Kết quả bầu cử cho thấy thế độc quyền quyền lực lâu nay của Công đảng và đảng Bảo thủ đang bị phá vỡ, mở ra một cục diện chính trị mới với ít nhất 7 chính đảng cạnh tranh ảnh hưởng trên toàn nước Anh.


Thủ tướng Anh Keir Starmer (trái) cùng phu nhân tới điểm bỏ phiếu bầu cử Hội đồng địa phương tại London, ngày 7/5/2026.

Theo tờ New York Times, kết quả các cuộc bầu cử địa phương và khu vực tại Anh đã cho thấy sự trỗi dậy mạnh mẽ của đảng dân túy cánh hữu Reform UK, đồng thời phản ánh thất bại nặng nề của Công đảng cầm quyền.

Thủ tướng Keir Starmer hôm 8/5 phải đối mặt với phép thử chính trị lớn nhất kể từ khi lên nắm quyền năm 2024. Hàng triệu cử tri Anh đã tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử nghị viện tại Scotland và xứ Wales, cùng các hội đồng địa phương tại Anh. Kết quả là một đòn giáng mạnh vào Công đảng của ông.

Ông Starmer đã thừa nhận trách nhiệm về thất bại của đảng mình, nói rằng ông sẽ “không tô hồng” phán quyết gay gắt của cử tri sau 22 tháng cầm quyền, song khẳng định sẽ không từ chức.

Phe chiến thắng lớn nhất là đảng dân túy cánh hữu Reform UK, khi giành thêm hơn 1.400 ghế tại các hội đồng địa phương trên khắp nước Anh. Đảng này giành phiếu từ cả đảng Bảo thủ lẫn Công đảng và củng cố vị thế là lực lượng thống trị mới của phe cánh hữu tại Anh. Trong khi đó, đảng Xanh cũng ghi nhận nhiều bước tiến nhờ thu hút cử tri bất mãn với Công đảng.

Kết quả bầu cử cho thấy thế độc quyền quyền lực lâu nay của Công đảng và đảng Bảo thủ đang bị phá vỡ, mở ra một cục diện chính trị mới với ít nhất bảy chính đảng cạnh tranh ảnh hưởng trên toàn nước Anh.

Nigel Farage và Reform UK đang trên đà thắng lớn

Là đồng minh của Tổng thống Mỹ Donald Trump, lãnh đạo đảng Reform UK (Cải cách Vương quốc Anh) Nigel Farage xuất hiện đầy phấn khích sáng 9/5, tuyên bố ông đã tạo ra “một sự chuyển dịch mang tính lịch sử thực sự trong chính trị Anh”.

Dù có phần cường điệu, đây rõ ràng là kết quả bầu cử rất thành công đối với Reform UK. Đảng này mở rộng ảnh hưởng trên khắp cả nước, giành thắng lợi ở nhiều khu vực miền Bắc nước Anh vốn từng là “thành trì” của Công đảng, lần đầu tiên chiếm được một quận tại London từ tay đảng Bảo thủ và về nhì trong cuộc bầu cử Nghị viện xứ Wales.

Tuy nhiên, vẫn có những nghi ngờ liệu Reform UK đã đạt tới đỉnh cao hay chưa. Một số phân tích cho thấy tỷ lệ phiếu toàn quốc của đảng này ở Anh vào khoảng 27%, tương đương các cuộc thăm dò gần đây và vượt xa các đối thủ, nhưng vẫn thấp hơn mức 32% mà đảng đạt được trong bầu cử địa phương năm 2025.

Nước Anh bước vào thời kỳ đa đảng

Trong khoảng một thế kỷ, chính trường Anh gần như bị chi phối bởi Công đảng và đảng Bảo thủ. Ngay cả trong tổng tuyển cử năm 2019, hai đảng này cộng lại vẫn giành khoảng ba phần tư số phiếu bầu. Nhưng hiện nay tình hình đã thay đổi.

Ngoài Reform UK và đảng Xanh, đảng Dân chủ Tự do cũng ghi nhận nhiều bước tiến. Tại Scotland, đảng Dân tộc Scotland theo khuynh hướng trung tả nổi lên như lực lượng chiến thắng, còn tại xứ Wales, đảng Plaid Cymru giành nhiều ghế nhất dù chưa đạt đa số.

Các cuộc bầu cử tại Scotland và Wales được tổ chức theo hệ thống đại diện tỷ lệ khác với nước Anh. Tuy nhiên, tại Anh, hệ thống “đa số tương đối” hiện tại dường như không còn phù hợp trong bối cảnh có từ năm đảng trở lên cạnh tranh gay gắt. Theo hệ thống này, ứng viên có nhiều phiếu nhất tại mỗi khu vực sẽ giành ghế, còn những người còn lại không có gì. Điều đó đồng nghĩa một ứng viên có thể chiến thắng dù phần lớn cử tri bỏ phiếu chống lại họ.

Thủ tướng Keir Starmer gặp khó nhưng vẫn có thể trụ lại

Nhận thức được nguy cơ chính trị mà mình đối mặt, ông Starmer đã nhanh chóng xuất hiện sáng 9/5 để khẳng định sẽ không từ chức, tuyên bố rằng “những ngày khó khăn như thế này không làm suy yếu quyết tâm của tôi”.

Khi kết quả kiểm phiếu được công bố, một số nghị sĩ Công đảng đã lên tiếng kêu gọi ông cân nhắc vị trí của mình, đồng thời nhắc đến sự bất mãn của cử tri đối với thủ tướng.

Dù vậy, hiện chưa có nhân vật lớn nào trong đảng công khai thúc ép ông Starmer rời vị trí, phần lớn do những khó khăn cả về chính trị lẫn thực tế nếu thay thế ông. Trong số các ứng viên tiềm năng, Thị trưởng Manchester, Andy Burnham đang có lợi thế khi được công chúng ủng hộ, nhưng ông chưa có ghế trong Quốc hội. Hai đối thủ khác là Angela Rayner và Bộ trưởng Y tế Wes Streeting cũng chưa có động thái chống lại ông Starmer, người được cho là vẫn sẽ giữ ghế trong ngắn hạn.

Công đảng hiện cũng đối mặt tranh luận nội bộ về định hướng tương lai: liệu nên nghiêng sang cánh tả để kéo lại các cử tri cấp tiến đang chuyển sang đảng Xanh, hay tiếp tục lập trường cứng rắn về nhập cư nhằm thu hút cử tri bảo thủ tại các khu vực lao động từng ủng hộ Brexit.

Dù theo hướng nào, nhiều ý kiến đồng thuận rằng mức độ không được lòng dân hiện nay khiến ông Starmer khó có thể dẫn dắt Công đảng bước vào cuộc tổng tuyển cử tiếp theo, dự kiến diễn ra chậm nhất vào năm 2029.

Đảng Xanh mở rộng ảnh hưởng

Dưới sự lãnh đạo mới của Zack Polanski, đảng Xanh đã chuyển mình từ một đảng tập trung vào môi trường thành một lực lượng cánh tả nổi bật trên chính trường Anh.

Các chính sách mà ông Polanski đề xuất gồm đánh thuế tài sản với giới siêu giàu, kiểm soát giá thuê nhà và quốc hữu hóa các công ty cấp nước. Thông điệp hướng đến giới trẻ muốn thay đổi nhanh chóng khiến ông được so sánh với Thị trưởng New York, Zohran Mamdani.

Bằng cách công kích Công đảng từ cánh tả, đảng Xanh đã giành nhiều thắng lợi đáng chú ý, trong đó có chiến thắng tại Hackney ở Bắc London - chấm dứt 24 năm cầm quyền của Công đảng - và Lewisham ở Đông Nam London.

Trên toàn nước Anh, đảng Xanh giành thêm hơn 250 ghế hội đồng địa phương và có thêm hai ghế trong Nghị viện xứ Wales. Điều này cho thấy sức hút ngày càng lớn của đảng đối với cử tri cánh tả tại các khu vực đô thị - một xu hướng gây thêm áp lực cho Công đảng khi bị Reform UK cạnh tranh ở cánh hữu và đảng Xanh ép ở cánh tả.

VietBF@sưu tập

Mỗi phút trôi qua với bệnh nhân đau tim đều rất quan trọng. Khi dòng máu đến tim bị tắc nghẽn, cơ tim bắt đầu thiếu ô xy và có thể bị tổn thương vĩnh viễn nếu không được cứu chữa kịp thời.

Tuy nhiên, trong lúc hoảng loạn, nhiều người lại phản ứng theo bản năng, vô tình khiến tình trạng đau tim của người thân trở nên nguy hiểm hơn, theo chuyên trang sức khỏe Medical News Today (Anh).


Khi bị đau tim, người bệnh không nên gắng sức đi lại mà cần nằm nghỉ trong lúc chờ xe cấp cứu đến

ẢNH: N.Quý tạo từ GM

Dưới đây là những điều không nên làm khi người thân nghi bị đau tim:

Không cố di chuyển khi người bệnh bất tỉnh
Khi thấy người bệnh đột ngột ngất xỉu, nhiều người thường hoảng hốt lay mạnh, cố xốc dậy hoặc đổ nước vào miệng với hy vọng họ tỉnh lại. Tuy nhiên, những hành động này không giúp tim hoạt động trở lại mà còn có thể khiến người bệnh bị chấn thương thêm, tăng nguy cơ sặc trong khi đang bất tỉnh.

Nếu người bệnh không phản ứng, hãy kiểm tra xem họ còn thở bình thường hay không. Trong trường hợp người bệnh ngừng thở hoặc không có dấu hiệu tuần hoàn, có thể thực hiện hồi sức tim phổi (CPR) nếu biết cách.

Không để người bệnh đi lại, gắng sức
Một số người cho rằng đi lại nhẹ nhàng có thể giúp lưu thông máu tốt hơn hoặc cố dìu người bệnh tự đi xuống cầu thang, ra xe. Đây là quan niệm rất sai lầm.

Khi đang bị đau tim, tim đã rơi vào tình trạng thiếu ô xy do động mạch vành bị tắc nghẽn. Vận động lúc này có thể khiến tim phải làm việc nhiều hơn, làm cơn đau trở nên nghiêm trọng hơn và tăng nguy cơ rối loạn nhịp tim. Do đó, người nghi bị đau tim nên ngồi hoặc nằm nghỉ ở tư thế thoải mái trong lúc chờ cấp cứu.

Bác sĩ ơi: Cứu người đột quỵ bằng chích lễ, nhét thức ăn, uống nước chanh gây hại gì?

Không bỏ qua triệu chứng ở người trẻ
Đau tim thường xảy ra ở người lớn tuổi nên dễ chủ quan khi người bệnh còn trẻ hoặc vẫn có thể nói chuyện bình thường. Điều này khiến việc cấp cứu bị chậm trễ. Trên thực tế, bệnh tim vẫn có thể xảy ra ở người trẻ, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, béo phì, huyết áp cao, tiểu đường hoặc tiền sử gia đình mắc bệnh tim mạch.

Ngoài ra, không phải cơn đau tim nào cũng khiến người bệnh ngã quỵ ngay lập tức. Một số trường hợp chỉ có biểu hiện như tức ngực nhẹ, khó thở, buồn nôn hoặc mệt bất thường.

Không tự chẩn đoán là trúng gió
Đau tim đôi khi không biểu hiện bằng cơn đau ngực dữ dội. Một số người chỉ cảm thấy nóng rát vùng ngực, đầy bụng, buồn nôn hoặc khó chịu ở vùng thượng vị nên dễ nhầm với đau dạ dày.

Ngoài ra, tình trạng này dễ bị cho là "trúng gió", mệt do làm việc quá sức hoặc thiếu ngủ nên trì hoãn đưa đến bệnh viện. Nếu cơn đau ngực kéo dài hơn vài phút hoặc đi kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, đau lan ra tay, hàm hoặc lưng, người bệnh cần được đưa đi cấp cứu ngay, theo Medical News Today.

VietBF@sưu tập

Nhiều người không thể bắt đầu ngày mới nếu thiếu tách cà phê vào buổi sáng. Mặc dù đồ uống yêu thích này giúp tăng cường năng lượng, nhưng có nhiều tác động khác nhau lên thận của bạn.

Sau đây, chuyên gia dinh dưỡng người Mỹ, cô Karina Tolentino, chuyên về quản lý bệnh tiểu đường, hỗ trợ sức khỏe thận và tim mạch, sẽ giải thích uống cà phê mỗi sáng làm điều gì cho thận của bạn.

Kích thích thận thông qua tác dụng lợi tiểu
Cà phê vốn là chất lợi tiểu tự nhiên, sẽ kích thích cơ thể đào thải muối và nước dư thừa qua nước tiểu. Tác dụng kích thích của cà phê làm tăng tốc độ thận lọc máu và làm đầy bàng quang, khiến bạn cần đi vệ sinh nhanh hơn hoặc thường xuyên hơn sau khi uống tách cà phê sáng. Tuy nhiên, tiêu thụ vừa phải không làm gián đoạn đáng kể sự cân bằng chất lỏng của cơ thể.


Các nghiên cứu đã chứng minh tiêu thụ cà phê thường xuyên giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh thận mạn tính

Ảnh: P.H tạo từ Gemini

Làm giảm nguy cơ mắc bệnh thận
Đối với những người khỏe mạnh nói chung, tiêu thụ cà phê hằng ngày ở mức độ vừa phải (khoảng 2 - 4 tách mỗi ngày) không gây bất kỳ tác động tiêu cực nào, thậm chí còn có lợi cho thận. Các nghiên cứu đã chứng minh tiêu thụ cà phê thường xuyên giúp giảm nguy cơ phát triển bệnh thận mạn tính, nhờ hàm lượng chất chống oxy hóa cao trong cà phê, giúp giảm căng thẳng oxy hóa khắp cơ thể, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.

Có thể gây dao động về huyết áp
Thận đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa huyết áp bằng cách cân bằng mức chất lỏng. Ban đầu, cà phê có thể gây tăng huyết áp tạm thời vì caffeine kích thích hệ thần kinh. Nhưng sau đó, vì cà phê cũng là chất lợi tiểu nên có thể làm giảm huyết áp. Người huyết áp cao hoặc thấp hơn bình thường cần hỏi ý kiến bác sĩ để đảm bảo uống cà phê được an toàn và không tương tác thuốc.

Lượng cà phê bao nhiêu là an toàn?
Các nghiên cứu cho thấy 3 tách cà phê mỗi ngày thường được coi là an toàn. Trong đó, cà phê đen không đường là lành mạnh nhất, theo Verywell Health.

VietBF@sưu tập

AFP ngày 9.5 dẫn thông cáo của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) cho hay có 6 ca nhiễm vi rút Hanta đã được xác nhận trong số 8 ca nghi nhiễm, sau khi dịch bùng phát trên du thuyền MV Hondius.

Theo đó, tổng cộng đã có 8 trường hợp được ghi nhận, bao gồm 3 trường hợp tử vong (tỷ lệ tử vong khoảng 38%), với 6 trường hợp được xác nhận trong phòng thí nghiệm là nhiễm vi rút Hanta, tất cả đều là biến thể Andes.


Xe chỉ huy tiền phương tại cảng Granadilla de Abona ở đảo Tenerife, nơi dự kiến đón tàu du lịch MV Hondius

Ảnh: Reuters

Các nguồn thạo tin cho hay Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus đến đảo Tenerife của Tây Ban Nha trong ngày 9.5 để giúp điều phối sơ tán hành khách bị ảnh hưởng bởi vi rút Hanta.

Ba hành khách trên du thuyền MV Hondius, gồm một cặp vợ chồng người Hà Lan và một phụ nữ người Đức, đã tử vong, trong khi những người khác mắc căn bệnh hiếm gặp này, thường lưu hành giữa các loài gặm nhấm. Chỉ có chủng Andes của Hanta được xác nhận có thể lây truyền từ người sang người, điều này làm dấy lên mối lo ngại trên toàn thế giới.

Điều gì sẽ xảy ra khi du thuyền có ổ dịch virus hanta cập cảng Tây Ban Nha?

Du thuyền MV Hondius mang cờ Hà Lan, chở khoảng 150 người, dự kiến cập cảng Tenerife thuộc quần đảo Canary của Tây Ban Nha vào ngày 10.5. Sau đó, các chuyến bay đặc biệt sẽ đưa hành khách trở về nước của họ.

Trong một diễn biến khác, Reuters ngày 9.5 đưa tin các chuyên gia y tế đang chạy đua khống chế sự lây lan của vi rút Hanta khi 2 ca nghi nhiễm mới xuất hiện, bao gồm một người đàn ông bị bệnh sau khi rời du thuyền và một phụ nữ bị bệnh sau chuyến bay ngồi cạnh một hành khách từng đi du thuyền, theo Reuters.

VietBF@sưu tập

Lần đầu tiên từ khi xung đột bùng phát, Tehran tiết lộ chi tiết thương tích của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei trong cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Ông Mojtaba Khamenei bị thương ở lưng và đầu gối trong cuộc không kích đã làm cha ông và cũng là người tiền nhiệm, ông Ali Khamenei thiệt mạng vào ngày đầu xung đột 28.2, theo tờ The Wall Street Journal ngày 10.5. Từ đó đến nay, ông Mojtaba chưa hề xuất hiện công khai.


Hình ảnh của Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei được treo tại Tehran

ẢNH: REUTERS

Hãng thông tấn Fars dẫn lời quan chức phụ trách nghi lễ Mazaher Hosseini của Văn phòng Lãnh tụ tối cao Iran cho biết ông Mojtaba Khamenei bị nhiều chấn thương trong cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào khu nhà của lãnh đạo Iran vào ngày 28.2, theo đài TRT World.

Bản thân ông Hosseini cũng có mặt tại khu nhà vào thời điểm đó. Vị quan chức cho hay nhiều địa điểm đã bị san phẳng, gồm nơi cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng.

Ngôi nhà của ông Mojtaba Khamenei cũng bị tấn công, khiến vợ ông thiệt mạng. Vụ nổ thổi văng ông Mojtaba xuống đất khi ông đang chạy tới ngôi nhà, làm ông bị thương ở đầu gối và lưng.

"Chấn thương ở lưng đã cải thiện và chấn thương ở xương bánh chè cũng sẽ sớm lành. Ông ấy đang hoàn toàn khỏe mạnh", ông Hosseini nói, bác bỏ tin đồn rằng lãnh đạo bị thương ở trán. Ông cho hay vị lãnh đạo chỉ bị một vết rách nhỏ sau tai nhưng đã được điều trị.

Đây là lần đầu tiên Iran công khai tình hình thương tích của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei. Ông Mojtaba Khamenei được chọn làm Lãnh tụ tối cao Iran vào ngày 9.3 sau khi cha ông qua đời. Từ khi nắm quyền, tân lãnh tụ chỉ liên lạc với công chúng qua các văn bản.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 7.5 tiết lộ đã có cuộc gặp Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei. Ông Pezeshkian cho biết ông Mojtaba Khamenei "mang tinh thần giản dị, khiêm tốn, chân thành và tôn trọng lẫn nhau".

VietBF@sưu tập

Lực lượng an ninh Bahrain bắt 41 người khi tuyên bố "triệt phá một tổ chức có liên hệ với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran".

Bộ Nội vụ Bahrain ngày 9/5 cho biết động thái diễn ra sau khi văn phòng công tố Bahrain mở các cuộc điều tra với những vụ án gián điệp phục vụ thực thể nước ngoài và hành vi ủng hộ "hành động gây hấn" của Iran.

Nhà hoạt động nhân quyền Sayed Ahmed Alwadaei trước đó đăng trên X rằng Bahrain "đã bắt một số giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite có ảnh hưởng lớn tại nước này". Ông mô tả diễn biến là "chưa từng có tiền lệ và quy mô chưa từng thấy".


Cảnh sát Bahrain tại hiện trường một vụ nổ ở thành phố Manama hồi tháng 6/2017. Ảnh: Reuters

Bahrain có đa số người dân theo Hồi giáo dòng Shiite, trong khi tầng lớp lãnh đạo theo dòng Sunni. Quốc đảo có một căn cứ quân sự lớn của Mỹ và hứng chịu hàng loạt cuộc tập kích từ Iran, khi Tehran trả đũa Washington trong cuộc xung đột bùng phát từ cuối tháng 2.

Bahrain sau đó đã mạnh tay xử lý những người bày tỏ ủng hộ hoặc đồng cảm với Iran, quốc gia hầu hết dân số theo Hồi giáo dòng Shiite. Bahrain trong tháng 4 đã tước quốc tịch 69 người vì ủng hộ Iran. Ngày 7/5, quốc hội Bahrain khai trừ ba nghị sĩ vì phản đối sắc lệnh hoàng gia liên quan đến các sự việc về quốc tịch.

VietBF@sưu tập

Iran còn lượng lớn xuồng và tàu cao tốc, được ví như "hạm đội muỗi", có thể giúp nước này duy trì hỏa lực và khóa chặt eo biển Hormuz.

Mohammad Mokhber, cố vấn của Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, ngày 8/5 ví eo biển Hormuz như "bom nguyên tử", nhấn mạnh tuyến hàng hải huyết mạch này cho phép Tehran "có thể tác động đến kinh tế toàn cầu chỉ bằng một quyết định duy nhất".

Eo biển Hormuz là tiêu điểm trong xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Trong thời bình, đây là tuyến đường biển vận chuyển 20% nguồn cung dầu thế giới đến từ vùng Vịnh, các tàu thương mại được tự do đi qua theo quy định của luật pháp quốc tế.

Kể từ khi chiến sự nổ ra, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz, chỉ cho phép tàu của quốc gia "thân thiện" đi qua, với lý do đảm bảo an ninh. Bất chấp áp lực từ chiến dịch phong tỏa của Washington, Tehran gần như vẫn khóa chặt khu vực và sẵn sàng hành động quyết liệt nhằm duy trì quyền kiểm soát vùng biển này.

Trong vòng 6 tuần xung đột, quân đội Mỹ đã phá hủy phần lớn chiến hạm chủ lực của đối phương, khiến hải quân Iran mất năng lực tác chiến trên biển. Tổng thống Donald Trump và nhiều quan chức hàng đầu của Mỹ cũng nhiều lần khẳng định hải quân Iran "đã bị xóa sổ".

Tuy nhiên, giới chuyên gia quân sự phương Tây chỉ ra rằng nòng cốt trong chiến lược phong tỏa Hormuz của Iran hiện nay là hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Lực lượng này không sở hữu những tàu chiến cỡ lớn, mà tập trung vào khí tài giá rẻ và phi truyền thống như máy bay không người lái (UAV), thủy lôi cùng lượng lớn tàu, xuồng cao tốc được ví như "hạm đội muỗi". Đây là những khí tài có khả năng cơ động rất cao, trang bị nhiều loại vũ khí và khó bị phát hiện hơn so với tàu hải quân truyền thống.

Quân đội Mỹ tuyên bố đã đánh chìm một nửa số xuồng cao tốc của Iran, song không nêu con số cụ thể, trong khi các chuyên gia nhận định IRGC còn sở hữu hàng trăm đến hàng nghìn phương tiện như vậy. Nỗ lực xác minh con số cụ thể rất khó khăn, do không thể phát hiện những chiếc xuồng này trên ảnh vệ tinh và chúng cũng có nhiều khu vực ẩn náu.

"Đây vẫn là lực lượng có khả năng gây rối và uy hiếp eo biển Hormuz. Chúng ta sẽ không bao giờ biết được Iran định làm gì và ý định của họ thế nào", đô đốc về hưu Gary Roughead, từng là chỉ huy tác chiến của hải quân Mỹ, nhận xét.


Xuồng cao tốc và tàu thuyền cỡ nhỏ của Iran ở khơi thành phố Kargan ngày 22/4. Ảnh: Reuters

Mỹ sở hữu ưu thế về số lượng khí tài và trình độ công nghệ, cũng là siêu cường hàng đầu thế giới trong tác chiến hàng hải, khiến đối đầu với họ bằng phương thức truyền thống là không khả thi. Do đó, "hạm đội muỗi" của Iran được phát triển cho lối đánh du kích trên biển, tận dụng lợi thế địa hình khi không có tuyến đường thay thế nào cho các tàu đang kẹt bên trong và ngoài eo biển Hormuz.

Xuồng cao tốc Iran có thể đạt tốc độ 150-180 km/h, mang được nhiều loại vũ khí, trong đó có tên lửa hành trình diệt hạm. Lực lượng này có thể triển khai từ nhiều hướng, đồng loạt phóng tên lửa để gây khó khăn cho nỗ lực đánh chặn của đối phương.

Hỏa lực của một nhóm xuồng cao tốc thường tương đương hoặc nhiều hơn tàu mặt nước truyền thống, nhưng khả năng phân tán cao khiến chúng khó bị tấn công và vô hiệu hóa hơn nhiều.

"Số lượng chiến hạm cần để bảo vệ hoạt động vận tải trong khu vực sẽ là rất lớn và tiêu tốn nguồn lực khổng lồ", Sidharth Kaushal, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng và An ninh Hoàng gia Anh (RUSI), nêu quan điểm.

Iran hồi năm 2015 tổ chức diễn tập tấn công mục tiêu giả định, mô phỏng tàu sân bay lớp Nimitz của Mỹ bằng xuồng cao tốc. Động thái được đánh giá là nhằm chuẩn bị cho xung đột trên biển với Mỹ trong tương lai, với kịch bản phong tỏa eo biển Hormuz.

Các xuồng cao tốc cùng phương tiện mặt nước không người lái (USV) của Iran được đánh giá là tương đối kín đáo. Chúng không cao hơn đáng kể so với mặt nước, khiến radar cảnh giới trên chiến hạm chỉ phát hiện được ở khoảng cách tương đối gần.

"Hải quân IRGC còn dùng phương tiện ngụy trang thành tàu dân sự trong các hoạt động bí mật, như rải thủy lôi, gây thêm phức tạp cho nỗ lực theo dõi. Chiến thuật này nhằm bào mòn đối phương, thay vì hướng tới hoặc giành chiến thắng trong một trận đánh mang tính quyết định trên biển", các chuyên gia tại Viện Hudson, có trụ sở tại Mỹ, cho biết trong báo cáo công bố gần đây.

Giới chuyên gia Mỹ cho rằng Iran thiết kế và chế tạo các phương tiện thuộc "hạm đội muỗi" với chi phí ở mức phải chăng, tránh được lệnh trừng phạt và dễ thay thế trong xung đột.

"Cách tiếp cận này giúp họ có thể tấn công tàu nước khác với chi phí tương đối thấp, trong khi vẫn uy hiếp khí tài và phương tiện giá trị cao của đối phương, khiến nền kinh tế hàng hải toàn cầu đối mặt rủi ro", báo cáo của Viện Hudson có đoạn.

Theo chiến lược tác chiến hàng hải nhiều lớp, Iran còn bố trí loạt bệ phóng tên lửa diệt hạm ở vùng đồi núi dài hàng trăm km dọc bờ biển phía nam. Các trận địa tên lửa đều có tính di động cao, khiến đối phương khó phá hủy được chúng.

CNN hồi đầu tháng 4 dẫn các nguồn tin am hiểu tình hình tiết lộ đánh giá tình báo của Mỹ cho thấy Iran vẫn duy trì năng lực tiến công đáng kể. Lượng lớn tên lửa hành trình chống hạm của Iran vẫn còn nguyên vẹn, phù hợp với thực tế là Mỹ không tập trung tấn công khí tài phòng thủ bờ biển.

"Hạm đội xuồng cao tốc Iran khiến đối phương không thể chắc chắn rằng vành đai phòng thủ là kín tuyệt đối. Khi kết hợp với lực lượng tên lửa bờ, IRGC sẽ tạo ra vấn đề đáng kể với quân đội Mỹ", Nick Childs, chuyên gia tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS), cho biết.

Childs nhận định các vụ tập kích gây thiệt hại cho tàu hàng gần đây thường do tên lửa và UAV Iran. Tuy nhiên, điều gây lo ngại nhất vẫn là thủy lôi và xuồng tốc độ cao.

"Iran không cần gây ra nhiều thiệt hại, mà chỉ cần đủ để các hãng bảo hiểm và chủ tàu không muốn mạo hiểm cho phương tiện đi qua eo biển Hormuz", Kaushal kết luận.

VietBF@sưu tập

Tên lửa Tayfun Block-4 vừa lộ diện với tốc độ Mach 10, tầm bắn 1.500 km cùng sức mạnh vượt trội, khiến giới quân sự chấn động, biến tham vọng bá chủ công nghệ của Ankara thành hiện thực.
Được Roketsan trưng bày lần đầu tiên hoàn chỉnh trên bệ phóng di động 8x8 tại triển lãm SAHA 2026, tên lửa Tayfun Block-4 với chiều dài 10 mét, trọng lượng 7,2 tấn và tốc độ siêu vượt âm (hypersonic Mach 10) đánh dấu phiên bản mạnh mẽ nhất trong dòng tên lửa đạn đạo nội địa của Thổ Nhĩ Kỳ.

Đây là bước tiến quan trọng hướng tới khả năng tấn công tầm xa, mang tải trọng lớn hơn và nâng cao khả năng sống sót, góp phần củng cố chiến lược tự chủ công nghệ quốc phòng của Ankara.


Tên lửa Tayfun Block-4. Ảnh: defence-blog.com
Theo defence-blog.com, tên lửa Tayfun Block-4 là phiên bản nâng cấp đáng kể của dòng tên lửa đạn đạo Tayfun do Roketsan phát triển, dựa trên nền tảng Bora trước đó.

Tên lửa Tayfun Block-4 được thiết kế như một hệ thống tấn công chính xác tầm trung, sử dụng nhiên liệu rắn composite, cho phép lưu trữ sẵn sàng và phóng nhanh từ bệ di động.

Việc trưng bày công khai tại SAHA 2026 trên bệ phóng (launcher) 8x8 nhấn mạnh tính cơ động cao, khả năng triển khai nhanh và sống sót tốt trước các đòn tấn công phủ đầu - yếu tố then chốt trong học thuyết quân sự hiện đại của Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo militarnyi.com, về thông số kỹ thuật, tên lửa Tayfun Block-4 có chiều dài khoảng 10 mét, đường kính 938 mm và trọng lượng phóng khoảng 7.200 kg, lớn hơn đáng kể so với các phiên bản trước (Block 1 chỉ khoảng 6,5 mét và 2.300 kg).

Tầm bắn tên lửa Tayfun Block-4 được ước tính từ 1.000 đến 1.500 km tùy theo tải trọng, một số nguồn cho rằng có thể vượt xa hơn trong điều kiện tối ưu.

Tốc độ tối đa tên lửa Tayfun Block-4 đạt Mach 5 - Mach 10, đặc biệt trong giai đoạn tái nhập khí quyển, đủ để xếp vào nhóm tên lửa siêu vượt âm (hypersonic) theo tiêu chí tốc độ.

Đầu đạn mang tải trọng 700-1.000 kg, có thể sử dụng loại nổ cao phân mảnh hoặc đầu đạn xuyên phá, phù hợp tấn công các mục tiêu kiên cố như trung tâm chỉ huy, kho chứa máy bay, hệ thống phòng không và hạ tầng quan trọng.

Công nghệ dẫn đường của tên lửa Tayfun Block-4 dựa trên hệ thống quán tính (INS) kết hợp hỗ trợ GPS/GLONASS, cho độ chính xác cao với sai số vòng tròn (CEP) ước tính 10-50 mét ở một số thử nghiệm.

Một số phân tích cho biết tên lửa Tayfun Block-4 có thể tích hợp đầu đạn cơ động (MaRV - Maneuverable Reentry Vehicle - phương tiện/đầu đạn tái nhập khí quyển có khả năng điều khiển) để thực hiện các động tác lượn ở giai đoạn cuối, tăng khả năng né tránh hệ thống phòng thủ tên lửa đối phương.

Thiết kế quỹ đạo quasi-ballistic (bán đạn đạo) giúp tên lửa bay ở độ cao vừa phải không quá cao để nhiều tên lửa phòng không tầm xa đánh chặn nhưng quá thấp để các hệ thống đánh chặn ngoài khí quyển can thiệp hiệu quả.

Theo turdef.com, so với các phiên bản trước, tên lửa Tayfun Block-4 thể hiện bước nhảy vọt rõ rệt về kích thước, động lực học và khả năng mang tải.

Trong khi Block 1 đã đạt tầm khoảng 800 km với tốc độ Mach 5-6 và tải trọng 500 kg, Block-4 tăng gần gấp đôi chiều dài, gấp ba trọng lượng và cải thiện đáng kể tầm xa cùng khả năng xuyên thủng phòng không đối phương.

Hệ thống phóng lạnh hoặc đẩy khí nén kết hợp bệ phóng 8x8 giúp tên lửa có thể di chuyển trên đường công cộng, dựng bệ và phóng trong thời gian ngắn, sau đó nhanh chóng di chuyển vị trí.

Từ góc độ công nghệ, tên lửa Tayfun Block-4 tiếp tục khẳng định tiến bộ của ngành công nghiệp quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực tên lửa đạn đạo.

Việc sử dụng nhiên liệu rắn composite, vật liệu nhẹ và hệ thống dẫn đường chống nhiễu điện tử cho thấy Ankara đang giảm dần sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.

Chương trình phát triển song song với các hệ thống khác như tên lửa hành trình và drone vũ trang, góp phần xây dựng hệ sinh thái vũ khí nội địa toàn diện.

Dù vậy, việc gọi là “hypersonic” chủ yếu dựa trên tốc độ cao của đạn đạo thông thường hơn là công nghệ glide vehicle hoặc scramjet thực thụ, nên hiệu quả chống đánh chặn cần được kiểm chứng thêm qua thử nghiệm thực tế.

Theo turkishminute.com, tên lửa Tayfun Block-4 phản ánh chiến lược dài hạn của Thổ Nhĩ Kỳ nhằm tăng cường khả năng răn đe khu vực thông qua vũ khí tầm xa chính xác và di động cao.

Với kế hoạch sản xuất hàng loạt từ năm 2026, tên lửa Tayfun Block-4 không chỉ nâng cao năng lực tấn công sâu mà còn gửi đi tín hiệu rõ ràng về tham vọng tự chủ quốc phòng mạnh mẽ.

Dù vẫn còn nhiều thông số được giữ bí mật, sự xuất hiện của tên lửa Tayfun Block-4 tại SAHA 2026 đã khẳng định vị thế ngày càng tiến bộ của Thổ Nhĩ Kỳ trong lĩnh vực tên lửa đạn đạo hiện đại.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Putin nói rằng các khí tài không xuất hiện trong Duyệt binh Chiến thắng không chỉ vì vấn đề an ninh, mà còn nhằm phục vụ chiến sự ở Ukraine.

Trong cuộc họp báo ngày 9/5, Tổng thống Vladimir Putin được hỏi về việc các khí tài quân sự không xuất hiện trong lễ Duyệt binh Chiến thắng năm nay. Tổng thống Nga trả lời rằng điều đó không chỉ xuất phát từ lo ngại về an ninh, mà còn do yêu cầu tác chiến.

"Năm nay không phải là năm kỷ niệm chẵn, nhưng vẫn là Ngày Chiến thắng, nên chúng tôi quyết định vẫn tổ chức sự kiện, dù không có màn trình diễn khí tài quân sự. Điều này không chỉ vì vấn đề an ninh, mà chủ yếu là do các lực lượng vũ trang phải tập trung toàn lực vào mục tiêu đánh bại hoàn toàn kẻ thù trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông cho hay.


Tổng thống Nga Vladimir Putin phát biểu trước báo giới tại Điện Kremlin ngày 9/5. Ảnh: AFP

Tuyên bố của ông được đưa ra chỉ vài giờ sau cuộc duyệt binh kỷ niệm Ngày Chiến thắng nhằm đánh dấu thắng lợi của Liên Xô trước phát xít Đức trong Thế chiến II.

Năm nay, thay vì triển khai các loại tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, xe tăng và hệ thống tên lửa diễu hành qua Quảng trường Đỏ, Nga đã cho trình chiếu video về những thiết bị quân sự đang hoạt động trên màn hình khổng lồ đối diện Điện Kremlin.

Lễ duyệt binh năm nay cũng có quy mô nhỏ hơn so với các sự kiện trước đây, khi chỉ có các đội hình binh sĩ diễu qua Quảng trường Đỏ mà không có đội hình cơ giới. An ninh ở Moskva được thắt chặt tối đa, đề phòng nguy cơ Ukraine tiến hành tập kích bằng UAV tầm xa.

Tại cuộc họp báo, Tổng thống Putin nói rằng ông không đề xuất, nhưng cũng chưa từng từ chối một cuộc gặp với ông Volodymyr Zelensky. "Nếu ai đó muốn tiến hành cuộc gặp thì cứ tiến hành. Họ cứ đến Moskva, và chúng ta sẽ gặp nhau", ông nói.

Lãnh đạo Nga thêm rằng ông sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ sau khi mọi điều kiện cho một thỏa thuận hòa bình đã được dàn xếp xong.

"Hiện tại, tôi cho rằng cuộc xung đột đang đi đến hồi kết", Tổng thống Nga nói. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng "mọi chuyện vẫn còn rất gian nan".

Khi được hỏi liệu có phải viện trợ quân sự của phương Tây cho Ukraine đã đi quá xa, ông Putin cho rằng phương Tây đã "đẩy cao mức độ đối đầu với Nga và điều đó vẫn tiếp diễn đến tận bây giờ".

"Họ đã chờ đợi suốt nhiều tháng để thấy Nga thất bại, để thấy quốc gia này sụp đổ. Nhưng tính toán đó đã không thành", ông nói. "Và rồi họ cứ sa lầy vào lối mòn để giờ đây không thể thoát ra được".

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa tuần trước cho biết ông tin rằng EU có "tiềm năng" đàm phán với Nga, cũng như thảo luận về tương lai cấu trúc an ninh của khu vực.

Khi được hỏi liệu ông có sẵn lòng đối thoại với châu Âu hay không, Tổng thống Putin cho biết cá nhân ông thích đàm phán với cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroeder hơn.

"Với tôi, cựu thủ tướng Cộng hòa Liên bang Đức Schroeder là lựa chọn ưu tiên", ông nói.

Xung đột Nga - Ukraine đã châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất trong quan hệ giữa Nga và phương Tây trong hàng chục năm qua.

Điện Kremlin cho biết các cuộc đàm phán hòa bình do chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian đang dừng lại. Ông Putin đã nhiều lần khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi đạt được mọi mục tiêu đề ra.

Trong bài phát biểu kéo dài 8 phút trong lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, Tổng thống Putin cũng lặp lại thông điệp này.

"Chiến công hiển hách của thế hệ chiến thắng đã truyền cảm hứng cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ trong chiến dịch quân sự đặc biệt", ông nói, đề cập thuật ngữ Nga sử dụng trong xung đột với Ukraine. "Họ đang đối mặt với một lực lượng được toàn bộ khối NATO hỗ trợ và trang bị vũ khí. Dù vậy, họ vẫn tiến về phía trước".

Đến nay, lực lượng Nga vẫn chưa thể kiểm soát toàn bộ vùng Donbass ở miền đông Ukraine, nơi quân đội Kiev đã lùi về thiết lập các phòng tuyến tại những thành phố pháo đài. Dù Moskva hiện kiểm soát gần 1/5 lãnh thổ Ukraine, tốc độ tiến quân của họ đã chậm lại trong năm nay.

Sau khi Nga và Ukraine cáo buộc lẫn nhau vi phạm các lệnh ngừng bắn đơn phương đã tuyên bố những ngày gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài ba ngày từ 9/5 đến 11/5 và được cả Moskva lẫn Kiev ủng hộ. Hai bên cũng đồng ý trao đổi 1.000 tù binh.

"Tôi muốn thấy cuộc xung đột này chấm dứt. Chiến sự Nga - Ukraine là điều tồi tệ nhất xảy ra từ Thế chiến II xét về thiệt hại nhân mạng. 25.000 binh sĩ trẻ ngã xuống mỗi tháng. Thật điên rồ", ông Trump nói với các phóng viên tại Washington.

Ông nói thêm rằng bản thân "muốn thấy lệnh ngừng bắn được gia hạn lâu dài". Hiện chưa có báo cáo về hành động vi phạm lệnh ngừng bắn từ cả phía Nga và Ukraine.

VietBF@sưu tập

Suốt nhiều thập kỷ, những người mẹ thành đạt tại Mỹ luôn chịu áp lực phải nuôi dạy con xuất sắc nhưng giờ đây, họ không còn muốn gồng mình nữa.

Có những đêm khi Sophie Jaffe đã đi ngủ, điện thoại của cô vẫn báo tin nhắn video từ cậu con trai 13 tuổi, quay cảnh cậu nhào lộn trên tường bê tông hay đứng trên vai bạn bè. Cô thường không biết chính xác con đang ở đâu giữa thành phố Los Angeles và cũng không rõ tung tích của cậu con trai khác đang ở tuổi 15. Chỉ cần về nhà đúng giờ quy định và ngoan ngoãn trong tuần, những đứa trẻ đang tuổi dậy thì này hoàn toàn được tự sắp xếp thời khóa biểu cá nhân.


Sophie Jaffe bên con gái Noa tại Malibu, California. Ảnh: WSJ

Jaffe, chuyên gia tư vấn tâm lý 42 tuổi sống tại phía nam thành phố Culver, bang California, sở hữu tài khoản Instagram với 196.000 người theo dõi nhờ những bài đăng phá vỡ các quy tắc nuôi dạy con thông thường. Cô nói rằng mình rất thích dành thời gian bên ba con, đứa nhỏ nhất mới 7 tuổi. Tuy nhiên, khi hai con lớn bước vào độ tuổi vị thành niên, cô tin chúng cần được tự do hơn và bản thân cô cũng vậy.

"Tôi hiểu rõ điều gì sẽ xảy ra với những đứa trẻ bị kiểm soát quá mức", Jaffe cho hay. Cô không thờ ơ trước những rủi ro khi để các con trai tự lái xe đạp điện đi khắp thành phố, cũng không phải cô không lo lắng khi thấy con chơi parkour với dây đu tự chế. "Nhưng tôi thà để các con ra ngoài tạo nên những kỷ niệm đẹp, còn hơn là ngồi lì một chỗ dán mắt vào trò chơi điện tử", cô nói.

Quan điểm tự do của Jaffe thể hiện ở việc sẵn sàng cho phép các con bỏ lớp ngoại khóa nếu chúng không còn hứng thú và chấp nhận kết quả học tập không toàn điểm A. Dù bản thân Jaffe là người rất thành đạt khi điều hành nhiều doanh nghiệp và kết hôn với một tiến sĩ, cô không áp lực chuyện con phải vào đại học danh tiếng hay mai sau làm nghề gì. Cô đang chủ động buông bỏ những kỳ vọng thường thấy của tầng lớp trung lưu và tập trung vào mục tiêu lớn hơn: Nuôi dạy những đứa trẻ biết khám phá đam mê, tự tin và không lớn lên với lòng oán giận cha mẹ mình.

Jaffe là đại diện của những "bà mẹ Beta" đang nổi lên tại Mỹ.

Làn sóng trỗi dậy của 'bà mẹ Beta'

Sau nhiều thập kỷ mà tư tưởng chung của các bậc phụ huynh thành đạt là phải giám sát con sát sao để biến chúng thành những người hoàn hảo, một thế hệ những bà mẹ mới đang đồng loạt lên tiếng "vậy là quá đủ". Họ giờ đây dành thời gian cho những buổi tối đi chơi riêng, từ chối việc phải tất bật đưa đón con đến đủ mọi lớp học ngoại khóa.

Phụ nữ vốn luôn là người gánh vác phần lớn công việc nhà và trách nhiệm nuôi dạy con cái. Nhưng theo các nhà kinh tế học, chỉ từ những năm 1990, các bà mẹ mới phải bắt đầu kiêm thêm vai trò "quản lý dự án" cho tương lai của con mình. Khi khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn và nền kinh tế tri thức lên ngôi, các bậc cha mẹ luôn lo sợ con cái sẽ tụt hậu nếu không có lợi thế cạnh tranh.

Tại một số cộng đồng, chuẩn mực nuôi con giỏi chuyển thành việc chạy đua vào các trường danh giá, kiểm soát gắt gao thời gian dùng điện thoại hay thậm chí hoàn thành hộ con các dự án ngoại khóa để làm đẹp hồ sơ vào đại học. Xu hướng này được thể hiện rõ nét qua cuốn sách gây tranh cãi xuất bản năm 2011 của Amy Chua mang tên Khúc chiến ca của mẹ hổ, dù nhiều bà mẹ khi đó chỉ đọc để tự trấn an rằng mình vẫn chưa đến mức khắc nghiệt như vậy.

Vào năm 1975, phụ nữ ở Mỹ dành trung bình 14 phút mỗi tuần để giúp con làm bài tập về nhà. Đến năm 2018, con số đã tăng gần gấp 5 lần, lên đến 1 giờ 9 phút. Việc chơi cùng con tăng từ 36 phút lên gần 3 giờ. Thời gian nam giới dành cho con cái cũng tăng lên, như việc giúp con làm bài tập đã tăng từ 20 phút lên 50 phút. Trong khi đó, tỷ lệ sinh đã xuống mức thấp kỷ lục vào năm ngoái, giảm 20% so với năm 1975.

Nhà kinh tế học Corinne Low từ Đại học Pennsylvania cho biết bà đã tận mắt chứng kiến cuộc "chạy đua vũ trang" tại Đại học Pennsylvania, nơi những học sinh mới 17 tuổi đã nộp hồ sơ xét tuyển với bản lý lịch dày đặc thành tích. "Những gì thể hiện trên bảng thành tích của các con phần nhiều là thành quả từ mồ hôi công sức của các bậc cha mẹ", bà nói.

Hiện tượng "bà mẹ Beta" là hệ quả của những thực tế mới: xã hội đang thảo luận thẳng thắn hơn về sức khỏe tâm thần của người mẹ và sự dịch chuyển của bối cảnh kinh tế.

Việc đầu tư cho một tuổi thơ được lập trình sẵn để vào làm văn phòng không còn là lựa chọn phù hợp nhất nữa khi thị trường lao động đình trệ và AI đang đe dọa vị thế của tầng lớp tri thức. Các bà mẹ bắt đầu cảm thấy kiệt sức, họ hoang mang không biết những nỗ lực quên mình bấy lâu nay mang lại điều gì và đang khao khát một lối thoát.

"Đây là phản ứng trước một xu hướng cũ đã chạm đến giới hạn. Các bậc cha mẹ đang dần nhận ra rằng tấm bằng Harvard có lẽ không còn là tấm vé bảo chứng cho thành công nữa", Emily Oster, nhà kinh tế học tại Đại học Brown chuyên nghiên cứu về nuôi dạy con cái, nhận định.

Danielle Steele, 34 tuổi, sống tại Fayetteville, bang Georgia và đang nuôi con gái 4 tuổi, lại có cách nhìn nhận khác.

"Mẹ tôi từng được dạy rằng một khi đã làm mẹ thì coi như xong, cuộc sống riêng thế là chấm dứt", cô nói. "Thế hệ tôi không muốn sống như vậy nữa".

Buông bỏ

Jessica Tyson bước vào hành trình làm mẹ với tâm thế giống hệt cách cô từng vượt qua chương trình đại học với hai bằng chính, hai bằng phụ, hay lịch trình trung học dày đặc đến mức không có cả giờ nghỉ trưa. Người phụ nữ 40 tuổi hiện điều hành một công ty cung ứng nhân sự trực tuyến tại Redding, bang Connecticut. "Tôi từng nghĩ đây chỉ là một thử thách nữa mà mình cần phải chinh phục", cô cho hay.

Tyson đăng ký khóa học "ăn dặm tự chỉ huy" cho cả mình và mẹ. Cô tìm đọc sách về cách rèn ngủ cho bé và gia nhập cả nhóm Facebook của tác giả để học hỏi. Cô mua sách hướng dẫn để nấu đồ ăn dặm hữu cơ, đồng thời lấp đầy phòng con bằng những cuốn sách và bộ xếp hình vừa đẹp mắt, vừa phù hợp với từng giai đoạn phát triển của trẻ.

Nhưng sau khi sinh con thứ hai đúng vào đợt đại dịch Covid-19, cô đã hoàn toàn sụp đổ.

"Tôi gần như bị suy sụp tinh thần", Tyson nói, thêm rằng cô đã rơi vào tình trạng mất ngủ trầm trọng và hoảng loạn đến mức nghẹt thở.

Cô từ bỏ những công thức nấu ăn không đường, không chất bảo quản và cũng không buồn ngăn các con leo lên giường ngủ cùng mình nữa. Cô còn nhận ra một sự thật "trái ngang" rằng bản thân cảm thấy chán ngắt khi phải ngồi bệt xuống sàn chơi cùng con. Vậy là thay vì tốn hàng giờ chuẩn bị các trò chơi, cô cho con làm việc nhà và chăm sóc sân vườn cùng mình.

Cô cũng từ bỏ tông màu trung tính chủ đạo trong nhà và nới lỏng các thói quen dọn dẹp, như hút bụi hàng ngày hay cố dồn hết đồ chơi của con vào phòng riêng. Sau đó, cô thành lập một nhóm tại địa phương dành cho những người mẹ như mình muốn thay đổi.

"Thật khó để nói ra vì không ai muốn bị coi là thất bại", Tyson cho biết. Nhưng ngày càng có nhiều người mẹ cởi mở thảo luận với nhau hơn về các phương án để giảm bớt gánh nặng này.

Casey Neal, người mẹ nội trợ có 4 con ở độ tuổi lên 5, 7, 9 và 12, thường đăng các video TikTok kể về những tình huống dở khóc dở cười do chính mình gây ra. Trong một video, cô thú nhận đã bỏ quên vali ngay trên lối vào nhà khi đang đưa con đi thi cổ vũ cách đó 4 tiếng lái xe. Ở một video khác, con gái cô cằn nhằn vì mẹ để quên bộ đồng phục thi đấu đắt tiền ở sau xe nhiều tuần.

"Chúng giúp những người mẹ khác thấy rằng không hoàn hảo cũng chẳng sao", Neal, 33 tuổi, nói về các video của mình.

Ashleigh Surratt, 28 tuổi, sống tại Houston, đã thu hút một lượng lớn người theo dõi khi chia sẻ về phong cách làm mẹ mà cô gọi là "hệ C", kết hợp giữa bản tính cầu toàn của "hệ A" và cảnh đầu tắt mặt tối của "hệ B" khi nuôi ba con nhỏ 1, 3 và 4 tuổi. Theo như cô mô tả, phong cách này chỉ tập trung vào một số việc nhất định, còn những việc khác có thể mặc kệ.

Cả ba con của Surratt đều dùng chung một cỡ tã bất kể lứa tuổi, một "mẹo" cô tự nghĩ ra để không phải phân loại nhiều kích cỡ khác nhau. Nếu sáng nào các con mè nheo không chịu thay quần áo, cô sẽ lùa tất cả lên xe trước, bật vài bài nhạc cho vui vẻ rồi chuyện quần áo tính sau.

"Giờ giấc đi ngủ cũng không còn quan trọng nữa", Surratt nói. "Khi cả nhà bắt đầu trầm xuống và ai nấy đều thấy buồn ngủ thì đi ngủ thôi".

Những video của Surratt khiến Adrian Knowles, 35 tuổi, cảm thấy bớt lạc lõng hơn khi cô mặc nguyên đồ ngủ, đầu quấn khăn ra siêu thị. Cô là bác sĩ thú y, hiện sống cùng cậu con trai 5 tuổi và ba con riêng của chồng ở độ tuổi 7, 12 và 16.

"Tôi từng là người dành cả tiếng đồng hồ mỗi sáng chỉ để trang điểm", cô nói.

Danielle Antosz, chuyên viên tiếp thị 42 tuổi, đã từ bỏ việc ép con chạy đua vào các trường danh giá. Từng chật vật trả nợ sinh viên, cô giờ đây tin rằng việc đỗ vào những trường Ivy League không còn là thước đo cho thành công hay hạnh phúc nữa.

Thay vì kiểm soát con, cô chọn cách tối giản hóa để giảm áp lực. Cô chỉ cho con tham gia duy nhất một môn ngoại khóa và mặc kệ đống tất lộn xộn trong giỏ quần áo. "Tôi không muốn dành thời gian chỉ để phân loại tất", Antosz cho hay.

Nhà tâm lý Claire Nicogossian nhận định lối nuôi dạy kiểu "áp lực cao" đang phản tác dụng. Những bậc cha mẹ "hệ A" không chỉ tự làm mình kiệt sức mà còn khiến con cái họ rơi vào tình trạng tương tự. Trong hai thập kỷ hành nghề, Nicogossian cho biết bà đã chứng kiến nhiều thiếu niên thực sự tài năng đột ngột từ bỏ tất cả ở tuổi 15, 16. Đó là hành động tự quyết duy nhất trong một cuộc đời vốn luôn bị người khác sắp đặt.

Luật sư Sarah Miracle, 42 tuổi, thậm chí còn thấy hệ lụy tiêu cực hơn tại tòa án khi việc kiểm soát quá mức đã đẩy trẻ vào con đường lầm lỗi. "Nếu bạn siết quá chặt, chúng sẽ tìm cách thoát ra", cô nói. Với cô, làm cha mẹ giống như "gieo hạt giống hoa, vãi chúng ra và hy vọng những điều tốt đẹp nhất".

VietBF@sưu tập