Khi năm 2025 khép lại, những cảnh báo về trí tuệ nhân tạo không còn mang tính giả định mà đã trở thành thực tế hiển hiện. Người đứng đầu Instagram, Adam Mosseri, thừa nhận một điều đáng lo ngại.

Tính xác thực vốn là nền tảng của nội dung số đang bị sao chép gần như vô hạn. Những yếu tố từng làm nên giá trị của người sáng tạo như sự chân thực, cá tính hay khả năng kết nối với khán giả giờ đây có thể bị tái tạo bằng các công cụ AI chỉ trong vài phút.

Tuy nhiên, nghịch lý nằm ở chỗ: trong khi các lãnh đạo công nghệ công khai bày tỏ lo ngại, chính các công ty của họ lại đang tăng tốc phát triển và thương mại hóa các công cụ AI tạo sinh. Đây là thứ góp phần trực tiếp làm trầm trọng thêm vấn đề.
Cuộc chiến chống deepfake: Có giải pháp nhưng không hiệu quả

Một trong những giải pháp được kỳ vọng nhiều nhất hiện nay là hệ thống Chứng chỉ Nội dung (C2PA). Được ra đời năm 2021 với sự hậu thuẫn của hàng loạt “ông lớn” như Adobe, Microsoft, Google hay Meta.

Về lý thuyết, C2PA cho phép gắn siêu dữ liệu vào hình ảnh, video và âm thanh để xác định nguồn gốc, thời điểm tạo và mức độ can thiệp của AI. Cách tiếp cận của C2PA không phải là phát hiện nội dung giả, mà là xác thực nội dung thật. Điều này nghe có vẻ hợp lý, nhưng trên thực tế lại bộc lộ nhiều hạn chế.

Trước hết, hệ thống này yêu cầu sự tham gia đồng bộ của toàn bộ chuỗi sản xuất nội dung từ thiết bị ghi hình, phần mềm chỉnh sửa cho đến nền tảng phân phối. Đây là điều gần như không khả thi trong một hệ sinh thái mở như internet.

Ngay cả các hãng máy ảnh lớn như Canon, Nikon hay Sony cũng mới chỉ bắt đầu triển khai hỗ trợ ở các dòng sản phẩm mới. Trong khi đó hàng tỷ thiết bị cũ vẫn tiếp tục hoạt động mà không có bất kỳ dấu vết xác thực nào.

Thêm vào đó, siêu dữ liệu của C2PA có thể bị xóa bỏ một cách dễ dàng dù vô tình hay cố ý. Điều này khiến hệ thống trở nên thiếu tin cậy trong môi trường thực tế, nơi nội dung liên tục bị sao chép, chỉnh sửa và tái đăng tải.

Một vấn đề khác là trải nghiệm người dùng. Dù nội dung có chứa thông tin C2PA, phần lớn người dùng vẫn không biết cách kiểm tra hoặc thậm chí không biết hệ thống này tồn tại. Việc truy xuất thông tin thường yêu cầu thao tác thủ công hoặc sử dụng công cụ bên ngoài, khiến nó trở nên xa rời thực tế sử dụng hàng ngày.

Big Tech đưa ra giải pháp chống deepfake nhưng không hiệu quả

Ngay cả các nền tảng lớn cũng triển khai không nhất quán. Instagram từng gây tranh cãi khi gắn nhãn “Được tạo bởi AI” lên cả những bức ảnh thật, khiến nhiều nhiếp ảnh gia phản ứng dữ dội. Sau đó, Meta đã đổi tên nhãn thành “Thông tin AI” và ẩn nó sâu trong giao diện, khiến người dùng khó nhận biết hơn.

Trong khi đó, YouTube sử dụng kết hợp nhiều hệ thống như C2PA và watermark SynthID của Google, nhưng các nhãn này vẫn thiếu đồng bộ và không dễ nhận diện. LinkedIn và TikTok cũng chưa thể gắn nhãn đáng tin cậy cho nội dung có nguồn gốc AI.

Thậm chí, một số nền tảng lớn còn đứng ngoài cuộc. X (trước đây là Twitter), nơi có khoảng 270 triệu người dùng hoạt động mỗi ngày, đã rút khỏi sáng kiến C2PA sau khi Elon Musk tiếp quản. Điều này đồng nghĩa với việc một trong những kênh lan truyền thông tin nhanh nhất thế giới gần như không có cơ chế kiểm soát nguồn gốc nội dung hiệu quả.

Các chuyên gia cũng cảnh báo rằng việc quá phụ thuộc vào hệ thống dán nhãn là một giả định sai lầm. Nội dung AI không chỉ được tạo ra từ một vài công cụ cụ thể mà có thể xuất phát từ vô số nguồn khác nhau.

Ngay cả khi có nhãn, người dùng vẫn có thể bị đánh lừa.
Một nghiên cứu gần đây cũng chỉ ra rằng các cảnh báo minh bạch không đủ để ngăn chặn tác hại của deepfake. Nói cách khác, việc “gắn nhãn” không đồng nghĩa với việc “giải quyết vấn đề”.
Lợi nhuận hay trách nhiệm: Big Tech đang chọn gì?

Trong khi các giải pháp kiểm soát vẫn còn nhiều lỗ hổng, các công ty công nghệ lại đang đẩy mạnh khai thác AI như một nguồn doanh thu mới. OpenAI kiếm tiền chủ yếu từ các gói đăng ký, cho phép người dùng tạo nhiều hình ảnh và video AI hơn. Meta đang lên kế hoạch khóa một số tính năng AI sau tường phí trên Instagram, Facebook và WhatsApp.

Google vừa khuyến khích sử dụng AI trong sản xuất nội dung YouTube, vừa bị chỉ trích vì thay thế tiêu đề tin tức bằng các bản tóm tắt AI thiếu chính xác. Hệ quả là nội dung do AI tạo ra đang bùng nổ với tốc độ chóng mặt.

Vào tháng 7/2024, nội dung AI kém chất lượng đã chiếm tới 10% số kênh phát triển nhanh nhất trên YouTube, một con số cho thấy mức độ lan rộng đáng báo động. Không chỉ dừng lại ở vấn đề chất lượng, AI còn bị lợi dụng để lan truyền thông tin sai lệch về các sự kiện nhạy cảm, từ biểu tình cho đến các vụ án hình sự.

Những nội dung này có thể được tạo ra nhanh chóng, lan truyền rộng rãi và gây ảnh hưởng lớn trước khi bị phát hiện. Điều đáng nói là các nền tảng dường như không có động lực mạnh mẽ để kiểm soát triệt để.

Deepfake vẫn tràn lan trên các ứng dụng công nghệ

Nội dung gây tranh cãi dù thật hay giả vẫn giúp tăng tương tác, giữ chân người dùng và từ đó thúc đẩy doanh thu quảng cáo. Thậm chí, nhiều công ty còn phát triển các sản phẩm AI mô phỏng con người mà không có sự đồng ý, vi phạm bản quyền và quyền riêng tư.

Một số ứng dụng video AI đã tái tạo hình ảnh và phong cách của người thật, đặt ra những câu hỏi nghiêm trọng về đạo đức và pháp lý. Trong bối cảnh đó, việc vừa phát triển AI vừa cố gắng kiểm soát nó giống như “vừa đổ dầu vào lửa, vừa tìm cách dập lửa”.

Một số nền tảng đang thử nghiệm hướng đi mới: thay vì chỉ kiểm soát nội dung, họ chuyển sang đánh giá chính người tạo nội dung. Instagram cho rằng tương lai sẽ tập trung vào “người nói” thay vì “nội dung được nói”.

YouTube cũng ưu tiên hiển thị nguồn tin chính thống trong các sự kiện quan trọng, đồng thời cảnh báo người dùng rằng thông tin có thể thay đổi nhanh chóng. Tuy nhiên, những giải pháp này vẫn mang tính tạm thời và chưa giải quyết được gốc rễ vấn đề.

Thực tế cho thấy, bất kỳ biện pháp nào làm giảm khả năng lan truyền của nội dung AI đều có thể ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty công nghệ. Đây chính là xung đột lợi ích cốt lõi khiến việc kiểm soát deepfake trở nên khó khăn.

Ngày nay, công nghệ cho phép tạo ra “thực tế giả” ngày càng hoàn hảo. âu hỏi không còn là liệu chúng ta có thể phân biệt thật giả hay không, mà là liệu các nền tảng có thực sự muốn làm điều đó.

Trong một thế giới mà “sự phong phú vô hạn” đi kèm với “sự nghi ngờ vô hạn”, như cách Mosseri mô tả, người dùng đang bị đẩy vào một môi trường thông tin ngày càng hỗn loạn. Và nếu không có những thay đổi mang tính cấu trúc, cuộc chiến chống deepfake có thể đã thất bại ngay từ khi bắt đầu.

*Nguồn bài viết: The Verge

Mike Black (28 tuổi, người Anh) là doanh nhân trẻ từng lập công ty Told Media từ năm 16 tuổi, đồng sáng lập nhiều startup trong lĩnh vực bãi đậu xe và tuyển dụng. Anh trở thành triệu phú khi tuổi đời còn rất trẻ.

Vào tháng 7/2020, Mike quyết định khởi động dự án mang tên "Trở lại với 1 triệu USD” bằng cách trở thành người vô gia cư. Anh chỉ mang theo một chiếc áo thun, một chiếc quần đùi, điện thoại, máy quay và khẳng định mình sẽ lại trở thành triệu phú sau 12 tháng.

Thử thách "Trở lại với 1 triệu USD" nhằm truyền cảm hứng và chứng minh rằng ai cũng có thể thành triệu phú từ hai bàn tay trắng. Tuy nhiên, mọi chuyện đã không diễn ra như dự tính.

Mike Black thử thách bản thân làm giàu chỉ với chiếc điện thoại.

Đêm đầu tiên, anh suýt phải ngủ ngoài đường nhưng may mắn có người lạ cho mượn chiếc xe dã ngoại (RV) trú chân. Từ đó, anh bắt đầu kiếm tiền bằng cách thu mua và bán lại đồ nội thất cũ thông qua các nền tảng trực tuyến.

"Một trong những mặt hàng dễ bán nhất là bàn ghế. Tôi lấy thông tin từ mục đồ rẻ trên các trang đồ cũ, đăng lại lên Facebook Marketplace và bán lấy lời. Tôi đóng vai trò trung gian, lo liệu mọi khâu vận chuyển giữa người mua và người bán", anh chia sẻ trên kênh Youtube của mình.

Thiên phú kinh doanh của Mike được dịp thể hiện. Anh kiếm được 300 USD (khoảng 8 triệu đồng) đầu tiên nhờ bán đồ nội thất trên mạng. Chỉ trong vòng 5 ngày, công việc kinh doanh đồ cũ giúp anh có đủ tiền mua một chiếc máy tính. Hai tuần sau, Mike thuê được văn phòng.

Đến tháng thứ 3, anh tìm thuê được căn hộ và đảm nhận vị trí quản lý mạng xã hội. Đương nhiên tham vọng của Mike không dừng lại ở việc đi làm thuê, anh còn dự kiến ra mắt thương hiệu cà phê của riêng mình.

Nhờ tài kinh doanh, vị triệu phú dần ổn định cuộc sống.

Anh hào hứng chia sẻ: "Hãy nhìn vào vị trí của tôi lúc này. Dù chưa kiếm được triệu đô, nhưng tôi được ở trong nhà khang trang. Tôi đang thực hiện cuộc gọi với các tập đoàn công nghệ lớn để thuyết phục họ về việc quản lý mạng xã hội. Tôi đang khởi nghiệp với một thương hiệu cà phê và đã có đối tác. Mọi thứ đang đi đúng hướng. Ba tháng trước tôi vẫn còn là kẻ vô gia cư!".

Dự án rẽ hướng sang một bi kịch cá nhân vào ngày thứ 138, khi Mike biết cha mình mắc ung thư. Với lý do ưu tiên dành thời gian cho gia đình và bản thân, anh kết thúc thử thách khi vẫn còn 60 ngày nữa mới đến hạn.

Sau hơn gần 11 tháng, anh kiếm được 64.000 USD (khoảng 1,6 tỷ đồng), chưa được 10% mục tiêu đề ra.

"Tôi chính thức quyết định dừng dự án sớm... Tôi đang phải đối mặt với quá nhiều vấn đề cá nhân. Sức khỏe của tôi đã suy giảm đến mức cần phải ưu tiên chăm sóc bản thân trước", Mike Black tâm sự.

Nhiều năm sau thử thách, anh có nhiều vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe như tình trạng suy nhược cơ thể, đau nhức, viêm nhiễm khớp vai. Hậu quả là trong 5 năm, Mike phải thăm khám với 17 bác sĩ - hơn 50 cuộc hẹn, tiêu tốn 20.000 USD (khoảng 330 triệu đồng) cho chi phí y tế.

Mike cho biết cha anh qua đời vào năm 2023: "Đó là điều tôi đã tiên liệu trước vì bệnh ung thư của ông đã ở giai đoạn muộn. Tôi đã dành rất nhiều thời gian bên ông kể từ bài đăng cuối trong thử thách. Trong những tháng cuối khi ông yếu đi, tôi thậm chí đã dọn về nhà bố mẹ để chăm sóc ông toàn thời gian. Tôi thực sự biết ơn vì đã có thời gian bên cha".

Mike dành thời gian chăm sóc bố mình bị ung thư.

Vị triệu phú trẻ kết luận rằng chúng ta sẽ không bao giờ phải hối hận vì đã dành thời gian cho người thân yêu, chỉ ước mình có thể ở bên họ nhiều hơn nữa mà thôi.

Hiện nay, anh điều hành một công ty khởi nghiệp trong lĩnh vực tuyển dụng cùng thương hiệu cà phê của mình.

Mike không đạt 1 triệu USD trong thử thách, nhưng anh nhận ra giá trị của lòng biết ơn và sự ưu tiên, điều mà có lẽ vị triệu phú bận rộn trước đây đã vô tình quên mất. Sau mọi thăng trầm và những thử thách khắc nghiệt, con người luôn nhận ra rằng sức khỏe và gia đình mới chính là điểm tựa vững chãi và giá trị cốt lõi nhất.

Làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) đang càn quét nền kinh tế với tốc độ chóng mặt, tạo ra những hệ lụy chưa từng có: từ việc thay thế nhân sự hàng loạt đến sự dịch chuyển dòng tiền khổng lồ từ túi tiền người lao động sang túi tiền của các chủ sở hữu tư bản.

Trước những biến số khó lường, một ý tưởng cũ nhưng mang diện mạo hoàn toàn mới đang trỗi dậy mạnh mẽ trong giới nghị trường và các học viện kinh tế: Đánh thuế năng lượng tính toán AI, hay còn gọi là "Compute Tax".

Năm 2017, Bill Gates từng gây sốc khi đề xuất ý tưởng về một loại "thuế robot", thời điểm mà ChatGPT hay Claude Code còn chưa xuất hiện trong từ điển của chúng ta.

Tuy nhiên, giáo sư kinh tế Anton Korinek từ Trường Kinh doanh Darden thuộc Đại học Virginia nhận định rằng chỉ trong vòng 3 tháng qua, khái niệm này đã chuyển mình từ một chủ đề thảo luận hẹp trong các nhóm chuyên gia thành một vấn đề mang tính đại chúng và thời sự hơn bao giờ hết.

Cứu vãn thị trường lao động hay kìm hãm sự bùng nổ quá đà?

Những người ủng hộ việc đánh thuế AI tin rằng đây là công cụ cần thiết để bù đắp cho sự mất mát việc làm trên diện rộng và làm chậm lại tốc độ phát triển cực đoan của công nghệ này.

Ông Andrew Yang, cựu ứng viên Tổng thống Mỹ và là đồng chủ tịch Đảng Tiến tới (Forward Party), thẳng thắn chia sẻ rằng chúng ta đang ở thời điểm cần phải nỗ lực bảo vệ công ăn việc làm cho con người.

Theo ông Yang, AI sẽ sớm "tấn công" mạnh mẽ vào nhóm lao động trí thức, sau đó lan sang các ngành nghề phổ biến như lái xe tải và nhiều công việc thường nhật khác.

Vị chính trị gia này cũng nhấn mạnh một thực tế bất cập về mặt tài chính khi cho rằng mức thuế mà các công ty AI lớn nhất đang chi trả hiện nay hoàn toàn không tương xứng với giá trị khổng lồ mà AI sẽ tạo ra và chiếm lĩnh trong tương lai.

Đồng quan điểm, tỷ phú bang Texas John Arnold mới đây cũng đã khơi lại cuộc thảo luận này trên mạng xã hội X. Ông cho rằng cách duy nhất để hạn chế sự phản đối của công chúng đối với AI là bắt đầu chuyển dịch gánh nặng thuế từ sức lao động sang năng lượng tính toán, nhằm giúp cử tri thấy được những lợi ích thực tế mà họ nhận được từ công nghệ.

Ngay cả Sam Altman, CEO của OpenAI, vào năm 2021 cũng từng viết rằng thế giới cần thiết kế một hệ thống thuế nhắm vào các tài sản sẽ tạo ra phần lớn giá trị trong tương lai, cụ thể là các công ty và đất đai, để phân phối lại sự giàu có một cách công bằng. Tuy nhiên, trong một chia sẻ gần đây với The Atlantic, chính Altman lại thừa nhận ông không còn tin tưởng tuyệt đối vào mô hình Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI) như trước đây.

Theo giáo sư Korinek, có hai mục đích chính khi đánh một loại thuế mới: tăng thu ngân sách và giảm bớt việc sử dụng một thứ gì đó bằng cách khiến nó trở nên đắt đỏ hơn. Đối với "Compute Tax", hai kịch bản triển khai chính đang được xem xét.

Thứ nhất là đánh thuế trực tiếp vào các công ty vận hành trung tâm dữ liệu (Data Center). Thứ hai là đánh thuế các tập đoàn và người dùng dựa trên mức độ tiêu thụ "token", đơn vị đo lường cơ bản trong xử lý AI.

Ông Pascual Restrepo, Phó giáo sư kinh tế tại Đại học Yale, so sánh việc này với thuế điện năng. Dù các "ông lớn" như Amazon hay Microsoft bị đánh thuế ở đầu nguồn, hay các doanh nghiệp và khách hàng cá nhân phải trả ở đầu ra, thì kết quả cuối cùng vẫn là chi phí sử dụng AI sẽ tăng lên đáng kể.

Trong khi đó, ông Simon Johnson, chủ nhân giải Nobel Kinh tế và là giáo sư tại MIT Sloan, cho rằng thuế tính toán là một đòn bẩy chính sách hợp lý để làm chậm quá trình tự động hóa. Loại thuế này có thể khiến các công ty phải cân nhắc kỹ hơn trước khi quyết định sa thải hàng chục nghìn nhân viên để thay thế bằng các trung tâm dữ liệu.

Theo ông, mục tiêu cốt lõi là thúc đẩy nhu cầu về lao động con người thay vì để mặc công nghệ thay thế hoàn toàn.

Các trung tâm dữ liệu đang tiêu tốn nguồn điện của người dân

Đòn đánh nhầm mục tiêu?

Dù có sức hút lớn, ý tưởng "Compute Tax" vẫn vấp phải không ít sự phản đối từ giới chuyên môn. Giáo sư Korinek lưu ý rằng hiện tại, số tiền chi tiêu cho tính toán AI vẫn chưa đủ lớn để tạo ra một nguồn thu ngân sách đáng kể. Việc đánh thuế lúc này có thể chỉ mang lại một khoản tiền nhỏ nhưng lại không tạo ra tác động thực sự đến cấu trúc nền kinh tế.

Trong khi đó, Phó giáo sư Restrepo từ Yale cảnh báo về những tác động tiêu cực đến sự đổi mới. AI hiện không chỉ dùng để tự động hóa công việc văn phòng mà còn đóng vai trò then chốt trong tìm kiếm thuốc mới, dự báo thời tiết, mô hình dịch tễ và phát hiện gian lận.

Việc tăng chi phí cho những lĩnh vực quan trọng này có thể là một bước đi sai lầm. Thậm chí, nó có thể đẩy các ngành công nghiệp công nghệ của Mỹ sang các quốc gia khác có chính sách nới lỏng hơn.

Đồng quan điểm, Erik Brynjolfsson, Giám đốc Phòng thí nghiệm Kinh tế Số Stanford, chỉ ra một nghịch lý trong cấu trúc thuế hiện tại của Mỹ. Một công ty có 1.000 công việc con người phải trả nhiều thuế hơn (bao gồm thuế quỹ lương) so với một công ty kiếm được cùng số tiền đó nhưng sử dụng 1.000 máy móc. Thay vì một loại thuế bao trùm lên AI, ông Brynjolfsson cho rằng giải pháp dài hạn nằm ở việc điều chỉnh để AI hỗ trợ con người thay vì thay thế họ, đồng thời xây dựng một thị trường lao động năng động hơn với các chương trình tái đào tạo nghề nghiệp thực chất.

Cuộc tranh luận về "thuế tính toán" chắc chắn sẽ còn nóng lên trong các kỳ bầu cử sắp tới. Đây không chỉ là câu chuyện về ngân sách, mà là cuộc đấu tranh để định nghĩa lại giá trị của con người trong một kỷ nguyên mà máy móc đang dần trở nên "thông minh" hơn chính những người tạo ra chúng.

*Nguồn: WSJ, Fortune

Tử Cấm Thành là quần thể cung điện hoàng gia đồ sộ nằm giữa lòng Bắc Kinh, từng là nơi sinh sống và thiết triều của các hoàng đế hai triều đại Minh – Thanh. Trong suốt hơn 500 năm, từ năm 1420 đến đầu thế kỷ 20, nơi đây chính là trung tâm quyền lực tối cao của Trung Quốc phong kiến.

Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới từ năm 1987, Tử Cấm Thành hiện là quần thể cung điện hoàng gia được bảo tồn nguyên vẹn lớn nhất thế giới. Với sức hút đặc biệt về lịch sử và kiến trúc, địa danh này đón khoảng 18 triệu lượt khách mỗi năm, trở thành điểm tham quan nổi tiếng bậc nhất Trung Quốc.

Tồn tại qua hơn 6 thế kỷ, Tử Cấm Thành không chỉ gây ấn tượng bởi quy mô đồ sộ và vẻ đẹp tráng lệ, mà còn khiến nhiều người tò mò với một chi tiết kỳ lạ: mái các cung điện gần như không có dấu vết của chim chóc hay cỏ dại. Đằng sau đó là sự kết hợp tinh tế giữa kiến trúc, vật liệu và cách bảo trì khoa học của người xưa.

Những "bí mật" giúp mái cung điện luôn sạch bóng:

Nổi bật màu ngói vàng gây "nhiễu thị giác"

Toàn bộ mái cung điện được lợp ngói men vàng – biểu tượng quyền lực hoàng gia. Tuy nhiên, màu sắc này khi phản chiếu ánh sáng mạnh lại khiến chim khó định vị, giảm khả năng quan sát, từ đó hạn chế việc sà xuống đậu.

Bề mặt ngói tráng men trơn bóng

Ngói được nung qua hàng chục công đoạn phức tạp, tạo nên lớp men nhẵn và bóng. Khi có ánh nắng chiếu vào, bề mặt này phản quang mạnh, khiến chim khó bám và không muốn tiếp cận.

Kiến trúc mái dốc "nói không" với chim đậu

Kiến trúc mái dốc cùng kích thước viên ngói được tính toán kỹ lưỡng theo nguyên lý "chim không thể đậu". Khoảng cách và độ cong khiến chim khó đứng vững, không thể làm tổ hay lưu lại lâu. Ngoài ra, nếu có hạt giống hay bụi bẩn rơi xuống, chúng nhanh chóng bị trôi đi theo độ dốc mái hoặc bị mưa cuốn sạch, không có cơ hội tích tụ hay phát triển.

Thường xuyên được bảo trì và vệ sinh định kỳ nghiêm ngặt

Từ thời phong kiến, cung điện đã có đội ngũ thợ chuyên tu sửa theo chu kỳ. Ngày nay, công tác vệ sinh và bảo tồn vẫn được duy trì đều đặn, giúp mái các công trình luôn trong tình trạng sạch sẽ gần như tuyệt đối.

Chính sự kết hợp giữa kỹ thuật xây dựng bậc thầy và quy trình chăm sóc tỉ mỉ đã giúp mái Tử Cấm Thành giữ được vẻ hoàn hảo suốt hàng trăm năm.

Trải qua nhiều năm đến nay Tử Cấm Thành không chỉ là biểu tượng quyền lực của các triều đại phong kiến mà còn ẩn chứa vô số điều bí ẩn chưa có lời giải. Từ kiến trúc, vật liệu cho đến những giai thoại kỳ lạ, nhiều chi tiết vẫn khiến giới nghiên cứu phải tranh luận. Chính những điều chưa được lý giải ấy càng làm tăng sức hút huyền bí của công trình nổi tiếng bậc nhất này.

Nguyễn Minh Hiệp khai nhiều lần đánh, bắt con của người tình đeo bình nước 5 lít trên cổ, bỏ đói 3 ngày, hắn nói rằng hành động này là để dạy cháu bé nghe lời.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can Bàn Thị Tâm (20 tuổi, trú tại tỉnh Tuyên Quang), Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, trú tại tỉnh Ninh Bình) về tội Giết người.

Tại cơ quan công an, Nguyễn Minh Hiệp khai đã ở chung với Tâm và cháu H. (4 tuổi, con riêng của Tâm) được khoảng 3 tháng. Thời gian đầu, Hiệp nói vẫn chăm sóc, mua đồ và chiều chuộng cháu bé. Từ tháng thứ hai, cho rằng cháu lì, không nghe lời, Hiệp bắt đầu dùng bạo lực để "dạy dỗ".

Bị can này nói rằng khoảng 2 tuần trước khi xảy ra án mạng, Hiệp nhiều lần đánh cháu bé bằng tay hoặc các vật dụng trong nhà. Ngoài ra, hắn còn tự nghĩ ra một số hình phạt nguy hiểm như bắt cháu H. đeo bình nước 5 lít trên cổ.


Nguyễn Minh Hiệp tại cơ quan công an.

Cũng theo lời khai, trong quá trình bạo hành cháu bé, bị can từng nghĩ đến khả năng hành vi của mình khiến nạn nhân tử vong, nhưng vẫn tiếp tục đánh, phạt cháu trong nhiều ngày. Có lần bé H. không ngủ, dậy chơi đồ chơi, lục đồ ăn lúc nửa đêm, Hiệp kéo cháu ra đánh, chửi, tát.

Một lần khác, vì cho rằng cháu “đi ăn chực”, Hiệp phạt không cho ăn trong 3 ngày liên tục.

Hiệp cũng khai, bình thường sau những lần đánh, nếu cháu bé vẫn sinh hoạt được thì hắn tiếp tục để cháu ở nhà hoặc đưa đi làm cùng. Khi người khác hỏi vì sao bị đánh, nạn nhân trả lời do “không ngoan nên bị đánh”.

Nguyễn Minh Hiệp khai thêm, khoảng 17h ngày 3/5, khi phát hiện cháu bé đi vệ sinh ra nhà, bị can nói lại với Bàn Thị Tâm rồi đi vào khu vực nhà vệ sinh, dùng vòi xịt để xịt nước vào vùng mặt cháu. Thấy cháu khóc, Hiệp dừng lại và đi ra ngoài. Lúc này, Tâm đang nấu cơm.

Một lúc sau, Hiệp quay trở lại nhà vệ sinh thì thấy đứa trẻ ngồi dưới sàn. Hắn tiếp tục khống chế cháu bằng chân rồi dùng vòi nước xịt nhiều lần vào vùng mặt, mũi, miệng của nạn nhân. Tâm có nói “thôi, dạy thế thôi”, Hiệp vẫn tiếp tục xịt thêm 2 lần nữa mới dừng lại.

Sau đó, cháu bé có biểu hiện yếu dần, không còn phản ứng như bình thường. Hiệp hoảng hốt gọi Tâm vào kiểm tra. Khi thấy tình trạng của con chuyển xấu, Tâm bế lên, còn Hiệp chuẩn bị khăn tắm để đặt cháu xuống và nhờ người thân gọi cấp cứu.

Hiệp thừa nhận hành vi của mình là sai trái, nói mục đích ban đầu là muốn dạy dỗ cháu bé, nhưng đã nhiều lần sử dụng bạo lực, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.

Hiệp cũng cho biết, Tâm đang mang thai con chung của hai người. Trong quá trình chung sống, Hiệp cho rằng cháu H. có biểu hiện đi vệ sinh không kiểm soát, thường xuyên không nghe lời trong khoảng một tháng gần đây, nhưng bị can nói không biết nguyên nhân vì sao cháu thay đổi như vậy.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 6/5 xác nhận Hungary đã hoàn trả lô tiền mặt và vàng thỏi trị giá 82 triệu USD thuộc về ngân hàng nhà nước Oschadbank. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cục diện chính trị tại Hungary vừa có sự thay đổi lớn, mở ra hy vọng về một giai đoạn bớt đối đầu hơn giữa hai quốc gia láng giềng.
"Bước tiến quan trọng" trong quan hệ song phương

Phát biểu về sự việc, Tổng thống Volodymyr Zelensky gọi việc Hungary hoàn trả số tài sản này là một "bước tiến quan trọng trong mối quan hệ" giữa hai nước.

"Cảm ơn Hungary vì cách tiếp cận mang tính xây dựng và bước đi văn minh này. Cảm ơn những người ở phía Ukraine đã đấu tranh cho quyết định công bằng, bảo vệ lợi ích của nhà nước cũng như nhân dân chúng ta", nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh.

Động thái trao trả diễn ra ngay sau khi cựu Thủ tướng Viktor Orban thất bại trong cuộc bầu cử tháng trước trước đảng trung hữu Tisza. Sự thay đổi quyền lực tại Budapest đang làm dấy lên hy vọng ở Kiev rằng chính phủ mới của Hungary sẽ theo đuổi một chính sách đối ngoại thân thiện và ít cản trở hơn đối với Ukraine.
Vụ tịch thu gây rúng động hồi tháng 3

Căng thẳng xoay quanh số tài sản này bắt đầu từ ngày 5/3, khi lực lượng chống khủng bố Hungary chặn hai xe bọc thép của ngân hàng nhà nước Ukraine Oschadbank. Vào thời điểm đó, đoàn xe đang thực hiện hành trình vận chuyển tiền và vàng từ thủ đô Vienna (Áo) về Kiev bằng đường bộ.

Giới chức Hungary đã tiến hành tịch thu toàn bộ tài sản trên xe, bao gồm khoảng 40 triệu USD tiền mặt, 35 triệu Euro tiền mặt và 9 kg vàng thỏi (tổng trị giá khoảng 82 triệu USD). Bảy nhân viên ngân hàng Oschadbank đi theo hộ tống đoàn xe bị tạm giữ với nghi vấn rửa tiền.

Đến ngày 6/3, các nhân viên này được thả và bị trục xuất khỏi Hungary. Xe bọc thép chở tiền được bàn giao lại cho Ukraine trong tình trạng bị hư hại và trống rỗng.

Sự việc đã gây ra làn sóng phẫn nộ mạnh mẽ tại Ukraine. Phía Kiev cáo buộc chính phủ của ông Orban hành động trái pháp luật và lợi dụng vụ việc như một công cụ phục vụ chiến dịch tranh cử.

Vào thời điểm xảy ra vụ việc, ông Viktor Orban đã viện dẫn lý do nghi ngờ có hoạt động rửa tiền và ra lệnh giữ lô hàng trong thời hạn tối đa 60 ngày để cơ quan thuế điều tra. Ông Orban thậm chí còn ám chỉ – dù không đưa ra bằng chứng – rằng số tiền này có thể được dùng để tài trợ cho đối thủ chính trị lớn nhất của ông là đảng trung hữu Tisza. Tuy nhiên, trong cuộc bầu cử diễn ra sau đó, đảng Tisza vẫn giành chiến thắng áp đảo với 2/3 số ghế ở quốc hội.

Phản bác lại các cáo buộc từ phía Hungary, ngày 14/3, công ty luật Horvath Lawyers – đại diện pháp lý của Oschadbank – khẳng định đây chỉ là một chuyến vận chuyển tiền thường kỳ từ ngân hàng Raiffeisen tại Vienna đến trụ sở Oschadbank ở Kiev. Số tài sản này có nguồn gốc và mục đích rõ ràng, được chứng minh bằng đầy đủ tài liệu hợp pháp và hoàn toàn không liên quan đến tội phạm.

Giới chức Ukraine nhận định, việc Hungary bắt giữ lô hàng thực chất là một biện pháp gây sức ép. Cụ thể, Kiev cáo buộc chính phủ Orban muốn ép Ukraine khôi phục việc vận chuyển dầu của Nga qua đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, vốn bị gián đoạn trước đó do một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Gỡ bỏ những nút thắt

Mối quan hệ giữa Ukraine và Hungary dưới thời ông Orban từng chứng kiến nhiều rạn nứt, đặc biệt là sự bất đồng sâu sắc về nguồn cung năng lượng từ Nga và các gói viện trợ.

Trước đây, chính phủ của ông Orban từng sử dụng quyền phủ quyết để chặn khoản vay khổng lồ trị giá 90 tỷ Euro (khoảng 106 tỷ USD) của Liên minh châu Âu (EU) dành cho Ukraine, như một động thái trả đũa việc đường ống dầu Druzhba bị gián đoạn.

Tuy nhiên, với việc đường ống đã được khôi phục, cộng thêm sự thất bại của đảng do ông Orban lãnh đạo trong cuộc bầu cử vừa qua, Hungary đã chính thức rút lại quyền phủ quyết. Khoản vay của EU dành cho Ukraine hiện đã được thông qua, cùng với việc hoàn trả 82 triệu USD, đánh dấu sự hạ nhiệt đáng kể trong quan hệ ngoại giao giữa hai nước.

Nguồn: Tổng hợp

Nhật Bản đã quyết định mua thêm 20 triệu thùng dầu thô từ Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) trong bối cảnh Tokyo tiếp tục tìm kiếm các nguồn cung thay thế vì eo biển Hormuz bị đóng cửa.

Nikkei đưa tin thỏa thuận được hoàn tất sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, Ryosei Akazawa, với Bộ trưởng Công nghiệp UAE tại Abu Dhabi vào thứ Ba (6/5). Sau cuộc gặp, ông Akazawa nói với báo giới rằng ông đã đề nghị UAE tăng nguồn cung dầu cho Nhật Bản.

Khoảng 40% lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản đến từ UAE. Quốc gia Trung Đông này vừa rời khỏi Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) vào tuần trước và dự kiến sẽ tăng dần sản lượng dầu. Điều này có thể dẫn đến sự hợp tác sâu rộng hơn với Nhật Bản trong lĩnh vực năng lượng.

Theo báo cáo của Bộ Kinh tế Nhật Bản, năm 2025, Nhật Bản tiêu thụ 2,36 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Như vậy, 20 triệu thùng dầu bổ sung từ UAE có thể đáp ứng nhu cầu trong 8 – 9 ngày.

Cảng Fujairah trên bờ biển phía đông của UAE nằm trên Vịnh Oman, cho phép xuất khẩu dầu thô mà không cần đi qua eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, sự ổn định trong khu vực vẫn là yếu tố then chốt để sử dụng tuyến đường thay thế. Theo chính quyền UAE, các cơ sở dầu mỏ ở Fujairah đã bị máy bay không người lái của Iran tấn công hôm thứ Hai (5/5).

Nhật Bản phụ thuộc vào hơn 90% nguồn cung dầu thô từ Trung Đông. Do xung đột kéo dài, nước này đã tăng cường tiếp cận các nhà sản xuất dầu khác để đảm bảo nguồn cung. Tháng trước, Nhật Bản đã đạt được thỏa thuận mua 1 triệu thùng dầu thô từ Mexico.

Chính phủ cho biết khoảng 60% lượng dầu mà Nhật Bản cần trong tháng này có thể được cung cấp không qua eo biển Hormuz. Phần còn lại 40% sẽ được giải phóng từ các kho dự trữ trong nước.

Theo Nikkei

Trong phiên tòa liên quan đến vụ kiện giữa Elon Musk và OpenAI diễn ra hôm thứ Tư, Mira Murati, cựu Giám đốc Công nghệ của OpenAI đã đưa ra lời khai gây chú ý khi cáo buộc CEO Sam Altman nói dối bà về quy trình an toàn của một mô hình AI mới.

Những phát biểu này tiếp tục nối dài chuỗi tranh cãi về phong cách lãnh đạo của Altman, người từng bị chính hội đồng quản trị OpenAI sa thải chớp nhoáng vào cuối năm 2023 trước khi quay trở lại vị trí điều hành.

Theo đoạn video lời khai được trình chiếu tại tòa, Murati cho biết Altman từng khẳng định với bà rằng bộ phận pháp lý của OpenAI xác định một mô hình GPT mới không cần phải trải qua quy trình đánh giá của hội đồng an toàn triển khai nội bộ.

Tuy nhiên, khi được hỏi trực tiếp dưới lời thề liệu Altman có nói thật với bà hay không, Murati trả lời ngắn gọn: “Không”.

Cáo buộc này lập tức trở thành một trong những chi tiết đáng chú ý nhất của phiên xử, bởi nó liên quan trực tiếp đến vấn đề vốn luôn được xem là “trọng tâm sống còn” của OpenAI: kiểm soát rủi ro và an toàn AI.
Mira Murati nói Sam Altman làm suy yếu đội ngũ lãnh đạo

Trong lời khai, Murati mô tả khoảng thời gian làm việc tại OpenAI là cực kỳ khó khăn và phức tạp. Bà cho biết vấn đề không nằm ở kỹ thuật mà chủ yếu xuất phát từ cách điều hành và quản trị nội bộ.

Theo Murati, bà nhiều lần yêu cầu Altman đưa ra định hướng lãnh đạo rõ ràng thay vì khiến công việc của các lãnh đạo cấp cao trở nên khó khăn hơn. Cựu CTO OpenAI nói rằng bà muốn CEO của công ty “lãnh đạo một cách rõ ràng, chứ không phải làm suy yếu khả năng làm việc” của mình.

Sự việc liên quan đến quy trình an toàn AI được Murati xem là ví dụ điển hình. Sau khi trao đổi với Altman, bà đã tìm đến Jason Kwon, người gia nhập OpenAI năm 2021 với vai trò cố vấn pháp lý và hiện là giám đốc chiến lược của công ty để xác minh thông tin.

Cựu CTO OpenAI - Mira Murati

Tại đây, Murati phát hiện điều bà gọi là “sự không nhất quán” giữa những gì Altman và Kwon nói với mình. Theo lời khai, bà xác nhận rằng hai người đã đưa ra những thông tin không giống nhau về việc mô hình AI mới có cần thông qua hội đồng an toàn triển khai hay không.

Lo ngại về rủi ro, Murati cho biết cuối cùng bà vẫn đảm bảo mô hình này được đưa ra hội đồng xem xét trước khi triển khai. Những chi tiết này càng khiến dư luận chú ý hơn tới cách OpenAI vận hành nội bộ trong giai đoạn công ty tăng trưởng thần tốc sau thành công của ChatGPT.

Từ một phòng thí nghiệm AI phi lợi nhuận, OpenAI nhanh chóng trở thành một trong những công ty công nghệ quyền lực nhất thế giới, kéo theo áp lực khổng lồ về tốc độ phát triển sản phẩm, gọi vốn và cạnh tranh.

Tuy nhiên, cùng với tốc độ tăng trưởng đó là hàng loạt dấu hiệu rạn nứt trong nội bộ ban lãnh đạo. Không chỉ Murati, nhiều nhân vật cấp cao khác của OpenAI trước đây cũng từng đưa ra những nhận xét tiêu cực về Sam Altman.

Đồng sáng lập OpenAI Ilya Sutskever, trong một bản ghi nhớ dài tới 52 trang gửi hội đồng quản trị, từng mô tả Altman là người có “một kiểu hành vi nhất quán là nói dối, làm suy yếu các giám đốc điều hành và gây chia rẽ giữa họ”.

Trong khi đó, cựu thành viên hội đồng quản trị Helen Toner cũng tiết lộ trong một podcast năm 2024 rằng nhiều lãnh đạo OpenAI đã cung cấp bằng chứng cho hội đồng quản trị về việc Altman “nói dối và thao túng trong các tình huống khác nhau”.

Murati trong phiên tòa lần này cũng đồng tình với mô tả rằng Altman thường xuyên tạo ra sự chia rẽ giữa các giám đốc điều hành và làm suy yếu vị thế của bà trong công ty.
Vụ sa thải chấn động năm 2023 tiếp tục ám ảnh OpenAI

Những lời khai mới đang làm sống lại một trong những biến cố lớn nhất lịch sử Thung lũng Silicon. Đó là vụ hội đồng quản trị OpenAI bất ngờ sa thải Sam Altman vào tháng 11/2023.

Khi đó, hội đồng quản trị tuyên bố Altman “không nhất quán trong các cuộc giao tiếp với hội đồng” và điều này đã “cản trở khả năng thực hiện trách nhiệm của hội đồng”. Tuyên bố cũng khẳng định họ không còn tin tưởng vào năng lực lãnh đạo của Altman đối với OpenAI.

Tuy nhiên, quyết định này nhanh chóng gây ra hỗn loạn chưa từng có bên trong công ty. Hàng trăm nhân viên OpenAI đã ký thư yêu cầu hội đồng quản trị từ chức và kêu gọi đưa Altman quay trở lại. Microsoft, đối tác đầu tư lớn nhất của OpenAI cũng nhanh chóng thể hiện sự ủng hộ dành cho Altman.

Vụ kiện giữa Elon Musk và Sam Altman (CEO OpenAI) vẫn đang tiếp tục

Giữa cuộc khủng hoảng đó, Mira Murati từng được bổ nhiệm làm CEO tạm quyền của OpenAI trong thời gian ngắn. Nhưng trong lời khai trước tòa, bà cho biết bản thân không đồng tình với cách hội đồng xử lý sự việc.

Murati nói rằng ở thời điểm đó, OpenAI đang đứng trước “nguy cơ sụp đổ thảm khốc”. Nhận định này cho thấy mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng nội bộ mà công ty AI hàng đầu thế giới từng phải đối mặt.

Cuối cùng, chỉ sau vài ngày biến động, Altman quay trở lại ghế CEO OpenAI với quyền lực còn lớn hơn trước, trong khi hội đồng quản trị cũ gần như bị thay thế hoàn toàn. Dù vậy, những tranh cãi liên quan đến cách lãnh đạo của ông chưa bao giờ thực sự chấm dứt.

Các lời khai mới tại tòa cho thấy mối quan hệ giữa Altman và nhiều lãnh đạo cấp cao của OpenAI đã rạn nứt từ rất lâu trước cuộc “đảo chính” năm 2023. Sau khi rời OpenAI vào năm 2024, Mira Murati tiếp tục gây chú ý khi thành lập startup AI riêng mang tên Thinking Machines Lab, một đối thủ mới nổi trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Động thái này phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt trong ngành AI. Các nhân sự chủ chốt rời những ông lớn công nghệ để xây dựng phòng thí nghiệm riêng, trong bối cảnh cuộc cạnh tranh phát triển mô hình AI ngày càng khốc liệt.

Trong khi đó, phiên tòa giữa Elon Musk và OpenAI vẫn đang tiếp tục thu hút sự quan tâm lớn của giới công nghệ. Không chỉ là cuộc chiến pháp lý giữa những nhân vật quyền lực nhất ngành AI, vụ kiện còn dần hé lộ những góc khuất về cách các công ty AI hàng đầu vận hành phía sau ánh hào quang công nghệ.

*Nguồn bài viết: The Verge

Tập đoàn tài chính Citizens đang phải đối mặt với áp lực bủa vây từ cổ đông, khách hàng và các nhà hoạt động xã hội. Đám đông đang quyết liệt yêu cầu ngân hàng 200 năm tuổi này phải chấm dứt mọi mối quan hệ với các đơn vị vận hành trại giam liên bang gây tranh cãi.
“Đừng dùng tiền của chúng tôi để xây nhà tù”

Tổ chức Greater Boston Interfaith Organization (GBIO) đã chính thức tuyên bố rút 1 triệu USD khỏi các tài khoản tại Citizens vào thứ Hai. Quyết định này được đưa ra sau khi CEO Bruce Van Saun bị cáo buộc đã thất hứa trong việc gặp gỡ để thảo luận về mối quan hệ tín dụng giữa ngân hàng này với CoreCivic và GEO Group - hai tập đoàn tư nhân chuyên sở hữu và vận hành các trung tâm giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE).

Theo các nhà tổ chức thuộc liên minh De-ICE Citizens Bank, Citizens đã rót tới 2,5 tỷ USD tài trợ cho CoreCivic và GEO. Họ nhấn mạnh một con số gây sốc: đã có hơn 20 người tử vong khi đang bị giam giữ tại các cơ sở của hai tập đoàn này.

Mục sư John Edgerton chia sẻ đầy trăn trở: “Chúng tôi đến đây vì vô cùng bất an với cách họ sử dụng tiền của chúng tôi. Những người lao động đến nhà thờ, họ đóng góp những đồng lương quý giá của mình. Chúng tôi gửi số tiền đó vào đây, để rồi ngân hàng lại dùng nó để đầu tư vào các nhà tù tư nhân”.

Năm 2019, hàng loạt ngân hàng lớn đã cắt đứt quan hệ với các công ty tù túng tư nhân trước sức ép dư luận, nhưng Citizens không nằm trong số đó. Thậm chí, hồ sơ chứng khoán cho thấy vào tháng 1 vừa qua, ngân hàng này còn mở rộng hạn mức cho vay đối với GEO Group thêm 100 triệu USD.
Lời giải trình từ phía ngân hàng

Phát ngôn viên của Citizens cho biết ngân hàng có chính sách không bình luận về các khách hàng cụ thể, nhưng khẳng định: “Citizens là một ngân hàng chú trọng vào các mối quan hệ bền vững. Chúng tôi luôn đồng hành cùng khách hàng ngay cả trong những giai đoạn khó khăn, miễn là họ đáp ứng các tiêu chuẩn và hoạt động đúng pháp luật. Mọi mối quan hệ đều trải qua quá trình thẩm định nghiêm ngặt và giám sát liên tục”.

Tuy nhiên, lời giải thích này không đủ để xoa dịu đám đông. Các nhà hoạt động đã tổ chức hàng loạt cuộc biểu tình từ Boston đến Albany, ngay trước trụ sở ngân hàng vào ngày họp đại hội đồng cổ đông.
Hiệu ứng Domino: Từ sinh viên đến khách hàng cá nhân

Sức ép không chỉ đến từ các tổ chức tôn giáo. Tổ chức Lao động Sau đại học của Đại học Brown (Brown GLO) cũng tuyên bố rút 500.000 USD khỏi Citizens.

Michael Ziegler, Chủ tịch Brown GLO, giải thích rằng khoảng một nửa trong số 2.000 thành viên của họ là sinh viên quốc tế. “Chúng tôi không muốn tiền đóng góp của hội viên lại đi hỗ trợ một tổ chức tài trợ cho các trại giam - nơi có thể giam giữ chính các thành viên của chúng tôi”, ông Ziegler nhấn mạnh, đồng thời dẫn chứng những trường hợp sinh viên đại học danh tiếng từng bị ICE bắt giữ gần đây.

Ngay cả những khách hàng cá nhân lâu năm cũng bắt đầu rời đi. Bà Carole Okun, một khách hàng tại Albany, New York, đã rút 80.000 USD trong tổng số 90.000 USD tiết kiệm để chuyển sang ngân hàng khác. Bà cho biết mình đang quan sát xem liệu Citizens có thực hiện một cuộc điều chỉnh nào hay không trước khi quyết định rút nốt số tiền còn lại.

Để đáp trả những chỉ trích, phía Citizens cho rằng thật “thiếu công bằng” nếu chỉ nhìn nhận ngân hàng qua một lăng kính duy nhất. Họ dẫn chứng rằng trong năm ngoái, công ty đã đầu tư 2 tỷ USD vào các cam kết vốn và khoản vay để xây dựng hơn 8.000 đơn vị nhà ở giá rẻ cho cộng đồng.

Tuy nhiên, đối với những người đang biểu tình, những con số về nhà ở xã hội khó có thể khỏa lấp được “cảm giác bị phản bội” khi biết tiền của mình đang gián tiếp vận hành bánh xe của hệ thống giam giữ đầy tranh cãi. Cuộc chiến giữa lợi nhuận kinh doanh và đạo đức đầu tư tại Citizens dường như vẫn chưa có hồi kết.

Trong suốt lịch sử 198 năm, Citizens luôn định vị mình là một ngân hàng tập trung vào mối quan hệ và sự thấu hiểu địa phương. Việc GBIO, một đối tác chiến lược về giáo dục tài chính từ năm 2005, tuyên bố cảm thấy bị “phản bội” đã giáng một đòn mạnh vào giá trị cốt lõi này. Khi một tổ chức tôn giáo lâu đời quyết định rút vốn, đó không còn là vấn đề về con số 1 triệu hay 14 triệu USD; đó là sự khước từ về mặt đạo đức. Danh tiếng “vì cộng đồng” mà ngân hàng quảng bá bỗng chốc trở nên mâu thuẫn gay gắt với việc tài trợ 2,5 tỷ USD cho các đơn vị vận hành trại giam di trú bị cáo buộc có điều kiện sống tồi tệ.

Theo các chuyên gia, sự tham gia của các tổ chức sinh viên như Brown GLO cũng cho thấy một rủi ro tiềm ẩn dài hạn: sự quay lưng của thế hệ khách hàng trẻ. Đối với sinh viên quốc tế và thế hệ Gen Z, đạo đức kinh doanh và các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) là yếu tố tiên quyết khi lựa chọn dịch vụ. Việc bị gắn mác “ngân hàng tài trợ trại giam” khiến Citizens mất đi sức hút đối với nhóm khách hàng tiềm năng này, tạo cơ hội cho các ngân hàng số hoặc các đối thủ có chính sách đầu tư “sạch” hơn chiếm lĩnh thị phần.

Theo: Banking Drive

Theo Reuters, startup trí tuệ nhân tạo (AI) đình đám của Trung Quốc, DeepSeek, đang lên kế hoạch huy động vốn lần đầu với định giá lên tới 50 tỷ USD.

Đây được xem là một bước ngoặt chiến lược, chấm dứt nhiều năm ròng rã nói không với các nhà đầu tư bên ngoài của nhà sáng lập Lương Văn Phong (Liang Wenfeng).

Nguồn tin của Reuters cho biết, Quỹ Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia Trung Quốc (quy mô 60 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 8,8 tỷ USD), được thành lập vào tháng 1 năm ngoái, đang thảo luận để trở thành nhà đầu tư dẫn dắt trong vòng gọi vốn này.

Bên cạnh đó, các nguồn tin riêng biệt tiết lộ DeepSeek đặt mục tiêu huy động từ 3 đến 4 tỷ USD. Số tiền khổng lồ này sẽ được dùng để nâng cấp năng lực tính toán và cải thiện các chế độ đãi ngộ nhằm giữ chân nhân tài.

Đáng chú ý, ông lớn công nghệ Tencent cũng được cho là đang trong quá trình đàm phán để rót vốn vào startup này.

Hiện tại, cả DeepSeek, Tencent và Quỹ Đầu tư Công nghiệp Mạch tích hợp Trung Quốc (đơn vị đứng sau Quỹ AI quốc gia) đều từ chối đưa ra bình luận chính thức.

Trước đó, tờ Financial Times cũng đã đưa tin về việc DeepSeek có thể đạt mức định giá 45 tỷ USD trong vòng gọi vốn do Quỹ quốc gia dẫn đầu.

Sự chuyển dịch sang gọi vốn bên ngoài là một cú sốc đối với những người theo dõi DeepSeek từ đầu. Trước đó, startup này hoàn toàn sống dựa vào nguồn lực từ High-Flyer Quant, một trong những quỹ đầu cơ định lượng lớn nhất Trung Quốc với tài sản quản lý lên tới hàng tỷ USD.

Theo các báo cáo phân tích, sự kết hợp giữa thuật toán giao dịch tài chính và nghiên cứu AI đã giúp DeepSeek vận hành như một thực thể độc lập, không chịu áp lực từ các cổ đông mạo hiểm.

Tuy nhiên, khi quy mô của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) chuyển từ hàng tỷ sang hàng nghìn tỷ tham số, chi phí phần cứng đã vượt quá khả năng chi trả của ngay cả một quỹ đầu cơ thành công nhất.

Thế khó của "Kẻ cô độc" trước vòng vây đối thủ

Quyết định mở cửa đón vốn ngoại của DeepSeek diễn ra trong bối cảnh startup này đang dần mất đi lợi thế trước các đối thủ nội địa có "túi tiền không đáy".

Từ những gã khổng lồ như ByteDance, Alibaba cho đến các "kỳ lân" mới nổi như MiniMax hay Moonshot AI, tất cả đều đã huy động được hàng tỷ USD từ thị trường tư nhân hoặc công cộng.

Từ trước đến nay, nhà sáng lập Lương Văn Phong vốn nổi tiếng với phong cách khác biệt. Thay vì chạy theo các tập đoàn lớn hay lên sàn chứng khoán (IPO), ông vận hành DeepSeek như một phòng thí nghiệm nghiên cứu thuần túy, được tài trợ trực tiếp từ lợi nhuận của quỹ đầu cơ định lượng High-Flyer do chính ông sở hữu.

Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh dường như đã khiến "pháo đài" này phải thay đổi.

Sự cạnh tranh không chỉ đến từ các tập đoàn lớn mà còn từ nhóm "Lục tiểu hổ AI" (Six Little Dragons) của Trung Quốc. Theo ghi nhận của giới quan sát thị trường, các đối thủ như Moonshot AI và Zhipu AI đã liên tục nhận được các khoản đầu tư khổng lồ từ Alibaba và Meituan, đưa định giá của họ vượt ngưỡng 3-5 tỷ USD từ rất sớm.

DeepSeek, dù dẫn đầu về công nghệ với R1, nhưng lại chậm chân trong việc xây dựng hệ sinh thái thương mại. Việc thiếu vốn khiến họ khó có thể triển khai các chiến dịch tiếp thị quy mô lớn hoặc cung cấp API với mức trợ giá rẻ mạt như cách Alibaba hay Baidu đang làm để chiếm lĩnh thị phần.

Thực tế cho thấy, DeepSeek đang đối mặt với tình trạng chảy máu chất xám nghiêm trọng. Nhiều nhà nghiên cứu chủ chốt đã bị các đối thủ lôi kéo, điển hình là chuyên gia La Phúc Lợi (Luo Fuli), người đã rời startup vào năm ngoái để dẫn dắt đội ngũ AI "MiMo" của Xiaomi.

Cuộc đua AI và bài toán năng lực thực tế

Ngành công nghiệp AI đang chuyển dịch thần tốc. Những mô hình chatbot mã nguồn mở, chi phí thấp, hiệu năng cao từng giúp DeepSeek gây sốt toàn cầu vào đầu năm nay giờ đây đã bị các đối thủ tái tạo hoặc vượt qua.

Trọng tâm của cuộc đua hiện tại đã chuyển sang tác nhân AI, những hệ thống có khả năng thực hiện các tác vụ phức tạp với sự can thiệp tối thiểu của con người. Tuy nhiên, để vận hành các tác nhân này, yêu cầu về năng lực tính toán là vô cùng khổng lồ.

Khoản ngân sách 3-4 tỷ USD dự kiến huy động sẽ chủ yếu đổ vào việc thu mua GPU và xây dựng các trung tâm dữ liệu. Trong bối cảnh lệnh cấm vận chip của Mỹ ngày càng siết chặt, việc tiếp cận các dòng chip cao cấp trở nên vô cùng đắt đỏ.

Theo một báo cáo từ The New York Times, việc duy trì lợi thế công nghệ của các công ty AI Trung Quốc phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng tối ưu hóa phần mềm trên phần cứng hạn chế, một lĩnh vực mà DeepSeek đã chứng minh được năng lực qua các mô hình hiệu quả về chi phí, nhưng vẫn cần một lượng lớn vốn mồi để duy trì quy mô máy chủ khổng lồ phục vụ người dùng.

Tháng trước, DeepSeek tuyên bố mô hình V4 thế hệ mới dành cho Agent của mình đã "tái định nghĩa tiêu chuẩn" cho các mô hình mã nguồn mở. Thế nhưng, các bài đánh giá từ bên thứ ba lại chỉ ra rằng V4 vẫn đang tụt hậu so với các đối thủ hàng đầu từ Mỹ và ngay cả một số đối thủ tại Trung Quốc.

Đầu năm 2025, DeepSeek R1 đã tạo ra một làn sóng chấn động thị trường tài chính khi chứng minh hiệu năng cao với chi phí thấp. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định rằng thị trường hiện nay đã trở nên hoài nghi hơn; họ không chỉ cần những con số benchmark ấn tượng mà cần thấy những ứng dụng thực tế tạo ra giá trị bền vững.

Việc phát hành V4 không tạo ra "địa chấn" cho thấy nhà đầu tư đang chờ đợi một chiến lược thương mại hóa rõ ràng hơn từ Lương Văn Phong, điều mà vòng gọi vốn 50 tỷ USD này được kỳ vọng sẽ giải quyết.

Một chỉ dấu rõ ràng nhất cho sự giảm nhiệt là việc phát hành V4 đã không còn tạo ra những cơn "địa chấn" trên thị trường chứng khoán toàn cầu như cách mà những người tiền nhiệm V3 và R1 từng làm được trước đó.

Việc chấp nhận dòng vốn từ Quỹ quốc gia và Tencent không chỉ là câu chuyện tài chính, mà còn là lời khẳng định DeepSeek đã sẵn sàng rời bỏ vị thế "phòng thí nghiệm" để chính thức bước vào cuộc chiến sinh tử của những gã khổng lồ.

*Nguồn: Reuters, South China Morning Post, New York Times, Financial Times

AP dẫn thông tin từ Tổng thống Emmanuel Macron ngày 6-5 cho hay nhóm tác chiến tàu sân bay Pháp đang di chuyển xuống phía Nam kênh đào Suez và tiến vào biển Đỏ.

Nhằm chuẩn bị cho sứ mệnh tiềm năng do Pháp và Anh thúc đẩy, Paris đã điều tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân Charles de Gaulle tiến về eo biển Hormuz. Tàu sân bay Charles de Gaulle được xếp hạng "chiến hạm mạnh nhất châu Âu" hiện tại.

Động thái của Pháp diễn ra trong bối cảnh tuyến hàng hải chiến lược Hormuz bị đe dọa nghiêm trọng khiến hàng trăm tàu mắc kẹt và làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.

Nỗ lực của Pháp và Anh khác với "Dự án Tự do" mà Mỹ phát động ngày 4-5 và được Tổng thống Donald Trump tạm dừng ngay ngày hôm sau. Paris nhấn mạnh đây là phương án phòng thủ hướng tới khôi phục an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz khi điều kiện cho phép.

"Sứ mệnh này có thể giúp khôi phục niềm tin của các chủ tàu và công ty bảo hiểm" - Tổng thống Pháp Emmanuel Macron viết trên mạng xã hội X, đồng thời khẳng định lực lượng châu Âu "vẫn tách biệt với các bên tham chiến".

Nhà lãnh đạo Pháp hôm 6-5 cũng đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và cho biết sẽ tiếp tục trao đổi vấn đề này với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

"Việc lập lại bình ổn tại eo biển Hormuz sẽ giúp thúc đẩy đàm phán về vấn đề hạt nhân, tên lửa đạn đạo và tình hình khu vực. Các quốc gia châu Âu sẽ góp phần vào nỗ lực đó" – ông Macron nhấn mạnh.

Pháp hiện vẫn thận trọng về thời điểm triển khai sứ mệnh tại eo biển Hormuz. Bộ Tổng tham mưu quân đội Pháp cho biết liên minh do Pháp, Anh và hơn 50 quốc gia xây dựng chỉ hoạt động khi mối đe dọa với tàu thuyền giảm xuống và các hãng vận tải biển đủ tin tưởng để quay lại tuyến hàng hải huyết mạch này.

"Bất kỳ bất kỳ chiến dịch nào khi triển khai đều cần sự đồng thuận của các nước láng giềng, trong đó có Iran, quốc gia nằm bên eo biển Hormuz" - phát ngôn viên Bộ Tổng tham mưu quân đội Pháp Guillaume Vernet lưu ý.

Đại tá Guillaume Vernet không nêu thời điểm tàu sân bay Pháp tới vị trí dự kiến, chỉ cho biết lực lượng này đang được bố trí đủ gần eo biển Hormuz để có thể hành động khi cần.

"Lập trường của Pháp vẫn nhất quán từ đầu. Chúng tôi chỉ hành động trong khuôn khổ phòng thủ và tuân thủ luật pháp quốc tế"- ông Vernet nhấn mạnh.

Mỹ không tham gia vào kế hoạch do Pháp và Anh xây dựng. Giới quan sát nhận định sáng kiến này có nhiều điểm tương đồng với "liên minh các nước sẵn sàng" ở châu Âu, từng được Tổng thống Macron và Thủ tướng Anh Keir Starmer thúc đẩy nhằm hỗ trợ Ukraine.

Tàu sân bay Charles de Gaulle nhận lệnh tới phía Đông Địa Trung Hải từ khu vực Baltic. Điện Elysee gọi đây là đợt triển khai lực lượng "chưa từng có", gồm tàu sân bay, 8 tàu hộ vệ và 2 tàu đổ bộ tấn công lớp Mistral.

Cùng lúc, các tiêm kích Rafale của Pháp tại căn cứ Al Dhafra ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) đã tham gia đánh chặn máy bay không người lái (UAV) và tên lửa Iran. Hoạt động này nằm trong hiệp ước phòng thủ giữa Paris và Abu Dhabi với khoảng 900 quân nhân Pháp hiện diện ở bờ Nam vùng Vịnh.

"Iran không thể có vũ khí hạt nhân và sẽ không bao giờ có chúng. Và trong số những điều khác, nước này đã đồng ý với điều đó", Tổng thống Donald Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 6/5 khi được yêu cầu bình luận về các cuộc đàm phán.

Trước đó cùng ngày, trong một cuộc phỏng vấn với PBS News, nhà lãnh đạo Mỹ bày tỏ sự lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận với Iran để chấm dứt chiến tranh.

Ông Trump cho rằng, việc xuất khẩu uranium được làm giàu cao của Iran sang Mỹ có thể là một phần của thỏa thuận.

Tổng thống cũng tin Mỹ và Iran có thể đạt được thỏa thuận trước chuyến thăm Trung Quốc của ông vào ngày 14-15/5.

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng nhấn mạnh, nếu không đạt được thỏa thuận, Lầu Năm Góc sẽ quay trở lại "địa ngục ném bom".

Hiện phía Iran chưa đưa ra bất cứ bình luận nào liên quan đến tuyên bố trên của Tổng thống Trump.

Theo TASS

Ông Dmitry Medvedev thăm một trung tâm huấn luyện của Quân khu Leningrad ở Nga.

“Chỉ có "nỗi sợ hãi bản năng" về những tổn thất không thể chấp nhận được mới ngăn cản Đức và EU rộng lớn hơn phát động một cuộc tấn công khác chống lại Nga.

Không có gì bí mật khi người ta đang cố gắng áp đặt lên chúng ta học thuyết "hòa bình bằng sức mạnh".

Phản ứng của chúng ta lúc đó chỉ có thể là "an ninh Nga thông qua nỗi sợ hãi tột độ đối với châu Âu”, Phó Chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev viết trong một bài báo trước thềm kỷ niệm 81 năm chiến thắng phát xít Đức.

Nga đã lên án sự quân sự hóa liều lĩnh của EU, cáo buộc chính phủ phương Tây tìm cách giáng đòn chiến lược vào Nga, trong khi cố biến nước này thành “kẻ thù bên ngoài kiểu mẫu”, để đánh lạc hướng sự chú ý khỏi các vấn đề trong nước.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công khai tuyên bố sẽ biến quân đội nước này thành "đội quân chính quy mạnh nhất châu Âu" trong một bài phát biểu chỉ vài ngày, sau khi thế giới kỷ niệm 80 năm ngày sụp đổ của Đế chế thứ ba vào tháng 5 năm ngoái.

Tháng trước, Bộ Quốc phòng Đức đã công bố kế hoạch đạt được mục tiêu này và triển khai 460.000 quân nhân sẵn sàng chiến đấu vào năm 2039.

Các quan chức Đức và EU đã nhiều lần nhắc đến năm 2029 như là hạn chót giai đoạn đầu tiên để sẵn sàng chiến đấu trong một cuộc xung đột tiềm tàng với Nga.

“Các cuộc đàm phán, ý định tốt, thiện chí và các bước đi đơn phương nhằm xây dựng lòng tin không được là công cụ để ngăn chặn một cuộc thảm sát.

Sự đảm bảo duy nhất nằm ở việc buộc Đức và EU ủng hộ nước này phải nhận ra sự chắc chắn không thể tránh khỏi về những tổn thất không thể chấp nhận được nếu họ khởi động "Chiến dịch Barbarossa 2.0”, ông Medvedev nhấn mạnh.

Chiến dịch Barbarossa là cuộc tấn công quân sự quy mô lớn nhất lịch sử do Đức Quốc xã phát động tấn công Liên Xô vào ngày 22/6/1941, đánh dấu sự leo thang lớn của Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Theo RT

Đóng băng hạt nhân

Bản ghi nhớ do Mỹ đề xuất sẽ đặt nền móng cho các cuộc đàm phán sâu hơn liên quan tới chương trình hạt nhân Iran, đổi lấy việc Washington từng bước nới lỏng trừng phạt và giảm áp lực quân sự đối với Tehran.

Điểm gây chú ý lớn nhất trong dự thảo là việc Iran được cho là sẽ phải chấp nhận tạm ngừng làm giàu uranium trong thời gian từ 12 đến 15 năm.

Axios dẫn các nguồn tin am hiểu đàm phán cho biết hai bên hiện vẫn đang tranh cãi về thời hạn chính xác của lệnh “đóng băng hạt nhân” này. Một số nguồn nói thời gian tối thiểu là 12 năm, trong khi nhiều quan chức khác cho rằng mốc 15 năm đang được xem là phương án khả thi nhất.

Theo Wall Street Journal , một đề xuất đang được thảo luận là Iran sẽ ngừng làm giàu uranium trong 12-15 năm, sau đó chỉ được phép làm giàu ở mức tối đa 3,67% – ngưỡng phù hợp cho mục đích dân sự.

Tehran đang sở hữu lượng uranium được làm giàu tới 60%, trong khi mức 90% được xem là đủ để chế tạo vũ khí hạt nhân.

Tổng thống Trump tiếp tục khẳng định “lằn ranh đỏ” của Washington là Iran không được sở hữu bom hạt nhân.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Mỹ không phản đối chương trình hạt nhân dân sự của Iran nếu Tehran thực sự theo đuổi mục đích hòa bình.

“Nếu họ muốn một chương trình hạt nhân dân sự thì họ hoàn toàn có thể có. Nhưng họ không hành xử như thể đó là điều họ muốn. Họ đang hành xử như thể họ muốn một chương trình hạt nhân quân sự. Điều đó là không thể chấp nhận”, ông Rubio nói tại Nhà Trắng.

Ngoài vấn đề hạt nhân, bản ghi nhớ còn bao gồm hàng loạt nhượng bộ kinh tế quan trọng dành cho Iran.

Theo Axios , Mỹ sẽ từng bước dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt kinh tế, đồng thời giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa ở nước ngoài.

Đổi lại, Tehran sẽ chấp nhận các cuộc thanh sát quốc tế đối với chương trình hạt nhân của mình dưới sự giám sát của Liên Hợp Quốc.

Một nội dung then chốt khác trong thỏa thuận liên quan tới việc khôi phục tự do hàng hải tại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu.

Sau các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran trước đó, Tehran đã đe dọa các tàu thương mại thuộc các quốc gia “không thân thiện” đi qua eo biển này.

Hải quân Iran thậm chí còn bị cáo buộc rải thủy lôi tại Hormuz, bao gồm cả trong ngày 23/4 – hơn hai tuần sau khi lệnh ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực.

Thông tin này được Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine công bố trong cuộc họp báo ngày 6/5 (giờ Mỹ), kèm theo sơ đồ mô tả hoạt động của Iran tại khu vực.

Các biện pháp hạn chế hàng hải và nguy cơ chiến tranh đã khiến giá dầu toàn cầu tăng mạnh trong nhiều tuần qua. Tại Mỹ, giá xăng trung bình hôm 6/5 đã vượt 4,5 USD/gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022.

Để đáp trả các động thái của Tehran, Hải quân Mỹ đã áp đặt phong tỏa đối với các cảng Iran từ tháng trước, đồng thời triển khai chiến dịch Dự án Tự do nhằm hộ tống tàu thương mại qua Hormuz.

Tuy nhiên, ông Trump bất ngờ ra lệnh tạm dừng chiến dịch hôm 6/5 sau khi Iran khai hỏa nhằm vào nhiều tàu chiến Mỹ trước đó một ngày.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ cho biết quyết định này được đưa ra theo đề nghị của Pakistan cùng nhiều quốc gia khác, đồng thời nhằm tạo “không gian” cho các cuộc đàm phán hòa bình.

Dù vậy, ông Trump cũng phát đi cảnh báo cứng rắn với Tehran.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, ông viết.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Rubio thừa nhận tiến trình thương lượng hiện cực kỳ phức tạp. “Chúng tôi cần một giải pháp ngoại giao thật rõ ràng về những vấn đề mà Iran sẵn sàng đàm phán, mức độ nhượng bộ mà họ chấp nhận đưa ra ngay từ đầu để các cuộc đối thoại này trở nên đáng giá”, ông nói.

Ngoại trưởng Rubio cho biết hai đặc phái viên Steve Witkoff Jared Kushner đang trực tiếp tham gia xử lý các chi tiết kỹ thuật của thỏa thuận.

Giới quan sát nhận định nếu bản ghi nhớ được ký kết, đây có thể trở thành bước ngoặt lớn nhất trong quan hệ Mỹ - Iran kể từ sau khi Washington rút khỏi thỏa thuận hạt nhân JCPOA năm 2018. Tuy nhiên, nguy cơ đổ vỡ vẫn rất lớn do cả hai bên đều tiếp tục duy trì sức ép quân sự trong lúc đàm phán chưa hoàn tất.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo. Minh họa: PBS.
Mỹ bắn tàu dầu Iran giữa cuộc đối đầu nghẹt thở

Cuộc khủng hoảng quanh eo biển Hormuz đang bước vào giai đoạn nguy hiểm mới khi Tổng thống Donald Trump công khai đe dọa mở lại chiến dịch ném bom với cường độ “mạnh hơn nhiều”, trong lúc quân đội Mỹ vừa nổ súng vào một tàu chở dầu treo cờ Iran bị cáo buộc tìm cách phá vỡ vòng phong tỏa hải quân của Washington.

Theo thông tin từ Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ, tàu dầu M/T Hasna đã bị một tiêm kích Boeing F/A-18E/F Super Hornet xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln bắn hỏng bánh lái sau khi con tàu này bị cáo buộc phớt lờ cảnh báo của Mỹ và tiếp tục di chuyển về phía cảng Iran tại Vịnh Oman.

Động thái quân sự mới nhất diễn ra chỉ ít giờ sau khi ông Trump phát đi tối hậu thư cứng rắn nhằm vào Tehran trên mạng xã hội Truth Social.

“Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu và đáng tiếc là ở mức độ cùng cường độ cao hơn trước rất nhiều”, ông Trump tuyên bố khi đề cập tới các cuộc thương lượng hòa bình đang diễn ra với Iran.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết chiến dịch quân sự Cuồng nộ chỉ có thể chấm dứt nếu Tehran chấp nhận các điều khoản mà Washington khẳng định hai bên “đã cơ bản thống nhất”. Đổi lại, Mỹ sẽ từng bước nới lỏng phong tỏa và mở lại eo biển Hormuz cho hoạt động hàng hải quốc tế, bao gồm cả tàu Iran.

Tuy nhiên, giới chức Iran vẫn tỏ ra hết sức dè dặt. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei nhấn mạnh rằng mọi cuộc thương lượng phải dựa trên “thiện chí”, chứ không thể là “áp đặt”, “lừa dối” hay “cưỡng ép”.

Trong khi đó, các chỉ huy quân sự Iran tiếp tục đưa ra những tuyên bố cứng rắn. Chuẩn tướng Abolfazl Shekarchi cảnh báo Tehran sẽ đáp trả quyết liệt nếu Washington lợi dụng đàm phán như vỏ bọc cho các cuộc tấn công mới.

Tại Iran, truyền thông và giới chức nước này cũng đang mô tả quyết định tạm dừng Dự án Tự do của Mỹ là dấu hiệu cho thấy Washington buộc phải lùi bước trước áp lực từ Tehran. Một số nghị sĩ Iran thậm chí gọi đây là “thất bại nhục nhã” của Mỹ tại Hormuz.

Loại vũ khí có khả năng vượt qua các hệ thống tác chiến điện tử

Sự xuất hiện của loại UAV cáp quang điều khiển trực tiếp đang đặt ra thách thức mới đối với năng lực phòng thủ của quân đội Israel, đồng thời phản ánh xu hướng thay đổi chiến thuật tác chiến phi đối xứng tại Trung Đông.

Theo các nguồn tin quân sự và chuyên gia an ninh, Hezbollah gần đây tăng cường sử dụng UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) kết nối bằng cáp quang trong các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Israel tại miền Nam Lebanon và khu vực Bắc Israel.

Khác với UAV truyền thống hoạt động bằng sóng vô tuyến hoặc tín hiệu vệ tinh, UAV cáp quang được kết nối trực tiếp với người điều khiển thông qua sợi cáp quang siêu mảnh, cho phép truyền hình ảnh độ phân giải cao theo thời gian thực mà không phát tín hiệu điện tử ra bên ngoài. Chính đặc điểm này khiến các thiết bị gần như "miễn nhiễm" trước các hệ thống gây nhiễu điện tử vốn là một trong những ưu thế quan trọng của quân đội Israel trong đối phó chiến tranh UAV.

Trong một đoạn video do lực lượng Hezbollah công bố cuối tháng 4, UAV cáp quang mang thuốc nổ được ghi nhận bay thấp qua các khu vực đổ nát ở miền Nam Lebanon, tiếp cận chính xác mục tiêu là xe tăng Israel cùng các binh sĩ đứng gần đó trước khi phát nổ. Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), vụ tấn công khiến một binh sĩ Israel 19 tuổi thiệt mạng và nhiều người khác bị thương. Hezbollah sau đó tiếp tục phóng thêm UAV nhằm vào trực thăng cứu hộ tới sơ tán thương binh.

Giới phân tích cho rằng hiệu quả của UAV cáp quang nằm ở chính sự đơn giản trong cấu tạo. Thay vì điều khiển từ xa bằng sóng vô tuyến, toàn bộ dữ liệu và tín hiệu điều khiển được truyền qua dây cáp quang mảnh, nhẹ và khó quan sát bằng mắt thường. Nguồn tin quân sự Israel cho biết chiều dài cáp có thể đạt từ 10-30 km, cho phép người điều khiển đứng ở khoảng cách an toàn trong khi vẫn theo dõi trực tiếp mục tiêu với độ chính xác cao.

Nhà nghiên cứu Yehoshua Kalisky thuộc Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel nhận định UAV cáp quang "không thể bị gây nhiễu điện tử và cũng rất khó xác định vị trí phóng do không phát ra tín hiệu điện tử". Hệ thống phòng thủ hiện nay của Israel chủ yếu dựa trên năng lực phát hiện và gây nhiễu sóng điều khiển UAV. Tuy nhiên, đối với UAV cáp quang, các biện pháp này hầu như mất tác dụng.

Một quan chức quân sự Israel thừa nhận hiện "không có nhiều giải pháp hiệu quả" ngoài việc sử dụng lưới chắn hoặc các vật cản vật lý nhằm ngăn UAV tiếp cận mục tiêu. Trong một số hình ảnh được công bố gần đây, nhiều đơn vị Israel tại miền Bắc nước này và khu vực giáp Lebanon đã dựng lưới bảo vệ quanh xe bọc thép, vị trí đóng quân và cửa sổ doanh trại nhằm đối phó nguy cơ UAV tấn công từ trên cao. Tuy nhiên, giới chức quân đội Israel cũng thừa nhận đây chỉ là giải pháp tạm thời và chưa thể xử lý triệt để mối đe dọa mới.
Chiến thuật phi đối xứng

Việc Hezbollah sử dụng UAV cáp quang phản ánh sự thay đổi đáng chú ý trong chiến thuật tác chiến phi đối xứng của lực lượng này sau nhiều tháng giao tranh với Israel. Trước khi xung đột tại Gaza bùng phát, Israel ước tính Hezbollah sở hữu khoảng 150.000 rocket và tên lửa, bao gồm nhiều loại đạn tầm xa và vũ khí dẫn đường chính xác. Tuy nhiên, sau các chiến dịch không kích kéo dài của Israel cùng việc Hezbollah liên tục khai hỏa, giới chức Israel cho rằng kho tên lửa của lực lượng này hiện chỉ còn khoảng 10% so với trước chiến tranh.

Trong bối cảnh khó có khả năng cạnh tranh trực diện với ưu thế công nghệ và không quân của Israel, Hezbollah được cho là chuyển mạnh sang các phương thức tác chiến chi phí thấp nhưng hiệu quả cao. Theo các chuyên gia quốc phòng, UAV cáp quang có giá thành tương đối thấp, dễ lắp ráp từ các thiết bị thương mại dân dụng nhập khẩu từ Trung Quốc hoặc Iran, sau đó được gắn đầu đạn chống tăng hoặc thuốc nổ cỡ nhỏ để thực hiện các cuộc tấn công chính xác.

Chuyên gia Samuel Bendett thuộc Trung tâm An ninh Mỹ mới nhận định Hezbollah hiện sở hữu lực lượng vận hành UAV có nhiều kinh nghiệm, đồng thời có khả năng thích ứng nhanh với các xu hướng chiến tranh hiện đại. Ông cho rằng ngay cả khi đối phương đã biết trước nguy cơ, UAV cáp quang vẫn có thể gây thiệt hại nghiêm trọng nếu được sử dụng bởi các kíp vận hành có kinh nghiệm. Chiến thuật này được cho là chịu ảnh hưởng đáng kể từ chiến trường Ukraine, nơi UAV cáp quang từng được Nga sử dụng rộng rãi để vượt qua môi trường tác chiến điện tử dày đặc.

Theo các chuyên gia, việc sử dụng dây cáp giúp UAV duy trì kết nối ổn định và tránh bị phát hiện, đồng thời cho phép tấn công chính xác vào các điểm yếu như tháp pháo hoặc bánh xích xe tăng. Một số báo cáo cho biết UAV cáp quang của Hezbollah thậm chí đã vượt qua được hệ thống phòng vệ chủ động Trophy lắp trên xe tăng Merkava của Israel - hệ thống vốn được thiết kế để phát hiện và đánh chặn tên lửa chống tăng.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng lưu ý công nghệ này vẫn tồn tại những hạn chế nhất định. Thân UAV bằng sợi thủy tinh nhẹ khiến thiết bị dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết xấu như mưa lớn hoặc gió mạnh. Ngoài ra, dây cáp quang có thể bị đứt nếu UAV va chạm cây cối hoặc vật cản trên đường bay. Dù vậy, sự xuất hiện của UAV cáp quang đang tạo ra sức ép đáng kể đối với quân đội Israel và cho thấy xu hướng chiến tranh hiện đại ngày càng phụ thuộc vào các thiết bị chi phí thấp nhưng có khả năng gây tác động lớn.

Ả Rập Saudi, một đồng minh chủ chốt của Wasghington ở Vùng Vịnh, đã từ chối cho quân đội Mỹ sử dụng căn cứ và không phận tại nước này để thực hiện chiến dịch hỗ trợ tàu thuyền qua lại eo biển Hormuz. Theo sau động thái này, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bất ngờ thông báo dừng chiến dịch nói trên.

Theo đài NBC News hôm 7-5, các quan chức cho biết ông Donald Trump đã khiến các đồng minh vùng Vịnh bất ngờ khi công bố "Dự án Tự do" trên mạng xã hội cuối tuần qua.

Trong số này, giới lãnh đạo Ả Rập Saudi đã phản ứng mạnh và đi đến quyết định "cấm cửa" nói trên.

Hai quan chức Mỹ tiết lộ cuộc điện đàm giữa ông Donald Trump và Thái tử Ả Rập Saudi Mohammed bin Salman đã không giải quyết được vấn đề, buộc Tổng thống Mỹ phải tạm dừng "Dự án Tự do". Nguồn tin này nói thêm Ả Rập Saudi hiện ủng hộ các nỗ lực ngoại giao của Pakistan nhằm làm trung gian cho một thỏa thuận chấm dứt xung đột giữa Iran và Mỹ.

Các đồng minh thân cận khác ở Vùng Vịnh cũng bị đẩy vào thế bất ngờ. Tổng thống Donald Trump chỉ nói chuyện với các nhà lãnh đạo Qatar sau khi chiến dịch đã bắt đầu. Ngoài ra, một nhà ngoại giao Trung Đông cho biết Mỹ chỉ phối hợp với Oman về chiến dịch sau khi ông Donald Trump đưa ra thông báo.

Khi được hỏi về vấn đề trên, một quan chức Nhà Trắng cho biết các đồng minh trong khu vực đã được thông báo trước về chiến dịch.

Ông Donald Trump đã công bố "Dự án Tự do" vào cuối tuần qua như một cách phá vỡ thế phong tỏa của Iran ở eo biển Hormuz.

Các quan chức an ninh quốc gia hàng đầu của ông Donald Trump đã dành phần lớn ngày 5-5 để nói về chiến dịch trước khi Tổng thống Mỹ bất ngờ ra lệnh dừng chiến dịch chỉ khoảng 36 giờ sau khi nó bắt đầu.

Các nhà lãnh đạo an ninh quốc gia hàng đầu của ông khen ngợi nỗ lực này trong các cuộc họp báo công khai tại Lầu Năm Góc và Nhà Trắng hôm 5-5 nhưng tổng thống đột ngột đình chỉ chiến dịch chỉ khoảng 36 giờ sau khi bắt đầu. Trong bài viết trên mạng xã hội, ông Donald Trump cho biết dự án sẽ được tạm dừng trong thời gian ngắn để xem liệu một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột có thể được hoàn tất và ký kết hay không.

Trong khi đó, một quan chức Mỹ cho biết quân đội nước này đang tập hợp thêm một số tàu ở vùng Vịnh để đi qua eo biển thì chiến dịch bị dừng lại.

Quân đội Mỹ vẫn tiếp tục duy trì sự hiện diện ở quanh vùng Vịnh với quy mô lực lượng lớn hơn so với thời điểm xung đột nổ ra hôm 28-2. Hiện có hai nhóm tác chiến tàu sân bay trong khu vực và Lầu Năm Góc đã điều thêm lực lượng hậu cần, hỗ trợ, đồng thời bổ sung các kho dự trữ.

Tổng thống Donald Trump đã điều động khoảng 50.000 binh sĩ cho cuộc chiến với Iran, điều động họ cùng các tàu sân bay, tàu khu trục, đơn vị viễn chinh Thủy quân Lục chiến và các phi đội chiến đấu cơ.

Mang theo bộ dụng cụ sinh tồn, các binh sĩ này tham gia vào nhiệm vụ mà ông Trump tuyên bố là nhằm “phá hủy tên lửa và san phẳng ngành công nghiệp tên lửa” của Iran.

Hiện nay, lực lượng Mỹ vẫn duy trì trạng thái sẵn sàng chiến đấu ở khu vực, trong khi Nhà Trắng đưa ra những thông điệp mâu thuẫn về việc liệu chiến dịch quân sự đã kết thúc hay chưa.

Ngày 6/5, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố Chiến dịch “Epic Fury” đã “kết thúc”. Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết nỗ lực lớn hiện tại là hỗ trợ tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, nhưng sau đó ông Trump cho biết ngay cả hoạt động này cũng đã tạm dừng.

Đến ngày 7/5, Tổng thống Trump đăng trên mạng xã hội rằng ông sẽ chấm dứt chiến tranh và bảo đảm hành lang an toàn cho tàu thuyền qua eo biển Hormuz nếu Iran “đồng ý với những gì đã được thống nhất”, nhưng không cho biết cụ thể.

Ông cũng cảnh báo: “Nếu họ không đồng ý, các cuộc ném bom sẽ bắt đầu”.

Hải quân Mỹ hiện vẫn áp đặt phong tỏa toàn bộ hoạt động hàng hải ra vào các cảng Iran, sau khi Tehran đóng cửa eo biển Hormuz. Ngày 7/5, chiến đấu cơ hải quân Mỹ đã vô hiệu hóa 1 tàu chở dầu treo cờ Iran khi con tàu này đang tìm cách vượt qua vòng phong tỏa.

Trước khi chiến tranh nổ ra ngày 28/2, Mỹ thường duy trì khoảng 40.000 binh sĩ tại các căn cứ và trên tàu chiến ở Trung Đông, gồm tại Ả-rập Xê-út, Bahrain, Iraq, Syria, Jordan, Qatar, UAE và Kuwait. Tuy nhiên, khi ông Trump leo thang chiến sự, quân số đã tăng lên hơn 50.000 người, một quan chức quân đội Mỹ cho biết.

Dưới đây là các lực lượng Mỹ vẫn hiện diện ở khu vực gần Iran:

Sư đoàn Dù 82

Khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù 82 tinh nhuệ của quân đội Mỹ đang có mặt tại Trung Đông, dù Lầu Năm Góc không tiết lộ địa điểm cụ thể.

Theo các quan chức Mỹ, lực lượng này có thể được sử dụng trong chiến dịch kiểm soát đảo Kharg, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ của Iran, dù để giữ được hòn đảo sẽ cần thêm nhiều binh sĩ trên bộ. Một chiến dịch như vậy cũng tiềm ẩn nguy cơ thương vong lớn với quân đội Mỹ.

Các chuyên gia quân sự cho rằng lực lượng này có thể tham gia nhiệm vụ chiếm giữ sân bay, dù chưa rõ Washington sẽ làm gì với 1 sân bay trên lãnh thổ Iran nếu giành được quyền kiểm soát.

Việc kiểm soát một vùng lãnh thổ tại Iran – quốc gia có diện tích bằng khoảng 1/4 lục địa Mỹ và dân số hơn 90 triệu người, sẽ là thách thức rất lớn.

Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31

Việc triển khai thêm 2.500 lính thủy đánh bộ cùng 2.500 thủy thủ đã giúp duy trì tổng quân số Mỹ tại khu vực ở mức trên 50.000 người.

Dù nhiệm vụ cụ thể của Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến số 31 vẫn chưa rõ ràng, giới chức Mỹ cho biết lực lượng này có thể tham gia chiến dịch chiếm giữ đảo hoặc các khu vực lãnh thổ khác.

Lực lượng Đặc nhiệm

Hai quan chức quân đội Mỹ gần đây cho biết, vài trăm binh sĩ đặc nhiệm Mỹ đã được điều tới Trung Đông từ tháng 3, nhằm tạo thêm lựa chọn quân sự cho Tổng thống Trump.

Với vai trò lực lượng tác chiến mặt đất chuyên biệt, họ có thể được sử dụng trong chiến dịch nhằm thu giữ lượng uranium làm giàu cấp độ cao của Iran tại cơ sở hạt nhân Isfahan.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush

Hai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush, cùng các biên đội tàu chiến hộ tống và hơn 10.000 thủy thủ cùng lính thủy đánh bộ, đang hiện diện trên biển Ả-rập.

Từ vị trí này, họ có thể tấn công Iran bằng tên lửa và chiến đấu cơ xuất kích từ tàu sân bay.

Theo 1 quan chức Mỹ, tàu USS George H.W. Bush được điều tới thay thế tàu sân bay Gerald Ford, hiện đang di chuyển về Đại Tây Dương và sau đó trở về căn cứ Norfolk, bang Virginia. Tàu Gerald Ford từng xảy ra hỏa hoạn tại khu giặt là trong giai đoạn đầu của cuộc chiến.

Phát biểu với báo giới tại Nhà Trắng, ông Donald Trump khẳng định Tehran "không thể có vũ khí hạt nhân và sẽ không có", đồng thời cho biết phía Iran đã chấp nhận điều này cùng một số điều khoản khác.

Theo các nguồn tin được đài CNN dẫn lại trước đó, Washington và Tehran đang thảo luận một lệnh tạm hoãn làm giàu uranium kéo dài hơn 10 năm.

Một nội dung đáng chú ý khác là khả năng Iran phải chuyển lượng uranium làm giàu cấp độ cao ra khỏi lãnh thổ nước này.

Kế hoạch dài một trang đang được hai bên xem xét cũng đề cập việc chấm dứt các hành động thù địch và mở ra giai đoạn đàm phán kéo dài 30 ngày về những vấn đề then chốt như chương trình hạt nhân Iran, giải phóng tài sản bị phong tỏa của Iran cũng như bảo đảm an ninh tại eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, phía Iran đã bác bỏ thông tin về bản ghi nhớ thỏa thuận dài 1 trang kể trên.

Trong khi đó, tình hình thực địa tại vùng Vịnh vẫn diễn biến phức tạp. Theo trang theo dõi hàng hải TankerTrackers.com, nhiều tàu chở dầu bị Mỹ trừng phạt vẫn tiếp tục tiến vào khu vực trong ngày 6-5, bất chấp vòng phong tỏa hải quân do Washington thiết lập quanh các cảng Iran.

Trang này cho biết trong số đó có một tàu thường vận chuyển khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) từ Iran tới lực lượng Houthi ở Yemen và một tàu dầu cỡ lớn khác của Iran.

Giới lãnh đạo Iran tiếp tục thể hiện thái độ cứng rắn và công khai chế giễu các chiến dịch quân sự cũng như thông tin từ phía Mỹ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf mới đây đăng tải thông điệp ngắn trên mạng xã hội X, mỉa mai các chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Tehran.

Ông Ghalibaf gọi các chiến dịch này bằng những cái tên châm biếm như "Chiến dịch Trust Me Bro" (tạm dịch: Tin tôi đi, anh bạn) hay "Chiến dịch Fauxios" (chơi chữ từ "faux", tức "giả, nhái").

"Chiến dịch Trust Me Bro đã thất bại. Giờ thì quay lại bình thường với Chiến dịch Fauxios" – ông viết.

Ngày 6/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết, bộ này đã gửi một công hàm chính thức tới tất cả các phái đoàn ngoại giao và các tổ chức quốc tế được công nhận tại Nga, kêu gọi họ rút nhân viên của mình khỏi thủ đô Ukraine trước một cuộc tấn công trả đũa tiềm tàng.

Bà Zakharova nhấn mạnh, cảnh báo của Mátxcơva phải được xem xét một cách nghiêm túc.

“Bộ Ngoại giao Nga khẩn thiết kêu gọi chính phủ nước bạn xem xét tuyên bố này một cách nghiêm túc nhất, đảm bảo việc sơ tán kịp thời nhân viên của các phái đoàn ngoại giao và các tổ chức khác, cũng như dân thường, khỏi thành phố Kiev, trước nguy cơ cuộc tấn công trả đũa không thể tránh khỏi quân đội Nga nhằm vào Kiev, bao gồm cả các trung tâm ra quyết định”, nếu Ukraine tiếp tục thực hiện các hành động khiêu khích, bà Zakharova nhấn mạnh.

Đầu tuần này, Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lệnh ngừng bắn hai ngày (8 - 9/5) để kỷ niệm Ngày Chiến thắng, kêu gọi Kiev làm theo và cảnh báo về một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn tiềm tàng nhằm vào Kiev. Bộ này chỉ ra những bình luận của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó, mà họ cho rằng chứa đựng những lời đe dọa nhắm mục tiêu vào Mátxcơva trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng.

Vẫn chưa rõ liệu Kiev có đáp lại lời kêu gọi của Mátxcơva và tuân thủ lệnh ngừng bắn ngày 8 - 9/5 hay không. Sau thông báo của Bộ Quốc phòng Nga, ông Zelensky gọi thỏa thuận ngừng bắn là “không công bằng” và tuyên bố rằng “không ai chính thức đề xuất bất cứ điều gì” với Kiev. Vài giờ sau, ông đơn phương tuyên bố lệnh ngừng bắn của Ukraine trong hai ngày 5 - 6/5, đồng thời nói thêm rằng Kiev sẽ “hành động tương xứng” với hành động của Mátxcơva.

Nga không đưa ra phản hồi chính thức nào về tuyên bố của ông Zelensky. Các báo cáo truyền thông cho thấy cường độ các cuộc tấn công tầm xa do cả hai bên tiến hành đã giảm bớt phần nào, nhưng các hành động thù địch vẫn tiếp diễn.

Trong suốt cuộc xung đột ở Ukraine, Nga đã nhiều lần tuyên bố ngừng bắn nhân các ngày lễ lớn. Các thỏa thuận ngừng bắn này đã chứng tỏ hiệu quả ở các mức độ khác nhau, khi cả hai bên đều cáo buộc đối phương vi phạm nhiều lần. Ví dụ, tháng trước, Mátxcơva đã tuyên bố ngừng bắn nhân dịp lễ Phục sinh, nhưng quân đội Nga cho biết phía Ukraine đã vi phạm thỏa thuận này hơn 6.500 lần chỉ trong vòng 32 giờ.

ChatGPT vừa được OpenAI chấn chỉnh lại.

Mới đây, OpenAI vừa tung ra bản cập nhật GPT-5.5 Instant với nhiều thay đổi đáng chú ý, tập trung vào việc cải thiện độ chính xác và cách giao tiếp của ChatGPT.

Động thái này được xem là bước “chấn chỉnh” cần thiết sau thời gian dài người dùng phàn nàn về tình trạng AI trả lời lan man, lạm dụng emoji và đôi khi đưa ra thông tin không chính xác.

Theo OpenAI, GPT-5.5 Instant đã giảm tới 52,5% tỷ lệ “ảo giác” (hallucination), thuật ngữ dùng để chỉ việc AI tự tạo ra thông tin sai sự thật, trong các lĩnh vực nhạy cảm như y tế, pháp lý và tài chính. Đây là một trong những cải tiến quan trọng nhất của phiên bản mới, trong bối cảnh độ tin cậy của AI đang ngày càng được người dùng quan tâm.


ChatGPT đã bớt trả lời lan man, lạm dụng emoji và đưa ra thông tin không chính xác. (Ảnh minh hoạ)

Không chỉ cải thiện độ chính xác, mô hình mới còn được nâng cấp khả năng suy luận trong các tác vụ liên quan đến hình ảnh, toán học và khoa học. OpenAI cũng cho biết hãng đã bỏ qua phiên bản GPT-5.4 để phát triển trực tiếp lên GPT-5.5 nhằm mang lại trải nghiệm hội thoại tự nhiên hơn.

Một thay đổi dễ nhận thấy là ChatGPT đã hạn chế kiểu trả lời quá dài với nhiều gạch đầu dòng hoặc những câu hỏi gợi mở không cần thiết ở cuối đoạn hội thoại. Thay vào đó, AI được tinh chỉnh để phản hồi ngắn gọn, trực diện và ít “kịch tính hóa” câu trả lời hơn trước.

Bên cạnh đó, OpenAI còn bổ sung tính năng mới mang tên “Memory Sources”, giúp tăng tính minh bạch trong quá trình cá nhân hóa nội dung. Khi ChatGPT sử dụng dữ liệu từ lịch sử trò chuyện, tệp tải lên hoặc tài khoản Gmail đã kết nối để tạo phản hồi, người dùng có thể nhấn vào mục “Sources” để xem cụ thể AI đã lấy thông tin từ đâu.

Tính năng này cũng cho phép người dùng chỉnh sửa hoặc xóa các dữ liệu mà ChatGPT ghi nhớ nếu phát hiện thông tin không còn chính xác. Ví dụ, nếu AI lưu sai địa chỉ nhà hoặc sở thích cá nhân, người dùng có thể cập nhật trực tiếp thông qua menu tùy chọn.

Hiện GPT-5.5 Instant đã được triển khai cho toàn bộ người dùng, bao gồm cả tài khoản miễn phí. Trong khi đó, các tính năng cá nhân hóa nâng cao như kết nối Gmail hay truy xuất dữ liệu từ tệp tải lên sẽ được ưu tiên cho nhóm người dùng Plus và Pro trước khi mở rộng rộng rãi trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập