Trong bài viết có tiêu đề “Tổng cục SBU bị phá hủy. Đòn tấn công khốc liệt thiêu rụi mọi thứ từ Lviv đến Kiev: Ngay khi Nga có ‘Rassvet’ – 1.000 ‘Geran’ lập tức xuất kích”, đài TST (Nga) đưa tin, lần đầu tiên hậu phương Ukraine bị tấn công bởi khoảng 1.000 UAV Geran (Nga).

Các đòn đánh trải dài từ Lviv đến Kiev, nhằm vào toàn bộ chuỗi công nghiệp quốc phòng liên quan đến lắp ráp-sản xuất tên lửa, cũng như các cơ sở thuộc Cơ quan an ninh Ukraine (SBU) – một trong những “đầu não” của Ukraine.

Thời điểm diễn ra cũng gây chú ý khi trùng với việc Nga đưa hệ thống vệ tinh “Rassvet” vào quỹ đạo - được xem là một bước tiến mới trong năng lực tác chiến hiện đại.
Hai làn sóng liên tiếp

Nếu các đợt tấn công trước đây thường có khoảng nghỉ để hai bên tái tổ chức lực lượng, thì lần này, nhịp độ chiến dịch của Nga được đẩy lên mức tối đa. Toàn bộ cuộc tấn công được chia thành hai làn sóng liên hoàn, gần như không có khoảng trống.

Làn sóng đầu tiên, với khoảng 400 UAV kết hợp cùng tên lửa, được triển khai theo đúng "kịch bản kinh điển": gây quá tải hệ thống phòng không, buộc phía Ukraine phải kích hoạt toàn bộ năng lực đánh chặn, tiêu hao tên lửa và lộ vị trí các trận địa phòng thủ. Theo các báo cáo, lực lượng Ukraine đã phản ứng mạnh ở giai đoạn này, thậm chí có sự hỗ trợ của máy bay chiến đấu từ phía NATO.

Nhưng điểm then chốt nằm ở chỗ, đòn đánh không dừng lại ở đó.

Ngay khi hệ thống phòng không còn chưa kịp ổn định sau đợt đầu, làn sóng thứ hai lập tức ập tới với hơn 500 UAV. Lần này, mục tiêu không còn là "gây quá tải" mà chuyển sang đánh chính xác vào những khu vực vừa bị lộ ra – các "khoảng trống" phòng thủ, các mục tiêu chưa bị che chắn, các điểm yếu vừa xuất hiện.

Chính sự chuyển đổi nhịp này đã phá vỡ hoàn toàn chu kỳ quen thuộc. Trước đây, lực lượng Ukraine thường có vài ngày để chuẩn bị cho đợt tấn công tiếp theo. Nhưng lần này, mọi thứ diễn ra trong cùng một nhịp, khiến hệ thống phòng thủ rơi vào trạng thái bị kéo căng liên tục, không có thời gian hồi phục.

Không chỉ vậy, phạm vi tấn công cũng mở rộng tới mức tối đa. Các đòn đánh được ghi nhận từ Sumy, Chernihiv ở phía Bắc, xuống Odessa, Nikolaev ở phía Nam, lan qua các khu vực trung tâm như Poltava, Dnipropetrovsk và vươn tới cả phía Tây như Lviv, Ivano-Frankivsk, Ternopil.

Trong cấu trúc này, hệ thống phòng không buộc phải phân tán lực lượng trên toàn lãnh thổ, dẫn tới việc không thể duy trì mật độ phòng thủ cần thiết ở từng khu vực. Hiệu quả đánh chặn vì thế giảm rõ rệt, đặc biệt trong làn sóng thứ hai – thời điểm các UAV hoạt động gần như "lọt lưới" ở nhiều khu vực.

Đáng chú ý, UAV trong chiến dịch này không còn là công cụ độc lập, mà trở thành một phần trong hệ thống tác chiến đa lớp: trinh sát, gây quá tải, phát hiện điểm yếu và tấn công hoàn tất. Đây là dấu hiệu cho thấy cách đánh đã chuyển từ các đòn tập kích rời rạc sang một mô hình chiến tranh mang tính hệ thống.

Đòn đánh vào SBU

Theo các thông tin được Nga công bố, hàng loạt mục tiêu trọng yếu đã bị tấn công trong đợt này. Nhiều cơ sở an ninh thuộc SBU tại các thành phố lớn như Lviv, Zhytomyr, Ternopil, Vinnytsia được cho là đã trúng đòn đánh trực tiếp, cùng với các trung tâm chỉ huy, kho bãi và cơ sở hậu cần.

Tại một số khu vực, các đòn tấn công diễn ra vào thời điểm các cơ sở đang hoạt động với mật độ cao, làm gia tăng thiệt hại. Một số báo cáo cho biết các cơ sở này có thể đang tập trung nhân sự hoặc thiết bị vào thời điểm bị đánh trúng.

Không dừng lại ở đó, hạ tầng hậu cần cũng trở thành mục tiêu quan trọng. Tuyến đường sắt giữa Sumy và Chernihiv được cho là đã bị gián đoạn, ảnh hưởng tới quá trình luân chuyển lực lượng và tiếp tế. Khi các tuyến vận chuyển bị đình trệ, áp lực sẽ dồn lên các tuyến đường bộ – vốn dễ bị theo dõi và tấn công hơn.

Các sân bay quân sự, kho chứa thiết bị và một số cơ sở liên quan đến lực lượng nước ngoài cũng được nhắc đến trong danh sách mục tiêu. Một số khu vực được cho là nơi triển khai máy bay và nhân sự từ các nước NATO đã bị tấn công, cùng với các kho chứa và bãi đỗ kỹ thuật.

Đặc biệt, các cơ sở công nghiệp quốc phòng cũng nằm trong tầm ngắm. Tại Poltava, một khu công nghiệp được sử dụng cho sản xuất và bảo trì thiết bị quân sự bị tấn công, gây ra các vụ nổ lớn và cháy kéo dài. Những dấu hiệu này cho thấy có thể tồn tại kho chứa thiết bị hoặc linh kiện quan trọng.

Các mục tiêu khác bao gồm nhà máy, trạm điện, cơ sở công nghiệp và các nút giao thông chiến lược, cho thấy chiến dịch không chỉ nhắm vào mục tiêu quân sự trực tiếp mà còn nhằm làm gián đoạn toàn bộ chuỗi vận hành phía sau.

Ở góc độ rộng hơn, quy mô và cách thức triển khai chiến dịch mang theo thông điệp rõ ràng. Việc sử dụng số lượng lớn UAV trong thời gian ngắn cho thấy năng lực sản xuất và duy trì cường độ tác chiến cao. Trong bối cảnh nguồn lực phòng không và đạn dược đang bị phân tán trên nhiều khu vực, chiến lược "tiêu hao" được cho là đang được đẩy mạnh.

Điều này không chỉ tác động tới chiến trường, mà còn ảnh hưởng tới các tính toán chiến lược của các bên liên quan. Khi chi phí phòng thủ ngày càng tăng, trong khi cường độ tấn công không giảm, bài toán cân bằng nguồn lực sẽ trở nên phức tạp hơn.

Và theo nhận định của một số nguồn tin, đây có thể chưa phải là giới hạn. Nếu quy mô hiện tại mới chỉ là bước kiểm nghiệm năng lực, những kịch bản với cường độ còn cao hơn hoàn toàn có thể xuất hiện trong thời gian tới.

Ông Putin bất ngờ ra "cảnh báo nóng" trong nước

Trong khi các đòn tấn công quy mô lớn trên chiến trường cho thấy Nga đang duy trì sức ép đáng kể, bức tranh trong nước lại đặt ra một bài toán khác: ổn định kinh tế trong bối cảnh lạm phát và chính sách tiền tệ gây nhiều tranh cãi.

Theo TST, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã gửi một "tín hiệu cảnh báo" tới Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga, bà Elvira Nabiullina, trong bối cảnh Điện Kremlin dần mất kiên nhẫn. Ngân hàng Trung ương cùng khối kinh tế được giao ba mục tiêu then chốt: khôi phục tăng trưởng, kiềm chế lạm phát và duy trì việc làm.

Theo các phát biểu tại Duma Quốc gia, yêu cầu lần này được xem là thách thức lớn, bởi trước đó giới điều hành tiền tệ cho rằng khó có thể đồng thời vừa kiểm soát lạm phát vừa thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, chỉ đạo mới buộc cơ quan này phải đạt cả hai mục tiêu.

Trong những năm gần đây, Ngân hàng Trung ương Nga theo đuổi chính sách "làm nguội" nền kinh tế bằng cách nâng lãi suất cơ bản nhằm hạn chế chi tiêu và hạ nhiệt giá cả. Tuy nhiên, thực tế cho thấy giá cả vẫn tiếp tục tăng, trong khi tín dụng trở nên khó tiếp cận hơn, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc mở rộng sản xuất.

Hệ quả là nhu cầu tiêu dùng không giảm đáng kể, nhưng nguồn cung không được cải thiện tương ứng, làm gia tăng áp lực lên giá. Một số ý kiến cho rằng chính sách lãi suất cao đã vô tình kìm hãm tăng trưởng mà không đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát.

Dấu hiệu cảnh báo đã xuất hiện từ năm 2024, khi Tổng thống Putin kêu gọi kiểm soát giá bằng cách tăng nguồn cung thay vì chỉ giảm cầu. Đến cuối năm, ông tiếp tục thừa nhận hoạt động của cơ quan điều hành tiền tệ còn tồn tại những hạn chế, đặc biệt là việc chưa sử dụng đầy đủ các công cụ ngoài lãi suất.

Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia nhận định việc duy trì lãi suất cao có thể tạo áp lực lớn lên nền kinh tế, khiến doanh nghiệp và các tập đoàn lớn gặp khó khăn do phụ thuộc vào tín dụng.

Trong khi đó, bà Nabiullina vẫn bảo vệ quan điểm của mình, cho rằng việc tăng lãi suất giống như một "liều thuốc đắng" cần thiết. Tuy nhiên, diễn biến trong những năm gần đây cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận này vẫn còn nhiều tranh cãi.

Chuyên trang kiểm chứng thông tin Lead Stories (Mỹ) khẳng định rằng không có chuyện đó.

Mặc dù trên mạng xã hội lan truyền hình ảnh đó, nhưng không có bài đăng nào như vậy trên tài khoản Truth Social của Tổng thống Mỹ Donald Trump. Cũng không có bất kỳ thông báo nào về lời đe dọa như vậy đến từ Nhà Trắng. Nếu là sự thật, đó sẽ là thông tin nóng hổi được nhiều kênh truyền thông trên toàn cầu đưa tin rộng rãi.

Theo Lead Stories, thông tin sai sự thật trên xuất hiện trong một bài đăng bởi tài khoản @CryptoCyberia trên mạng xã hội X vào ngày 22.3.

"Thật không may, mọi chuyện đang diễn biến không tốt đẹp cho tất cả mọi người", CryptoCyberia viết.

Kèm theo đó là một ảnh chụp màn hình được cho là bài đăng của ông Trump trên nền tảng Truth Social với nội dung như sau:

"IRGC [Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran] vừa tuyên bố rằng nếu chúng ta [Mỹ] ném bom các nhà máy điện của Iran, họ sẽ ném bom các nhà máy khử muối ở các quốc gia vùng Vịnh. ĐỪNG LÀM VẬY! ĐÓ SẼ LÀ MỘT SAI LẦM LỚN! Phần lớn người dân ở các quốc gia vùng Vịnh phụ thuộc vào các nhà máy khử muối này để có nước uống hàng ngày. Mức độ thương vong và đau khổ gây ra sẽ tương đương với việc sử dụng VŨ KHÍ HỦY DIỆT HÀNG LOẠT. Nếu chế độ Iran làm điều đó, chúng ta có thể phải đáp trả bằng những vũ khí hủy diệt hàng loạt của riêng mình. Tôi cầu nguyện rằng tôi sẽ KHÔNG BAO GIỜ phải làm điều đó, nhưng nếu tính mạng của HÀNG TRIỆU người đang bị đe dọa, TÔI SẼ KHÔNG CHẦN CHỪ! Cảm ơn sự quan tâm của các bạn về vấn đề này! - Tổng thống DJT [Donald J. Trump]"

Lead Stories đã tìm kiếm trên Google News và Yahoo! News nhưng không tìm thấy bất kỳ bài báo nào có nội dung trùng khớp. Một lời đe dọa như vậy từ Tổng thống Trump hoặc Nhà Trắng chắc chắn sẽ được đưa tin rộng rãi.

Việc tìm kiếm trực tiếp trên tài khoản Truth Social của ông Trump với cụm từ "IRGC vừa tuyên bố rằng nếu chúng ta ném bom các nhà máy điện của Iran" không cho ra kết quả nào.

Bên cạnh đó, khi tìm kiếm về tài khoản Truth Social của ông Trump trên Google, giới hạn ở các đường link có chứa "https://truthsocial.com/@realDonaldTrump" không cho ra kết quả nào chứa các từ giống với bài đăng sai sự thật ở trên: "IRGC vừa tuyên bố rằng nếu chúng ta ném bom các nhà máy điện của Iran..."

Tài khoản @CryptoCyberia đăng tải ảnh chụp màn hình bài đăng được cho là của ông Trump sau đó đã thừa nhận đó là ảnh giả.

Ngoài ra, theo Lead Stories, bài đăng sai sự thật này cũng có hai lỗi chính tả: "delisalionation" ở câu đầu tiên thay vì "desalination" (nhà máy khử muối), và "Thank you for your attention to this matter!" ở câu cuối cùng thay vì "Thank you for your attention to this matter!" ( Cảm ơn sự quan tâm của các bạn về vấn đề này!).

Tờ Independent (Anh) đưa tin, Bắc Kinh cho biết, một công dân Nhật Bản tự xưng là "binh sĩ đang tại ngũ" đã đột nhập vào Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo và bị cáo buộc đe dọa giết các nhà ngoại giao tại đó.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết người đó đã trèo tường và đột nhập vào Đại sứ quán nước này vào sáng 24/3, đồng thời bày tỏ sự "vô cùng bàng hoàng" trước vụ việc.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nói với các phóng viên rằng: "Cá nhân này thừa nhận hành động của mình là bất hợp pháp và đe dọa giết hại các nhân viên ngoại giao Trung Quốc nhân danh Thượng đế."

Sau đó, Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối mạnh mẽ tới Tokyo và yêu cầu một cuộc điều tra kỹ lưỡng.

Danh tính của cá nhân này không được tiết lộ, nhưng đài truyền hình nhà nước Nhật Bản NHK đưa tin rằng người này được cho là có liên hệ với Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (JGSDF).

Theo NHK, người này đã đột nhập vào khuôn viên Đại sứ quán Trung Quốc bằng cách vượt qua bức tường ngăn giữa đại sứ quán và một tòa nhà kế bên. Cảnh sát chống bạo động đang tuần tra xung quanh đại sứ quán vào thời điểm đó và tiến hành bắt giữ. Kẻ đột nhập sau đó đã được bàn giao cho Sở Cảnh sát Thủ đô Tokyo và đang bị thẩm vấn vì nghi ngờ xâm nhập trái phép và các tội danh khác.

Theo thông báo từ Sở Cảnh sát Thủ đô Tokyo, người đàn ông 23 tuổi này là một Trung úy Lục quân hạng Ba tại đơn vị đồn trú Ebino thuộc Lực lượng Phòng vệ Mặt đất Nhật Bản (JGSDF). Sau khi bắt giữ, cảnh sát đã tìm thấy một con dao có lưỡi dài khoảng 18 cm trong bụi cây của khuôn viên đại sứ quán dựa trên lời thú nhận của người này, tờ Asahi Shimbun (Nhật Bản) đưa tin.

"Hành động này vi phạm nghiêm trọng Công ước Vienna về Quan hệ Ngoại giao, đe dọa nghiêm trọng đến sự an toàn cá nhân của các nhân viên ngoại giao Trung Quốc và an ninh của các cơ sở ngoại giao", Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tuyên bố tại buổi họp báo thường kỳ ngày 24/3.

“Trung Quốc yêu cầu Nhật Bản ngay lập tức tiến hành điều tra kỹ lưỡng, trừng phạt nghiêm khắc những người chịu trách nhiệm và đưa ra lời giải thích thỏa đáng cho phía Trung Quốc”, ông Lâm Kiếm nói.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết vụ việc "có tính chất cực kỳ nghiêm trọng", cho rằng Nhật Bản phải “đảm bảo một cách hiệu quả” sự an toàn cho phái đoàn và các nhà ngoại giao của Trung Quốc, đồng thời xem xét lại và “điều chỉnh chính sách đối với Trung Quốc” và “ngăn chặn triệt để những sự việc tương tự xảy ra lần nữa”.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản nói với tờ Asahi Shimbun rằng họ "hiện đang xác nhận thông tin".

Hình ảnh lối vào Đại sứ quán Trung Quốc tại Tokyo vào ngày 24/3/2026, sau khi một người đàn ông bị bắt giữ vì xâm nhập trái phép vào khuôn viên đại sứ quán. Ảnh: AFP

Theo Independent, vụ việc xảy ra vào thời điểm quan hệ ngoại giao giữa hai nước láng giềng châu Á đang ở mức thấp. Quan hệ song phương đã xấu đi kể từ khi Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tuyên bố hồi tháng 11 năm ngoái rằng một cuộc tấn công của Bắc Kinh vào đảo Đài Loan (Trung Quốc) có thể dẫn đến phản ứng quân sự từ Tokyo.

Đáp lại, Trung Quốc đã áp đặt các hạn chế xuất khẩu và đi lại, đồng thời liên tục yêu cầu Nhật Bản rút lại tuyên bố. Nước này cũng tái áp đặt lệnh cấm nhập khẩu hải sản từ Nhật Bản và các hạn chế xuất khẩu đối với những công nghệ "lưỡng dụng".

Kể từ đó, Trung Quốc đã cáo buộc Nhật Bản tìm cách tái quân sự hóa, viện dẫn lập trường của bà Takaichi về vấn đề Đài Loan và việc Tokyo tăng ngân sách quốc phòng.

Trung Quốc coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất hòn đảo này với đại lục.

Nhật Bản dự kiến sẽ hạ mức mô tả về mối quan hệ với Trung Quốc từ "một trong những mối quan hệ quan trọng nhất" thành "láng giềng quan trọng" trong báo cáo ngoại giao thường niên, viện dẫn một loạt các cuộc đối đầu với Bắc Kinh trong năm qua.

Thứ Hai (23/2), tàu chở dầu thuộc sở hữu của Tập đoàn Bangchak (Thái Lan) đã đi qua eo biển Hormuz sau cuộc đàm phán thành công giữa Bộ trưởng Ngoại giao Thái Lan Sihasak Phuangketkeow và Đại sứ Iran tại Thái Lan.

“Tôi đã đề nghị rằng nếu các tàu Thái Lan cần đi qua eo biển, liệu họ có thể hỗ trợ đảm bảo an toàn cho việc di chuyển hay không?”, Ngoại trưởng Sihasak nói với báo giới vào tối thứ Ba (24/3). “Họ trả lời rằng họ sẽ lo liệu việc đó và yêu cầu chúng tôi cung cấp tên các tàu sẽ đi qua”, ông nói thêm.

Cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran đã làm gián đoạn việc vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới qua eo biển Hormuz, khiến thị trường năng lượng toàn cầu bị thắt chặt.

Kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/2, chi phí vận chuyển tại Thái Lan tăng vọt và hàng dài người đợi tại các trạm xăng dù chính phủ trấn an rằng nguồn cung vẫn đủ.

Việc tàu chở dầu Thái Lan di chuyển an toàn diễn ra 2 tuần sau khi tàu chở hàng Mayuree Naree mang cờ Thái Lan bị tấn công bằng vật thể lạ ở eo biển, gây ra hỏa hoạn trên tàu và buộc thủy thủ đoàn phải sơ tán.

Theo Bộ Ngoại giao Thái Lan, giới chức Iran và Oman đã tiếp cận được con tàu, nhưng Thái Lan vẫn đang chờ thông tin về tình trạng của 3 thành viên thủy thủ đoàn mất tích.

Ông Sihasak cho biết thêm, một tàu khác của Thái Lan, thuộc sở hữu của tập đoàn SCG Chemicals, cũng đang chờ được cấp phép đi qua eo biển.

Trong một tuyên bố, Bangchak cho biết tàu của công ty, vốn đã neo đậu tại Vịnh Ba Tư từ ngày 11/3, hiện đang trên đường trở về Thái Lan. Công ty và một nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Thái Lan cho biết không có khoản thanh toán nào liên quan đến việc này.

Theo Reuters, Iran đã thông báo với Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và Tổ chức Hàng hải quốc tế rằng “các tàu không thù địch” có thể đi qua eo biển nếu họ phối hợp với chính quyền Iran.

Trên trang X, Đại sứ quán Iran tại Thái Lan cho biết việc tàu Thái Lan đi qua khu vực này phản ánh mối quan hệ thân thiết giữa hai nước. “Bạn bè có một vị trí đặc biệt”, thông báo cho biết.

Theo Reuters

Động thái này không chỉ phản ánh mức độ kiểm soát ngày càng lớn của Tehran, mà còn làm dấy lên lo ngại về việc “vũ khí hóa” một trong những hành lang thương mại nhạy cảm nhất toàn cầu.

Theo các nguồn thạo tin, Iran đang yêu cầu một số tàu phải trả khoản phí lên tới 2 triệu USD mỗi chuyến (khoảng 52,7 tỷ đồng), theo hình thức “tùy trường hợp”. Cơ chế thanh toán vẫn chưa rõ ràng, bao gồm cả việc sử dụng loại tiền tệ nào và việc thu phí hiện chưa mang tính hệ thống. Dù vậy, đã có những tàu chấp nhận trả tiền để được đi qua, trong bối cảnh rủi ro tại Hormuz tăng cao.

Eo biển Hormuz từ lâu được coi là “yết hầu” của thị trường năng lượng toàn cầu, nơi mỗi ngày có khoảng 1/5 lượng dầu và khí đốt thế giới đi qua, cùng với khối lượng lớn hàng hóa như lương thực, kim loại và nguyên liệu công nghiệp. Việc Iran có thể áp đặt phí, dù không chính thức, cho thấy mức độ ảnh hưởng đáng kể của nước này đối với tuyến đường huyết mạch này.

Các giao dịch thu phí được tiến hành khá kín đáo, điều này làm tăng sự thiếu minh bạch và bất định đối với các hãng vận tải biển. Điều này tạo thêm áp lực cho hoạt động logistics vốn đã bị gián đoạn nghiêm trọng bởi chiến sự. Lượng tàu qua lại Hormuz hiện chỉ còn nhỏ giọt, trong đó phần lớn có liên hệ với Iran. Một số tàu khác buộc phải di chuyển sát vùng biển của Iran, như một cách “tuân thủ ngầm” các điều kiện mới.

Phản ứng trước diễn biến này, Ấn Độ, một trong những quốc gia phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu, khẳng định luật pháp quốc tế bảo đảm quyền tự do hàng hải qua Hormuz và không quốc gia nào có quyền thu phí.

Thủ tướng Narendra Modi cho biết ông đã trao đổi với Tổng thống Mỹ Donald Trump về xung đột tại Iran cũng như tác động của sự kiện này đối với tuyến vận tải này, nhấn mạnh rằng việc duy trì Hormuz “mở, an toàn và tiếp cận được” là lợi ích chung của toàn thế giới.

Dù hiện tại việc thu phí diễn ra rời rạc, Iran được cho là đang cân nhắc hợp thức hóa cơ chế này trong tương lai. Tuần trước, một nghị sĩ Iran tiết lộ quốc hội nước này đang thúc đẩy đề xuất yêu cầu các quốc gia phải trả tiền để sử dụng eo Hormuz như một tuyến vận chuyển “an toàn”. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đi mang tính tiền lệ, có thể làm thay đổi căn bản luật chơi tại một trong những tuyến hàng hải chiến lược nhất hành tinh.

Đối với các nước sản xuất dầu ở vùng Vịnh, ý tưởng về một “trạm thu phí” tại Hormuz là điều không thể chấp nhận. Không chỉ liên quan đến vấn đề chủ quyền, nó còn mở ra nguy cơ tạo tiền lệ nguy hiểm, cho phép một quốc gia kiểm soát và gây sức ép lên dòng chảy thương mại toàn cầu.

Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), những nước phụ thuộc lớn vào Hormuz để xuất khẩu dầu, hiện buộc phải tăng cường sử dụng các tuyến đường thay thế như đường ống dẫn dầu tránh eo biển này. Tuy nhiên, các phương án thay thế đều có giới hạn về công suất và cũng tiềm ẩn rủi ro riêng.

Tổng hợp

Ngày 25/3, một quan chức Thái Lan và công ty dầu khí sở hữu con tàu cho biết, tàu chở dầu thuộc sở hữu của Bangchak Corporation đã đi qua eo biển Hormuz hôm 23/3, sau các cuộc đàm phán thành công giữa Ngoại trưởng Thái Lan Sihasak Phuangketkeow và Đại sứ Iran tại Thái Lan.

“Tôi đã đề nghị họ bảo đảm an toàn cho hành trình khi các tàu Thái Lan cần đi qua eo biển. Họ trả lời rằng sẽ lo việc đó và yêu cầu chúng tôi cung cấp tên các tàu sẽ đi qua”, ông Sihasak nói với báo chí.

Cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đã khiến việc vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, gây ra sự xáo trộn lớn ở châu Á.

Cách đây 2 tuần, tàu chở hàng rời Mayuree Naree mang cờ Thái Lan bị bắn trúng ở vùng biển này, khiến con tàu bị cháy và các thuyền viên phải sơ tán.

Ông Sihasak cho biết, 1 tàu khác của Thái Lan - thuộc sở hữu của SCG Chemicals, đang chờ được phép đi qua eo biển.

Philippines làm việc với Mỹ

Đại sứ Philippines tại Mỹ cho biết, nước này đang làm việc với Washington nhằm có được quyền miễn trừ và ngoại lệ để mua dầu từ các quốc gia bị Mỹ trừng phạt.

Ngày 24/3, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia về năng lượng, nhằm đối phó với tác động từ cuộc chiến Trung Đông.

“Chúng tôi đang làm việc với Bộ Ngoại giao Mỹ nhằm có được các miễn trừ hoặc ngoại lệ để mua dầu từ các quốc gia bị Mỹ trừng phạt”, Đại sứ Jose Manuel Romualdez nói với Reuters .

Khi được hỏi liệu dầu từ Venezuela và Iran có nằm trong các cuộc thảo luận hay không, Đại sứ Romualdez cho biết “tất cả các lựa chọn đều đang được xem xét”.

Khi được hỏi Bộ Ngoại giao Mỹ phản ứng như thế nào, vị đại sứ cho biết: “Đang trong quá trình làm việc”.

Ngày 20/3, chính phủ Philippines cho biết nước này chỉ còn đủ năng lượng trong khoảng 45 ngày và đang mua thêm 1 triệu thùng dầu để tăng dự trữ.

Trong bài phát biểu trên truyền hình tối 24/3, Tổng thống Marcos Jr cho biết chính phủ đang tìm kiếm các nguồn khác.

“Chúng tôi đang tìm kiếm các nguồn khác không bị ảnh hưởng bởi chiến tranh. Mọi thứ đang bắt đầu mở ra… chúng ta có thể tin tưởng rằng sau 45 ngày vẫn sẽ có nguồn dầu”, ông nói.

Philippines nhập khẩu gần như toàn bộ dầu thô từ Trung Đông, trong đó Ả-rập Xê-út là nhà cung cấp lớn nhất, khiến nước này dễ bị tổn thương trước biến động giá dầu và gián đoạn nguồn cung.

Tổng thống Marcos cho biết việc ban bố tình trạng khẩn cấp là “công cụ phòng ngừa”, cho phép chính phủ sẵn sàng “đối phó với bất cứ điều gì xảy ra tiếp theo”.

Tình trạng khẩn cấp có hiệu lực trong 1 năm, cho phép chính phủ mua nhiên liệu và các sản phẩm dầu mỏ, đồng thời thanh toán trước một phần giá trị hợp đồng để đảm bảo nguồn cung kịp thời và đầy đủ, cùng các quyền đặc biệt khác.

Theo dữ liệu của Kpler, ít nhất 2 chuyến dầu thô ESPO của Nga trên đường tới Philippines trong tháng này, trong khi 1 chuyến dầu thô Murban từ Abu Dhabi dự kiến sẽ cập cảng Bataan vào ngày 8/4.

Lô hàng này sẽ đánh dấu lần đầu tiên Philippines nhập khẩu dầu thô Nga trong 5 năm, sau khi được Mỹ cấp miễn trừ 30 ngày.

Nga đã học được cách chế tạo máy bay chỉ trong vòng 6-7 năm, trong khi các nhà sản xuất máy bay hàng đầu phương Tây cần thời gian gấp đôi. Điều này được phát biểu bởi người đứng đầu Cơ quan Hàng không Nga (Rosaviatsiya), Dmitry Yadrov.

Theo ông, ngành công nghiệp hàng không của Nga đã được đặt ra những nhiệm vụ đầy tham vọng: “Chúng ta có thể tự tin khẳng định rằng sẽ sản xuất trong vòng 6 - 7 năm. Nếu nhìn vào Boeing và Airbus, họ cần khoảng 10 - 12 năm. Và tôi muốn khẳng định rằng chúng ta đã học được cách chế tạo máy móc hoàn toàn thay thế nhập khẩu. Ta đã hình thành một cơ sở sản xuất linh kiện. Các linh kiện, cụm lắp ráp, động cơ đều được sản xuất trong nước, điều mà Airbus và Boeing không có.”

Người đứng đầu Rosaviatsiya bày tỏ sự tin tưởng rằng các máy bay Il-114-300, SJ-100 và MS-21-310 sẽ nhận được chứng nhận loại trong tháng 5/2026.

Khoảng 30% chiến dịch thử nghiệm bay đã hoàn thành, với khoảng 200 chuyến bay và hơn 250 tài liệu chứng nhận vẫn cần thiết trước khi được phê duyệt.

Cột mốc quan trọng đánh dấu sự thay đổi

Hiện nay, chỉ có một số ít quốc gia có khả năng sản xuất động cơ máy bay chở khách. Pháp, Anh, Mỹ và Nga có khả năng sản xuất động cơ cho máy bay thương mại và máy bay chiến đấu, trong khi Trung Quốc có khả năng sản xuất động cơ cho máy bay chiến đấu. Canada cũng có khả năng, nhưng việc sản xuất ở đó thực chất được thực hiện bởi một công ty con của một công ty Mỹ, Pratt & Whitney Canada.

Sau năm 2022, ngành sản xuất động cơ của Nga trải qua một sự chuyển đổi lớn, với việc khởi động sản xuất hàng loạt các động cơ PD-14 do trong nước sản xuất cho máy bay MS-21-310, PD-8 cho SJ-100 và Be-200, và động cơ PD-35 đầy triển vọng cho máy bay thân rộng.

Đối mặt với các lệnh trừng phạt, Nga phải đối mặt với sự lựa chọn: hoặc mất đi ngành sản xuất hàng không dân dụng của riêng mình hoặc về cơ bản phải hồi sinh ngành công nghiệp này từ đầu

Sukhoi Superjet 100 (SJ-100) là chiếc máy bay Nga đầu tiên được thiết kế hoàn toàn bằng công nghệ kỹ thuật số (điều khiển điện tử). Thay vì động cơ PowerJet SaM146 của Pháp-Nga, nó hiện sử dụng động cơ PD-8 hoàn toàn của Nga.

Việc thay thế động cơ máy bay là một công việc khổng lồ, một công việc mà các kỹ sư hàng không của chúng ta phải thực hiện. Nó bao gồm thiết kế lại, thay thế thực tế, thử nghiệm trước và sau khi lắp đặt, chứng nhận, và nhiều hơn nữa.

Việc chế tạo một động cơ máy bay hiện đại duy nhất đã là một công việc phức tạp và khổng lồ. Động cơ PD-8 có thể được coi là phiên bản "thu nhỏ" của PD-14. Cả hai động cơ đều sử dụng cùng một lõi, tạo ra sự cộng hưởng và khả năng mở rộng.

Bằng cách giải quyết vấn đề cho một loại máy bay, các kỹ sư của Nga giải quyết vấn đề đó nhanh chóng và hiệu quả hơn cho một loại máy bay khác thuộc một phân khúc hoàn toàn khác. Điều này cho phép tiêu chuẩn hóa các công nghệ sản xuất, tạo điều kiện để phát triển phát triển sản xuất động cơ.

Tự xây dựng một hệ sinh thái

Một loại hệ sinh thái trong nước của Nga đang được tạo ra, có thể mở rộng sang các loại máy bay khác. Điều này không chỉ áp dụng cho máy bay hạng nhẹ mà còn cho cả máy bay trực thăng.

Đối với máy bay thân rộng, UEC, cùng với UEC-Saturn, đang phát triển động cơ phản lực cánh quạt bypass lực đẩy cực cao PD-35 tiên tiến (với lực đẩy cất cánh từ 33 đến 40 tấn). Nhà phát triển chính là UEC-Aviadvigatel JSC, và nhà sản xuất chính là UEC-Perm Motors JSC. Động cơ này được thiết kế để lắp đặt trên các máy bay vận tải và máy bay thân rộng tầm xa tiên tiến.

Tập đoàn Hàng không Thống nhất (UAC), đơn vị giám sát các nhà sản xuất máy bay lớn của Nga, hiện đặt mục tiêu bắt đầu sản xuất hàng loạt vào năm 2026.

Không quốc gia nào trên thế giới tự sản xuất máy bay hoàn toàn độc lập. Nhưng Nga có tiềm năng trở thành quốc gia đầu tiên đạt được mức độ tự chủ này. Chìa khóa là đảm bảo tiếp cận được các phát minh và tiến bộ đầy triển vọng của nước ngoài, đồng thời tạo ra một hệ thống khép kín trên thực tế trong ngành công nghiệp sản xuất máy bay.

Hãng truyền thông TeleSUR ở Mỹ Latin đưa tin, vào ngày 24/3, Ngân hàng Trung ương Cuba (BCC) đã cho phép 9 công ty tư nhân và 1 công ty liên doanh được sử dụng tiền điện tử cho các khoản thanh toán quốc tế, đánh dấu lần cấp phép đầu tiên thuộc loại này kể từ khi tài sản ảo được quy định vào năm 2021.

Quyết định 4/2026 của Ngân hàng Trung ương Cuba nêu rõ rằng các công ty được cấp phép chỉ được phép giao dịch các tài sản ảo này “thông qua các nhà cung cấp dịch vụ được BCC cấp phép hoạt động trên lãnh thổ quốc gia [Cuba]”.

Việc thực hiện các giao dịch trực tiếp bên ngoài các nền tảng được cấp phép bị “nghiêm cấm”. Vi phạm bất kỳ điều khoản nào sẽ dẫn đến việc thu hồi giấy phép ngay lập tức.

Quyết định 4/2026 cũng nhấn mạnh rằng tài sản ảo chỉ được sử dụng “để thực hiện các khoản thanh toán xuyên biên giới”, chứ không phải cho các giao dịch trong nước Cuba.

Các công ty tư nhân của Cuba phải báo cáo cho BCC hàng quý về tóm lược các giao dịch được thực hiện theo giấy phép, nêu chi tiết số tiền, tài sản ảo được sử dụng và nền tảng mà các giao dịch đó được thực hiện.

BCC cho biết động thái chưa từng có trong “lịch sử tài chính” của Cuba này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch quốc tế, đồng thời mở ra không gian cho đổi mới công nghệ trong các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (MyPimes) của nước này.

TeleSUR đưa tin, quy định năm 2021 đã cấp phép cho các nhà cung cấp dịch vụ tài sản ảo cho các hoạt động liên quan đến tài chính, trao đổi và thu hộ hoặc thanh toán trong và từ lãnh thổ quốc gia Cuba.

Vào tháng 4/2022, chính phủ Cuba cho phép sử dụng Bitcoin và các loại tiền điện tử khác trong hệ thống ngân hàng quốc gia, cho phép cả cá nhân và tổ chức pháp nhân giao dịch với tài sản ảo, luôn luôn dưới sự kiểm soát chặt chẽ của Ngân hàng Trung ương Cuba và bắt buộc phải có giấy phép từ cơ quan này.

Theo TeleSUR, trong số các công ty được BCC cấp giấy phép lần này có 6 công ty liên quan đến lĩnh vực công nghệ thông tin và kỹ thuật số (Ingenius Tecnologias, Dofleini, Cema Soltec, Pasarela Digital SURL, Ara và DASQOM SURL), 1 công ty trong lĩnh vực công nghiệp nhẹ (Công ty liên doanh Productos Sanitarios S.A. Prosa), 1 công ty trong lĩnh vực vận tải (La Meknica) và 2 công ty trong lĩnh vực nhà hàng (La Calesa Real và El Asadito).

Hiện nay, các giao dịch quốc tế của cá nhân và tổ chức pháp nhân tại Cuba đang bị cản trở rất nhiều do các lệnh cấm vận của Mỹ. Tình hình càng trầm trọng hơn do lệnh cấm vận dầu mỏ do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt, làm gia tăng tình trạng khan hiếm ngoại tệ tại Cuba.

Cuộc chiến của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu hóa thạch quan trọng từ Trung Đông, đẩy giá dầu thô lên tới 119 USD/thùng vào tuần trước. Điều này làm dấy lên lo ngại về lạm phát gia tăng, thậm chí là nguy cơ suy thoái toàn cầu.

Tuy nhiên, biến động này lại đến đúng thời điểm thuận lợi cho ngành xe điện Trung Quốc. Dù Trung Quốc sản xuất và xuất khẩu nhiều xe điện hơn bất kỳ quốc gia nào, các hãng xe của nước này đang đối mặt với cạnh tranh giá khốc liệt và tăng trưởng chậm lại ở thị trường nội địa. Các thương hiệu Trung Quốc ngày càng chịu áp lực phải tìm kiếm thị trường mới.

Hiện nay, khi xe điện Trung Quốc ngày càng rẻ hơn, thì xăng lại ngày càng đắt đỏ. Sự kết hợp này nhiều khả năng sẽ thúc đẩy mạnh mẽ việc mở rộng toàn cầu của ngành, đặc biệt tại các quốc gia châu Á đang chịu tác động nặng nề từ tình trạng thiếu hụt nhiên liệu.

“Các thương hiệu Trung Quốc có tiềm năng thâm nhập sâu vào thị trường châu Á nhờ chi phí xăng dầu tăng cao,” Tu Le, giám đốc điều hành hãng tư vấn Sino Auto Insights, nhận định. “Tôi cho rằng họ sẽ tận dụng tối đa cơ hội này.”

Dù đầu tư vào năng lượng tái tạo tại châu Á đang gia tăng, cuộc xung đột kéo dài ba tuần ở Trung Đông đã phơi bày sự phụ thuộc dai dẳng của khu vực vào nhập khẩu dầu mỏ. Khoảng 60% nguồn cung dầu thô của châu Á đến từ Trung Đông qua Eo biển Hormuz, nơi Iran đã hạn chế nghiêm trọng dòng chảy hàng hóa.

Trong một báo cáo gần đây, tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember gọi xe điện là “đòn bẩy lớn nhất để cắt giảm hóa đơn nhập khẩu”, đồng thời ước tính việc sử dụng EV trong năm ngoái đã giúp giảm tiêu thụ dầu toàn cầu khoảng 1,7 triệu thùng/ngày – tương đương khoảng 70% lượng xuất khẩu của Iran trong năm 2025.

Tăng tốc chuyển đổi

Tương tự như việc Nga thực hiện chiến dịch quân sự ở Ukraine đã thúc đẩy đầu tư năng lượng tái tạo tại châu Âu, các nhà phân tích cho rằng cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện nay có thể trở thành bước ngoặt mới cho ngành năng lượng sạch ở châu Á.

“Khi chỉ là một đợt tăng giá trong môi trường lạm phát thấp, người ta có thể bỏ qua,” Lauri Myllyvirta, nhà phân tích trưởng và đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch, cho biết. “Nhưng khi điều đó lặp lại, nó sẽ khiến mọi người nhận ra rằng giá cả rất biến động và việc sử dụng xe chạy xăng khiến bạn luôn bị phụ thuộc vào rủi ro đó.”

Tại Trung Quốc – nơi hơn 40% dầu nhập khẩu đến từ Trung Đông – việc chuyển sang năng lượng tái tạo đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Với trữ lượng dầu lớn nhất thế giới và là quốc gia sản xuất điện gió, điện mặt trời lớn nhất, Trung Quốc có khả năng chống chịu tốt hơn trước khủng hoảng năng lượng so với các nước châu Á khác.

Myllyvirta ước tính rằng sự phổ biến của xe điện tại Trung Quốc – hiện chiếm khoảng 50% doanh số xe mới và khoảng 12% tổng số xe đăng ký – đã giúp giảm gần 10% mức tiêu thụ dầu của nước này trong năm ngoái.

“Với Trung Quốc, kịch bản này chính là điều họ đã tính đến khi theo đuổi chiến lược an ninh năng lượng,” ông nói.

Zhu Zhaoyi, giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Trung Đông thuộc Trường Kinh doanh HSBC Đại học Bắc Kinh, cho rằng khủng hoảng dầu mỏ có thể thúc đẩy nhanh hơn các mục tiêu năng lượng sạch của Trung Quốc – cụ thể là đạt đỉnh phát thải vào năm 2030 và trung hòa carbon vào năm 2060.

“Mỗi lần Trung Đông bất ổn, bài học lại được củng cố: phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu không chỉ gây hại môi trường mà còn là vấn đề an ninh quốc gia,” ông nói.

Ngành EV chịu sức ép

Sự hỗ trợ từ nhà nước giúp Trung Quốc trở thành tâm điểm toàn cầu về xe điện giá rẻ cũng đồng thời tạo ra môi trường cạnh tranh khốc liệt, khiến nhiều hãng xe nội địa gặp khó trong việc tồn tại trong thị trường dư cung.

Công ty tư vấn AlixPartners ước tính chỉ khoảng 15 trong số 129 thương hiệu EV tại Trung Quốc năm 2024 có thể duy trì khả năng tài chính đến năm 2030. Nhu cầu nội địa được dự báo sẽ tiếp tục chậm lại khi chính phủ dần cắt giảm trợ cấp cho xe điện.

Đợt tăng giá dầu gần đây có thể mang lại cú hích cần thiết cho thị trường trong nước, nhưng các hãng xe vẫn cần thị trường nước ngoài để hấp thụ lượng cung dư thừa.

“Ngay cả khi giá dầu tăng giúp mở rộng quy mô thị trường EV tại Trung Quốc thì cũng không thể tăng gấp đôi ngay lập tức,” Yichao Zhang, chuyên gia tư vấn ô tô tại AlixPartners, nhận định. “Nó không thể giải quyết vấn đề dư thừa công suất trong ngắn hạn.”

Tình trạng dư cung này cũng khó mang lại lợi ích cho người tiêu dùng Mỹ, nơi các mức thuế cao gần như đã chặn cửa xe điện Trung Quốc nhằm bảo vệ các hãng xe nội địa, trong đó có Tesla. Đầu năm nay, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng phát tín hiệu sẵn sàng đón nhận các thương hiệu EV Trung Quốc – nhưng với điều kiện họ phải xây dựng nhà máy tại Mỹ.

Trong khi đó, tại châu Á, nhiều quốc gia đang chật vật tìm cách giảm tiêu thụ năng lượng khi dự trữ nhiên liệu suy giảm. Một số nước như Thái Lan, Philippines đã khuyến khích người dân làm việc tại nhà và hạn chế sử dụng điều hòa. Hãng xe điện hàng đầu Việt Nam VinFast cũng bắt đầu tung ra các chương trình giảm giá cho ô tô và xe máy điện sau các cuộc tấn công vào Iran.

Lam Pham, chuyên gia phân tích năng lượng châu Á tại Ember, cho rằng xe điện Trung Quốc có lợi thế tại phần lớn thị trường châu Á nhờ giá cạnh tranh, công nghệ pin tiên tiến và chuỗi cung ứng hoàn chỉnh.

“Biến động giá nhiên liệu gia tăng cùng với sự hỗ trợ chính sách mạnh hơn đồng nghĩa thị trường EV tại châu Á sẽ tăng trưởng nhanh chóng. Sự mở rộng này sẽ mang lại lợi ích cho toàn ngành, đặc biệt là những nhà sản xuất có thể mở rộng quy mô nhanh và cung cấp sản phẩm giá phải chăng,” ông nói.

Tham khảo: CNN

Theo các quan chức Mỹ được tờ Washington Post và New York Times dẫn lời, đội quân này bao gồm Lữ đoàn Chiến đấu số 1 của sư đoàn, lực lượng nòng cốt của Lực lượng Phản ứng Nhanh, được huấn luyện để triển khai trong vòng 18 giờ cho các nhiệm vụ, bao gồm chiếm giữ sân bay, tăng cường an ninh cho đại sứ quán và hỗ trợ sơ tán.

Song song với đó, thêm 2.500 lính thủy đánh bộ dự kiến ​​sẽ đến Trung Đông vào ngày 27/3, để tăng cường cho bất kỳ chiến dịch trên bộ nào có thể diễn ra, điều mà giới truyền thông từ lâu đã suy đoán có thể bao gồm việc chiếm giữ trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chính của Iran trên đảo Kharg.

Lực lượng đổ bộ này đang di chuyển trên các tàu chiến lớn USS Tripoli và USS New Orleans, vốn sở hữu đầy đủ khả năng cần thiết cho các hoạt động đổ bộ và hỗ trợ trên không.

Mặc dù nhóm quân này sẽ đến khu vực Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ ở Trung Đông vào ngày 27/3, các chuyên gia quân sự lưu ý, sẽ mất thêm vài ngày nữa để các tàu này thực sự đến được các vị trí chiến đấu ở eo biển Hormuz.

Lầu Năm Góc không chỉ dừng lại ở việc tăng cường lực lượng hiện tại. Trong những tuần tới, một lực lượng lớn khác - Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 11, đóng tại California sẽ được điều động đến Trung Đông.

Việc Mỹ tăng cường lực lượng trên bộ và trên biển một cách có hệ thống cho thấy chính quyền Tổng thống Trump đang chuẩn bị cho một cuộc đối đầu kéo dài, có thể vượt xa các cuộc không kích có mục tiêu.

Hoạt động mới nhất này của Lầu Năm Góc cũng gửi một tín hiệu rõ ràng tới Iran về sự sẵn sàng hành động ngay lập tức của Mỹ, nếu các nỗ lực ngoại giao thất bại.

Cố vấn quân sự cấp cao Iran Ali-Akbar Ahmadian trước đó đã thách thức binh lính Mỹ "hãy tiến lại gần hơn". Ông cảnh báo lực lượng vũ trang Iran đã được "huấn luyện chiến tranh bất đối xứng" trong nhiều thập kỷ.

Theo RT