Sau cái chết của Quang Tự, Thôi Ngọc Quý - thái giám đã đẩy Trân Phi xuống giếng, luôn mang trong lòng gánh nặng tội lỗi. Dù sống ẩn dật ở phủ Khánh Vương với cuộc sống tương đối bình lặng, nhưng nội tâm ông chưa bao giờ thực sự được thanh thản.

Những người từng đến Tử Cấm Thành phần lớn đều biết rằng, ở phía bắc cung Ninh Thọ, bên cạnh cổng Trinh Thuận có một giếng nước, được gọi là “giếng Trân Phi”. Sở dĩ có tên như vậy là vì Trân Phi – người được hoàng đế Quang Tự sủng ái nhất – đã chết đuối tại đây. Đây không phải là lời đồn trong cung, mà là một sự kiện có thật trong lịch sử. Người trực tiếp thi hành mệnh lệnh năm đó chính là thân tín của Từ Hi Thái hậu, “nhị tổng quản” trong cung – Thôi Ngọc Quý. Sau này, Thôi Ngọc Quý nhiều lần kể lại việc mình đã đẩy Trân Phi xuống giếng, và lời kể ấy cũng được những người khác xác nhận.

Tuy nhiên, cái chết của Trân Phi về sau vẫn khiến hậu thế đặt ra nhiều nghi vấn. Không chỉ việc vì sao Từ Hi Thái hậu nhất quyết giết Trân Phi, mà ngay cả người thi hành là Thôi Ngọc Quý cũng trở thành đối tượng gây tò mò. Khi ấy, do liên quan đến cái chết của Trân Phi, tên tuổi của Thôi Ngọc Quý trở nên nổi tiếng, và kết cục cuối cùng của ông ta cũng là điều khiến nhiều người thắc mắc.

Trân Phi là người được hoàng đế Quang Tự hết mực yêu thương. Nhắc đến hậu cung hoàng đế, người ta thường nghĩ đến “tam cung lục viện, bảy mươi hai phi tần”, nhưng hậu cung của Quang Tự lại không hề đông đúc như vậy. Thực tế, ông chỉ có ba phi tử. Nếu so sánh một cách không hoàn toàn phù hợp, thì ngay cả một số phú hộ ở nông thôn cũng còn “hào nhoáng” hơn ông. Điều này có liên quan mật thiết đến việc Quang Tự lên ngôi từ năm 4 tuổi và gần như luôn sống dưới sự khống chế của Từ Hi Thái hậu.

Khi Quang Tự trưởng thành, Từ Hi Thái hậu đã tổ chức một lễ đại hôn long trọng cho ông, và tân nương chính là cháu gái ruột của bà – người sau này trở thành Long Dụ Hoàng hậu. Mục đích của Từ Hi Thái hậu rất rõ ràng: có “người của mình” ở bên cạnh hoàng đế để dễ bề kiểm soát. Theo tổ chế, khi trưởng thành, Quang Tự đáng lẽ phải tự mình chấp chính, nhưng Từ Hi Thái hậu lại muốn ông tiếp tục là một “con rối” trong tay mình.

Có lẽ chính Từ Hi Thái hậu cũng nhận ra việc kiểm soát quá mức sẽ quá lộ liễu, nên bà đã “tượng trưng” tổ chức một cuộc tuyển phi cho Quang Tự. Tuy nhiên, các gia tộc lúc bấy giờ không hề ngốc, chẳng ai muốn đưa con gái mình vào chốn hậu cung đầy nguy hiểm, phải đối mặt với Từ Hi Thái hậu và Long Dụ Hoàng hậu. Vì vậy, số người tham gia thực tế không nhiều.

Trân Phi là con gái của Lễ bộ thị lang Trường Tự, cùng chị gái được tuyển vào cung. Ban đầu, họ được phong làm “tần”, vài năm sau, nhân dịp mừng thọ 60 tuổi của Từ Hi Thái hậu mới được tấn phong thành Trân Phi và Cẩn Phi. Khi mới nhập cung, Trân Phi chỉ mới 13 tuổi, nhưng đã nổi bật nhờ dung mạo xinh đẹp, tài năng xuất chúng và tính cách hoạt bát đáng yêu, vì thế rất được Quang Tự sủng ái.

Trân Phi lớn lên ở Quảng Châu, nơi khi đó đã bắt đầu tiếp xúc với tư tưởng và lối sống phương Tây, nên bà cũng phần nào chịu ảnh hưởng. Khác với những nữ nhân khác trong cung, bà có nhiều điểm chung về sở thích và suy nghĩ với Quang Tự, nhờ vậy chiếm một vị trí đặc biệt trong lòng ông. So với Long Dụ Hoàng hậu và Cẩn Phi, rõ ràng Quang Tự thiên vị Trân Phi hơn hẳn.

Thời gian gắn bó khiến tình cảm giữa Trân Phi và Quang Tự ngày càng sâu đậm. Bà thường cùng ông trò chuyện về tư tưởng và văn hóa phương Tây, mang đến cho vị hoàng đế vốn sống trong áp lực một chút sinh khí và màu sắc. Cuộc sống trong cung vốn nghiêm ngặt và u ám, nhưng sự xuất hiện của Trân Phi khiến không khí trở nên sinh động hơn. Bà không chỉ trò chuyện vui vẻ mà còn cùng Quang Tự dạo chơi, mang lại cảm giác thư giãn hiếm có.

Sự sủng ái ấy thậm chí đã đi đến mức “nuông chiều”. Trân Phi từng giả nam trang ra ngoài, tự ý mặc long bào, thậm chí mang vào cung những vật dụng phương Tây – những hành vi bị xem là đại kỵ trong hoàng cung. Thế nhưng Quang Tự dường như làm ngơ, thậm chí còn đặt làm riêng cho bà một chiếc sườn xám đính ngọc trai mà không ai dám mặc, khiến Từ Hi Thái hậu vô cùng tức giận. Có lẽ trong mắt Quang Tự, Trân Phi là người quan trọng nhất, nhưng ông không nhận ra rằng sự nuông chiều đó đang đẩy bà đến kết cục bi thảm.

Ban đầu, Từ Hi Thái hậu có lẽ chưa quá bài xích Trân Phi, nhưng khi mối quan hệ giữa Quang Tự và Trân Phi ngày càng thân thiết, thái độ của Từ Hi Thái hậu dần thay đổi. Trước hết, bà bất mãn vì cháu gái mình – Long Dụ Hoàng hậu – bị thất sủng. Vốn dĩ Từ Hi Thái hậu muốn Long Dụ Hoàng hậu làm “tai mắt” giám sát hoàng đế, nhưng nay lại bị xa lánh. Quang Tự tránh xa Long Dụ Hoàng hậu không chỉ vì ngoại hình của bà, mà còn vì ông hiểu rõ bà đứng cùng phe với Từ Hi Thái hậu.

Tuy nhiên, Từ Hi Thái hậu lại đổ hết trách nhiệm lên Trân Phi, cho rằng chính bà khiến Quang Tự xa cách Long Dụ Hoàng hậu. Lần đầu tiên Trân Phi khiến Từ Hi Thái hậu nổi giận là khi bà mang máy ảnh vào cung và chụp ảnh khắp nơi. Từ Hi Thái hậu tin rằng máy ảnh có thể “hút hồn người”, nên nhiều lần nhắc nhở, nhưng Trân Phi không những không kiềm chế mà còn càng táo bạo hơn nhờ sự sủng ái của Quang Tự. Khi chiếc sườn xám ngọc trai xuất hiện, Từ Hi Thái hậu đã công khai trách mắng bà là “mất thể thống”.

Tuy vậy, những hình phạt ban đầu không khiến Trân Phi nhận ra mức độ nghiêm trọng. Bà vốn đối xử hào phóng, lại được thái giám và cung nữ tâng bốc, dần trở nên có phần kiêu ngạo. Thậm chí còn xuất hiện việc “mua quan bán chức” sau lưng bà, điều này đã cho Từ Hi Thái hậu cái cớ để ra tay. Bà bị trách phạt nặng nề, thậm chí chịu hình phạt “lột áo đánh trượng” trước mặt mọi người – một sự sỉ nhục lớn.

Hình phạt này không chỉ gây tổn thương tinh thần mà còn là đòn giáng mạnh vào danh dự của Trân Phi. Cùng ngày, Quang Tự vào thỉnh an Từ Hi Thái hậu, phải quỳ suốt hai giờ rồi vẫn bị quở trách và đuổi ra. Có ý kiến cho rằng việc trừng phạt Trân Phi còn là cách Từ Hi Thái hậu trả đũa Quang Tự, hoặc là lời cảnh cáo chính trị nhằm nhắc nhở ông không được thách thức quyền lực của bà. Dù nguyên nhân là gì, Trân Phi vẫn trở thành vật hy sinh.

Bi kịch của Trân Phi gắn liền với sự bất lực của Quang Tự và cuộc đấu tranh quyền lực với Từ Hi Thái hậu. Sau thất bại của cuộc cải cách Mậu Tuất, Quang Tự bị giam lỏng, còn Trân Phi – người từng giúp ông – cũng không tránh khỏi kết cục bi thảm. Bà tiếp tục bị đánh đòn và bị giam ở Bắc Tam Sở trong điều kiện khắc nghiệt. Cửa phòng luôn đóng kín, mọi sinh hoạt đều phải đưa qua cửa sổ nhỏ, không được giao tiếp với ai. Vào ngày mùng một và rằm mỗi tháng, thái giám được phái đến mắng chửi, còn bà chỉ có thể quỳ lạy tạ ơn.

Lúc này, Quang Tự đã hoàn toàn bất lực trong việc bảo vệ người mình yêu. Sự trừng phạt của Từ Hi Thái hậu càng khiến Trân Phi rơi vào tuyệt vọng. Đến năm 1900, khi liên quân 8 nước tấn công Bắc Kinh, tình hình trở nên nguy cấp. Trân Phi đã bị giam ba năm, tinh thần và thể chất đều suy kiệt. Khi Từ Hi Thái hậu chuẩn bị chạy khỏi kinh thành, Quang Tự cầu xin mang theo Trân Phi. Từ Hi Thái hậu đồng ý, nhưng Trân Phi lại từ chối, thậm chí còn khuyên rằng trong lúc quốc nạn, hoàng đế nên ở lại.

Lời nói ấy khiến Từ Hi Thái hậu bị xúc phạm. Bà cho rằng nếu người phương Tây nhìn thấy một Trân Phi xinh đẹp như vậy, chắc chắn sẽ làm nhục, điều đó sẽ khiến triều Thanh mất thể diện. Trân Phi hiểu ẩn ý, nhưng sự phản kháng của bà đã chọc giận Từ Hi Thái hậu. Cuối cùng, Từ Hi Thái hậu ra lệnh cho Thôi Ngọc Quý trùm đầu Trân Phi rồi đẩy thẳng xuống giếng. Tất cả diễn ra nhanh chóng và lạnh lùng, kết thúc cuộc đời bà khi mới 24 tuổi.

Sau khi trở về Bắc Kinh, Từ Hi Thái hậu bịa ra rằng Trân Phi vì sợ bị làm nhục nên tự vẫn. Dù vậy, sự việc nhanh chóng lan truyền và gây nhiều bàn tán. Cuối cùng, mọi trách nhiệm lại đổ lên đầu Thôi Ngọc Quý. Ông bị cách chức và đưa về phủ Khánh Vương, nhưng không hoàn toàn rời xa cung đình. Không lâu sau, Từ Hi Thái hậu qua đời, Quang Tự cũng mất, và triều Thanh bước vào những ngày cuối cùng.

Về phần Thôi Ngọc Quý, cuộc đời ông không vì thế mà yên ổn. Sau cái chết của Quang Tự, ông luôn mang trong lòng gánh nặng tội lỗi. Dù sống ẩn dật ở phủ Khánh Vương với cuộc sống tương đối bình lặng, nhưng nội tâm ông chưa bao giờ thực sự được thanh thản.

Vietbf @ Sưu tầm

Đằng sau những chiến công to lớn của Hán Vũ Đế là sự đóng góp to lớn của hai vị danh tướng: Vệ Thanh và Hoắc Khứ Bệnh. Cả hai đều là trụ cột quân sự giúp nhà Hán đánh bại Hung Nô, mở mang bờ cõi, nhưng việc ai lợi hại hơn vẫn luôn là vấn đề gây nhiều tranh luận.

Trong lịch sử Trung Hoa cổ đại, triều đại của Hán Vũ Đế được xem là một thời kỳ rực rỡ bậc nhất, khi quốc lực nhà Hán đạt tới đỉnh cao và lãnh thổ không ngừng mở rộng về nhiều hướng. Thành tựu ấy không chỉ đến từ tầm nhìn của hoàng đế mà còn gắn liền với tài năng của những danh tướng kiệt xuất, tiêu biểu nhất là Vệ Thanh và Hoắc Khứ Bệnh. Cả hai đều là những mãnh tướng lừng danh, góp phần quyết định trong việc đánh bại Hung Nô và mở mang bờ cõi, nhưng việc ai trong hai người lợi hại hơn lại là câu hỏi khiến hậu thế tranh luận không ngừng.

Vệ Thanh là hình mẫu điển hình của một người vươn lên từ đáy xã hội. Ông vốn tên là Trịnh Thanh, sinh ra trong hoàn cảnh phức tạp và bị coi là con ngoài giá thú, từ nhỏ đã phải chịu nhiều khinh rẻ. Tuổi thơ của ông gắn liền với kiếp chăn cừu và làm nô bộc trong phủ công chúa Bình Dương. Cuộc đời Vệ Thanh chỉ thực sự thay đổi khi chị gái cùng mẹ khác cha của ông là Vệ Tử Phu được Hán Vũ Đế sủng ái và lập làm hoàng hậu. Nhờ đó, ông được tiến cung, ban đầu chỉ giữ những chức vụ thấp như thị vệ, nhưng bằng năng lực thực sự, ông dần được trọng dụng và thăng tiến nhanh chóng.

Điểm nổi bật ở Vệ Thanh là sự bền bỉ, ổn định và khả năng tổ chức chiến tranh quy mô lớn. Trong khoảng hai thập kỷ từ năm 129 TCN đến 119 TCN, ông liên tục chỉ huy quân Hán tiến đánh Hung Nô tới bảy lần, lần nào cũng giành thắng lợi đáng kể. Những chiến dịch này không chỉ mang lại chiến công trước mắt mà còn có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Việc thu phục vùng Hà Sáo, đẩy lui Hung Nô ra xa khỏi khu vực trung nguyên đã giúp triều đình nhà Hán ổn định biên giới phía bắc, giảm thiểu mối đe dọa thường trực đối với kinh đô Trường An. Trong các trận chiến lớn, Vệ Thanh thể hiện rõ tài năng điều binh khiển tướng, biết kết hợp nhiều lực lượng, tận dụng địa hình và linh hoạt thay đổi chiến thuật. Ông không phải là người đánh nhanh thắng nhanh, nhưng lại luôn đảm bảo chắc thắng và hạn chế tối đa tổn thất.


Đỉnh cao trong sự nghiệp của Vệ Thanh là chiến dịch năm 119 TCN, khi ông cùng Hoắc Khứ Bệnh chia quân tiến sâu vào lãnh thổ Hung Nô. Trong trận chiến này, Vệ Thanh đã đối đầu trực diện với lực lượng chủ lực của thiền vu Hung Nô, sử dụng chiến xa kết hợp kỵ binh tạo thành thế trận vững chắc, rồi lợi dụng thời cơ thiên nhiên để phản công, đánh tan quân địch. Chiến thắng này có ý nghĩa quyết định, khiến Hung Nô suy yếu nghiêm trọng và phải rút sâu về phía bắc, từ đó chấm dứt mối đe dọa lớn đối với nhà Hán trong một thời gian dài. Có thể nói, Vệ Thanh chính là người đặt nền móng vững chắc cho thế phòng thủ và phản công của nhà Hán.

Trái ngược với con đường trưởng thành chậm rãi của Vệ Thanh, Hoắc Khứ Bệnh lại là một thiên tài quân sự bộc lộ tài năng từ rất sớm. Là cháu ngoại của Vệ Thanh, ông cũng có xuất thân không mấy cao quý, nhưng nhờ mối quan hệ gia tộc và sự ưu ái của Hán Vũ Đế, ông sớm được trao cơ hội thể hiện bản thân. Ngay từ lần đầu ra trận năm 18 tuổi, Hoắc Khứ Bệnh đã gây chấn động khi chỉ với 800 kỵ binh mà dám tiến sâu vào lãnh thổ Hung Nô, tiêu diệt hơn 2.000 quân địch và bắt sống nhiều nhân vật quan trọng. Chiến công này không chỉ thể hiện sự dũng cảm mà còn cho thấy khả năng phán đoán và hành động cực kỳ táo bạo.

Nếu Vệ Thanh là biểu tượng của sự chắc chắn, thì Hoắc Khứ Bệnh lại đại diện cho tốc độ và sức mạnh đột phá. Trong chiến dịch Hà Tây năm 121 TCN, ông dẫn một vạn kỵ binh tiến sâu hơn nghìn dặm trong vòng chưa đầy một tuần, liên tiếp đánh bại các lực lượng Hung Nô, tiêu diệt hàng nghìn quân địch và kiểm soát hoàn toàn khu vực chiến lược này. Thành công ấy không chỉ mở rộng lãnh thổ mà còn giúp nhà Hán thiết lập quyền kiểm soát đối với con đường thông thương quan trọng nối với Tây Vực.

Đỉnh cao trong sự nghiệp của Hoắc Khứ Bệnh cũng đến vào năm 119 TCN, khi ông cùng Vệ Thanh thực hiện chiến dịch quy mô lớn nhằm tiêu diệt hoàn toàn lực lượng Hung Nô. Trong khi Vệ Thanh đối đầu trực diện với chủ lực địch, Hoắc Khứ Bệnh lại dẫn quân tiến sâu hơn 2.000 dặm, đánh tan lực lượng của Tả Hiền Vương và tiêu diệt tới hơn 70.000 quân Hung Nô. Đây là một con số cực kỳ ấn tượng, cho thấy hiệu quả chiến đấu vượt trội của ông. Sau trận này, Hung Nô gần như mất khả năng uy hiếp nhà Hán, và Hoắc Khứ Bệnh được phong làm Đại tư mã Phiêu kỵ tướng quân khi tuổi đời còn rất trẻ.

Tuy nhiên, nếu đặt hai vị tướng này lên bàn cân, sự khác biệt giữa họ không chỉ nằm ở chiến tích mà còn ở phong cách và vai trò lịch sử. Vệ Thanh hoạt động chủ yếu trong giai đoạn đầu của quá trình đối đầu với Hung Nô, khi nhà Hán còn cần củng cố lực lượng và xây dựng thế trận. Ông là người đặt nền móng, từng bước làm suy yếu đối phương và tạo điều kiện cho những chiến thắng sau này. Trong khi đó, Hoắc Khứ Bệnh xuất hiện khi cục diện đã có lợi hơn cho nhà Hán, và ông tận dụng điều đó để tung ra những đòn quyết định, nhanh chóng kết thúc cuộc chiến theo hướng có lợi cho triều đình.

Về phong cách tác chiến, Vệ Thanh thiên về chiến lược dài hạn, chú trọng tổ chức và phối hợp, đảm bảo thắng lợi chắc chắn. Hoắc Khứ Bệnh lại thiên về chiến thuật táo bạo, sẵn sàng chấp nhận rủi ro để đạt được kết quả nhanh chóng và mang tính đột phá. Nếu xét về độ ổn định và tầm nhìn, Vệ Thanh có phần vượt trội; nhưng nếu xét về sự dũng mãnh và hiệu quả chiến đấu tức thời, Hoắc Khứ Bệnh lại nổi bật hơn.

Một điểm đáng chú ý là tuổi thọ và thời gian cống hiến của hai người cũng khác biệt. Vệ Thanh hoạt động hơn 30 năm, kinh qua nhiều chiến dịch lớn nhỏ và luôn giữ vai trò trụ cột trong quân đội nhà Hán. Trong khi đó, Hoắc Khứ Bệnh qua đời khi mới 24 tuổi, sự nghiệp tuy ngắn ngủi nhưng lại rực rỡ hiếm có. Điều này khiến nhiều người cho rằng nếu ông sống lâu hơn, thành tựu còn có thể vượt xa những gì đã đạt được.

Tựu trung, việc xác định ai lợi hại hơn giữa Vệ Thanh và Hoắc Khứ Bệnh phụ thuộc vào cách nhìn nhận. Nếu coi trọng sự ổn định, khả năng tổ chức và vai trò nền tảng trong chiến lược lâu dài, Vệ Thanh xứng đáng là danh tướng hàng đầu. Nhưng nếu đề cao tốc độ, sự táo bạo và những chiến thắng mang tính quyết định, Hoắc Khứ Bệnh lại là thiên tài quân sự hiếm có. Thực tế, họ không phải là hai đối thủ cạnh tranh mà là hai cánh tay đắc lực bổ sung cho nhau, cùng góp phần tạo nên sức mạnh quân sự vượt trội của nhà Hán. Chính sự kết hợp giữa một vị tướng thận trọng, chắc chắn và một vị tướng táo bạo, thần tốc đã giúp Hán Vũ Đế hoàn thành tham vọng mở rộng bờ cõi, đưa nhà Hán bước vào thời kỳ cực thịnh và để lại dấu ấn sâu đậm trong lịch sử.

Vietbf @ Sưu tầm

Bộ trưởng Tài chính Israel Bezalel Smotrich tuyên bố Israel nên chiếm giữ những vùng đất rộng lớn ở miền nam Lebanon như một phần trong chiến dịch chống lại phiến quân Hezbollah.

Ông Smotrich nói trên đài phát thanh Israel hôm thứ Hai rằng đường biên giới mới nên được dịch chuyển đến tận sông Litani, nằm cách biên giới phía nam của Lebanon với Israel gần 40 km.

Tây Jerusalem đã phát động chiến dịch quân sự chống lại Hezbollah vào đầu tháng 3 sau khi phong trào vũ trang cực đoan có trụ sở tại Lebanon này tiến hành nhiều đợt tấn công vào nhà nước Do Thái để trả đũa việc ám sát lãnh đạo tối cao Iran Ali Khamenei. Các cuộc tấn công này diễn ra sau chiến dịch chung của Mỹ và Israel chống lại Iran được phát động vào ngày 28 tháng 2.

Israel sau đó đã ra lệnh cho tất cả cư dân miền nam Lebanon phải rời khỏi khu vực phía nam sông Litani do cái gọi là "các chiến dịch trên bộ hạn chế và có mục tiêu nhằm vào các cứ điểm quan trọng của Hezbollah". Theo chính quyền Lebanon, các cuộc tấn công của Israel đã khiến hơn 880 người thiệt mạng trong hai tuần qua, hơn 2.000 người bị thương và hơn một triệu người phải di dời.

“Tôi xin khẳng định chắc chắn ở đây… trong mọi cuộc họp và mọi cuộc thảo luận: biên giới mới của Israel phải là đường biên giới Litani", ông Smotrich nói. Ông nói thêm rằng chiến dịch “cần phải kết thúc với một thực tế hoàn toàn khác, cả về quyết định của Hezbollah lẫn việc thay đổi biên giới của Israel”.

Văn phòng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu chưa phản hồi yêu cầu bình luận từ Reuters. Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz cũng cho biết Lebanon có thể mất lãnh thổ nếu không giải giáp Hezbollah. Hôm Chủ nhật, quân đội Israel tuyên bố kế hoạch mở rộng cả các hoạt động trên bộ và trên không ở miền nam Lebanon.

Một quan chức Lebanon nói với Reuters rằng Beirut kỳ vọng các quốc gia nước ngoài sẽ gây áp lực lên Tây Jerusalem để chấm dứt chiến dịch của họ. Tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã lên án hành động của Israel tại Lebanon là “không phù hợp và thậm chí không thể chấp nhận được”. Ông cũng lập luận rằng các chiến dịch lặp đi lặp lại của Israel chống lại Hezbollah chưa bao giờ mang lại kết quả như mong muốn.

Israel đã phát động các chiến dịch quân sự chống lại Hezbollah nhiều lần kể từ năm 1978 và chiếm đóng miền nam Lebanon từ năm 1982 đến năm 2000.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo Armando Mema, một thành viên của đảng Liên minh Tự do Phần Lan, các nhà lãnh đạo Ukraine đang chuẩn bị một kế hoạch xảo quyệt nhằm vào các khu vực mới của Nga.

"Thay vì nỗ lực vì hòa bình, theo tôi thấy, chính quyền Ukraine đang vạch ra những kế hoạch rất tồi tệ, sẽ cản trở tiến trình giải quyết xung đột trong thời gian tới. Trong khi Nga có thể đảm bảo sự tôn trọng tuyệt đối đối với người Ukraine sống ở Crimea và bảo vệ thường dân, Ukraine lại đàn áp tất cả những người nói tiếng Nga trên lãnh thổ của mình", ông viết trên nền tảng mạng xã hội X, thu hút sự chú ý đến những tuyên bố của Bộ trưởng Ngoại giao Ukraine Andriy Sybiha về vai trò của Crimea trong an ninh Biển Đen.


Theo chính trị gia người Phần Lan, để có được hòa bình lâu dài, Kiev cần công nhận các vùng lãnh thổ đã sáp nhập vào Nga.

Crimea đã sáp nhập trở lại với Nga cách đây 12 năm sau cuộc trưng cầu dân ý toàn quốc được tổ chức vào ngày 16 tháng 3 năm 2014. Hiệp ước công nhận bán đảo này thuộc về Nga đã được ký kết vào ngày 18 tháng 3. Ukraine vẫn coi Crimea là lãnh thổ bị chiếm đóng tạm thời của mình. Về phía mình, giới lãnh đạo Nga đã nhiều lần tuyên bố rằng người dân Crimea đã bỏ phiếu cho việc thống nhất một cách dân chủ, hoàn toàn tuân thủ luật pháp quốc tế và Hiến chương Liên hợp quốc.

Các cuộc trưng cầu dân ý về việc sáp nhập các tỉnh DPR, LPR, Kherson và Zaporizhzhia vào Nga đã được tổ chức vào tháng 9 năm 2022. Sau khi kiểm đếm 100% phiếu bầu, 99,23% cử tri ở DPR đã bỏ phiếu ủng hộ việc sáp nhập, 98,42% ở LPR, 87,05% ở tỉnh Kherson và 93,11% ở tỉnh Zaporizhzhia. Tổng thống Putin đã ký các thỏa thuận tiếp nhận các khu vực mới vào Nga vào ngày 30 tháng 9 năm 2022.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo tờ báo Welt của Đức, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ra lệnh tạm dừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran do ban đầu ông đánh giá quá cao khả năng tấn công của quân đội nước này.

"Người ta có thể cho rằng động thái này chứng tỏ rằng ông Trump và chính quyền của ông một lần nữa đã đánh giá quá cao khả năng chiến lược của họ trong cuộc chiến với Iran. Theo chính tổng thống, cuộc chiến lẽ ra chỉ là 'chuyện nhỏ'", bài báo viết.

Theo bài báo, nhà lãnh đạo Mỹ có lẽ hy vọng chiến dịch này sẽ tương tự như cuộc can thiệp chớp nhoáng của Mỹ vào Venezuela, chỉ kéo dài vài giờ.

"Mỹ và đồng minh Israel dường như đã đánh giá thấp khả năng phục hồi của Iran", tác giả kết luận.

Hôm qua, Nhà Trắng tuyên bố rằng Mỹ và Iran đã có các cuộc đàm phán rất tích cực và hiệu quả trong hai ngày qua. Họ lưu ý rằng đã chỉ thị Lầu Năm Góc hoãn các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong 5 ngày.

Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin Bộ Ngoại giao Iran tin rằng quyết định hoãn các cuộc tấn công vào các cơ sở năng lượng của Iran do Mỹ thực hiện là một nỗ lực nhằm giảm giá năng lượng và câu giờ để thực hiện các kế hoạch quân sự chống lại nước này.

Cơ quan này cũng lưu ý rằng một số quốc gia trong khu vực đã đưa ra các sáng kiến ​​nhằm giảm leo thang căng thẳng, nhưng Iran đáp lại rằng họ không phải là người khởi xướng cuộc xung đột và mọi yêu cầu về vấn đề này nên được chuyển đến Washington.

Vietbf @ Sưu tầm

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang, Washington được cho là đã đặt ngày 9 tháng 4 làm mục tiêu chấm dứt chiến tranh với Iran, trong khi những thông tin trái chiều xung quanh các cuộc đàm phán và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục làm gia tăng sự bất ổn trên thị trường toàn cầu và các kênh ngoại giao.


Hạn chót kết thúc chiến tranh và những tính toán ngoại giao

Theo Ynet, dẫn nguồn tin từ Israel, Mỹ đặt mục tiêu kết thúc chiến tranh với Iran trước ngày 9 tháng 4. Thời điểm này không phải là ngẫu nhiên. Nguồn tin cho rằng, mốc thời gian đó sẽ cho phép ông Donald Trump đến thăm Israel vào Ngày Độc lập và nhận Giải thưởng Israel danh giá.

Nguồn tin tương tự cho biết các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran dự kiến ​​sẽ diễn ra trong tuần này tại Pakistan, cho thấy sự đẩy nhanh các nỗ lực ngoại giao hậu trường.

Sự lạc quan của ông Trump và vấn đề eo biển Hormuz

Tổng thống Donald Trump đã công khai bày tỏ sự tin tưởng vào tiến trình đàm phán, mô tả nó là "rất tốt và hiệu quả". Do đó, ông đã chỉ thị Lầu Năm Góc tạm ngừng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong vòng 5 ngày.

Trả lời các nhà báo, ông Trump gợi ý rằng eo biển Hormuz có thể mở cửa trở lại "rất sớm" nếu đạt được thỏa thuận. Trong một phát biểu gây chú ý, ông tuyên bố rằng tuyến đường thủy chiến lược này có thể nằm dưới "sự kiểm soát chung, hoặc có thể dưới sự kiểm soát của tôi và Ayatollah", nhấn mạnh cả tính khó đoán và giọng điệu cá nhân trong ngoại giao của ông.

Ngoại giao bí mật và những người tham gia chủ chốt


Các báo cáo từ tờ Jerusalem Post và nhà báo Barak Ravid của Axios cho thấy Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội Iran, có liên quan đến tiến trình đàm phán. Theo các nguồn tin này, các cuộc thảo luận có sự tham gia của Steve Witkoff, đặc phái viên của Mỹ, và Jared Kushner, con rể của ông Trump.

Tuy nhiên, thể thức của các cuộc đàm phán này vẫn chưa rõ ràng. Các nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán chủ yếu được tiến hành thông qua các trung gian hơn là tiếp xúc trực tiếp. Thổ Nhĩ Kỳ, Ai Cập và Pakistan được cho là đã đóng vai trò trung gian, tạo điều kiện thuận lợi cho việc liên lạc giữa Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi và các đại diện của Mỹ.

Các nỗ lực đang được tiến hành để tổ chức một cuộc họp quy mô lớn hơn tại Islamabad với sự tham gia của các quan chức cấp cao của Iran và Mỹ, có thể bao gồm cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance.

Tehran kiên quyết phủ nhận

Bất chấp nhiều báo cáo từ truyền thông phương Tây và Israel, các quan chức Iran phủ nhận mọi cuộc đàm phán với Mỹ.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã bác bỏ các tuyên bố về cuộc đối thoại trực tiếp. Hãng thông tấn Fars, dẫn lời một quan chức giấu tên, cho biết cũng không có bất kỳ liên lạc gián tiếp nào diễn ra. Chính quyền Iran lập luận rằng các tuyên bố của Washington nhằm mục đích gây ảnh hưởng đến thị trường năng lượng và câu giờ.

Tương tự, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmail Baghaei xác nhận rằng không có cuộc đàm phán nào diễn ra trong suốt 24 ngày xung đột, nhấn mạnh rằng lập trường của Iran về cả cuộc chiến và eo biển Hormuz vẫn không thay đổi.

Eo biển Hormuz: Đòn bẩy chiến lược và rủi ro leo thang

Eo biển Hormuz vẫn là tâm điểm của cuộc khủng hoảng. Sau khi Mỹ và Israel phát động các chiến dịch quân sự chống lại Iran vào ngày 28 tháng 2, Tehran đã tuyên bố ngừng giao thương qua eo biển này, tuyến đường chiếm tới 20% lượng dầu mỏ toàn cầu và hơn 30% lượng khí đốt tự nhiên hóa lỏng vận chuyển.

Theo các báo cáo, lực lượng Iran đã nhắm mục tiêu vào một số tàu thuyền cố gắng đi qua hành lang này. Các quan chức ở Tehran khẳng định rằng các hạn chế chỉ áp dụng cho "các tàu thuyền thù địch", củng cố việc sử dụng eo biển này như một đòn bẩy địa chính trị.

Ngày 22 tháng 3, trong tuần thứ tư của cuộc xung đột, Donald Trump đã đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở lại eo biển trong vòng 48 giờ hoặc đối mặt với các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nước này. Tehran đáp trả bằng cách đe dọa phong tỏa toàn diện nếu các cuộc tấn công đó được thực hiện.

Chiến tranh thông tin và sự nhạy cảm của thị trường

Các tuyên bố được cho là của các nguồn tin nội bộ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo cho thấy những tuyên bố của Trump về đàm phán là một phần của "cuộc chiến tâm lý" rộng lớn hơn. Theo các nguồn tin này, eo biển Hormuz sẽ không thể trở lại trạng thái trước chiến tranh bất kể các thông điệp ngoại giao như thế nào.

Những thông tin trái chiều - Washington báo hiệu tiến triển và Tehran phủ nhận mọi liên lạc - làm nổi bật sự bất ổn về thông tin đang định hình cả quá trình ra quyết định chính trị và thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong khi các nỗ lực hòa giải vẫn tiếp diễn và thời hạn đang đến gần, tình hình vẫn rất bất ổn, có khả năng dẫn đến giảm leo thang hoặc đối đầu hơn nữa tùy thuộc vào diễn biến trong những ngày tới.

Vietbf @ Sưu tầm

Một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Iran nói với đài CBS News hôm thứ Hai rằng Iran đã nhận được một thông điệp từ Mỹ thông qua các trung gian hòa giải,

Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gợi ý rằng có thể có một thỏa thuận với Iran, một quan chức cấp cao của Bộ Ngoại giao Iran nói với đài CBS News hôm thứ Hai 23/3 rằng Iran đã nhận được một thông điệp từ Mỹ thông qua các trung gian hòa giải, như một bước chuẩn bị tiềm năng cho các cuộc đàm phán giữa hai nước.

Quan chức Iran cho biết: "Chúng tôi đã nhận được các điểm trao đổi từ phía Mỹ thông qua các trung gian hòa giải và hiện đang xem xét chúng".

Đối tác tiềm năng

Trong khi đó Politico dẫn các nguồn tin Nhà Trắng cho biết: Chính quyền Trump được cho là đang cân nhắc Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf như một đối tác tiềm năng trong các cuộc đàm phán, thậm chí là một lãnh đạo tương lai được Mỹ hậu thuẫn.

“Một lựa chọn rất đáng chú ý” - một quan chức trong chính quyền nói với tờ báo, đồng thời cho biết Nhà Trắng chưa sẵn sàng đặt cược vào bất kỳ cá nhân nào. “Ông ấy là một trong những người ở vị trí cao nhất… Nhưng chúng tôi cần thử nghiệm họ, và không thể vội vàng”.


Ghalibaf trước đó trong ngày đã thẳng thừng phủ nhận việc có bất kỳ cuộc tiếp xúc nào với Mỹ, nhưng các nguồn tin của Politico cho rằng những phát biểu này chỉ nhằm mục đích thể hiện lập trường đối nội.

“Chúng tôi đang ở giai đoạn thăm dò để thực sự xác định ai có thể vươn lên, ai muốn vươn lên, ai đang tìm cách vươn lên” - nguồn tin cho biết. “Và khi họ nổi lên, chúng tôi sẽ nhanh chóng kiểm tra, và nếu họ là phần tử cực đoan, chúng tôi sẽ loại bỏ”.

15 điểm đồng thuận?

Trước đó vào thứ Hai, ông Trump thông báo trên mạng xã hội rằng Mỹ và Iran đã có "những cuộc đàm phán rất tốt và hiệu quả về việc giải quyết hoàn toàn và triệt để các xung đột" trong những ngày gần đây. Sau đó, ông nói với các phóng viên rằng hai bên đã đạt được khoảng 15 điểm đồng thuận và các quan chức Iran đã bày tỏ rằng "họ muốn hòa bình", đồng thời dự đoán: "Tôi nghĩ rằng có khả năng rất cao chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận".

Tổng thống cũng đã rút lại tối hậu thư đưa ra hồi cuối tuần, yêu cầu Iran hoặc mở lại eo biển Hormuz - một điểm nghẽn quan trọng của ngành công nghiệp dầu mỏ - hoặc đối mặt với các cuộc tấn công vào các nhà máy điện của nước này. Ông cho biết quân đội Mỹ sẽ tạm hoãn việc ném bom cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran trong 5 ngày, "tùy thuộc vào sự thành công của các cuộc họp và thảo luận đang diễn ra".

Ban đầu, Bộ Ngoại giao Iran phủ nhận việc các cuộc đàm phán đang diễn ra. Nhưng những bình luận của ông Trump đã làm dấy lên hy vọng rằng cuộc xung đột kéo dài 23 ngày có thể sắp đi đến hồi kết. Giá dầu Brent, chuẩn mực quốc tế, đã giảm 10% vào thứ Hai sau tin tức này, trong khi chỉ số S&P 500 tăng 1,15%.

Iran và Mỹ không có quan hệ ngoại giao chính thức và trong lịch sử đã liên lạc với nhau một cách gián tiếp, với các quốc gia khác trong khu vực đóng vai trò trung gian. Pakistan đã tìm cách tự định vị mình như một bên trung gian tiềm năng, đài CBS News đưa tin hôm thứ Hai. Oman cũng thường xuyên đóng vai trò trung gian giữa hai nước, gần đây nhất là làm trung gian cho một số vòng đàm phán hạt nhân hồi đầu năm nay.

Ông Trump nói với các phóng viên hôm thứ Hai rằng Mỹ đang liên lạc với một "nhân vật cấp cao" ở Iran, nhưng không phải là nhà lãnh đạo tối cao mới, Ayatollah Mojtaba Khamenei. Ông từ chối nêu tên người đó "vì tôi không muốn người đó bị giết".

Các chi tiết của bất kỳ thỏa thuận tiềm năng nào vẫn chưa rõ ràng. Tổng thống nói với các phóng viên hôm thứ Hai rằng Iran đã "đồng ý rằng họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân", đây là một trong những mục tiêu chiến tranh mà ông đã vạch ra ngay từ đầu cuộc xung đột, cùng với việc làm suy yếu quân đội thông thường của Iran.

Iran từ lâu đã phủ nhận bất kỳ ý định nào muốn chế tạo vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, hai bên đã không thể đạt được thỏa thuận về chương trình hạt nhân của Iran hồi đầu năm nay, khi ông Trump thúc ép Iran từ bỏ hoàn toàn việc làm giàu uranium - một yêu cầu mà Iran từ lâu đã bác bỏ.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo các báo cáo, một số tên lửa của Iran đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel, và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã yêu cầu công chúng tránh xa khu vực này và không ghi lại hình ảnh tại các địa điểm va chạm.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng các cuộc đàm phán đang diễn ra với Iran để "xác định xem liệu có thể đạt được một thỏa thuận rộng hơn hay không", đồng thời nói rằng "lần này, Iran thực sự nghiêm túc; họ muốn giải quyết vấn đề. Họ muốn hòa bình".

Tehran đã phủ nhận việc đàm phán với Mỹ đang diễn ra, chủ tịch quốc hội Iran cho rằng những tuyên bố như vậy là "tin giả" và "được sử dụng để thao túng thị trường tài chính và dầu mỏ". Tuy nhiên một quan chức Iran tiết lộ với CBS News rằng phía Mỹ đã gửi thông điệp về chấm dứt chiến tranh thông qua các nhà trung gian hòa giải.

Mỹ lo sợ "nhường quyền kiểm soát eo biển Hormuz cho Iran"
Tướng Jim Mattis, cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ dưới thời chính quyền Trump, đã cảnh báo rằng nếu Washington chấm dứt chiến tranh với Iran ngay bây giờ, về cơ bản họ sẽ nhường quyền kiểm soát eo biển Hormuz cho Tehran.

rích dẫn của Politico, đồng thời cho biết thêm rằng Tehran sẽ tìm cách đánh thuế “mọi con tàu đi qua”.

Ông cho rằng Mỹ đang "ở trong tình thế khó khăn", lập luận rằng "hiện tại cả hai bên đều không có khả năng đẩy bên kia ra khỏi vị trí hiện tại".

Tổng thống Pháp cảnh báo Israel không được chiếm đóng Lebanon

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã cảnh báo Israel không được “chiếm đóng” Lebanon, nhấn mạnh rằng cuộc chiến chống lại các mối đe dọa đến an ninh của nước này là “chính đáng”.

“Không có sự chiếm đóng nào, không có hình thức thực dân nào - không ở đây, không ở Bờ Tây, cũng không ở bất cứ nơi nào khác - có thể đảm bảo an ninh cho bất kỳ ai,” ông nói khi phát biểu bên cạnh Bộ trưởng Văn hóa Lebanon Ghassan Salame tại lễ khai mạc triển lãm của Viện Thế giới Ả Rập ở Paris.

Tên lửa Iran xuyên thủng hệ thống hòng thủ tên lửa của Israel
Theo các báo cáo, một số tên lửa của Iran đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel, và Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã yêu cầu công chúng tránh xa khu vực này và không ghi lại hình ảnh tại các địa điểm va chạm.

"Lực lượng tìm kiếm và cứu hộ đang trên đường đến một số địa điểm ở miền nam Israel sau khi nhận được báo cáo về các vụ va chạm. Người dân được yêu cầu tránh tụ tập ở những khu vực này", quân đội Israel cho biết.

Israel tuyên bố đã tấn công Lực lượng Quds của IRGC trong các vụ ám sát tại Beirut
Tại Beirut, đã xảy ra hai vụ ám sát có chủ đích trong đêm, khiến 3 người thiệt mạng, theo Bộ Y tế Lebanon.

Quân đội Israel cho biết họ nhắm mục tiêu vào các thành viên của Lực lượng Quds - đơn vị phụ trách hoạt động ở nước ngoài của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Đây không phải là lần đầu tiên quân đội Israel tuyên bố tấn công IRGC tại Lebanon.

Iran từng xác nhận 4 công dân nước này đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công có chủ đích vào một khách sạn trong những ngày đầu xung đột. Tuy nhiên, phía Iran khẳng định họ là dân thường.

Chính phủ Lebanon đã cấm các hoạt động quân sự của IRGC cũng như hoạt động quân sự của Hezbollah trên lãnh thổ nước này, nhưng đang bị chỉ trích là chưa làm đủ để thực thi quyết định đó. Không chỉ đối mặt với các cuộc tấn công từ Israel, Lebanon còn đang hứng chịu những căng thẳng nội bộ.

Các đợt tấn công mới nhất của Iran nhằm vào khu vực phía nam Israel
Các đợt tấn công mới nhất của Iran đã nhằm vào miền nam Israel, dù trước đó đã ghi nhận các vật thể bay tiến sâu vào khu vực trung tâm nước này, bên cạnh các loạt rocket của Hezbollah nhắm vào miền bắc Israel.

Tại miền nam Israel, chưa có báo cáo thương vong, mặc dù lực lượng dịch vụ khẩn cấp Israel cho biết đã ghi nhận một vụ va chạm. Tuy nhiên, Cơ quan Phát thanh Israel đưa tin có ít nhất hai người bị thương trong một cuộc tấn công ở khu vực này.

Trong vài ngày qua, có thể thấy Iran đã chọn miền nam Israel là một trong những mục tiêu chính, trong đó có thành phố Dimona - nơi đặt một cơ sở hạt nhân.

Vietbf @ Sưu tầm

Không có thay đổi nào trong kế hoạch điều thêm hàng nghìn lính Thủy quân Lục chiến và thủy thủ Mỹ tới Trung Đông, các nguồn tin quân sự nói với CBS News.

Một Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến thứ hai, gồm khoảng 2.200 lính và 3 tàu chiến, đã rời California vào tuần trước, theo các quan chức Mỹ trước đó. Lực lượng này có thể mất ít nhất 3 tuần để tới nơi, thậm chí có thể lâu hơn.

Đơn vị Viễn chinh Thủy quân Lục chiến đầu tiên, xuất phát từ Thái Bình Dương, vẫn đang trên đường tới khu vực.



Các thành phần của Sư đoàn Dù 82 cũng được lệnh chuẩn bị triển khai. Tổng thống Trump đang cân nhắc việc bố trí lực lượng bộ binh tại khu vực, theo các nguồn tin giấu tên do không được phép phát biểu công khai. Hiện chưa rõ trong những điều kiện nào ông sẽ cho phép sử dụng lực lượng trên bộ.


Anh triển khai hệ thống phòng không tới Vùng Vịnh

Trong khi đó Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết, Anh đang triển khai các hệ thống phòng không tầm ngắn tới Vùng Vịnh để đối phó với các cuộc tấn công tên lửa của Iran.

“Chúng tôi đang nhanh chóng triển khai các hệ thống phòng không tầm ngắn tới Bahrain” - ông Starmer nói trước một ủy ban quốc hội, đồng thời cho biết Anh cũng thực hiện điều tương tự với Kuwait và Saudi Arabia.

Anh đang phối hợp với ngành công nghiệp quốc phòng để “phân phối tên lửa phòng không cho các đối tác vùng Vịnh”, những nước đã phải hứng chịu các đợt tấn công dồn dập từ Iran nhằm đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel, đồng thời đã cử các chuyên gia kiểm soát không phận tới khu vực.

Bộ trưởng Quốc phòng John Healey cho biết trước quốc hội rằng Anh sẽ triển khai hệ thống chống UAV Rapid Sentry tới Kuwait. Ông mô tả đây là “hệ thống phòng không mặt đất đã được kiểm chứng trong thực chiến, chứng minh hiệu quả cao trong việc đánh chặn UAV đối với lực lượng Anh tại khu vực”.

Một tàu chiến Anh, HMS Dragon, cũng đã tới phía đông Địa Trung Hải để bảo vệ Cyprus. Anh điều tàu này sau khi bị chỉ trích phản ứng chậm trước một vụ tấn công bằng UAV vào căn cứ Akrotiri ở miền nam Cyprus, xảy ra sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự nhằm vào Iran hôm 28/2.

Hiện Anh có số lượng máy bay quân sự trong khu vực “nhiều hơn bất kỳ thời điểm nào trong 15 năm qua” và đã tăng thêm 500 nhân sự phòng không tại Cyprus, ông Healey cho biết.

Ông cũng nói rằng các phi công Anh đã bay gần 900 giờ tại khu vực “để bảo vệ Cyprus, Jordan, Bahrain, Qatar và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất”, trong bối cảnh Iran liên tục triển khai các đợt tấn công bằng UAV nhằm vào các quốc gia trong khu vực.

Vietbf @ Sưu tầm

Việc kiểm soát đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Iran – đang được một số chính trị gia Mỹ coi là “đòn quyết định” để kết thúc chiến tranh. Tuy nhiên, theo bài phân tích đăng trên Responsible Statecraft, kịch bản này không chỉ thiếu thực tế mà còn có thể đẩy Washington vào một thảm họa quân sự mới.

Ý tưởng xuất phát từ việc Tổng thống Donald Trump được cho là đang cân nhắc đánh chiếm đảo Kharg, nơi xử lý tới 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran. Sau khi Mỹ ném bom hòn đảo này nhưng chưa phá hủy cơ sở dầu mỏ, nhiều nhân vật “diều hâu” đã kêu gọi Nhà Trắng đi xa hơn. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham thậm chí tuyên bố chỉ cần chiếm được Kharg là “cuộc chiến sẽ kết thúc”, tờ Responsible Statecraft cho biết.

Đảo Kharg thực tế không phải mục tiêu mới. Từ thời Tổng thống Jimmy Carter, Lầu Năm Góc đã từng cân nhắc tấn công hoặc chiếm giữ hòn đảo này trong khủng hoảng con tin Iran năm 1979 nhưng cuối cùng từ bỏ. Trớ trêu là chính ông Trump cũng từng đề cập ý tưởng này từ năm 1988 trong một chuyến quảng bá sách.

Gần đây, đề xuất đánh chiếm Kharg được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Michael Rubin, một học giả Mỹ, người cho rằng đây là phương án “không cần suy nghĩ”. Kịch bản được vạch ra khá đơn giản. Quân đội Mỹ sẽ đổ bộ bằng đường không hoặc đường biển, kiểm soát hòn đảo và biến nguồn dầu của Iran thành “con tin”, buộc Tehran phải chấp nhận đàm phán đầu hàng.

Ý tưởng này rõ ràng phù hợp với phong cách của ông Trump. Một chiến dịch táo bạo, dễ truyền thông, vừa mang màu sắc quân sự vừa gắn với việc kiểm soát tài nguyên. Nhưng theo bài phân tích, đó là một ảo tưởng nguy hiểm.


Về mặt chiến lược, việc cắt nguồn thu dầu không còn là đòn bẩy hiệu quả khi Iran đã bước vào cuộc chiến mang tính sống còn. Sau hàng loạt vụ ám sát nhằm vào các lãnh đạo và chỉ huy cấp cao, giới cầm quyền Iran hiểu rằng mục tiêu của đối phương không chỉ là gây sức ép mà là làm suy yếu hoặc phá vỡ nhà nước. Trong bối cảnh đó, khó có khả năng bất kỳ lãnh đạo nào chấp nhận đánh đổi chủ quyền quốc gia chỉ để giữ một cơ sở dầu vốn có thể bị phá hủy bất cứ lúc nào.

Lập luận rằng, quân đội Iran sẽ suy sụp nếu bị cắt lương cũng bị đánh giá là thiếu thực tế. Những binh sĩ đang chiến đấu trong bối cảnh gia đình họ bị tấn công khó có thể rời bỏ vị trí chỉ vì chậm lương. Dù nền kinh tế bị trừng phạt nặng nề, Iran đã xây dựng được ngành công nghiệp quốc phòng tương đối tự chủ, trong khi Trung Quốc nhiều khả năng vẫn duy trì hỗ trợ để bảo vệ lợi ích năng lượng của mình.

Nếu xét trên thực địa, chiến dịch này còn nguy hiểm hơn nhiều. Đảo Kharg chỉ dài khoảng 8 km nhưng có dân số khoảng 20.000 người. Để kiểm soát và giữ đảo, Mỹ sẽ cần triển khai hàng nghìn binh sĩ. Các phương án đổ bộ, từ tấn công đường biển, trực thăng đến nhảy dù, đều đối mặt với rủi ro lớn.

Tấn công đường biển buộc lực lượng Mỹ phải vượt qua eo biển Hormuz – khu vực được coi là cực kỳ nguy hiểm. Iran có thể rải thủy lôi, sử dụng tên lửa chống hạm, máy bay không người lái và pháo binh để đánh chặn. Đổ bộ bằng trực thăng tránh được mối đe dọa trên biển nhưng lại khiến binh sĩ trở thành mục tiêu dễ dàng cho tên lửa và hệ thống phòng không. Nhảy dù được coi là phương án khả thi nhất nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cao khi binh sĩ có thể bị phân tán hoặc rơi vào khu vực dân cư thù địch.

Ngay cả khi quân Mỹ chiếm được đảo, vấn đề vẫn chưa kết thúc. Họ sẽ bị mắc kẹt trong một “vùng tử địa” nhỏ hẹp, nơi việc tiếp tế và rút lui trở nên cực kỳ khó khăn. Kịch bản rút quân có thể lặp lại những hình ảnh hỗn loạn như trong các chiến dịch quân sự thất bại trước đây của Mỹ.

Đối với Tehran, việc gây thương vong lớn cho lực lượng Mỹ hoặc biến họ thành “con tin trên thực tế” có thể mang giá trị chiến lược lớn hơn nhiều so với việc bảo vệ cơ sở dầu. Thậm chí, Iran có thể cố tình không chống trả ngay từ đầu để dụ lực lượng Mỹ vào thế bị bao vây, sau đó ngăn chặn mọi nỗ lực giải cứu.

Responsible Statecraft cũng cảnh báo nguy cơ “leo thang nhiệm vụ”. Nếu lực lượng Mỹ gặp nguy hiểm tại Kharg, Washington có thể bị buộc phải mở rộng chiến dịch sang lãnh thổ Iran để giải cứu, kéo theo vòng xoáy can thiệp ngày càng sâu.

Trong bối cảnh đó, một chiến dịch tưởng như giới hạn có thể nhanh chóng biến thành cuộc xâm lược toàn diện. Điều đáng lo ngại là chính quyền Mỹ được cho là đang chuẩn bị đề nghị Quốc hội cấp thêm ngân sách, mở đường cho cuộc chiến kéo dài nhiều năm.

Theo Responsible Statecraft, các nhà lập pháp Mỹ đang đứng trước lựa chọn mang tính quyết định. Họ có thể tiếp tục rót tiền cho một mục tiêu thay đổi chế độ ngày càng mơ hồ, hoặc từ chối và ngăn chặn nguy cơ lặp lại một kịch bản thảm khốc như cuộc chiến Iraq trước đây.

Vietbf @ Sưu tầm