Các nhóm này đưa ra bốn cáo buộc, trong đó có cáo buộc rằng các nhân viên của DOGE thiếu thẩm quyền pháp lý để thực hiện việc sa thải và cắt giảm các khoản tài trợ, khiến có Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Tanya Chutkan đã ban hành một bản ghi nhớ bác bỏ yêu cầu bãi bỏ vụ kiện từ chính phủ liên bang.
Hôm thứ Hai, một thẩm phán liên bang đã quyết định vụ kiện chống lại Elon Musk vì vai trò cố vấn trước đây của ông tại cái gọi là Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) của chính quyền Trump có thể tiếp tục.

Hôm thứ Hai, Thẩm phán Tòa án Quận Hoa Kỳ Tanya Chutkan đã ban hành một bản ghi nhớ bác bỏ yêu cầu bãi bỏ vụ kiện từ chính phủ liên bang, nêu rõ rằng các cáo buộc cho rằng Musk và các lãnh đạo khác của DOGE đã nắm giữ vai trò quá lớn một cách bất hợp pháp trong chính phủ liên bang có thể được đưa ra xét xử tại tòa án.

Các nguyên đơn, một nhóm các tổ chức phi lợi nhuận, “đã đưa ra đầy đủ cáo buộc rằng chính người đứng đầu DOGE đưa ra các quyết định và chỉ thị về những vấn đề quan trọng như chấm dứt các khoản tài trợ, hợp đồng và việc sa thải nhân viên liên bang”, Chutkan viết.

Các tổ chức phi lợi nhuận lần đầu tiên đệ đơn kiện vào tháng 3 năm ngoái khi Giám đốc điều hành của Tesla, khi đó đang giữ chức vụ nhân viên đặc biệt của chính phủ dưới thời chính quyền Trump, dẫn đầu một nhóm tiến hành sa thải hàng loạt và chấm dứt hợp đồng cũng như các khoản tài trợ trên toàn bộ chính phủ liên bang.

Vụ kiện của các tổ chức phi lợi nhuận này đã được hợp nhất với một vụ kiện tương tự do một nhóm gồm 14 tiểu bang đệ trình vào năm ngoái.

Các nhóm này đưa ra bốn cáo buộc, trong đó có cáo buộc rằng các nhân viên của DOGE thiếu thẩm quyền pháp lý để thực hiện việc sa thải và cắt giảm các khoản tài trợ, và đã vi phạm nguyên tắc phân chia quyền lực khi làm như vậy. Họ cũng cáo buộc Musk vi phạm Hiến pháp bằng cách thực hiện “quyền lực của một quan chức cấp cao mà không được Thượng viện phê chuẩn”.

Chutkan đứng về phía chính quyền Trump trong các cáo buộc liên quan đến việc vi phạm nguyên tắc phân chia quyền lực và Đạo luật Thủ tục Hành chính, cho rằng các tổ chức phi lợi nhuận đã không nêu rõ được các hành động cụ thể của cơ quan.

Bộ Tư pháp chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận.

Thời gian làm việc trong chính phủ của Musk đã kết thúc một cách đầy kịch tính vào tháng 5 năm ngoái sau khi hết hạn tư cách nhân viên chính phủ đặc biệt. Doanh nhân công nghệ này và Tổng thống Trump đã có những bất đồng công khai ngay sau khi ông rời nhiệm sở, mặc dù Musk đã nhanh chóng quay trở lại chính trường trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026.

Hôm thứ Hai, chính quyền Trump cũng yêu cầu Tòa án Tối cao ngăn chặn cuộc điều tra của nhóm giám sát Citizens for Responsibility and Ethics in Washington (Citizens for Responsibility and Ethics in Washington) đối với DOGE.

Theo như chính quyền Teheran mới đây đã bác bỏ mọi đề nghị đàm phán 15 điểm chấm dứt xung đột Mỹ đề xuất và tiếp tục các đợt tấn công Israel cũng như các quốc gia Vùng Vịnh, sau khi có một quan một quan chức Pakistan xin được giấu tên, cho biết thêm, 5 trong số 15 điểm liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Đồng thời, Mỹ đòi Iran chấm dứt chính sách hỗ trợ các lực lượng « ủy nhiệm trong khu vực » như Hezbollah tại Liban hay Hamas trên dải Gaza.

Qua trung gian Pakistan, Iran đã nhận được kế hoạch 15 điểm do Hoa Kỳ đề xuất liên quan thỏa thuận ngừng bắn. Một quan chức tại Islamabad sáng nay 25/03/2026 xác nhận như trên trong bối cảnh Washington bắt đầu huy động lính dù đến Trung Đông. Teheran bác bỏ mọi đề nghị đàm phán và tiếp tục các đợt tấn công Israel cũng như các quốc gia Vùng Vịnh.

Hãng tin AP sáng nay, trích dẫn một quan một quan chức Pakistan xin được giấu tên, cho biết thêm, 5 trong số 15 điểm liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Đồng thời, Mỹ đòi Iran chấm dứt chính sách hỗ trợ các lực lượng « ủy nhiệm trong khu vực » như Hezbollah tại Liban hay Hamas trên dải Gaza. Kế hoạch của Washington đương nhiên đòi Teheran ngừng phong tỏa eo biển Hormuz, ngăn chặn giao thông hàng hải và nhất là ngừng tấn công Israel cũng như các cơ sở hạ tầng của các nước trong Vùng Vịnh.

Đổi lại, Hoa Kỳ cam kết nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực hạt nhân dân sự. Theo lời một giới chức Ai Cập và cũng là một bên đang nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải, kế hoạch 15 điểm này về thực chất là « một thỏa thuận toàn diện » để chấm dứt xung đột.

Hãng tin AP còn nêu khả năng một cuộc đàm phán đầu tiên, sẽ diễn ra tại Islamabad, thủ đô Pakistan. Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đã chọn đúng người để đàm phán về kế hoạch 15 điểm mà Nhà Trắng đề nghị.

Iran bác bỏ khả năng đàm phán

Tại Teheran phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Iran Esmaeil Baghaei lập tức bác bỏ khả năng đàm phán với Washington khi cho rằng « không thể có đối thoại » giữa hai bên, đồng thời Iran đã « có một kinh nghiệm rất tệ đối với ngành ngoại giao của Hoa Kỳ ».

« Về mặt chính thức, đây là một sự phủ nhận hoàn toàn. Không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với người Mỹ. Phát ngôn viên Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng thậm chí cho rằng Mỹ đang độc thoại với chính bản thân mình chứ không phải là nói chuyện với Iran.

Quan chức này bồi thêm ‘đừng gọi thất bại của các vị là thỏa thuận hay đàm phán với Teheran. Nên biết rằng các vị sẽ không có khả năng đầu tư vào khu vực này nữa và cũng sẽ không bao giờ trông thấy giá dầu trở lại mức cũ như (như trước chiến tranh)’.

Nói cách khác đây là một quan điểm rất cứng rắn và kèm theo đó là các đợt oanh kích mà Iran đã tiến hành suốt đêm qua nhắm vào Israel cũng như nhiều căn cứ của Mỹ trong khu vực, từ Jordanie ; Erbin, thủ phủ vùng Kurdistan tại Irak, thủ đô Bagdad đến các mục tiêu ở Kuwait và Ả Rập Xê Út.

Một đợt tấn công mới đã diễn ra sáng nay như để nhấn mạnh rằng Iran giữ nguyên lập trường cứng rắn không cúi đầu trước những đòi hỏi của Mỹ. Ngược lại để chấm dứt xung đột, chính Hoa Kỳ phải chấp nhận những đòi hỏi của Iran, trong đó bao gồm cả điều khoản bồi thường 200 tỷ đô la do chiến tranh gây ra, cũng như đòi hỏi sẽ không bao giờ tái diễn các cuộc tấn công nhắm vào Iran ».

Vì sao Pakistan đề nghị làm trung gian hòa giải ?

Về phía Islamabad, thủ tướng Shehbaz Sharif, trên mạng xã hội X, ngày 24/03/2026, cho biết, Pakistan sẵn sàng đón tiếp các vòng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran, đồng thời nhấn mạnh Islamabad ủng hộ hoàn toàn các nỗ lực theo đuổi đối thoại nhằm chấm dứt xung đột.

Trước đó, thủ tướng Pakistan có cuộc trao đổi với tổng thống Iran Massoud Pezeshkian, trong khi tổng thống Mỹ điện đàm với lãnh đạo quân đội Pakistan. Vì sao Pakistan có thể là một bên trung gian hòa giải cho Mỹ và Iran ? Nhà nghiên cứu Jean-Luc Racine, giám đốc nghiên cứu danh dự tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), trả lời RFI Pháp ngữ, giải thích :

« Pakistan có lợi ích nếu như tình hình được lắng xuống. Trên bình diện kinh tế, nước này hiện đang trong tình trạng kinh tế khá phức tạp. Pakistan nằm trong số các nước bị tác động nặng nề nhất do việc đóng cửa eo biển Hormuz, đến mức chính phủ Pakistan phải thông báo chính sách thắt lưng buộc bụng cách nay khoảng chục ngày.

Về mặt địa chính trị, Pakistan chẳng được lợi gì nếu xảy ra xung đột trực tiếp giữa Iran và Ả Rập Xê Út. Bởi vì, Islamabad và Riyad đã ký kết một thỏa thuận quốc phòng cách nay vài tháng, điều này có nghĩa là nếu chiến tranh giữa Iran và Ả Rập Xê Út thực sự nổ ra, về nguyên tắc, Pakistan sẽ phải hậu thuẫn đồng minh Ả Rập Xê Út.

Nhưng trong mọi trường hợp, việc đóng vai trò trung gian sẽ nâng cao vị thế ngoại giao của Pakistan, một cơ hội tốt cần phải nắm lấy. »

Theo như cảng dầu Oust-Louga ở Vịnh Phần Lan và các cơ sở năng lượng vùng Belgorod (miền nam Nga) mới đây đã bị drone của quân đội Ukraina tấn công, gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng, khi vào lúc quân xâm lược Nga không ngừng bắn phá các cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng của chính quyền Kiev.

Vào lúc Nga không ngừng bắn phá các cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng của Kiev, quân đội Ukraina tiếp tục chiến dịch không kích nhắm vào các nhà máy lọc dầu và cảng dầu của Matxcơva. Hôm nay, 25/03/2026, giới chức Nga cho biết, cảng dầu Oust-Louga ở Vịnh Phần Lan và các cơ sở năng lượng vùng Belgorod (miền nam Nga) đã bị drone Ukraina tấn công, gây ra nhiều thiệt hại nghiêm trọng.

Cảng Oust-Louga là nơi diễn ra các hoạt động xuất khẩu quan trọng của Nga chủ yếu là phân bón, dầu hỏa và than đá. Cũng trong Vịnh Phần Lan, hôm thứ Hai, 23/03, Ukraina đã oanh kích cảng Primorsk, cảng dầu lớn nhất của Nga. AFP ghi nhận những tuần gần đây, Ukraina tăng cường các cuộc tấn công các cơ sở năng lượng của Nga.

« Theo Oleksandr Kharchenko, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng, các đợt tấn công này của Ukraina đang tác động trực tiếp đến nỗ lực chiến tranh của Matxcơva.

Ông nói : "Một yếu tố then chốt trong chiến lược không kích tầm xa của Ukraina là làm suy giảm khả năng xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ và dầu thô của Nga. Tất cả các cuộc tấn công của Ukraina bằng tên lửa và drone tầm xa tập trung vào mục tiêu này, bởi vì những sản phẩm đó là nguồn tài trợ chính cho hoạt động quân sự của Nga tại Ukraina."

Để đối phó với quyết định của Mỹ dỡ bỏ một phần lệnh trừng phạt đối với Nga, Oleksandr Kharchenko cho rằng, "Nga luôn có cách để lách các biện pháp trừng phạt, chẳng hạn như lập đội tầu ma để hỗ trợ cho xuất khẩu dầu hỏa, dù là đang bị trừng phạt. Những biện pháp này cũng không có tác dụng đáng kể như việc hạn chế xuất khẩu dầu của Nga bằng cách đánh thẳng vào những cảng chuyên bốc dỡ dầu lên tầu."

Vào cuối năm 2025, các cuộc không kích của Ukraina đã gây tác động nghiêm trọng cho lĩnh vực dầu hỏa của Nga : Khoảng 40% nhà máy lọc dầu không còn hoạt động. Những đợt tấn công này đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt 20% nhiên liệu cho thị trường nội địa Nga. »

Phía Nga hôm nay khẳng định đã bắn hạ gần 400 drone của Ukraina trong đợt không kích đêm qua nhắm vào vùng Leningrad, nơi có những cảng biển quan trọng. Hôm qua, 24/03, Nga đã thực hiện một đợt không kích lớn nhất kể từ đầu cuộc xung đột, phóng đi gần 1.000 drone trong vòng 24 giờ, trong đó có 556 chiếc được phóng vào ban ngày.

Trong bối cảnh chiến sự leo thang và các nỗ lực ngoại giao dồn dập phía sau hậu trường, một quan chức Iran đã bất ngờ công bố 5 điều kiện để chấm dứt chiến tranh, như một lời “ra giá” gửi tới Washington. Điều đáng chú ý là thông tin này được phát đi qua Press TV – kênh truyền thông nhà nước bằng tiếng Anh – cho thấy rõ ràng thông điệp không chỉ dành cho dân trong nước, mà hướng thẳng tới Mỹ và cộng đồng quốc tế.
Tuy nhiên, danh tính người phát biểu vẫn còn mơ hồ, và chưa rõ liệu người này có đại diện chính thức cho chính quyền Tehran hay không. Trong chính trị Iran, “ai là người quyết định cuối cùng” luôn là câu hỏi khó, bởi quyền lực trải rộng giữa nhiều tầng lớp, từ giáo chủ tối cao đến Hội đồng An ninh Quốc gia.
Năm điều kiện mà phía Iran đưa ra mang tính cứng rắn và không khoan nhượng: chấm dứt hoàn toàn mọi hành vi tấn công và ám sát; thiết lập cơ chế bảo đảm chiến tranh không tái diễn; thanh toán đầy đủ bồi thường chiến tranh; kết thúc xung đột trên toàn bộ các mặt trận, bao gồm cả các lực lượng ủy nhiệm như Hezbollah; và đặc biệt, công nhận quyền chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz – tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới.
Nói cách khác, Tehran không chỉ muốn ngừng bắn, mà muốn “đặt lại luật chơi”. Và như câu tục ngữ xưa: “Có vay có trả, có qua có lại” – Iran muốn mọi thiệt hại phải được tính toán sòng phẳng trước khi nói đến hòa bình.

Tehran bác bỏ ngừng bắn: “Không thể đàm phán với kẻ phá vỡ thỏa thuận”
Không dừng lại ở đó, truyền thông bán chính thức của Iran còn khẳng định rõ: Tehran không chấp nhận ngừng bắn trong giai đoạn hiện tại. Lý do được đưa ra mang tính nguyên tắc: không thể đàm phán với những đối tác từng phá vỡ cam kết trong quá khứ.
Theo nguồn tin từ Fars News, Iran cho rằng việc bước vào đàm phán lúc này là “không logic”, khi phía đối phương chưa đạt được mục tiêu chiến lược. Điều này cũng hàm ý rằng Tehran tin rằng mình đang nắm lợi thế, hoặc ít nhất chưa bị dồn vào thế phải xuống thang.

Một câu nói đáng chú ý được trích dẫn: Iran sẽ kết thúc chiến tranh khi chính họ quyết định, và khi các điều kiện của họ được đáp ứng. Điều này là lời đáp trả trực diện với những phát biểu từ phía Mỹ, đặc biệt là Tổng thống Donald Trump – người cho rằng cả hai bên đều muốn đạt được thỏa thuận.
Ở đây có thể thấy rõ sự khác biệt: Washington nói “hãy đàm phán”, còn Tehran đáp lại “đàm phán khi chúng tôi thấy cần”. Thế cờ vì vậy vẫn giằng co, “kẻ tám lạng, người nửa cân”.

Mỹ tung đề xuất 15 điểm, đàm phán qua trung gian Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ
Trong khi Iran đưa ra điều kiện, phía Mỹ cũng không đứng yên. Washington đã chuyển một bản đề xuất gồm 15 điểm tới Tehran thông qua Pakistan – một quốc gia đóng vai trò trung gian quan trọng trong vòng xoáy ngoại giao hiện nay.
Các nội dung chính trong đề xuất bao gồm: hạn chế năng lực quân sự của Iran, chấm dứt hỗ trợ cho các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực, và đặc biệt là yêu cầu Iran công nhận quyền tồn tại của Israel. Ngoài ra, Mỹ cũng muốn kiểm soát uranium làm giàu cao – yếu tố then chốt trong chương trình hạt nhân Iran.
Tổng thống Trump cho biết hai bên đã đạt được “những điểm đồng thuận lớn”, và khẳng định Iran đã cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, ông không tiết lộ cụ thể đối tác đàm phán phía Iran là ai – chỉ nói đó là một “nhân vật đáng kính” nhưng không phải lãnh tụ tối cao.
Các cuộc đàm phán dự kiến có thể diễn ra tại Pakistan hoặc Thổ Nhĩ Kỳ, với sự tham gia của Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Jared Kushner và đặc phái viên Steve Witkoff. Tuy nhiên, mọi kế hoạch vẫn còn “biến số”, bởi Tehran chưa chính thức đồng ý ngồi vào bàn đàm phán.
Ngoại giao lúc này giống như một ván cờ tướng: “chưa đánh đã tính đường lui”, nhưng chỉ cần một nước sai, cả bàn cờ có thể sụp đổ.

Israel lo Mỹ “xuống thang”, vẫn tiếp tục mở rộng mục tiêu quân sự
Trong khi Mỹ thúc đẩy đàm phán, Israel lại tỏ ra nghi ngại. Các nguồn tin cho biết Tel Aviv lo Washington có thể áp đặt một lệnh ngừng bắn kéo dài một tháng để tạo điều kiện thương lượng – điều mà Israel cho là chưa phù hợp với thực tế chiến trường.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu dự kiến họp nội các an ninh để đánh giá tình hình, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cùng Tổng tham mưu trưởng Eyal Zamir đã phê duyệt thêm các mục tiêu tấn công tại Iran.
Một nguồn tin Israel nhận định thẳng thắn: “Những gì Iran sẵn sàng nhượng bộ không đạt mức tối thiểu mà Mỹ yêu cầu.” Điều này cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn còn rất lớn.
Dù vậy, Israel vẫn đánh giá tích cực một số điểm trong đề xuất của Mỹ, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân Iran và việc kiểm soát các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực.
Tình hình hiện tại giống như “trống đánh xuôi, kèn thổi ngược”: Mỹ muốn hạ nhiệt, Israel vẫn sẵn sàng leo thang.

Eo biển Hormuz – “yết hầu dầu mỏ” trở thành con bài chiến lược của Iran
Tâm điểm của cuộc khủng hoảng không chỉ nằm trên bàn đàm phán, mà còn ở eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ toàn cầu. Iran đã biến tuyến đường này thành một công cụ gây áp lực mạnh mẽ.
Tehran tuyên bố sẽ tiếp tục thu phí đối với các tàu đi qua, đồng thời yêu cầu các quốc gia phải phối hợp với họ để đảm bảo an toàn. Một số báo cáo cho biết đã có tàu phải trả tới 2 triệu USD để được “đi qua an toàn”.
Dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng tàu qua khu vực vẫn giảm mạnh so với trước chiến tranh, dù đã có dấu hiệu phục hồi nhẹ. Ít nhất 16 vụ tấn công vào tàu đã được ghi nhận kể từ khi xung đột bùng phát.
Iran dường như đang áp dụng chiến lược “đóng mở có kiểm soát”, vừa gây sức ép, vừa tránh leo thang toàn diện. Đây là kiểu chiến thuật “nắm cổ chai” – bóp nhẹ nhưng đủ khiến cả thế giới phải chú ý.
Như câu nói xưa: “Nhất thủy, nhì hỏa” – ai kiểm soát được đường nước, người đó nắm quyền sinh sát.

Khủng hoảng lan sang thương mại toàn cầu: vận chuyển gấp 3 lần, chi phí tăng gấp 4
Không chỉ dầu mỏ, chuỗi cung ứng toàn cầu cũng đang chịu cú sốc lớn. Các tàu hàng từ Trung Quốc đến Trung Đông hiện phải đi đường vòng qua châu Phi, Địa Trung Hải rồi xuống Biển Đỏ – kéo dài thời gian vận chuyển từ 20 ngày lên tới 60 ngày.
Chi phí vận chuyển một container 40 feet tăng vọt lên hơn 5.800 USD – gần gấp 4 lần so với trước đó. Hàng hóa như thực phẩm, dược phẩm bị chậm trễ nghiêm trọng, trong khi các đoàn xe tải phải nối dài để trung chuyển qua Saudi Arabia.
Nguy cơ tấn công từ lực lượng Houthi tại Bab-el-Mandeb càng khiến tuyến đường trở nên nguy hiểm, buộc các hãng tàu phải chọn lộ trình dài và tốn kém hơn.


Vé máy bay có nguy cơ tăng giá cuối mùa hè nếu chiến sự Trung Đông kéo dài
Hãng hàng không giá rẻ EasyJet vừa đưa ra cảnh báo rằng hành khách nên đặt vé sớm để tránh nguy cơ giá vé tăng cao vào cuối mùa hè, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Theo đại diện của hãng, mức giá vé trong thời gian tới rất khó dự đoán vì phụ thuộc vào nhiều yếu tố như năng lực khai thác, chi phí vận hành và nhu cầu thị trường. Tuy nhiên, khả năng cao là những ai đặt vé sớm sẽ có cơ hội mua được giá tốt hơn.
Giám đốc điều hành Kenton Jarvis cho biết trong ngắn hạn, hành khách vẫn được “bảo vệ” phần nào trước biến động giá nhiên liệu nhờ EasyJet đã thực hiện các hợp đồng phòng ngừa rủi ro (hedging) đối với nhiên liệu bay trong vài tháng tới. Tuy nhiên, nếu chiến tranh tiếp tục kéo dài, chi phí nhiên liệu tăng cao sẽ dần dần “thẩm thấu” vào giá vé và người tiêu dùng sẽ bắt đầu cảm nhận rõ tác động này vào giai đoạn cuối mùa hè.
Trước đó, Jarvis cũng khẳng định hãng sẽ không áp dụng phụ phí nhiên liệu, bởi điều này đi ngược lại mô hình hàng không giá rẻ mà EasyJet theo đuổi. Dù vậy, áp lực từ chi phí nhiên liệu tăng vẫn là yếu tố không thể tránh khỏi trong dài hạn.
Toàn ngành hàng không hiện đang nỗ lực giữ ổn định giá vé cho hành khách trong bối cảnh giá dầu leo thang mạnh do eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi chiến sự. Nếu tình hình không sớm được kiểm soát, áp lực chi phí sẽ tiếp tục gia tăng và có thể buộc các hãng phải điều chỉnh giá trong thời gian tới.


Châu Âu đối mặt nguy cơ thiếu năng lượng từ tháng tới nếu chiến sự Iran kéo dài
Lãnh đạo một tập đoàn dầu khí lớn cùng Bộ trưởng Kinh tế Đức đã đồng loạt cảnh báo rằng châu Âu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt năng lượng ngay từ tháng tới nếu cuộc chiến tại Trung Đông không sớm kết thúc. Xung đột bùng phát từ ngày 28/2 tại khu vực giàu dầu mỏ này đã bắt đầu ảnh hưởng rõ rệt đến nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Theo CEO của Shell, nguồn cung nhiên liệu máy bay đã bị gián đoạn đầu tiên, tiếp theo là dầu diesel và sau đó có thể là xăng. Những tác động này không diễn ra đồng loạt mà lan dần theo từng khu vực: Nam Á chịu ảnh hưởng trước, sau đó đến Đông Nam Á, Đông Bắc Á và dự kiến sẽ lan mạnh sang châu Âu trong tháng 4.
Nguyên nhân chính đến từ việc eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu và khí hóa lỏng toàn cầu – gần như bị tê liệt, cùng với các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng trong khu vực Trung Đông. Điều này khiến chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng.
Về phía châu Âu, Bộ trưởng Kinh tế Đức cho biết hiện tại vẫn chưa ghi nhận tình trạng thiếu hụt về khối lượng năng lượng, nhưng cảnh báo rằng nếu chiến sự tiếp tục kéo dài, tình trạng thiếu cung có thể xuất hiện vào khoảng tháng 4 hoặc tháng 5. Điều này cho thấy châu Âu đang đứng trước nguy cơ bị ảnh hưởng muộn hơn, nhưng không thể tránh khỏi làn sóng khủng hoảng năng lượng nếu xung đột không được kiểm soát kịp thời.


Giá xăng Mỹ tăng nhẹ nhưng áp lực tăng giá lớn vẫn còn phía trước
Giá xăng bán lẻ tại Mỹ mới đây chỉ tăng nhẹ thêm 0,6 cent, đưa mức giá trung bình của xăng thường lên khoảng 3,98 USD/gallon theo số liệu từ AAA. Đây là mức tăng nhỏ nhất kể từ ngày 1/3 – thời điểm ngay sau khi chiến sự tại Iran bùng phát.
Tuy nhiên, nếu nhìn rộng hơn, giá xăng đã tăng mạnh trong suốt tháng qua, với mức tăng lên tới 1,01 USD/gallon. Đây là mức tăng theo tháng lớn hơn bất kỳ đợt tăng nào từng xảy ra trong năm 2022 sau khi Nga tấn công Ukraine, hay thậm chí so với cú sốc năng lượng sau bão Katrina năm 2005. Nguyên nhân chính đến từ việc eo biển Hormuz bị đóng lại do các cuộc phản công của Iran, làm gián đoạn nguồn cung dầu toàn cầu.
Đợt tăng nhẹ gần nhất diễn ra sau khi giá dầu và xăng kỳ hạn giảm mạnh vào đầu tuần, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố có tiến triển trong đàm phán với Tehran. Tuy nhiên, phía truyền thông nhà nước Iran đã bác bỏ thông tin này, khiến thị trường vẫn trong trạng thái bất ổn.
Áp lực tăng giá có thể sớm quay trở lại khi giá dầu đã tăng trở lại trong ngày thứ Ba, cùng với đó là giá xăng và dầu diesel kỳ hạn tăng mạnh sau vụ nổ và cháy tại một nhà máy lọc dầu lớn của Valero ở Texas – một trong những cơ sở lọc dầu quan trọng nhất nước Mỹ.
Dù Mỹ là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất thế giới và không phụ thuộc nhiều vào nguồn cung Trung Đông, giá xăng trong nước vẫn bị chi phối bởi thị trường toàn cầu. Vì xăng được sản xuất từ dầu thô, nên bất kỳ biến động nào của giá dầu cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến giá tại trạm bơm. Ngay cả khi giá dầu hạ nhiệt, người tiêu dùng cũng phải chờ một thời gian để mức giá mới phản ánh đầy đủ trên thị trường bán lẻ.


Thủ tướng Tây Ban Nha chỉ trích Mỹ và Israel, gọi chiến tranh Iran là “phi pháp và bất công”
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã công khai chỉ trích các hành động quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran trong bài phát biểu trước Quốc hội, cho rằng đây là một cuộc chiến “bất công và phi pháp”. Là một trong những lãnh đạo châu Âu phản đối mạnh mẽ cuộc xung đột, ông nhấn mạnh rằng các chiến dịch quân sự này đã làm suy yếu luật pháp quốc tế, gây bất ổn khu vực Trung Đông và thậm chí làm bùng phát lại các điểm nóng như Iraq và Lebanon.
Ông Sánchez cũng cho rằng chính sách của Mỹ và Israel đã khiến các quốc gia vùng Vịnh trở nên mất an ninh và dễ tổn thương hơn, do những quyết định từ Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Theo ông, thay vì mang lại ổn định, các hành động quân sự lại làm gia tăng rủi ro và căng thẳng trong khu vực.
Đáng chú ý, nhà lãnh đạo Tây Ban Nha còn cáo buộc rằng cuộc chiến này gián tiếp giúp Nga hưởng lợi trong cuộc xung đột tại Ukraine. Ông lập luận rằng giá nhiên liệu tăng cao và việc nới lỏng các lệnh trừng phạt – theo cách nhìn của ông – đã tạo điều kiện để Nga gia tăng nguồn thu tài chính.
Lập trường của Tây Ban Nha trong suốt cuộc chiến vẫn nhất quán khi từ chối cho Mỹ sử dụng căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón tại Andalucía. Động thái này đã khiến Tổng thống Trump phản ứng gay gắt, chỉ trích ban lãnh đạo Tây Ban Nha và thậm chí kêu gọi cắt đứt toàn bộ quan hệ thương mại với nước này.
Tuy vậy, ông Sánchez khẳng định Tây Ban Nha sẽ không thay đổi quan điểm, nhấn mạnh rằng việc là đồng minh không đồng nghĩa với việc im lặng trước những điều đi ngược lại nguyên tắc chung. Theo ông, tình bạn và liên minh thực sự đòi hỏi phải có đủ dũng khí để lên tiếng khi con đường đang đi là sai lầm.


Úc tạm dừng cấp visa du lịch cho công dân Iran trong 6 tháng
Chính phủ Úc đã quyết định tạm thời ngừng cho công dân Iran nhập cảnh bằng visa du lịch, theo thông báo của Bộ trưởng Nội vụ nước này. Lệnh hạn chế sẽ có hiệu lực từ thứ Năm và kéo dài trong vòng 6 tháng.
Theo giải thích từ phía chính phủ, lý do chính của quyết định này là lo ngại rằng một số du khách Iran có thể “không thể hoặc không muốn rời khỏi Úc khi visa hết hạn”. Đây được xem là biện pháp phòng ngừa trong bối cảnh tình hình toàn cầu đang biến động nhanh chóng.
Dù vậy, không phải tất cả công dân Iran đều bị cấm nhập cảnh. Những người sở hữu visa dài hạn hoặc có người thân trực tiếp như vợ/chồng hoặc con cái tại Úc vẫn có thể được phép nhập cảnh theo các diện phù hợp.
Hiện có khoảng 7.000 công dân Iran đang nắm giữ visa du lịch để đến Úc. Quyết định mới của chính phủ vì vậy có thể ảnh hưởng đáng kể đến kế hoạch di chuyển của nhóm này trong thời gian tới.
Trước đó, Úc từng cấp quy chế tị nạn chính trị cho 7 thành viên của đội tuyển bóng đá nữ Iran, tuy nhiên sau đó có 5 người đã thay đổi quyết định và từ bỏ yêu cầu tị nạn.
Động thái của chính phủ Úc đã vấp phải chỉ trích từ một số chính trị gia đối lập. Đại diện của đảng Xanh cho rằng đây là quyết định “khắc nghiệt và không công bằng”, nhằm ngăn chặn người Iran nộp đơn xin tị nạn ngay sau khi nhập cảnh. Theo quan điểm này, phần lớn những người tìm kiếm tị nạn từ các quốc gia có chế độ kiểm soát chặt chẽ thường phải xin visa trước, sau đó mới nộp đơn xin bảo hộ khi đã đặt chân tới quốc gia tiếp nhận.


Nhật Bản xả kho dự trữ dầu quy mô lớn để đối phó khủng hoảng Hormuz
Trong bối cảnh Iran tiếp tục siết chặt eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng của thế giới – chính phủ Nhật Bản đã quyết định bắt đầu xả lượng dầu dự trữ quốc gia tương đương 30 ngày tiêu thụ kể từ thứ Năm. Đây là một phần trong kế hoạch lớn hơn, cho phép giải phóng tổng cộng tới 45 ngày dự trữ – mức cao nhất từ trước đến nay – đồng thời huy động thêm nguồn từ các kho dự trữ của khu vực tư nhân nhằm giảm thiểu gián đoạn đối với nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.
Nhật Bản hiện sở hữu một trong những kho dự trữ dầu lớn nhất toàn cầu, với tổng lượng tương đương khoảng 254 ngày tiêu thụ nếu tính cả nguồn của chính phủ và doanh nghiệp. Tuy nhiên, quốc gia này vẫn phụ thuộc hơn 90% vào nguồn nhập khẩu dầu từ Trung Đông, khiến họ đặc biệt dễ bị tổn thương trước những biến động do cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran gây ra.
Dù chưa áp dụng các biện pháp tiết kiệm năng lượng bắt buộc, chính phủ Nhật đã cảnh báo người dân không nên tích trữ hàng hóa thiết yếu như giấy vệ sinh trong bối cảnh lo ngại gián đoạn nguồn cung. Trong khi đó, giá nhiên liệu trong nước đã tăng lên mức kỷ lục khoảng 190 yên/lít, buộc chính phủ phải triển khai các gói trợ giá nhằm giữ giá xăng ở mức khoảng 170 yên/lít.
So với nhiều quốc gia khác trong khu vực, Nhật Bản được đánh giá là chuẩn bị tốt hơn trước nguy cơ khủng hoảng năng lượng, phần lớn nhờ những bài học đắt giá từ các cú sốc dầu mỏ trong thập niên 1970. Cuộc khủng hoảng năm 1973, sau chiến tranh Trung Đông, đã khiến giá dầu tăng gấp bốn lần chỉ trong vài tháng, kéo theo tình trạng lạm phát đình trệ toàn cầu và giáng đòn mạnh vào nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu như Nhật Bản.
Hệ quả khi đó rất nghiêm trọng: tăng trưởng kinh tế bị chững lại, tình trạng mua tích trữ lan rộng và đến năm 1974, kinh tế Nhật lần đầu tiên suy giảm kể từ sau Thế chiến II. Cú sốc thứ hai vào năm 1979 tiếp tục đẩy giá dầu tăng cao, nhưng lúc này Nhật Bản đã bắt đầu thích nghi bằng cách đầu tư vào hiệu quả năng lượng, đa dạng hóa nguồn cung và xây dựng hệ thống dự trữ chiến lược – những yếu tố đang giúp nước này ứng phó tốt hơn trong cuộc khủng hoảng hiện nay.


Kim Jong Un: Chiến tranh Iran chứng minh Triều Tiên đúng khi giữ vũ khí hạt nhân
Nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un tuyên bố rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Iran là bằng chứng rõ ràng cho thấy quyết định duy trì vũ khí hạt nhân của Bình Nhưỡng là hoàn toàn đúng đắn. Phát biểu trước Quốc hội Triều Tiên, ông cáo buộc Washington tiến hành “các hành vi khủng bố và xâm lược do nhà nước bảo trợ”.
Theo ông Kim, tình hình hiện tại đã chứng minh Triều Tiên có lý khi từ chối những sức ép và lời kêu gọi “mật ngọt” từ phía Mỹ nhằm từ bỏ kho vũ khí hạt nhân. Ông nhấn mạnh rằng vị thế hạt nhân của Triều Tiên hiện nay là “không thể đảo ngược”.
Quan điểm của Bình Nhưỡng cho rằng các quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân sẽ dễ bị tổn thương trước sức mạnh quân sự của Mỹ, trong khi những nước có năng lực hạt nhân có thể tạo ra sức răn đe hiệu quả. Cuộc xung đột tại Iran càng củng cố lập luận này trong mắt lãnh đạo Triều Tiên.
Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây phát tín hiệu sẵn sàng nối lại đối thoại với Triều Tiên, khơi lại kênh ngoại giao đã đình trệ từ năm 2019. Đồng thời, Thủ tướng Hàn Quốc cũng đã có chuyến thăm Washington để thảo luận về khả năng tái khởi động đàm phán và phối hợp chiến lược đối phó với chương trình vũ khí của Bình Nhưỡng.
Tuy nhiên, những phát biểu mới nhất của Kim Jong Un cho thấy nếu các cuộc gặp trong tương lai diễn ra, chúng sẽ rất khác so với trước đây. Ông để ngỏ khả năng đối thoại với Mỹ, nhưng với điều kiện Washington phải công nhận Triều Tiên là một cường quốc hạt nhân và từ bỏ điều mà Bình Nhưỡng gọi là “chính sách thù địch”.
Trong thời gian gần đây, Triều Tiên cũng liên tục phô diễn sức mạnh quân sự với hàng loạt vụ thử vũ khí quy mô lớn, bao gồm tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến mới và các loạt rocket được mô tả là có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.


Trung Quốc kêu gọi Iran sớm đàm phán hòa bình, lo ngại chi phí kinh tế leo thang
Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã kêu gọi Iran nhanh chóng khởi động các cuộc đàm phán hòa bình trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Iran Abbas Araghchi, diễn ra theo đề nghị từ phía Tehran. Bắc Kinh nhấn mạnh rằng việc nối lại đối thoại không chỉ phục vụ lợi ích của người dân Iran mà còn phù hợp với mong muốn chung của cộng đồng quốc tế.
Trong cuộc trao đổi, phía Trung Quốc cho rằng tất cả các bên cần tận dụng mọi cơ hội để thúc đẩy hòa bình và sớm mở lại kênh đàm phán, trong bối cảnh chiến sự đang gây ra những tác động nghiêm trọng đến khu vực và toàn cầu. Trung Quốc từ nhiều tuần qua đã liên tục kêu gọi chấm dứt xung đột, phản đối các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, đồng thời kêu gọi ngừng bắn và lên án các hành động tấn công nhằm vào dân thường và mục tiêu phi quân sự. Tuy nhiên, Bắc Kinh vẫn tránh chỉ trích trực tiếp các hành động quân sự đáp trả từ phía Iran.
Những phát biểu của Ngoại trưởng Trung Quốc cũng phản ánh phần nào sự lo ngại ngày càng tăng của Bắc Kinh trước những hệ lụy kinh tế do cuộc chiến gây ra, đặc biệt là việc thị trường năng lượng toàn cầu biến động mạnh, cùng với tình trạng gián đoạn vận tải và hàng không quốc tế. Là quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, Trung Quốc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ việc Iran đóng eo biển Hormuz và các cuộc tấn công tại khu vực vùng Vịnh.
Về phía Iran, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cho biết Tehran sẵn sàng hướng tới một lệnh ngừng bắn toàn diện thay vì chỉ là giải pháp tạm thời. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh Iran sẽ tiếp tục bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời kiên quyết duy trì lập trường cho đến khi những bên bị coi là “gây hấn” phải trả giá cho hành động của mình.


Iran muốn đàm phán với Phó Tổng thống JD Vance, không tin tưởng Kushner và Witkoff
Các đại diện của Iran đã chuyển thông điệp tới chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng họ không muốn quay lại bàn đàm phán với đặc phái viên Steve Witkoff hay Jared Kushner – con rể của Tổng thống – mà ưu tiên làm việc với Phó Tổng thống JD Vance. Thông tin này được truyền qua các kênh hậu trường, phản ánh mức độ thiếu tin tưởng của Tehran sau khi các cuộc đàm phán trước đó sụp đổ và dẫn tới các hành động quân sự từ phía Mỹ và Israel.
Theo các nguồn tin khu vực, Iran cho rằng các cuộc trao đổi có sự tham gia của Witkoff và Kushner sẽ khó đạt kết quả do khoảng cách niềm tin quá lớn. Trong khi đó, JD Vance được nhìn nhận là người có xu hướng ủng hộ việc chấm dứt chiến tranh nhanh chóng hơn so với các nhân vật khác trong đội ngũ của Mỹ, bao gồm cả Ngoại trưởng Marco Rubio.
Một nguồn tin cho biết nhận định chung là Vance có thể sẽ tập trung vào việc tìm giải pháp kết thúc xung đột, thay vì kéo dài các điều kiện đàm phán phức tạp. Tuy nhiên, ngay cả những bên ủng hộ kịch bản này cũng thừa nhận rằng việc đạt được một thỏa thuận không hề dễ dàng và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Dù vậy, thực tế là phía Iran có thể sẽ không có nhiều lựa chọn, bởi quyết định cuối cùng về thành phần đàm phán vẫn thuộc về Tổng thống Trump. Phát ngôn viên Nhà Trắng xác nhận rằng các nhân vật như Vance, Rubio, Witkoff và Kushner đều sẽ tham gia vào tiến trình này.
Hiện tại, khả năng diễn ra một cuộc gặp giữa Mỹ và Iran tại Islamabad trong tuần này vẫn còn bỏ ngỏ. Dù có những nỗ lực thúc đẩy cuộc gặp, nhiều nguồn tin cho rằng triển vọng thực tế vẫn chưa rõ ràng và có thể khó thành hiện thực trong thời gian ngắn.

Theo như ngành dược phẩm của cả thế giới hiện đang phụ thuộc không nhỏ vào Trung Quốc trong lĩnh vực thử nghiệm lâm sàng, sản xuất các loại thuốc mới cũng như các hoạt chất được sử dụng trong các loại thuốc đó. Có thể nói, thì giờ Trung Quốc đã khẳng định vị thế là một trong những trung tâm nghiên cứu và sản xuất thuốc tân dược hàng đầu thế giới dù vốn từ lâu chỉ được biết đến với khả năng sao chép đáng kinh ngạc, khiến Trung Quốc đã vượt phương Tây trong lĩnh vực thuốc tân dược như thế nào?.

Ngành thuốc tân dược của Trung Quốc đã phát triển đến mức nào?

Năm 2024, Trung Quốc ghi nhận 7.100 thử nghiệm lâm sàng, so với 6.000 tại Hoa Kỳ, theo nền tảng quốc tế về thử nghiệm lâm sàng của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Ung thư học, miễn dịch học, các bệnh hiếm gặp… trong chưa đầy mười năm, Trung Quốc đã gia nhập cùng Hoa Kỳ và châu Âu vào nhóm các quốc gia phát triển nhiều phương pháp điều trị và các loại thuốc mới nhất. Về chữa trị ung thư, trong số 2.162 thử nghiệm lâm sàng về căn bệnh này được khởi động trên toàn thế giới, thì hơn 1/3 (39%) được tiến hành tại Trung Quốc. Nước này cũng đang tăng tốc trong lĩnh vực liệu pháp gene, và đã đạt được một kỳ tích gây chấn động thế giới vào cuối năm 2023 khi khôi phục thính lực cho trẻ em bị điếc, về đích trước các nhóm nghiên cứu phương Tây.

Xét về tốc độ phát triển các loại thuốc mới trong những năm gần đây, Trung Quốc cũng đang trên đà tăng. Theo tổng kết của báo Pháp Les Echos, Trung Quốc đã phát triển 7 loại thuốc mới vào năm 2020, 18 loại vào năm 2021, 25 vào năm 2023 và 28 vào năm 2024. Trong khi đó, lĩnh vực này tại Mỹ lại đang sụt giảm đều đặn, từ 39 loại thuốc mới vào năm 2020, xuống còn 35 vào năm 2021, rồi còn 28 vào năm 2023 và 25 vào năm 2024, chính thức xếp sau Trung Quốc. Còn châu Âu thì vẫn dậm chân tại chỗ, với 18 loại thuốc mới vào năm 2020 và con số này không thay đổi vào 4 năm sau.

Không chỉ tung ra thị trường các loại thuốc mới, Trung Quốc còn cung cấp những hoạt chất chính để sản xuất các loại thuốc trên toàn thế giới. Các loại thuốc do Đức, Mỹ hay Ấn Độ sản xuất phần lớn chứa các thành phần có xuất xứ từ Trung Quốc. Hiện nay, ba phần tư (76%) tổng số hoạt chất nhập khẩu vào Đức để sản xuất kháng sinh có nguồn gốc từ Trung Quốc, theo một báo cáo của Hiệp hội Dược phẩm Đức Pro Generika.

Điều này không chỉ khiến các nước phụ thuộc vào Trung Quốc mà còn giúp Bắc Kinh có vị thế độc tôn trong việc sản xuất một vài loại thuốc. Có thể lấy ví dụ về Metformin, một loại thuốc điều trị bệnh tiểu đường, bởi một thành phần then chốt của loại thuốc này gần như chỉ được sản xuất tại Trung Quốc. Năm trong số sáu nhà sản xuất lớn nhất thế giới đều đặt trụ sở tại đây.

Thuốc tân dược của Trung Quốc có đáng tin hay không?

Trước những số liệu này, không ít người vẫn tự hỏi liệu các loại thuốc và hoạt chất của Trung Quốc có đáng tin hay không. Đài FranceInfo đã phỏng vấn bác sĩ Yungan Tao, hiện làm việc tại Trung tâm Ung thư Gustave Roussy ở thành phố Villejuif, Pháp, người theo dõi rất sát những tiến bộ trong hoạt động nghiên cứu của Trung Quốc. Ông nhận định : “Có thể nói trình độ của Trung Quốc đã tương đương với Mỹ và tôi nghĩ là đã vượt châu Âu rồi. Hơn nữa, ở đó, cơ quan chức năng Trung Quốc thúc đẩy rất mạnh đổi mới sáng tạo. Ở Trung Quốc, họ đã đạt được rất, rất nhiều tiến bộ.” Minh họa cho nhận định của mình, bác sĩ Yun Gan Tao đã lấy ví dụ về một loại thuốc mà Trung Quốc đã phát triển, có khả năng nhắm cực kỳ chính xác vào các khối u. Ông nói : “Đây là lần đầu tiên trên thế giới người ta thử nghiệm loại thuốc này, và nó rất hiệu quả. Với tất cả các bệnh nhân mà tôi đã điều trị cho đến nay, đều có hiệu quả. Mỗi tuần, chúng tôi đều thấy khối u thu nhỏ lại.”

Điều gì đã mang lại thành công này cho Bắc Kinh?

Đầu tiên cần nhắc tới chiến lược của chính quyền Trung Quốc. Từ giữa những năm 2010, chính quyền Trung Quốc đã xác định công nghiệp dược sinh học là một lĩnh vực chiến lược, huy động các khoản trợ cấp, tín dụng công và các quỹ đầu tư Nhà nước để hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm lâm sàng và công nghiệp hóa. Nhờ đó, mỗi thành phố lớn đều có cụm doanh nghiệp công nghệ sinh học (biotech) riêng, với nhiều cơ chế hỗ trợ khác nhau.

Tại cụm công nghệ Trung Quan Thôn (Zhongguancun) ở Bắc Kinh, mỗi dự án nghiên cứu đủ điều kiện đều có thể được nhận các khoản trợ cấp lên tới vài triệu euro, mà không cần Nhà nước tham gia vào vốn điều lệ. Thông qua các thỏa thuận, doanh nghiệp có thể tiếp cận các thiết bị của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc hoặc được hưởng mức giá đã đàm phán cho các động vật thí nghiệm biến đổi gen. Sau đó, chính quyền các thành phố sẽ đảm nhiệm việc tìm bệnh viện đại học công lập phù hợp để tiến hành thử nghiệm lâm sàng. Các doanh nghiệp được dán nhãn “công nghệ cao” được hưởng mức thuế lợi nhuận 15% (thay vì 25% đối với các doanh nghiệp thông thường), còn người lao động của họ có thể được hưởng các hỗ trợ về nhà ở.

Nhà nước Trung Quốc cũng đã cải cách sâu rộng khung pháp lý, bằng cách đẩy nhanh các thủ tục cấp phép lưu hành thuốc và công nhận các nghiên cứu lâm sàng được tiến hành trong nước thay vì ở nước ngoài, qua đó rút ngắn thời gian tiếp cận bệnh nhân tới vài năm.

Chính quyền cũng đóng vai trò then chốt trong việc phổ biến các phương pháp điều trị: việc một loại thuốc được đưa vào danh mục quốc gia các sản phẩm được hoàn trả chi phí sẽ bảo đảm cho phòng thí nghiệm sáng chế ra dược phẩm đó một thị trường khổng lồ… với điều kiện chấp nhận giảm giá đáng kể, từ 30% đến 70%. Không ít phòng thí nghiệm phương Tây đã không ngần ngại chuyển hoạt động sản xuất các loại thuốc đổi mới sang Trung Quốc để các sản phẩm của mình được ghi tên vào danh mục này.

Ngoài ra, dân số rất đông và mật độ cao của các bệnh viện công lập còn giúp đẩy nhanh việc thử nghiệm lâm sàng. Các thử nghiệm tại đây diễn ra nhanh hơn và ít tốn kém hơn. Các công ty công nghệ sinh học Trung Quốc còn được hưởng lợi từ một kho dữ liệu di truyền khổng lồ của 1,4 tỷ người — những dữ liệu được xem là một “tài nguyên quốc gia” và nằm dưới sự kiểm soát của Nhà nước kể từ luật An ninh Sinh học năm 2020.

Cuối cùng, sự nâng cấp toàn diện của ngành công nghiệp dược phẩm Trung Quốc còn dựa trên việc tích hợp nhanh chóng trí tuệ nhân tạo (AI). Những công ty như BioMap, được thành lập năm 2020 bởi nhà sáng lập công cụ tìm kiếm Bách Độ (Baidu) là Lý Ngạn Hoành (Robin Li), và dựa trên một kho dự trữ lớn các chip Nvidia của Mỹ, đang phát triển các nền tảng AI có khả năng phân tích khối lượng lớn dữ liệu sinh học của bệnh nhân, dự đoán hiệu quả và độc tính của các phân tử thuốc, qua đó tiếp tục rút ngắn thời gian chuyển từ phòng thí nghiệm sang giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.

Vì sao châu Âu dần chuyển dịch sản xuất thuốc sang Trung Quốc?

Tại Pháp và nhiều nước châu Âu, các nhà máy sản xuất thuốc đã dần dần được chuyển dịch sang Trung Quốc để giảm giá thành. Trả lời đài FranceInter, ông Bruno Bonnemain, thành viên Viện Dược phẩm Quốc gia Pháp nhận định : “Hầu hết thuốc trên thị trường Pháp được sản xuất ở nước ngoài, đặc biệt là ở châu Á, cụ thể là ở Trung Quốc, bởi vì đó là nơi họ sản xuất các hoạt chất, các thành phần thiết yếu của những loại thuốc này. Cụ thể hơn, các hoạt chất chủ yếu được sản xuất ở những quốc gia đó vì lý do chi phí, nhưng cũng vì lý do môi trường. Và vì vậy, hầu hết các nhà sản xuất đã quyết định chuyển địa điểm sản xuất (sang Trung Quốc) từ vài năm trước.”

Ngoài việc tối ưu hóa lợi nhuận hay giữ chân khách hàng, còn phải thể kể tới chính sách “ép” giá của Nhà nước. Ông Bonnemain nhận định : “Tôi cho rằng trong nhiều năm qua Nhà nước đã ra chính sách liên tục hạ giá để chấp nhận các sản phẩm mới rất đắt tiền. Và tôi nghĩ rằng chính sách này có điểm bất cập. Chúng ta đã liên tục hạ giá các sản phẩm cũ qua từng năm. Và do đó, các nhà sản xuất, để vẫn có thể duy trì các sản phẩm này trên thị trường, buộc phải tìm ra những giải pháp để giảm chi phí sản xuất của các sản phẩm đó. Một trong những cách làm là thuê ở bên ngoài. Thuê ở châu Á hoặc nơi khác, nhưng nhìn chung là thuê ngoài toàn bộ khâu sản xuất.” Tại Trung Quốc hoặc Ấn Độ, các thành phần hóa học và viên nén có thể được sản xuất với chi phí thấp hơn đáng kể. Chi phí lao động ở đó cũng rẻ hơn và các quy định về môi trường ít khắt khe hơn.

Để hiểu được lý do vì sao chính phủ Pháp muốn giảm giá thuốc, cần biết rằng tại nhiều nước châu Âu, Nhà nước chi trả phần lớn tiền thuốc thông qua bảo hiểm y tế. Quỹ dành cho tiền thuốc là có hạn, không thể tăng liên tục, trong khi các loại thuốc mới ra lại có giá rất đắt. Do vậy để có thể có tiền chi trả cho các loại thuốc mới, Nhà nước nghĩ đến việc “ép” giá các loại thuốc cũ. Thuốc cũ là những loại thuốc đã hết bảo hộ bởi bằng sáng chế, hoặc đã được lưu hành từ lâu với nhu cầu ổn định.

Đâu là những mối nguy tiềm tàng từ sự chuyển dịch này?

Đầu tiên cần kể tới việc tụt hậu về năng lực nghiên cứu và sản xuất. Pháp vẫn duy trì được những năng lực trong lĩnh vực nghiên cứu dược phẩm, nhưng năng lực sản xuất dược phẩm đã suy yếu dần theo thời gian. Những năm 2000 và 2010 chứng kiến hàng loạt vụ đóng cửa nhà máy dược phẩm. Các đợt chuyển dịch sản xuất ra nước ngoài nối tiếp nhau đã khiến hàng nghìn nhân viên trong ngành công nghiệp dược chịu cảnh thất nghiệp. Chẳng hạn, một cơ sở đặt tại Villeneuve-la-Garenne (tỉnh Hauts-de-Seine, ngoại ô phía tây bắc Paris), chuyên sản xuất heparin — một chất chống đông máu — vửa phải đóng cửa và nhiều kế hoạch cắt giảm lao động (PSE) được tiến hành. Chúng cũng làm suy yếu hệ sinh thái nghiên cứu, khi làm lỏng lẻo các mối liên kết giữa phòng thí nghiệm, sản xuất và đổi mới. Về lâu dài, chính năng lực của quốc gia trong việc định hình các lựa chọn về y tế công cộng cũng bị hạn chế.

Bên cạnh đó còn có nỗi lo Trung Quốc có thể “khóa van” nguồn cung ứng thuốc đối với Liên Hiệp Châu Âu. Ý định của Bắc Kinh trong việc khai thác sự phụ thuộc kinh tế như một công cụ gây sức ép đã từng thể hiện rõ trong cuộc xung đột thuế quan với tổng thống Mỹ Donald Trump khi chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã áp đặt các hạn chế đối với xuất khẩu đất hiếm.

Nghị sĩ Đức Michael Müller nhận định rằng sự phụ thuộc này khiến các quốc gia châu Âu dễ bị tổn thương trước các gián đoạn nguồn cung ứng. Trong trường hợp khủng hoảng y tế, căng thẳng địa chính trị hoặc nếu Bắc Kinh quyết định ưu tiên thị trường nội địa, nguy cơ không tiếp cận được các loại thuốc thiết yếu có thể rất lớn. Đại dịch Covid-19 đã cho thấy rõ mức độ mà sự phụ thuộc vào các chuỗi sản xuất toàn cầu có thể nhanh chóng dẫn đến tình trạng khủng hoảng thuốc như thế nào.

Theo như Iran đang có thể sử dụng eo biển Hormuz, được mở cửa một phần cho các tàu không thù địch, như một đòn bẩy để thúc đẩy một loại tiền tệ đối thủ của Hoa Kỳ: đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc. Sau nhiều ngày phong tỏa eo biển chiến lược Hormuz, trong một thông cáo gửi Tổ chức Hàng hải Quốc tế (OMI/IMO), Iran tuyên bố tàu bè của “các nước không thù địch” có thể đi qua eo biển này, với điều kiện tuân thủ các quy tắc an toàn và an ninh, như tìm cách tận dụng chiến tranh để phá vỡ thế độc quyền áp đảo của đồng đô la Mỹ.

Trước hết, xin nhắc lại là hệ thống petrodollar (dầu lửa - đô la), dựa trên việc dầu mỏ được giao dịch bằng đồng đô la Mỹ, được thiết lập vào những năm 1970, đã củng cố vị thế thống trị của đồng đô la Mỹ trong giao thương dầu mỏ toàn cầu.

Teheran hiện giờ vẫn chưa nêu rõ tất cả các tiêu chí cho phép tàu các nước đi qua eo biển Hormuz, đặc biệt là các tầu chở dầu. Tuy nhiên, theo tiết lộ của đài CNN, được Les Echos dẫn lại, trong số các điều kiện của Teheran, có thể có điều kiện liên quan đến loại tiền tệ được sử dụng để thanh toán dầu lửa.

Iran được cho là đã tiến hành đàm phán vào tháng 03 này với một số nước về việc cho phép các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Dường như Teheran đã đề ra quy định rằng các nước có liên quan không được bán dầu bằng đồng đô la, tiền tệ của “kẻ xâm lược” Iran, mà giao dịch phải được thực hiện với đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc, mà Teheran xem là tiền tệ của đồng minh.

Trung Quốc, hiện vẫn duy trì sự hỗ trợ chế độ Teheran bằng cách tiếp tục mua dầu của Iran, như vậy đang được hưởng lợi vì sự trợ giúp thiết yếu của Bắc Kinh với Teheran trong cuộc khủng hoảng có thể ảnh hưởng đến sự tồn tại của chế độ Teheran.

Các quốc gia như Venezuela, Brazil, Nga, Indonesia, Malaysia, Ả Rập Xê Út, Ai Cập, Iran, Irak và Oman đã bán một phần dầu của họ cho Trung Quốc, và bằng tiền tệ của khách hàng, tức là bằng đồng Nhân dân tệ. Trái lại, Ấn Độ, mà một số tàu, cũng như tàu của Pakistan, đã có thể đi qua eo biển Hormuz, lại phủ nhận việc một trong những tàu chở dầu của họ được đi qua eo biển Hormuz bằng cách trả phí quá cảnh và hối lộ cho các quan chức Iran bằng Nhân dân tệ.

Les Echos nhắc lại là trong những năm 2000, chỉ có khoảng 2% thương mại dầu mỏ toàn cầu được thanh toán bằng các loại tiền tệ khác ngoài đô la, so với hơn 20% sau khi nổ ra chiến tranh ở Ukraina. Phong trào phi đô la hóa do khối các nước có nền kinh tế mới trỗi dậy - BRICS (Brazil, Nga, Ấn Độ, Trung Quốc, Nam Phi … ) dẫn đầu. Đây là các nước có ý định thách thức sự thống trị tiền tệ của đồng đô la Mỹ.

Hệ thống petrodollar đang rạn nứt

Về phía Trung Quốc, quốc gia đang nỗ lực thúc đẩy việc sử dụng đồng tiền của mình ngoài biên giới, Bắc Kinh coi cuộc chiến ở Iran là một cơ hội khác để thúc đẩy chương trình hành động này và các lợi ích của mình. Để chứng minh cho các thị trường thấy rằng có thể tin tưởng vào lựa chọn đồng Nhân dân tệ thay thế đồng đô la Mỹ trong thời buổi rối ren này, Bắc Kinh đã giữ được sự ổn định của đồng Nhân dân tệ kể từ khi chiến tranh Trung Đông bùng nổ hôm 28/02.

Theo nhận định của George Saravelos, một chiến lược gia tại ngân hàng Đức Deutsche Bank, được Les Echos trích dẫn, “cuộc xung đột này có thể được coi là chất xúc tác quan trọng cho sự xói mòn sự thống trị của hệ thống đô la - dầu lửa (petrodollar) và là điểm khởi đầu để thiết lập hệ thống Nhân dân tệ - dầu lửa (petroyuan). Cơ sở nền tảng của sự thống trị của đồng đô la Mỹ trên thị trường dầu lửa bị suy yếu từ trước khi chiến tranh Iran nổ ra, đơn giản là vì phần lớn dầu mỏ của Trung Đông hiện được bán cho châu Á, chứ không còn cho Hoa Kỳ nữa”.

Ả Rập Xê Út - một kẻ thù của Iran, bán dầu cho Bắc Kinh nhiều gấp 4 lần so với bán cho Hoa Kỳ. Năm 1974, quốc gia vùng Vịnh này đã đồng ý bán dầu của mình hoàn toàn bằng đô la Mỹ để đổi lấy sự bảo vệ quân sự của Mỹ. Số đô la Mỹ được từ dầu mỏ cũng được tái đầu tư vào trái phiếu kho bạc Mỹ, một lợi thế khác cho Washington, cho phép Mỹ tài trợ cho khoản thâm hụt khổng lồ của mình. Nhưng kể từ năm 2023, Riyad, dưới quyền lãnh đạo của hoàng thái tử Mohammed ben Salman, đã bắt đầu bán một phần dầu của Ả Rập Xê Út bằng đồng Nhân dân tệ.

Theo như có nhiều người tiêu dùng Nhật Bản hiện đang tích trữ giấy vệ sinh - một mặt hàng không hề liên quan, sau khi cuộc xung đột Mỹ - Israel và Iran làm rung chuyển thị trường dầu mỏ. Tuy nhiên, trên mạng xã hội vẫn tràn lan những bài đăng nói rằng giấy vệ sinh đã hết sạch. Vào thời kỳ hoảng loạn do COVID-19, ngày 12/3/2020, doanh số bán giấy vệ sinh tăng vọt 734% so với cùng ngày năm trước, trở thành mặt hàng tạp hóa bán chạy nhất thế giới.

Tình trạng mua sắm hoảng loạn lại tái diễn ở Nhật Bản

Chính phủ Nhật Bản đã kêu gọi người dân ngừng mua sắm trước khi tình hình trở nên tồi tệ. Tuy nhiên, trên mạng xã hội vẫn tràn lan những bài đăng nói rằng giấy vệ sinh đã hết sạch.

"Hiệu thuốc gần nhà đã hết giấy vệ sinh! Có vẻ như mọi người đang tích trữ nó, một người dùng viết trên mạng xã hội X. Các bài đăng khác cho thấy hình ảnh các mặt hàng mà người dùng cho biết họ đã tích trữ, từ thức ăn cho mèo và đồ dùng vệ sinh cá nhân đến một chồng bia Suntory.

"Tôi đã đến nhiều cửa hàng nhưng không thể mua được giấy vệ sinh", một người mua sắm nói với đài truyền hình địa phương NHK.
Vào thời kỳ hoảng loạn do COVID-19, ngày 12/3/2020, doanh số bán giấy vệ sinh tăng vọt 734% so với cùng ngày năm trước, trở thành mặt hàng tạp hóa bán chạy nhất thế giới.

Nhưng các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu sự kiện này sau đó không tìm thấy sự gián đoạn thực sự nào trong chuỗi cung ứng giấy vệ sinh. Sản xuất ổn định và phân phối vẫn nguyên vẹn. Thay vào đó, tình trạng thiếu hụt gần như hoàn toàn là do sự hoảng loạn và thổi phồng tạo ra.

Và cơn khủng hoảng giấy vệ sinh tại Nhật vào thời điểm này, theo một khía cạnh nào đó, thậm chí còn vô lý hơn.

Sự gián đoạn hiện nay là do thị trường dầu mỏ thắt chặt liên quan đến cuộc xung đột ở Iran, và ít liên quan đến hàng tiêu dùng đóng gói.

Theo Hiệp hội Công nghiệp Giấy gia dụng Nhật Bản, khoảng 97% giấy vệ sinh được sản xuất trong nước, sử dụng giấy và bột giấy tái chế, không phụ thuộc vào Trung Đông. Nhóm này cho biết thêm rằng sản xuất không bị ảnh hưởng trực tiếp và có đủ năng lực để tăng sản lượng nếu cần thiết.

Lịch sử những cơn khủng hoảng giấy vệ sinh của Nhật

Nhật Bản có lịch sử riêng về tình trạng hoảng loạn mua giấy vệ sinh, và lịch sử đó có logic riêng của nó.

Cuộc khủng hoảng giấy vệ sinh đầu tiên ở Nhật Bản xảy ra vào năm 1973, cũng do sự bất ổn ở Trung Đông liên quan đến dầu mỏ. Cuộc khủng hoảng bắt đầu khi Yasuhiro Nakasone, khi đó là Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Quốc tế, kêu gọi công chúng tiết kiệm các sản phẩm giấy. Thông báo này nhằm mục đích báo hiệu sự thắt lưng buộc bụng nhưng làm dấy lên tin đồn rằng nguồn cung giấy đang cạn kiệt – và người tiêu dùng Nhật Bản, đặc biệt là phụ nữ, bắt đầu mua một lượng lớn giấy vệ sinh.

Kể từ đó, Nhật Bản luôn tranh giành mua các sản phẩm vệ sinh mỗi khi xảy ra khủng hoảng. Trận động đất và sóng thần kinh hoàng năm 2011 đã gây ra hành vi tích trữ tương tự.

Điều gì khiến giấy vệ sinh trở thành mục tiêu thường xuyên? Đó là do các cuộn giấy vệ sinh cồng kềnh và có số lượng hữu hạn - khi hết hàng, nó rất dễ nhận thấy.

"Tầm quan trọng của giấy vệ sinh… ăn sâu vào tâm hồn của nền văn hóa hiện đại", nhà nhân chủng học Grant Jun Otsuki đã viết về tình trạng thiếu hụt do COVID năm 2021. "Chỉ cần nghĩ đến việc giấy vệ sinh biến mất khỏi thế giới cũng đủ khiến một số người hành động nhanh chóng và dứt khoát để đảm bảo nguồn cung cho riêng mình".

Nhiều cơ quan chính phủ đã chuyển sang chế độ làm việc 4 ngày một tuần để tiết kiệm năng lượng, và ông Marcos đã kêu gọi người dân đi chung xe. Quốc gia Đông Nam Á này nhập khẩu 90% lượng dầu từ Trung Đông, và chính phủ đang chịu áp lực rất lớn để giải quyết tình hình. Chính phủ cũng đã phát 5.000 peso cho hàng chục nghìn tài xế xe ba bánh và xe jeepney quanh Manila đang chịu ảnh hưởng bởi giá cả tăng cao.

Philippines ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, hiệu lực 1 năm

Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. hôm thứ Ba đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng để đối phó với xung đột ở Trung Đông và điều mà ông gọi là "mối nguy hiểm cận kề" đối với nguồn cung năng lượng của đất nước.

Trước đó vào thứ Ba, Bộ Năng lượng Philippines cho biết họ có đủ xăng dự trữ để dùng trong 53 ngày, đủ dầu diesel cho 46 ngày và đủ nhiên liệu máy bay cho khoảng 39 ngày. Giá dầu diesel đã tăng gấp đôi kể từ khi xung đột ở Trung Đông xảy ra, vượt quá 120 peso/1 lít, tương đương 2 đô la Mỹ.

Ông Marcos cho biết một ủy ban đã được thành lập để đảm bảo việc vận chuyển, cung cấp, phân phối và sẵn có nhiên liệu, thực phẩm, thuốc men, sản phẩm nông nghiệp và các mặt hàng thiết yếu khác được diễn ra một cách có trật tự.

Trong một sắc lệnh hành pháp, Tổng thống Philippines Marcos cho biết xung đột đã tạo ra sự bất ổn trên thị trường năng lượng toàn cầu, sự gián đoạn nghiêm trọng chuỗi cung ứng và sự biến động đáng kể cũng như áp lực tăng giá đối với giá dầu quốc tế, "do đó gây ra mối đe dọa đối với an ninh năng lượng quốc gia".

"Việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia sẽ cho phép chính phủ... thực hiện các biện pháp ứng phó và phối hợp theo luật hiện hành để giải quyết các rủi ro do sự gián đoạn trong nguồn cung năng lượng toàn cầu và nền kinh tế trong nước gây ra", ông nói.

Tuyên bố này, có hiệu lực trong một năm, cho phép chính phủ mua nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ để đảm bảo nguồn cung kịp thời và đầy đủ, và nếu cần thiết, thanh toán trước một phần giá trị hợp đồng.

Philippines cho làm việc 4 ngày/tuần, phát tiền cho tài xế

Nhiều cơ quan chính phủ đã chuyển sang chế độ làm việc 4 ngày một tuần để tiết kiệm năng lượng, và ông Marcos đã kêu gọi người dân đi chung xe. Chính phủ cũng đã phát 5.000 peso cho hàng chục nghìn tài xế xe ba bánh và xe jeepney quanh Manila đang chịu ảnh hưởng bởi giá cả tăng cao.

Philippines đang nỗ lực mua 1 triệu thùng dầu từ các quốc gia trong và ngoài Đông Nam Á để xây dựng kho dự trữ, nhưng có thể sẽ có những bất ổn trong vòng đặt hàng tiếp theo.

Tuyên bố này sẽ cho phép chính phủ hành động nhanh chóng hơn và bỏ qua các quy trình thông thường trong việc ứng phó với hậu quả của cuộc xung đột Trung Đông, vốn đã đẩy giá dầu lên cao và làm đảo lộn thị trường toàn cầu.

Ông Marcos cũng chỉ đạo Bộ Tài chính, phối hợp với Ngân hàng Trung ương Philippines, theo dõi chặt chẽ tác động của cuộc xung đột Trung Đông đối với đồng peso Philippines, kiều hối, bao gồm cả rủi ro mất giá của đồng peso.

Kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bắt đầu, ông Marcos đã bày tỏ lo ngại về những hậu quả kinh tế đối với Philippines. "Chúng ta là nạn nhân của một cuộc chiến mà chúng ta không lựa chọn", ông nói hồi đầu tháng này trong một tuyên bố. Các nhà kinh tế đã cảnh báo rằng hậu quả có thể rất nghiêm trọng, lưu ý đến khả năng mất đi nguồn kiều hối từ hàng nghìn người Philippines đang làm việc ở Trung Đông.

Nền kinh tế Philippines phụ thuộc rất nhiều vào kiều hối từ người lao động ở nước ngoài, và theo ngân hàng trung ương Philippines, năm 2024, kiều hối từ Trung Đông chiếm khoảng 18% tổng số kiều hối.

Theo như có hai ‘ông trùm’ dầu mỏ có trữ lượng tổng cộng 170 tỷ thùng đang ‘ngư ông đắc lợi’ ngay giữa cuộc chiến ở Trung Đông vì không chỉ Nga, mà từ hai quốc gia này tự định vị mình là nhà cung cấp năng lượng đáng tin cậy trong một thế giới bất ổn từ cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đã khiến các nước châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tương tự như cuộc khủng hoảng đã làm rung chuyển châu Âu .
Canada và Na Uy đang tận dụng cuộc khủng hoảng năng lượng ở Trung Đông bằng cách tăng cường xuất khẩu dầu khí cho các khách hàng châu Á và châu Âu.

Chia sẻ với tờ Financial Times (FT) bên lề hội nghị năng lượng CeraWeek ở Houston, Bộ trưởng Năng lượng Canada Tim Hodgson cho biết thế giới đang đối mặt với sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử và các nhà sản xuất của Canada đang có vị thế lý tưởng để mang lại nguồn cung thay thế cho khách hàng. “Đây là thời điểm của Canada. Thế giới đang rất cần một nhà cung cấp ổn định”, ông Hodgson nói.

Ông cho biết, cuộc xung đột giữa Mỹ-Israel và Iran đã khiến các nước châu Á phải đối mặt với cuộc khủng hoảng tương tự như cuộc khủng hoảng đã làm rung chuyển châu Âu sau cuộc xung đột Nga-Ukraine năm 2022, khi chi phí năng lượng tăng vọt khiến nhiều ngành kinh tế có nguy cơ ngừng hoạt động.

Đồng quan điểm với Bộ trưởng Hodgson, CEO của Equinor, tập đoàn dầu khí lớn nhất Na Uy, cho biết công ty có kế hoạch tăng sản lượng trên thị trường quốc tế thêm 25% lên 900.000 thùng mỗi ngày vào năm 2030 và sẵn sàng phê duyệt các dự án mở rộng.

Ông Opedal cho biết: “Chúng tôi đang nỗ lực xem liệu có thể phê duyệt mỏ Wisting vào năm tới hay không”. Đây trong những dự án mỏ dầu lớn nhất thế giới ở vùng cực bắc. Ông nói thêm rằng nguồn tài nguyên ở Biển Barents phía bắc Na Uy “rất quan trọng đối với an ninh năng lượng” châu Âu.

Các tập đoàn dầu khí lớn đã cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng nhiên liệu có thể lan rộng khắp toàn cầu.

CEO tập đoàn dầu khí Shell (Anh), Wael Sawan, cho biết các quốc gia có thể cần bắt đầu giảm tiêu thụ dầu khí khi cuộc chiến ở vùng Vịnh bắt đầu gây ra “những căng thẳng nghiêm trọng” trên thị trường năng lượng.

“Đó là hiệu ứng domino… Nam Á là khu vực đầu tiên chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, sau đó lan sang Đông Nam Á, Đông Bắc Á và rồi sang châu Âu khi sang tháng 4”, ông nói.

Equinor đã hoạt động hết công suất trước khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công vào Iran 28/2. Cuộc xung đột đã mang lại lợi nhuận khổng lồ khi giá dầu thô tăng vọt 30% kể từ khi Tehran đóng cửa eo biển Hormuz, làm gián đoạn khoảng 1/5 nguồn cung dầu và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu.

Ngành công nghiệp dầu mỏ của Na Uy hy vọng rằng những lo ngại mới về nguồn cung năng lượng sẽ khiến EU xem xét lại lệnh cấm khoan dầu ở Bắc Cực. Na Uy hiện là nhà sản xuất dầu mỏ và khí đốt tự nhiên lớn nhất Tây Âu

Việc giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng do tình hình bất ổn ở Trung Đông đã thúc đẩy các nhà sản xuất năng lượng của Canada và khuyến khích các công ty đẩy nhanh kế hoạch cho nhiều dự án khác.

Enverus, một nhóm nghiên cứu, ước tính các nhà sản xuất dầu của Canada sẽ thu thêm khoản lợi nhuận khổng lồ 90 tỷ đô la Canada (65 tỷ USD) trong năm nay nếu giá dầu thô duy trì ở mức cao kể từ khi xung đột bắt đầu.

Ông Hodgson cho biết ngành công nghiệp khí hóa lỏng (LNG) của Canada cũng đang đứng trước thời cơ phát triển nhanh chóng khi cuộc chiến với Iran khiến các nhà máy LNG của Qatar bị thiệt hại và ảnh hưởng tới xuất khẩu.

Bộ trưởng Hodgson cho biết các dự án đang được triển khai hoặc lên kế hoạch ở miền tây Canada có thể đưa nước này trở thành nhà xuất khẩu LNG lớn thứ 4 thế giới. Nhà máy LNG Canada ở British Columbia đã đi vào hoạt động năm ngoái. Tổng lượng xuất khẩu LNG của Canada dự kiến đạt 50 triệu tấn mỗi năm vào 2030, gần bằng 2/3 so với Qatar trước xung đột.

Ngoài Canada và Na Uy, Nga được cho là bên hưởng lợi lớn nhờ giá dầu tăng cao trong bối cảnh xung đột ở Trung Đông leo thang. Theo Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí Sạch (CREA), Nga đã thu được 7,7 tỷ euro (8,4 tỷ USD) từ xuất khẩu nhiên liệu hóa thạch trong 2 tuần đầu tiên của cuộc chiến giữa Mỹ-Israel và Iran. Từ ngày 1 – 15/3, doanh thu xuất khẩu dầu, khí đốt và than đá đạt trung bình 513 triệu euro (559 triệu USD) mỗi ngày, tăng từ 472 triệu euro (514 triệu USD) trong tháng 2. Riêng doanh thu từ dầu mỏ đã đạt 372 triệu euro (405 triệu USD) mỗi ngày trong giai đoạn này, tăng 14% so với tháng trước.

Theo như câu chuyện tình giữa nữ doanh nhân U60 với bạn trai sinh viên 26 tuổi tên Nhậm Nhậm nhanh chóng thu hút sự chú ý. Được biết, thông tin một nữ doanh nhân 56 tuổi chính thức kết hôn với bạn trai 26 tuổi gây “bão” mạng xã hội. Một trong những chi tiết khiến dư luận bàn tán nhiều nhất là bức ảnh bà Vu, bạn trai và con trai cùng xuất hiện tại một sự kiện.

Nhân vật chính trong câu chuyện này là bà Vu Văn Hồng - nhà sáng lập, Chủ tịch tập đoàn quốc tế Yumeiren, một tên tuổi lớn trong lĩnh vực thẩm mỹ y khoa. Sau nhiều năm gây dựng sự nghiệp, bà sở hữu khối tài sản đáng kể và tầm ảnh hưởng rộng trong giới kinh doanh, trang 163 đưa tin.

Sinh năm 1971 tại Đại Liên (Trung Quốc), bà Vu Văn Hồng bắt đầu bước vào ngành làm đẹp từ năm 1989. Chỉ sau vài năm, bà đã tự thành lập studio riêng, trước khi xây dựng tập đoàn tại Hong Kong (Trung Quốc) vào năm 2004, từng bước mở rộng “đế chế” thẩm mỹ.

Không chỉ nổi tiếng trong kinh doanh, bà còn được biết đến với tính cách mạnh mẽ, quyết đoán và lối sống không bị ràng buộc bởi định kiến.

Chuyện tình giữa nữ doanh nhân U60 với bạn trai 26 tuổi tên Nhậm Nhậm nhanh chóng thu hút sự chú ý. Được biết, bạn trai bà hiện vẫn là sinh viên năm 4 tại Thượng Hải.

Theo nguồn tin tiết lộ, sau khi xác lập quan hệ, bà Vu đã mua cho bạn trai ít nhất 2 xe sang gồm Rolls-Royce và Mercedes. Bà còn chi tới 50 triệu NDT (khoảng 191 tỷ đồng) tặng cho “chồng sắp cưới”.

Một trong những chi tiết khiến dư luận bàn tán nhiều nhất là bức ảnh bà Vu, bạn trai và con trai cùng xuất hiện tại một sự kiện.

Trong khi nữ doanh nhân vẫn giữ phong thái sang trọng, bạn trai trẻ có hành động thân mật khi đặt tay lên bụng bà, thì người con trai lại gây chú ý với biểu cảm “đứng hình”. Gương mặt lộ rõ sự lúng túng, ánh mắt bối rối, không biết nhìn đi đâu.

Khoảnh khắc này nhanh chóng lan truyền trên mạng, nhiều người bình luận “ngượng thay”, cho rằng phản ứng của người con là hoàn toàn tự nhiên.

Ngay từ khi công khai, mối quan hệ này đã vấp phải nhiều ý kiến trái chiều. Một số người cho rằng sự chênh lệch tuổi tác và địa vị quá lớn khiến mối quan hệ khó thuần túy, không loại trừ yếu tố vật chất hay danh tiếng.

Tuy nhiên, cũng có không ít ý kiến ủng hộ, cho rằng tình yêu không phụ thuộc vào tuổi tác, và phụ nữ ở bất kỳ giai đoạn nào cũng có quyền lựa chọn hạnh phúc.

Bản thân bà Vu từng chia sẻ thẳng thắn rằng bà không quan tâm đến dư luận, chỉ sống theo lựa chọn của mình.