Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya - cơ quan điều phối hoạt động giữa quân đội Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) - đưa ra phát biểu này hôm 4/4.

Ông cho rằng những tuyên bố gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới cơ sở hạ tầng Iran là dấu hiệu của các diễn biến đáng chú ý.

Ông Abdollahi nói: “Kể từ khi xung đột bắt đầu, chúng tôi đã thực hiện những gì đã tuyên bố. Thông điệp rất rõ ràng”.

Ông cảnh báo, bất kỳ hành động tấn công nào cũng có thể dẫn tới các đợt đáp trả nhằm vào cơ sở hạ tầng được cho là liên quan tới Mỹ và Israel.

Vị chỉ huy nhấn mạnh lực lượng vũ trang Iran sẽ tiếp tục bảo vệ lợi ích và tài sản quốc gia.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Iran đang triển khai chiến dịch “True Promise 4” nhằm đáp trả các diễn biến quân sự liên quan.

Theo thông tin từ phía Iran, chiến dịch này đã gồm ít nhất 95 đợt tấn công bằng tên lửa đạn đạo, tên lửa siêu vượt âm và thiết bị bay không người lái, nhằm vào nhiều mục tiêu tại khu vực.

Một số hoạt động được cho là có sự phối hợp với lực lượng Hezbollah tại Lebanon và lực lượng vũ trang Yemen.

TASS cho biết ngày 5/4, Không quân Israel đã tiến hành 2 đợt không kích đồng thời nhằm vào Iran và Lebanon, tấn công hơn 200 mục tiêu, theo thông tin từ cơ quan báo chí quân đội Israel.

Theo tuyên bố trên, tại Iran, các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở quân sự của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), kho vũ khí, cơ sở phát triển và sản xuất tên lửa, cũng như các hệ thống phòng không. Tổng cộng, “hàng chục mục tiêu” đã bị tấn công trên lãnh thổ Iran.

Tại Lebanon, các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở quân sự của tổ chức Hezbollah. Cụ thể, không quân Israel đã tấn công các bệ phóng tên lửa, kho vũ khí và trung tâm chỉ huy của lực lượng đặc nhiệm Radwan. Tổng cộng, hơn 140 mục tiêu tại Lebanon đã bị tấn công trong đợt này, theo phía quân đội Israel.

Vụ bắn rơi máy bay đã châm ngòi cho chuỗi diễn biến dẫn tới một trong những chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn phức tạp nhất của Không quân Mỹ trên lãnh thổ đối phương trong nhiều thập kỷ. Đồng thời, nó cũng gây hoài nghi về những tuyên bố của chính quyền Mỹ rằng họ “kiểm soát hoàn toàn” không phận Iran, và cho thấy Tehran vẫn có khả năng bắn hạ các máy bay tối tân.

Hơn 24 giờ sau khi chiếc máy bay rơi, thông tin vẫn còn rất hạn chế. Một phi công đã được lực lượng Mỹ giải cứu, trong khi người còn lại vẫn mất tích. Chiếc máy bay tấn công A-10 sau đó cũng trúng đạn và phi công đã kịp nhảy dù an toàn.

Kể từ khi cuộc chiến nổ ra, các tiêm kích F-15E đã oanh kích nhiều mục tiêu quân sự của Iran bằng bom JDAM, tên lửa hành trình JASSM và rốc-két, thực hiện tổng số 13.000 phi vụ chiến đấu của Mỹ trong 5 tuần giao tranh. Trong bài phát biểu tối 1/4, Tổng thống Donald Trump ca ngợi chiến dịch ném bom: “Chúng ta đã đánh bại và nghiền nát hoàn toàn Iran. Họ bị tàn phá về quân sự, kinh tế và mọi mặt”.

Vài giờ trước khi chiếc F-15E bị bắn hạ hôm 3/4, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) còn bác bỏ tuyên bố của truyền thông Iran rằng họ đã bắn rơi 1 tiêm kích gần eo biển Hormuz: “Thực tế: Tất cả máy bay chiến đấu Mỹ đều được kiểm đếm đầy đủ. IRGC của Iran đã đưa ra tuyên bố sai sự thật này ít nhất nửa tá lần”.

Ngay sau đó, Iran thực hiện thành công vụ bắn hạ máy bay Mỹ có người lái đầu tiên.

Khi thông tin về chiếc F-15E lan ra, các đội tìm kiếm và cứu nạn của Mỹ lập tức hành động.

Các video đã được xác minh cho thấy chiến dịch có sự tham gia của máy bay tiếp nhiên liệu và vận tải C-130 cùng trực thăng H-60, bay tầm thấp và chậm trên các đồi cây bụi của Iran,

Nhiệm vụ cứu nạn chiến đấu cực kỳ rủi ro. Máy bay thường bay sát mặt đất để tránh radar đối phương và được yểm trợ bởi tiêm kích, máy bay không người lái hoặc máy bay vũ trang khác. Tuy nhiên, độ cao thấp và tốc độ chậm khiến họ dễ trở thành mục tiêu của hỏa lực mặt đất hoặc phòng không.

Trong các nhiệm vụ cứu hộ bằng trực thăng, lính đặc nhiệm với súng máy gắn ở cửa sẽ quan sát mặt đất để phát hiện mối đe dọa khi tiến đến vị trí nghi có phi công bị nạn. Nếu trực thăng bị tấn công, xạ thủ có nhiệm vụ dọn sạch khu vực hạ cánh trước khi giải cứu.

Dưới mặt đất, người dân Iran dùng điện thoại ghi lại chiến dịch. Một video cho thấy máy bay C-130 tiếp nhiên liệu cùng lúc cho 2 trực thăng, giống như “người mẹ nắm tay 2 đứa con” trên bầu trời.

Trong các video khác, có thể thấy người Iran nổ súng lên trời nhằm bắn hạ trực thăng Mỹ. Truyền hình nhà nước Iran cho biết sẽ thưởng cho ai tìm được thành viên tổ bay mất tích.

Ngày 3/4, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Tổng thống Trump đang theo dõi tình hình. Đây là sự thừa nhận công khai duy nhất của chính quyền về sự cố trên.

Khi được NBC News hỏi liệu vụ bắn hạ có ảnh hưởng đến đàm phán với Iran hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Không, hoàn toàn không. Đây là chiến tranh”.

Cuối ngày, Iran tiếp tục tấn công 1 máy bay A-10 (biệt danh “Warthog”). Phi công đã bay ra ngoài không phận Iran và nhảy dù an toàn.

Thiệt hại dồn dập

Sau vụ bắn hạ F-15E, các tài khoản mạng xã hội của quân đội Mỹ, bao gồm CENTCOM, gần như im lặng. Đến sáng 4/4, ông Trump vẫn chưa nhắc tới sự việc, thay vào đó đăng bài về dầu mỏ và báo cáo việc làm.

Người phát ngôn Nhà Trắng chưa phản hồi câu hỏi về mâu thuẫn giữa vụ bắn hạ và tuyên bố trước đó rằng Mỹ đã kiểm soát hoàn toàn bầu trời Iran.

Sáng 4/4, Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội, rằng Iran chỉ còn 48 giờ để đạt thỏa thuận với Mỹ hoặc mở eo biển Hormuz “trước khi mọi địa ngục giáng xuống họ”.

Trong khi đó, cuộc tìm kiếm quân nhân mất tích vẫn đang tiếp diễn. Các phát ngôn viên quân sự từ CENTCOM và Lầu Năm Góc từ chối bình luận về tình trạng chiến dịch.

“Đó là một ngày tồi tệ, nhưng cũng có thể là một ngày rất tốt, nếu cả 2 thành viên tổ bay đều được giải cứu”, ông Dave Deptula, trung tướng Không quân đã nghỉ hưu, nhận định.

Chiếc F-15E là máy bay có người lái đầu tiên bị bắn hạ kể từ khi chiến dịch tại Iran bắt đầu ngày 28/2. Kể từ đó, Mỹ đã tấn công hơn 12.000 mục tiêu, phá hủy hải quân và không quân Iran, và các quan chức Lầu Năm Góc khẳng định kiểm soát bầu trời.

Tuy vậy, đây không phải lần duy nhất suýt xảy ra tổn thất. Một chiếc F-35A bị hư hại trong nhiệm vụ ngày 19/3, khiến phi công bị thương do mảnh đạn. Các máy bay và máy bay không người lái của Mỹ, Israel khác cũng nhiều lần gặp nguy hiểm.

Đây là sự cố thứ 2 liên quan đến F-15E kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran. Trong những ngày đầu chiến tranh, 3 chiếc F-15E của Mỹ bị tiêm kích Kuwait bắn nhầm; cả 6 phi công đều nhảy dù an toàn.

Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho biết: “Những ngày tới sẽ mang tính quyết định; Iran biết điều đó và gần như không thể làm gì về mặt quân sự. Họ vẫn sẽ bắn tên lửa, nhưng chúng ta sẽ đánh chặn”.

Tuy nhiên, việc bắn hạ F-15E và A-10 cho thấy Tehran vẫn còn khả năng gây thiệt hại, cho dù phần lớn lực lượng quân sự đã bị phá hủy.

“Ưu thế trên không không có nghĩa là miễn nhiễm trước mọi cuộc tấn công. Nó có nghĩa là bạn có thể hoạt động ở nơi và thời điểm bạn chọn, mà không bị cản trở đáng kể”, ông Deptula cho biết.

Theo như khảo sát mới đây của SCF rằng thì có bao nhiêu người Mỹ tiết kiệm được 500.000 USD ở tuổi 40 sẽ giúp khoản tiết kiệm hưu trí của bạn sinh lời trong nhiều thập kỷ. Nếu số tiền đó có thể sinh lời kép trong 25 đến 30 năm, ngay cả khi không có khoản đóng góp thêm nào, nó có thể đạt từ 2,1 triệu đến 3,8 triệu USD khi về hưu (giả sử mức tăng trưởng hàng năm là 6%-7%), với các trường hợp tiết kiệm được 500.000 USD, chúng thiên về cơ cấu tài sản hơn là sự nỗ lực tiết kiệm.

Nếu bạn lướt qua các trang về tài chính cá nhân trên nền tảng TikTok hoặc Reddit đủ lâu, bạn có thể nghĩ rằng nhiều người trưởng thành có được khối tài sản ròng 500.000 USD trước tuổi 40. Nhưng theo phân tích của trang Investopedia dựa trên Khảo sát Tài chính Người tiêu dùng (SCF) của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, chỉ khoảng 10,5% người Mỹ từ 18 đến 39 tuổi đạt được cột mốc đó.

Giá trị tài sản ròng trung bình của nhóm tuổi này gần hơn với 178.000 USD. Vì vậy, nếu bạn chưa đạt được nửa triệu USD, bạn cũng không hề tụt hậu.

Giá trị tài sản ròng đó được phân bổ như thế nào?

Những người Mỹ có 500.000 USD trước tuổi 40 không giữ nhiều tiền mặt như vậy. Giá trị nhà ở chiếm phần lớn trong số đó. Trong số những người Mỹ từ 18 đến 39 tuổi được SCF khảo sát, 44,3% sở hữu nhà, với giá trị nhà ở trung bình là 100.000 USD.

Khoảng hơn một nửa (53%) có tài khoản hưu trí, và những người có tài khoản này nắm giữ số dư trung bình chỉ là 23.600 USD. Còn theo báo cáo "Cách người Mỹ tiết kiệm năm 2025" của Vanguard, số dư điển hình cho những người từ 35-44 tuổi là khoảng 40.000 USD.

Cổ phiếu nắm giữ ngoài tài khoản hưu trí là một phần tài sản khác: 22,3% người từ 18-39 tuổi nói với SCF rằng họ nắm giữ cổ phiếu, với giá trị nắm giữ trung bình là 5.000 USD.

Chi phí cho tuổi 20 và 30

Việc sở hữu 500.000 USD ở tuổi 40 là điều hiếm gặp đối với người Mỹ, và có lý do chính đáng. Ngay cả khi làm mọi thứ “đúng cách”, tuổi 20 và 30 thường là thời điểm mà các khoản chi tiêu lớn nhất trong cuộc sống thử thách ngân sách của bạn:

Các khóa học đại học và sau đại học làm trì hoãn thu nhập

Khoản vay sinh viên và thanh toán thẻ tín dụng

Tiền thuê/trả góp nhà (đặc biệt khi lãi suất và giá trị nhà đều cao)

Chi phí chăm sóc và nuôi dạy con cái

Thu nhập khởi điểm, với ít phúc lợi và ít đảm bảo việc làm…

Làm sao có thể tiết kiệm được 500.000 USD?

Theo khảo sát của SCF, với các trường hợp tiết kiệm được 500.000 USD, chúng thiên về cơ cấu tài sản hơn là sự nỗ lực tiết kiệm. Kỷ luật chi tiêu rất quan trọng, nhưng điều kiện ban đầu lại càng quan trọng hơn:

Các hộ gia đình có hai nguồn thu nhập

Các hộ gia đình có thu nhập cao

Tỷ lệ tiết kiệm cực cao (25%-40% thu nhập)

Nợ nần tối thiểu

Đầu tư sớm
Giữ vững niềm tin, không bán tháo cổ phiếu trong hoảng loạn

Giữ chi phí cố định ở mức thấp

Tiền thừa kế hoặc khoản thu nhập bất thường

500.000 USD ở tuổi 40 sẽ mua được gì sau này?

Theo SCF, có 500.000 USD ở tuổi 40 sẽ giúp khoản tiết kiệm hưu trí của bạn sinh lời trong nhiều thập kỷ. Nếu số tiền đó có thể sinh lời kép trong 25 đến 30 năm, ngay cả khi không có khoản đóng góp thêm nào, nó có thể đạt từ 2,1 triệu đến 3,8 triệu USD khi về hưu (giả sử mức tăng trưởng hàng năm là 6%-7%). Thời gian sẽ giúp thực hiện phần việc khó khăn nhất.

Người nào đạt được giá trị tài sản ròng đó muộn hơn vẫn có thể bắt kịp, nhưng họ sẽ cần tiết kiệm nhiều hơn trong độ tuổi 40 và 50 để đạt được mục tiêu đó.

Tóm lại, SCF nhận định, nếu giá trị tài sản ròng của bạn dưới 500.000 USD ở tuổi 40, bạn cũng không hề tụt hậu. Hầu hết người Mỹ không đạt được mức tài sản đó ở độ tuổi này, và một số người thậm chí không bao giờ đạt được mục tiêu đó.

Một câu hỏi đáng chú ý hơn là liệu bạn có đang tiết kiệm được nhiều tiền hơn hay không. Hầu hết mọi người kiếm được nhiều tiền hơn trong độ tuổi 40 và 50. Khi các khoản vay sinh viên được trả hết và thu nhập từ sự nghiệp đạt đỉnh, việc tiết kiệm sẽ tăng tốc.

Mức 500.000 USD ở tuổi 40 không phải là thước đo phù hợp cho hầu hết người Mỹ. Bởi vậy, bạn cần phải nhìn lại chính mình: tỷ lệ tiết kiệm của bạn, gánh nặng nợ nần của bạn, thu nhập của bạn và kế hoạch tiết kiệm của bạn.

Theo dữ liệu theo dõi tàu và nguồn tin trong ngành mà Reuters khai thác, một tàu vận chuyển dầu có nguồn gốc từ Nga, ban đầu dự kiến tới Cuba, đã bắt đầu dỡ hàng tại một cảng tư nhân ở Venezuela.

Con tàu mang tên Sea Horse đã đổi hướng sang Venezuela từ tháng trước. Trước đó, tàu này mắc kẹt nhiều tuần trên Đại Tây Dương trong bối cảnh Mỹ kiểm soát nguồn cung dầu liên quan đến Cuba.

Dòng chảy dầu Nga đang được điều chỉnh linh hoạt, đặc biệt tại khu vực Mỹ La tinh, nơi Nga đang tăng cường vai trò là nhà cung cấp năng lượng trong bối cảnh toàn cầu biến động.

Trong thời gian gần đây, Nga duy trì và mở rộng hoạt động xuất khẩu dầu sang các đối tác đang gặp khó khăn về nguồn cung. Điển hình, Nga đã nhiều lần gửi các lô dầu quy mô lớn tới Cuba với mục đích nhân đạo, hỗ trợ duy trì sản xuất điện và hoạt động kinh tế thiết yếu.

Trong bối cảnh xung đột địa chính trị và các biện pháp trừng phạt, dòng chảy dầu Nga ngày càng mang tính linh hoạt, Các tàu chở dầu có thể thay đổi điểm đến tùy theo điều kiện thị trường, rủi ro vận chuyển và yếu tố chính trị.

Theo Reuters

Trước đó, CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ giấu tên cho biết, quân đội Mỹ đã mất ít nhất 16 chiếc MQ-9 Reaper kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công phối hợp vào Iran ngày 28/2.

MQ-9 Reaper là máy bay không người lái được điều khiển từ xa, được sử dụng cho các nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát, nhưng cũng có thể được sử dụng để thực hiện các cuộc tấn công chính xác.

Tùy thuộc vào biến thể của máy bay không người lái Reaper, mỗi chiếc có thể có giá lên tới hơn 30 triệu USD.

Mỹ liên tục hứng tổn thất ở Iran, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth nhiều lần tuyên bố rằng hệ thống phòng không và khả năng phóng tên lửa của Iran đã gần như bị xóa sổ trong chiến dịch tấn công lần này.

Iran cũng đã bắn rơi 2 máy bay chiến đấu F-15E và A-10 Warthog của Không quân Mỹ trong tuần qua.

Kêu gọi ngăn chặn ông Trump, trừng phạt hàng hoá Mỹ

Ông Mohamed ElBaradei - cựu Tổng giám đốc Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), vừa kêu gọi các quốc gia vùng Vịnh hành động, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư 48 giờ với Iran.

Trong bài đăng bằng tiếng Ả-rập trên mạng xã hội X, ông viết: “Xin hãy một lần nữa làm mọi điều có thể” trước khi ông Trump “biến khu vực thành một quả cầu lửa”.

Trong bài đăng khác bằng tiếng Anh gửi tới Liên Hợp Quốc, ông đặt câu hỏi liệu tổ chức này “không thể làm gì để ngăn chặn sự điên rồ này hay sao”.

Ông ElBaradei, người từng phản đối lý do Mỹ đưa ra cho cuộc xâm lược Iraq năm 2003, trước đó cũng cảnh báo về “cái giá khủng khiếp” của “cuộc chiến cố ý” mà ông Trump tiến hành với Iran, cho rằng Mỹ “không đưa ra bằng chứng nào” về một “mối đe dọa cận kề” từ Tehran.

Trong khi đó, ông Ishaq bin Salim al-Siabi - Phó Chủ tịch Hội đồng Shura của Oman, vừa cáo buộc Mỹ “phản bội” trong các cuộc đàm phán “nhằm giải quyết tranh chấp và đạt được hòa bình cuối cùng cho tất cả”.

Trong tuyên bố đăng trên mạng xã hội X, ông chỉ trích Chính phủ Mỹ tiến hành “hành động xâm lược công khai, đầy thù hận và bất công” nhằm vào “những người vô tội chỉ muốn một cuộc sống đàng hoàng, danh dự và hòa bình”.

Ông nói thêm: “Hiện có rất nhiều lý do chính đáng để trừng phạt tất cả các sản phẩm của Mỹ!!!”.

Trước đây, Oman từng đóng vai trò trung gian giữa Mỹ và Iran trong các cuộc đàm phán dẫn tới thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Sau đó, quốc gia vùng Vịnh này nhiều lần tiếp tục làm trung gian nhưng chưa đạt được nhiều thành công.

Theo Reuters dẫn tin hãng thông tấn Tasnim, ngày 5/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã phá hủy một số “mục tiêu bay của đối phương” trong lúc Mỹ triển khai chiến dịch tìm kiếm phi công bị mắc kẹt trên lãnh thổ Iran.

“Trong một chiến dịch phối hợp giữa nhiều lực lượng, từ không quân, lục quân đến dân quân Basij và cảnh sát, chúng tôi đã bắn hạ các mục tiêu bay của đối phương” , IRGC cho biết. Thông tin này được đưa ra sau khi cảnh sát Iran thông báo một máy bay vận tải C-130 của Mỹ đã bị bắn rơi ở khu vực phía nam Isfahan.

Người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung ương Khatam al-Anbiya - cơ quan điều phối các lực lượng vũ trang Iran - cho biết các mục tiêu bị bắn hạ gồm một máy bay vận tải quân sự C-130 và hai trực thăng Black Hawk.

Cùng ngày, quân đội Iran cũng tuyên bố đã bắn rơi một máy bay không người lái của Israel tại chính khu vực này, cho thấy tình hình trên không tiếp tục diễn biến căng thẳng và phức tạp.

Trong khi đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lực lượng quân đội xác định được vị trí và giải cứu phi công mất tích sau khi chiếc F-15E bị bắn rơi trên không phận Iran, trong chiến dịch được mô tả là “táo bạo bậc nhất lịch sử”.

Đặc biệt, cả hai chiến dịch đều được thực hiện mà không có bất kỳ quân nhân Mỹ nào thiệt mạng hoặc bị thương, điều mà Tổng thống Mỹ cho rằng là minh chứng cho ưu thế áp đảo của Washington trên không phận Iran.

Trước đó, ngày 3/4, tiêm kích F-15E Strike Eagle của Không quân Mỹ bị Iran bắn hạ tại khu vực tây nam Iran. Đây là lần đầu tiên kể máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn rơi trong lãnh thổ Iran kể từ khi xung đột bùng phát, tạo ra cú sốc đáng kể đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump.

Thời điểm máy bay gặp nạn, có hai phi công trong buồng lái và phóng dù thoát hiểm thành công. Tuy nhiên, chỉ mới có một phi công được lực lượng đặc nhiệm Mỹ giải cứu, trong khi công tác tìm kiếm người còn lại vẫn tiếp diễn.

Quân đội Iran tuyên bố Iraq, một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn, được miễn trừ khỏi các hạn chế vận chuyển hàng hóa tại eo biển Hormuz, một động thái có ý nghĩa quan trọng đối với nguồn cung dầu thô toàn cầu.

“Iraq anh em được miễn trừ khỏi mọi hạn chế mà chúng tôi áp đặt lên eo biển Hormuz”, người phát ngôn quân đội Iran cho biết trong một tuyên bố video bằng tiếng Ả Rập được hãng thông tấn nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA) công bố.

Tuyên bố này có khả năng giải phóng tới 3 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iraq. Tuy nhiên, một quan chức Iraq cảnh báo rằng hiệu quả của việc miễn trừ sẽ phụ thuộc vào việc các công ty vận tải biển có sẵn sàng mạo hiểm đi vào eo biển để nhận hàng hay không.

Hiện chưa rõ liệu việc miễn trừ này sẽ áp dụng cho tất cả dầu của Iraq hay chỉ các tàu chở dầu của nước này, hoặc việc thực thi nó sẽ được tiến hành như thế nào.

Ngay cả khi giao tranh tiếp diễn và Mỹ tăng cường các mối đe dọa, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển quan trọng này đã tăng nhẹ, với một số quốc gia châu Á đang đàm phán để được đi qua an toàn. Một tàu container của Pháp đã vượt qua eo biển trong tuần này. Đây là lần đầu tiên một tàu của Tây Âu làm được điều này, và một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) thuộc sở hữu của Nhật Bản cũng đã đi qua.

Tuy nhiên, số lượng các chuyến đi qua vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với trước chiến tranh, khi một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển này.

Vào đầu cuộc chiến kéo dài năm tuần, Iraq và các nhà sản xuất dầu mỏ quan trọng khác ở vùng Vịnh Ba Tư đã buộc phải cắt giảm sản lượng dầu thô khi tuyến đường xuất khẩu chính bị đóng cửa và các bể chứa đầy.

Xuất khẩu dầu của Iraq đã giảm mạnh khoảng 97% xuống mức trung bình 99.000 thùng mỗi ngày trong tháng 3 so với tháng trước đó do sản lượng giảm và các chuyến hàng ra nước ngoài bị hạn chế thông qua hệ thống đường ống dẫn dầu đi qua Thổ Nhĩ Kỳ đến cảng Ceyhan trên Địa Trung Hải.

Việc Iran nới lỏng các hạn chế đối với eo biển Hormuz ít nhất mở ra cơ hội cho Iraq nối lại một số chuyến hàng vận chuyển bằng đường biển, mặc dù vẫn còn những trở ngại khác, bao gồm việc thiếu rõ ràng về thời điểm và mức độ các mỏ dầu của quốc gia này có thể tăng sản lượng.

Cũng chưa rõ, trong bối cảnh nhiều tuần bất ổn vận chuyển, lượng tàu chở dầu sẵn có để bốc dỡ và vận chuyển dầu thô của Iraq từ các cảng vùng Vịnh Ba Tư sẽ là bao nhiêu.

Iraq là nhà sản xuất dầu lớn thứ hai trong OPEC, chỉ sau Ả Rập Xê Út. Tuyên bố của Iran phân biệt Iraq “anh em” với các quốc gia “thù địch” mà Tehran đã nhiều lần tuyên bố đóng cửa eo biển.

Theo như lời tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya mới đây đã được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn vào hôm vừa qua khi gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.

Bộ chỉ huy trung tâm của quân đội Iran cho biết, hệ thống phòng không mới do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo triển khai đã bắn hạ “một số lượng đáng kể” máy bay quân sự của Mỹ.

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn hôm 3/4.

Người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Iran không còn vũ khí phòng không.

Theo bài viết của New York Times , Iran có thể đã sử dụng hệ thống tên lửa Third Khordad để bắn hạ chiếc F-15E Strike Eagle . Third Khordad, còn được gọi là “Sevvom Khordad”, là hệ thống phòng không tầm trung có thể vận hành từ xe tải.

Xe tải có thể chở 3 tên lửa dẫn đường Taer-2 và một radar mảng pha chủ động AESA X-Band. Các hệ thống này được cho là có khả năng phát hiện 100 mục tiêu, tấn công 4 mục tiêu và phóng 2 tên lửa cùng lúc. Tầm bắn của chúng dao động từ 25 - 30 km tùy vào phiên bản. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) chỉ mất không quá 5 phút chuẩn bị để triển khai.

Third Khordad do Tehran tự phát triển và được đánh giá là giống hệ thống Buk-M2EK của Nga.

Các chuyên gia nhận định, Iran đã sử dụng hệ thống phát hiện hồng ngoại thụ động để theo dõi và bắn máy bay Mỹ, nghĩa là họ theo dõi F-15E mà không phát tín hiệu radar - loại tín hiệu mà máy bay Mỹ có thể phát hiện và né tránh, theo ABC News .

Chiếc máy bay trị giá 31 triệu USD của Mỹ đã rơi tại tỉnh Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad ở phía tây nam Iran, gần biên giới Iraq. Tổ bay buộc phải nhảy dù; 1 người đã được cứu sau sự cố hôm 3/4, còn 1 người được giải cứu sau 1 ngày .

Theo các báo cáo, chiếc tiêm kích F-15E đã bất ngờ trước khi bị khoá mục tiêu và bắn hạ. Diễn biến này làm dấy lên tranh luận về các chiến thuật phòng không mới và công nghệ giám sát mà Iran sử dụng.

Ngay sau đó, 1 máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II “Warthog” trúng đạn trong nhiệm vụ giải cứu phi công mất tích, nhưng đã kịp bay sang không phận Kuwait và phi công thoát ra an toàn.

Đây là những tổn thất đầu tiên về máy bay Mỹ tại Iran từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2.

Kể từ đó, quân đội Mỹ tấn công hơn 12.300 mục tiêu, khẳng định đã huỷ diệt hơn 90% năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Tehran.

Việc bắn hạ F-15E đặt ra nhiều câu hỏi về sức mạnh không quân và các hệ thống phòng không hiện đại. Giới phân tích cho rằng, việc sử dụng công nghệ hồng ngoại thụ động có thể thách thức các máy bay vốn phụ thuộc vào hệ thống cảnh báo radar.

Trong diễn biến mới nhất liên quan cuộc xung đột tại Trung Đông, máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị Iran bắn rơi trên lãnh thổ nước này và các máy bay khác cũng bị trúng đạn trong nhiệm vụ tìm kiếm - cứu hộ, đánh dấu bước ngoặt mới tiềm ẩn nhiều nguy hiểm trên chiến trường.

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với đài NBC News , Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh tin tức về vụ bắn rơi máy bay chiến đấu sẽ không ảnh hưởng đến cuộc đàm phán với Iran .

Ưu thế trên không của Mỹ

Vụ việc hai máy bay chiến đấu của Mỹ bị phòng không Iran bắn hạ trong 1 ngày xảy ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng nhiều quan chức khác tuyên bố năng lực quân sự của Iran bị suy yếu nghiêm trọng và Mỹ có "quyền thống trị hoàn toàn trên không" đối với Iran.

Trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình quốc gia hôm 1/4, ông Trump cho rằng Mỹ đang "gần hoàn thành" mục tiêu quân sự của mình và khả năng phòng không của Tehran bị suy yếu nghiêm trọng.

"Chúng ta đã làm tất cả rồi. Hải quân của họ đã biến mất. Không quân của họ cũng biến mất. Tên lửa của họ gần như cạn kiệt hoặc bị đánh bại. Họ không có thiết bị phòng không nào cả. Hệ thống radar của họ bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta là lực lượng quân sự bất khả chiến bại", ông Trump nói.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đưa ra một số tuyên bố về việc máy bay Mỹ bị bắn hạ , nhưng Mỹ lập tức bác bỏ những tuyên bố đó.

Theo quan chức Mỹ, Iran vẫn duy trì ít nhất một số khả năng tiếp tục cuộc tấn công nhắm vào cơ sở của Mỹ ở Trung Đông và nhiều quốc gia khác trong khu vực, làm bị thương hơn 300 binh sĩ Mỹ. Dữ liệu do ABC News xem xét cho thấy số người bị thương đang tăng lên với tốc độ tương đối mỗi tuần. Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, 13 binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu kể từ khi cuộc chiến bắt đầu cách đây 5 tuần.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf chế giễu Mỹ về thành viên phi hành đoàn mất tích trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/4. Ông Ghalibaf cho rằng nỗ lực chiến đấu của Mỹ chuyển từ việc theo đuổi "thay đổi chính quyền" sang việc tìm kiếm và giải cứu phi công bị bắn rơi.

“Sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến không có chiến lược xuất sắc mà họ phát động giờ đây bị hạ cấp từ 'thay đổi chính quyền' xuống thành: 'Này! Có ai tìm thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn?'” , ông Ghalibaf viết.

Theo nhà quan sát quân sự Trung Quốc Song Zhongping, nếu Iran tìm thấy phi công mất tích còn sống trước khi đội cứu hộ của Mỹ đến, điều đó "chắc chắn" sẽ gây áp lực rất lớn và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với chính quyền ông Trump, tương tự như cuộc khủng hoảng con tin Iran năm 1979.

Tuy nhiên, việc máy bay Mỹ bị bắn rơi "không có gì đáng ngạc nhiên", ông Song nói: "Xung đột về bản chất là cuộc chơi tiêu hao vũ khí và trang thiết bị. Bất kỳ trang thiết bị nào cũng nên được coi là vật dùng một lần".

Trong khi chuyên gia quân sự khác có tên Fu Qianshao cho biết Chiến dịch Epic Fury cho đến nay đã thể hiện rõ những điểm mạnh của quân đội Mỹ, bao gồm cuộc tấn công bất ngờ và đòn đánh tiêu diệt mục tiêu chính xác. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm chiến dịch này bộc lộ một điểm yếu chí mạng: năng lực phòng thủ yếu kém.

“Về cơ bản, tất cả các căn cứ của Mỹ triển khai khắp Trung Đông đều bị tấn công và tàu sân bay buộc phải rút lui 1.000 km. Điều này cho thấy, trong khi Mỹ sở hữu năng lực tấn công đáng gờm, năng lực phòng thủ của nước này vẫn còn chưa đủ", ông Qianshao nhận định.

Đòn hạ bệ "tuyệt đối" từ Iran

Dù Mỹ luôn khẳng định ưu thế phòng thủ trên không nổi trội hơn so với Iran nhưng phía Tehran cũng được đánh giá là đối thủ đáng gờm khi nhìn vào số lượng máy bay có người lái của Washington bị bắn hạ trong suốt Chiến dịch Epic Fury.

Tờ New York Times trích các báo cáo của tình báo Mỹ thông tin Iran vẫn đang duy trì lượng đáng kể tên lửa và bệ phóng di động. Điều này làm dấy lên nghi ngờ về mức độ hiệu quả trong nỗ lực của Washington nhằm phá hủy năng lực tên lửa của Tehran .

Các báo cáo đều chỉ ra Mỹ gặp khó khăn trong việc xác định chính xác số bệ phóng bị phá hủy, do Iran sử dụng nhiều mục tiêu giả để đánh lừa. Ngoài ra, ngay cả khi những hầm ngầm và kho chứa bị hư hại, các bệ phóng vẫn có thể được nhanh chóng phục hồi và đưa trở lại hoạt động.

Theo CNN , chỉ huy quân sự cấp cao của Iran cho biết lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng phương pháp và thiết bị mới. Phát biểu của ông được đưa ra ngay sau khi hai máy bay quân sự Mỹ bị bắn rơi cùng ngày 3/4.

Thiếu tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên hợp của Iran nhấn mạnh đây là “kết quả của chiến thuật hợp lý, việc sử dụng trang thiết bị hiện đại và những cải tiến trong hệ thống phòng không”. Tuy nhiên, ông không tiết lộ cụ thể các nâng cấp này.

Theo Thiếu tướng Alireza Elhami, những thay đổi này khiến phía đối phương rơi vào trạng thái “hoang mang và bối rối”. "Điều này gây ra sự hoang mang và bối rối cho kẻ thù", ông Elhami nói.

Và vụ tấn công tiêm kích F15 cùng máy bay cường kích A-10 của Mỹ đánh dấu hệ thống phòng không Iran đã có thể tấn công và bắn hạ các máy bay chiến đấu hiện đại sâu bên trong lãnh thổ đối phương bất chấp nhiều tuần liên quân tiến hành chiến dịch tìm kiếm và tiêu diệt.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không Majid do Iran tự sản xuất được cho có thể đã tham gia vào một số vụ tấn công máy bay của Mỹ. Hệ thống này sử dụng công nghệ dẫn đường hồng ngoại thụ động và theo dõi quang điện tử để phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 15 km mà không cần phát xạ radar, đảm bảo khả năng tàng hình và sống sót.

Hiện tại, Iran được cho đang duy trì nhịp độ tấn công đáng kể với khoảng 15 - 30 tên lửa đạn đạo và 50 - 100 máy bay không người lái cảm tử được phóng mỗi ngày trên toàn khu vực.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tiến hành một đợt tấn công mới với quy mô lớn, nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ và các tài sản liên quan tới Israel tại khu vực Tây Á, trong khuôn khổ làn sóng thứ 95 của chiến dịch “True Promise 4”.

Trong thông cáo công bố ngày 4/4, IRGC cho biết chiến dịch được thực hiện thông qua một loạt cuộc tấn công đa hướng do lực lượng hải quân và không gian vũ trụ phối hợp triển khai.

Theo IRGC, chiến dịch diễn ra trên phạm vi rộng, từ khu vực Tây Á tới các vùng lãnh thổ liên quan, với việc sử dụng các loại tên lửa như Haj Qassem, Khaybar-shekan và Qadr.

Các mục tiêu được nêu gồm hệ thống pháo phản lực HIMARS của Mỹ đặt trên đảo Bubiyan (Kuwait), hệ thống phòng không Patriot tại miền Bắc Bahrain, các địa điểm tập trung vận hành hệ thống tên lửa do Mỹ sản xuất, cùng những khu vực được cho là có sự hiện diện của chỉ huy và huấn luyện viên quân sự Mỹ tại UAE.

IRGC cũng cho biết một cơ sở thuộc công ty công nghệ Mỹ Oracle tại UAE đã bị tấn công trong đợt này.

Một tàu thương mại mang tên “MCS Ishika”, được cho là thuộc sở hữu của Israel và treo cờ một quốc gia thứ ba, đã bị lực lượng hải quân IRGC tấn công khi đang neo đậu tại cảng Khalifa bin Salman (Bahrain).

IRGC cũng thông báo nhiều khu vực tại Tel Aviv, Bnei Brak, Petah Tikva, Ramat Gan và Kiryat Shmona đã bị tấn công liên tục bằng tên lửa Qadr mang nhiều đầu đạn.

Trước đó, từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với các cuộc không kích vào nhiều mục tiêu quân sự và dân sự.

Phía Iran sau đó tiến hành các hoạt động đáp trả, sử dụng tên lửa và UAV nhằm vào các mục tiêu liên quan tại khu vực.

Theo Tasnimnews