoạt động chuyển tiền ngầm và rửa tiền. Ước tính số tiền giao dịch ước hơn 21,7 tỷ Đài tệ (680 triệu USD). Lâm Bỉnh Văn bị truy tố với các tội danh như vận hành thanh toán bên thứ ba trái phép, lừa đảo và rửa tiền. Ông ta bỏ 3 triệu Đài tệ đóng tiền bảo lãnh rồi trốn ra nước ngoài.
Tháng 1/2025, Tòa án Tân Bắc phát lệnh truy nã. Cơ quan điều tra và cảnh sát hình sự đã đưa Lâm Bỉnh Văn vào danh sách tội phạm bỏ trốn ra nước ngoài. Ban đầu từng có tin ông đang ẩn náu tại Los Angeles (Mỹ). Đến cuối năm ngoái, có thông tin xác nhận Lâm Bỉnh Văn xuất hiện tại Sihanoukville (Campuchia), và được cho là hợp tác với người Trung Quốc để đầu tư, vận hành khách sạn – casino, xây dựng lại hoạt động. Sihanoukville trở thành nơi trú ẩn và cũng là trung tâm hoạt động của Lâm Bỉnh Văn.
Lâm Bỉnh Văn (giữa) cùng các thành viên "88 Club". Ảnh: HK01.
Tại đây, Lâm Bỉnh Văn không chỉ tham gia mà còn được cho là điều hành các đường dây có quy mô lớn, với dòng tiền lên tới hàng chục triệu, thậm chí hàng trăm triệu USD.
Trong thời gian trốn chạy, Lâm Bỉnh Văn nhiều lần đăng bài trên Facebook, nói rằng việc bỏ trốn là do “lý do cá nhân”, thậm chí còn tuyên bố thách thức: “Thời điểm tôi quay về là do tôi tự quyết định”. Phát ngôn này từng gây chú ý lớn trong dư luận.
Đêm 23/3, Lâm Bỉnh Văn đã bị bắn chết tại Sihanoukville, Campuchia. Theo các nguồn báo chí tiếng Trung, Lâm Bỉnh Văn bị cáo buộc liên quan đến nhiều hoạt động phi pháp, bao gồm tổ chức cờ bạc trực tuyến, lừa đảo tài chính và rửa tiền quy mô lớn. Một trong những điểm đáng chú ý là ông có liên hệ với các mô hình “giết heo” (Pig butchering scam) – hình thức lừa đảo tình cảm kết hợp đầu tư tài chính, trong đó nạn nhân bị dụ dỗ qua mạng rồi bị chiếm đoạt tiền.
Đế chế cờ bạc – lừa đảo
Mô hình hoạt động của Lâm Bỉnh Văn không phải là cá biệt, mà là một phần trong hệ sinh thái tội phạm xuyên quốc gia ngày càng tinh vi.
Thứ nhất là cờ bạc trực tuyến. Các trang web casino online của Lâm Bỉnh Văn được vận hành từ nước ngoài nhưng nhắm vào người chơi tại Đài Loan, Trung Quốc và nhiều quốc gia khác. Những nền tảng này dù không được cấp phép hợp pháp, nhưng vẫn thu hút lượng lớn người dùng nhờ quảng cáo mạnh và giao diện chuyên nghiệp.
Thứ hai là lừa đảo qua mạng. Đây là hoạt động mang lại nguồn tiền lớn nhất. Các nạn nhân bị dụ dỗ qua mạng xã hội, ứng dụng hẹn hò hoặc đầu tư tài chính. Sau khi tạo được lòng tin, kẻ lừa đảo hướng dẫn nạn nhân chuyển tiền vào các tài khoản do chúng kiểm soát.
Thứ ba là rửa tiền. Dòng tiền Lâm Bỉnh Văn thu được từ cờ bạc và lừa đảo được “làm sạch” thông qua nhiều kênh: sòng bạc, công ty bình phong, tiền điện tử và các hệ thống tài chính ngầm.
Đáng chú ý, các tổ chức của Lâm Bỉnh Văn hoạt động theo mô hình gần giống doanh nghiệp: có phân cấp quản lý, KPI, thưởng phạt và thậm chí tuyển dụng nhân sự xuyên biên giới. Nhiều người bị lừa sang làm việc và bị ép tham gia vào các hoạt động lừa đảo.
Cái chết trong mưa đạn
Đỉnh điểm của câu chuyện là vụ ám sát xảy ra vào đêm 23/3/2026. Theo tin trên các báo, Lâm Bỉnh Văn bị phục kích tại Sihanoukville khi đang di chuyển vào ban đêm. Nhóm tấn công được cho là gồm 3–4 tay súng, sử dụng vũ khí tự động và khai hỏa dồn dập.
Toàn thân nạn nhân trúng tới 29 phát đạn, trong đó 5 phát vào đầu nên tử vong tại chỗ. Đây là một vụ tấn công có tổ chức, được chuẩn bị kỹ lưỡng và thực hiện nhanh chóng.
.
Theo hãng truyền thông Cambodia-China Times của Campuchia, cảnh sát Campuchia xác nhận rằng các cuộc điều tra sơ bộ cho thấy đây là một vụ giết người có tổ chức và được lên kế hoạch từ trước. Các nghi phạm là một nhóm đến hiện trường, nổ súng vào mục tiêu rồi bỏ trốn.
Nạn nhân gần đây thường xuyên lui tới một sòng bạc ở Sihanoukville. Sau vụ việc, cảnh sát đã xem lại các video camera giám sát và phát hiện một chiếc xe màu đen đã bám theo ông ta vài ngày trước khi xảy ra vụ việc.
Cách thức này mang đậm dấu ấn của các vụ thanh trừng nội bộ trong giới tội phạm. Không có dấu hiệu cho thấy đây là hành động của lực lượng chức năng hay mang động cơ chính trị. Thay vào đó, nhiều khả năng đây là kết quả của những mâu thuẫn sâu sắc bên trong thế giới ngầm.
Động cơ phía sau vụ ám sát
Dù chưa có kết luận chính thức, các giả thuyết xoay quanh cái chết của Lâm Bỉnh Văn chủ yếu tập trung vào 3 yếu tố:
Thứ nhất là tranh chấp lợi ích. Với quy mô dòng tiền lớn, việc phân chia lợi nhuận luôn là nguồn gốc của xung đột. Khi một cá nhân kiểm soát quá nhiều, họ có thể trở thành mục tiêu của các phe nhóm khác.
Thứ hai là mâu thuẫn quyền lực. Trong các mạng lưới tội phạm, quyền kiểm soát đường dây đồng nghĩa với quyền lực. Việc loại bỏ một “ông trùm” có thể mở đường cho sự tái cấu trúc và phân chia lại quyền lực.
Thứ ba là những người liên quan đến các vụ lừa đảo lớn thường có nhiều kẻ thù, từ đối thủ cạnh tranh đến các nhóm bị ảnh hưởng. Trong môi trường không có pháp luật bảo vệ, bạo lực trở thành công cụ giải quyết tranh chấp.
Kết cục quen thuộc của thế giới ngầm
Cái chết của Lâm Bỉnh Văn không phải là trường hợp cá biệt. Trong lịch sử, nhiều “ông trùm” trong các lĩnh vực phi pháp – từ cờ bạc, ma túy đến lừa đảo – đều có chung một kết cục: bị bắt hoặc bị giết.
Điểm chung là các hệ thống này không có cơ chế giải quyết tranh chấp hợp pháp. Khi mâu thuẫn xảy ra, bạo lực gần như là lựa chọn duy nhất. Điều này tạo ra một vòng xoáy: càng thành công, rủi ro càng lớn.
Trong trường hợp của Lâm Bỉnh Văn, việc mở rộng nhanh chóng và kiểm soát dòng tiền lớn có thể đã khiến ông trở thành mục tiêu.
Câu chuyện của Lâm Bỉnh Văn cũng phản ánh một vấn đề lớn hơn: sự bùng phát của các trung tâm lừa đảo ở Đông Nam Á.
Những khu vực này thu hút tội phạm từ nhiều quốc gia, tạo thành mạng lưới phức tạp và khó kiểm soát. Không chỉ gây thiệt hại tài chính, chúng còn kéo theo các vấn đề nhân quyền, khi nhiều người bị lừa hoặc ép buộc tham gia.
Các chính phủ trong khu vực như Campuchia, Myanmar đã bắt đầu siết chặt quản lý, nhưng tính chất xuyên biên giới khiến việc triệt phá hoàn toàn là rất khó.
Lâm Bỉnh Văn là một ví dụ điển hình của sự trỗi dậy và sụp đổ trong thế giới tội phạm hiện đại. Từ một nghi phạm tài chính, ông trở thành “ông trùm” của một mạng lưới cờ bạc và lừa đảo quy mô lớn. Nhưng cuối cùng, chính môi trường mà ông ta tham gia đã dẫn đến cái kết.
Câu chuyện này không chỉ là bi kịch cá nhân, mà còn là lời cảnh báo về một hệ sinh thái tội phạm đang phát triển mạnh mẽ trong khu vực. Khi công nghệ giúp các hoạt động phi pháp trở nên tinh vi hơn, thì ranh giới giữa hợp pháp và bất hợp pháp ngày càng trở nên mong manh – và cái giá phải trả có thể là rất đắt.
Iran được cho là đã rải mìn, tăng cường phòng không tại đảo Kharg – nơi xử lý 90% lượng dầu xuất khẩu của họ – để đối phó khả năng Mỹ tấn công. Kịch bản đổ bộ có thể châm ngòi leo thang nguy hiểm tại Vịnh Ba Tư.
Ảnh vệ tinh cho thấy đảo Kharg của Iran vào ngày 11/3, trước khi Mỹ tiến hành các cuộc tấn công vào đảo. Ảnh: Airbus.
Iran đã thiết lập bẫy và điều động thêm binh lực cùng hệ thống phòng không tới đảo Kharg trong những tuần gần đây, nhằm chuẩn bị cho khả năng Mỹ tiến hành chiến dịch kiểm soát hòn đảo này, theo nhiều nguồn tin nắm được báo cáo tình báo của Mỹ.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã cân nhắc việc sử dụng binh sĩ Mỹ để chiếm hòn đảo nhỏ nằm ở đông bắc Vịnh Ba Tư — “huyết mạch kinh tế” của Iran xử lý khoảng 90% lượng xuất khẩu dầu thô của nước này — như một đòn bẩy buộc Tehran phải mở lại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, các quan chức Mỹ và chuyên gia quân sự cảnh báo rằng một chiến dịch đổ bộ như vậy sẽ tiềm ẩn rủi ro rất lớn, bao gồm nguy cơ thương vong cao cho binh sĩ Mỹ. Hòn đảo này được bảo vệ nhiều lớp, và Iran đã triển khai thêm các hệ thống tên lửa phòng không vác vai (MANPADS) trong thời gian gần đây.
Ngoài ra, Iran còn rải các loại bẫy như mìn chống bộ binh và chống thiết giáp xung quanh đảo, bao gồm cả khu vực bờ biển — nơi quân đội Mỹ có thể tiến hành đổ bộ nếu Tổng thống Trump quyết định triển khai chiến dịch.
Một số đồng minh của ông Trump cũng đặt câu hỏi nghiêm túc về việc liệu chiến dịch này có thực sự cần thiết hay không, bởi ngay cả khi chiếm được đảo Kharg, điều đó cũng không tự động giải quyết vấn đề kiểm soát eo biển Hormuz hay ảnh hưởng của Iran lên thị trường năng lượng toàn cầu.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chưa phản hồi ngay lập tức về các hoạt động của Iran tại Kharg.
Quân đội Mỹ trước đó đã tấn công đảo này vào ngày 13/3, với tuyên bố đã đánh trúng 90 mục tiêu, bao gồm các kho chứa thủy lôi, hầm chứa tên lửa và nhiều cơ sở quân sự khác. Tổng thống Trump cho biết các lực lượng Mỹ đã tránh tấn công hạ tầng dầu mỏ trên đảo “vì lý do nhân đạo”.
Một nguồn tin Israel cho biết có lo ngại rằng việc kiểm soát Kharg sẽ khiến lực lượng Mỹ phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa vác vai của Iran, gây thương vong lớn. “Hy vọng là họ sẽ không mạo hiểm như vậy và thay vào đó chỉ tấn công các mỏ dầu, nhưng không ai có thể chắc chắn”, nguồn tin này nói với CNN.
Đô đốc nghỉ hưu James Stavridis cảnh báo: “Tôi sẽ rất lo ngại. Họ sẽ làm mọi cách để gây thương vong tối đa cho lực lượng Mỹ, cả trên biển lẫn khi bộ binh đặt chân lên lãnh thổ của họ”.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cũng cảnh báo các “kẻ thù” không nên tìm cách chiếm bất kỳ hòn đảo nào của Iran.
“Dựa trên một số dữ liệu, kẻ thù của Iran, với sự hỗ trợ của một quốc gia trong khu vực, đang chuẩn bị chiếm một trong các hòn đảo của Iran”, ông viết trên mạng xã hội X. “Mọi động thái của đối phương đều nằm trong tầm giám sát đầy đủ của lực lượng vũ trang chúng tôi. Nếu họ vượt giới hạn, toàn bộ hạ tầng trọng yếu của quốc gia đó sẽ trở thành mục tiêu tấn công không hạn chế”.
Trước đó, ông Qalibaf cũng nhấn mạnh Iran đang theo dõi chặt chẽ mọi động thái quân sự của Mỹ trong khu vực, đặc biệt là việc triển khai binh lực.
Đảo Kharg có diện tích khá lớn, đồng nghĩa với việc Mỹ sẽ phải triển khai lực lượng đổ bộ quy mô lớn nếu muốn chiếm giữ. Hòn đảo nằm ở phía bắc Vịnh Ba Tư, cách xa eo Hormuz nhưng lại nằm gần các cơ sở dầu mỏ quan trọng của Iran.
Hai đơn vị viễn chinh Thủy quân Lục chiến Mỹ — chuyên về đổ bộ nhanh, tấn công và tập kích từ tàu đổ bộ — gần đây đã được triển khai tới Trung Đông. Các đơn vị này bao gồm hàng nghìn lính thủy đánh bộ, cùng tàu chiến đổ bộ, máy bay và phương tiện đổ bộ, và được cho là lực lượng có khả năng tham gia chiến dịch đảo Kharg cao nhất. Khoảng 1.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 82 của Lục quân Mỹ cũng dự kiến được triển khai tới khu vực trong vài ngày tới.
Một nguồn tin khác cho biết CENTCOM đang duy trì sự giám sát liên tục từ trên không đối với đảo Kharg, cho phép họ phát hiện các thay đổi về địa hình và dấu hiệu bố trí bẫy.
Các cuộc không kích của Mỹ đã làm suy yếu một phần hệ thống phòng không và phòng thủ trên biển của đảo, bao gồm tên lửa HAWK và pháo phòng không Oerlikon, theo ông Stavridis.
Tuy nhiên, lực lượng Mỹ vẫn có nguy cơ cao bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo và UAV từ Iran do khoảng cách gần với bờ biển nước này. Các quan chức Mỹ vẫn đang tranh luận nội bộ về việc liệu chiến dịch trên bộ có đáng với rủi ro hay không.
Một nguồn tin cho biết quân đội Mỹ luôn có kế hoạch phá hủy nhanh các thông tin và cơ sở nhạy cảm nếu các căn cứ bị đối phương chiếm giữ, và nhiều khả năng Iran cũng có những kế hoạch tương tự.
Các đồng minh vùng Vịnh cũng đang kín đáo kêu gọi chính quyền Trump không kéo dài chiến tranh bằng việc đưa bộ binh vào chiếm đảo Kharg hoặc tìm cách kiểm soát uranium làm giàu cao của Iran. Họ lo ngại điều này sẽ dẫn tới thương vong lớn, kích hoạt phản ứng trả đũa từ Iran nhằm vào hạ tầng khu vực và kéo dài xung đột.
Thay vào đó, các quốc gia vùng Vịnh đang thúc giục Mỹ tập trung vào việc phá hủy chương trình tên lửa đạn đạo của Iran trước khi chiến tranh kết thúc — điều mà phía Mỹ cũng đồng thuận.
Trong những ngày gần đây, Lầu Năm Góc đã thông báo với các nước vùng Vịnh rằng phần lớn năng lực tên lửa đạn đạo và hành trình của Iran đã bị phá hủy, và Mỹ đang tiến gần tới việc hoàn tất danh sách mục tiêu, dù chưa đưa ra mốc thời gian cụ thể.
Ông Stavridis cho rằng một phương án khác để gây sức ép lên Iran là phong tỏa ngoài khơi đảo Kharg, khiến nước này không thể xuất khẩu dầu. “Điều này có thể thực hiện mà không cần đưa quân đổ bộ lên đảo”, ông nói.
Trong vòng 1 năm gặp tới 3 vụ tai nạn giao thông! Người đàn ông 40 tuổi tưởng mình “bị ma ám”, bác sĩ kiểm tra mới phát hiện điều bất thường: mỗi đêm ngưng thở hơn 500 lần
Một doanh nhân ngoài 40 tuổi tại Trung Quốc liên tiếp gặp tai nạn giao thông trong vòng 1 năm với những tình huống kỳ lạ, giống nhau đến khó tin. Từng cho rằng bản thân “vận xui đeo bám”, thậm chí nghi bị “ma ám”, người đàn ông chỉ thực sự tìm ra nguyên nhân sau khi đi khám – và đó lại là một căn bệnh nguy hiểm bị bỏ qua suốt thời gian dài.
Theo Sohu, ông Trương (tên đã được thay đổi) vốn là người làm việc ổn định, tỉnh táo. Tuy nhiên, trong năm qua, ông liên tục gặp sự cố khi lái xe. Ở vụ tai nạn đầu tiên, khi đang lưu thông bình thường, ông bất ngờ không kịp phản ứng với tình huống phía trước và đâm vào xe đi cùng chiều. May mắn, vụ việc không gây thương vong.
Cho rằng nguyên nhân đến từ chiếc xe cũ, ông quyết định đổi xe mới. Thế nhưng chỉ vài tháng sau, kịch bản tương tự lại lặp lại: ông tiếp tục mất tập trung khi lái xe, dẫn đến va chạm nghiêm trọng, khiến chiếc xe mới gần như hư hỏng hoàn toàn.
Ở vụ tai nạn đầu tiên, khi đang lưu thông bình thường, ông bất ngờ không kịp phản ứng với tình huống phía trước và đâm vào xe đi cùng chiều. Ảnh minh họa
Hai lần tai nạn liên tiếp khiến ông Trương rơi vào trạng thái lo lắng, sợ hãi mỗi khi cầm lái. Gia đình cũng không khỏi bất an. Tuy nhiên, điều đáng nói là tai nạn thứ ba vẫn xảy ra không lâu sau đó, khi xe của ông đâm vào dải phân cách trên đường. Kể từ đây, ông buộc phải thuê tài xế riêng, chấp nhận công việc bị ảnh hưởng, không dám tự lái xe thêm lần nào.
Bước ngoặt xảy ra trong một buổi gặp gỡ bạn bè. Khi kể lại chuỗi sự cố “đen đủi”, ông Trương cho biết gần đây thường xuyên mệt mỏi, buồn ngủ vào ban ngày. Nhận thấy dấu hiệu bất thường, bạn bè đã khuyên ông nên đi kiểm tra sức khỏe.
Tại bệnh viện, qua thăm khám chi tiết, bác sĩ Khương Tĩnh Ba phát hiện ngoài tình trạng buồn ngủ ban ngày, bệnh nhân còn có các triệu chứng như khô miệng sau khi thức dậy, đau đầu buổi sáng, thỉnh thoảng tỉnh giấc vì khó thở vào ban đêm. Dù không có biểu hiện ngáy to rõ rệt, bác sĩ vẫn chỉ định theo dõi giấc ngủ chuyên sâu.
Kết quả khiến nhiều người bất ngờ: mỗi giờ, ông Trương có tới 76 lần ngưng thở hoặc thở nông; tổng cộng trong một đêm vượt quá 500 lần. Thời gian ngưng thở dài nhất lên tới 103 giây, kèm theo tình trạng thiếu oxy nghiêm trọng khi ngủ. Từ đó, ông được chẩn đoán mắc hội chứng ngưng thở khi ngủ tắc nghẽn mức độ nặng (OSAHS).
Theo các bác sĩ, việc ngưng thở lặp lại trong khi ngủ khiến giấc ngủ bị chia cắt, não bộ không được nghỉ ngơi đầy đủ. Hệ quả là người bệnh luôn trong trạng thái mệt mỏi, buồn ngủ ban ngày, phản xạ chậm – đặc biệt nguy hiểm khi tham gia giao thông. Đây chính là nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các vụ tai nạn liên tiếp của ông Trương.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy, khoảng 90% người có thói quen ngáy ngủ có thể đi kèm hiện tượng ngưng thở khi ngủ. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường, suy thận… thậm chí đe dọa tính mạng.
Đáng chú ý, hội chứng này không chỉ xảy ra ở người thừa cân. Những người có thân hình gầy, cấu trúc hàm dưới nhỏ hoặc tụt ra sau vẫn có nguy cơ cao do đường thở hẹp, dễ bị tắc nghẽn khi ngủ. Vì vậy, việc “không ngáy to” không đồng nghĩa với an toàn.
Hiện nay, phương pháp điều trị phổ biến là sử dụng máy thở áp lực dương liên tục (CPAP) vào ban đêm nhằm giữ đường thở luôn thông suốt, cải thiện chất lượng giấc ngủ và nồng độ oxy trong máu. Sau một thời gian điều trị, tình trạng của ông Trương đã có chuyển biến tích cực.
Các chuyên gia khuyến cáo, nếu xuất hiện các dấu hiệu như ngáy kéo dài, buồn ngủ ban ngày, đau đầu buổi sáng hoặc nghi ngờ có hiện tượng ngưng thở khi ngủ, người dân nên chủ động kiểm tra sức khỏe. Có thể sử dụng thiết bị đeo thông minh để theo dõi giấc ngủ, nhờ người thân quan sát hoặc áp dụng thang đánh giá STOP-BANG để sàng lọc nguy cơ. Nếu có từ 3 yếu tố nguy cơ trở lên, cần sớm đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
