Theo kinh nghiệm lâm sàng của nhiều bác sĩ, những người có tuổi thọ ngắn hơn thường có một số điểm giống nhau. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình lão hóa của cơ thể.

Dưới đây là 6 “điểm chung” thường gặp.
1. Chất lượng giấc ngủ kém

Mất ngủ là vấn đề phổ biến ở người cao tuổi. Khi tuổi tác tăng lên, nhịp sinh học ngày - đêm của cơ thể thay đổi, khiến nhiều người khó ngủ, ngủ nông hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm.

Thiếu ngủ kéo dài có thể làm suy giảm miễn dịch, giảm trí nhớ và tăng nguy cơ bệnh tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy, người cao tuổi ngủ dưới 6 giờ hoặc trên 9 giờ mỗi đêm có nguy cơ tử vong cao hơn đáng kể so với nhóm ngủ 7-8 giờ.

Vì vậy, việc duy trì thói quen ngủ lành mạnh rất quan trọng. Người lớn tuổi nên đi ngủ và thức dậy đúng giờ, hạn chế ngủ trưa quá lâu, đồng thời giữ môi trường ngủ yên tĩnh và thoải mái.
2. Ít vận động

Thiếu vận động là yếu tố quan trọng khác ảnh hưởng đến tuổi thọ. Nhiều người lớn tuổi vì lo ngại chấn thương hoặc do sức khỏe giảm sút nên giảm hoạt động thể chất, thậm chí nằm nhiều.

Tuy nhiên, vận động hợp lý có thể tăng cường thể lực và phòng ngừa nhiều bệnh mạn tính.

Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi duy trì 150 phút vận động aerobic cường độ vừa mỗi tuần có thể sống dài hơn trung bình 3-5 năm so với những người ít vận động.

Tập luyện còn giúp cải thiện chức năng tim phổi, tăng sức mạnh cơ bắp, nâng mật độ xương và giảm nguy cơ sa sút trí tuệ. Những hình thức vận động phù hợp có thể là đi bộ, thái cực quyền hoặc bơi lội.
3. Chế độ ăn uống không hợp lý

Không ít người cao tuổi gặp vấn đề về dinh dưỡng. Một số người ăn uống quá kén chọn, khiến khẩu phần mất cân bằng. Một số khác lại ăn kiêng quá mức, dẫn đến thiếu dinh dưỡng.

Ngoài ra, cũng có người thích thức ăn nhiều dầu mỡ, muối hoặc đường, làm tăng nguy cơ mắc bệnh mạn tính.

Chế độ ăn hợp lý giúp duy trì chức năng cơ thể và làm chậm quá trình lão hóa. Người cao tuổi nên đa dạng thực phẩm, tăng lượng protein, ăn nhiều rau củ và trái cây tươi, đồng thời hạn chế muối và chất béo.

Nếu mắc bệnh mạn tính, chế độ ăn cần tuân theo hướng dẫn của bác sĩ.

Cô lập xã hội được xem là “kẻ giết người thầm lặng” đối với sức khỏe người cao tuổi.

Khi tuổi tác tăng, nhiều người có xu hướng thu hẹp vòng giao tiếp, thậm chí sống một mình trong thời gian dài. Điều này dễ dẫn đến trầm cảm, lo âu, đồng thời làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và bệnh tim mạch.

Một số nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có đời sống xã hội tích cực thường sống lâu hơn trung bình 4-5 năm so với những người sống cô lập.

Vì vậy, người lớn tuổi nên tham gia hoạt động cộng đồng, gặp gỡ bạn bè hoặc giữ liên lạc với gia đình. Ngay cả khi khó di chuyển, việc trò chuyện qua điện thoại hay video cũng giúp duy trì kết nối xã hội.
5. Không kiểm soát tốt bệnh mạn tính

Các bệnh như tăng huyết áp, tiểu đường và bệnh tim mạch rất phổ biến ở người cao tuổi.

Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, chúng có thể gây ra biến chứng nghiêm trọng.

Một số người lớn tuổi có tâm lý ngại đi khám, hoặc tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều mà không có chỉ định của bác sĩ. Những hành vi này có thể khiến bệnh tiến triển nặng hơn và làm tăng nguy cơ đột tử.

Các chuyên gia khuyến cáo người cao tuổi nên khám sức khỏe định kỳ, tuân thủ điều trị và kết hợp chế độ ăn uống, vận động phù hợp để kiểm soát bệnh hiệu quả.
6. Tâm lý tiêu cực

Tình trạng tinh thần cũng ảnh hưởng lớn đến tuổi thọ. Một số người cao tuổi mất hứng thú với cuộc sống, sống thụ động hoặc thường xuyên rơi vào trạng thái lo âu, buồn chán.

Tâm lý tiêu cực không chỉ làm giảm chất lượng sống mà còn đẩy nhanh quá trình suy giảm chức năng cơ thể.

@@@@@@@@@@

Các nghiên cứu cho thấy người cao tuổi có tinh thần lạc quan thường sống lâu hơn 7-10 năm so với những người bi quan.

Vì vậy, việc duy trì thái độ sống tích cực, tìm niềm vui trong cuộc sống, theo đuổi sở thích hoặc tham gia các hoạt động có ý nghĩa như học hỏi, làm tình nguyện có thể giúp kéo dài tuổi thọ.
Tuổi thọ không chỉ phụ thuộc vào một yếu tố

Ngoài 6 yếu tố trên, nhiều thói quen khác cũng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ như hút thuốc, uống rượu quá mức hoặc môi trường ô nhiễm.

Các nghiên cứu cho thấy ngay cả khi bỏ thuốc lá sau tuổi 65, tuổi thọ trung bình vẫn có thể tăng thêm 3-5 năm.

Tuy vậy, mỗi người có tình trạng sức khỏe và yếu tố di truyền khác nhau. Có những người sống thọ dù vẫn có một vài thói quen chưa tốt, trong khi người khác dù sống lành mạnh vẫn có thể mắc bệnh.

Điều quan trọng không phải là lo lắng quá mức, mà là quản lý sức khỏe một cách khoa học, dưới sự tư vấn của bác sĩ.

@@@@@@@@@@
Sống lâu nhưng cũng cần sống khỏe

Trường thọ không chỉ là sống lâu mà còn là sống có chất lượng. Một tuổi già lý tưởng không chỉ kéo dài về thời gian mà còn cần sự khỏe mạnh, niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống.

Để đạt được điều đó, người cao tuổi cần duy trì thói quen sống lành mạnh, tinh thần tích cực và đời sống tinh thần phong phú.

Đồng thời, gia đình và xã hội cũng đóng vai trò quan trọng. Con cái nên quan tâm nhiều hơn đến sinh hoạt của cha mẹ, cộng đồng nên tạo ra nhiều hoạt động phù hợp cho người cao tuổi, còn hệ thống y tế cần cung cấp dịch vụ chăm sóc thuận tiện hơn.

Khi cá nhân, gia đình và xã hội cùng chung tay, người cao tuổi mới có thể tận hưởng một cuộc sống khỏe mạnh, hạnh phúc và đầy phẩm giá trong những năm tháng cuối đời.

Nguồn và ảnh: Kknews

Ngày 9/3, BS Nguyễn Thị Mỹ Hạnh – khoa Nội tiết, Bệnh viện Nhân Dân 115 (TPHCM) cho biết, tại đây vừa tiếp nhận một bệnh nhân nam 87 tuổi được người nhà đưa đến khám trong tình trạng mệt mỏi kéo dài, ăn uống kém và suy giảm thể trạng.

Theo người nhà, thời gian gần đây cụ thường xuyên than đau nhức xương khớp nên tự mua thuốc giảm đau về uống. Do thấy “uống vào là đỡ”, người bệnh duy trì loại thuốc này trong thời gian dài mà không đến bệnh viện thăm khám.

Nếu không được điều trị kịp thời, người bệnh bị suy tuyến thượng thận (vùng màu vàng trong hình) có thể đối mặt với nguy cơ tử vong (ảnh minh họa)

Thời điểm đến bệnh viện, cụ ông đã rơi vào tình trạng suy kiệt. Các bác sĩ ghi nhận nhiều dấu hiệu bất thường ở người bệnh như khuôn mặt tròn đỏ, mỡ dồn ở vùng cổ, da mỏng và dễ bầm. Đây là những biểu hiện gợi ý hội chứng Cushing – tình trạng rối loạn nội tiết xảy ra khi cơ thể tiếp xúc với lượng corticoid cao trong thời gian dài.

Khai thác kỹ tiền sử dùng thuốc, bác sĩ nghi ngờ loại thuốc giảm đau người bệnh sử dụng có chứa corticoid nhưng không được ghi rõ thành phần. Qua đánh giá chuyên môn, người bệnh được xác định có biểu hiện suy tuyến thượng thận mạn tính liên quan đến việc sử dụng corticoid kéo dài.

Sau khi được điều trị theo phác đồ và điều chỉnh thuốc phù hợp, sức khỏe người bệnh dần cải thiện. Các bác sĩ cũng tư vấn người bệnh cần theo dõi lâu dài để phòng ngừa các biến chứng nội tiết có thể xảy ra.

Theo BS Mỹ Hạnh, corticoid là nhóm thuốc có tác dụng kháng viêm và ức chế miễn dịch mạnh. Nhờ đặc tính này, thuốc được sử dụng rộng rãi trong điều trị nhiều bệnh lý như hen phế quản, dị ứng, bệnh khớp và một số bệnh tự miễn.

Tuy nhiên, corticoid chỉ an toàn khi được sử dụng đúng chỉ định và dưới sự theo dõi của bác sĩ. Nếu tự ý dùng hoặc sử dụng kéo dài, đặc biệt là các chế phẩm không rõ thành phần có chứa corticoid, cơ thể có thể bị rối loạn hoạt động của tuyến thượng thận.

Trong điều kiện bình thường, tuyến thượng thận sản xuất hormone cortisol để điều hòa nhiều chức năng quan trọng như chuyển hóa, miễn dịch và đáp ứng với stress. Khi corticoid được đưa vào cơ thể từ bên ngoài trong thời gian dài, tuyến thượng thận sẽ giảm hoặc ngừng sản xuất hormone tự nhiên. Điều này khiến người bệnh có nguy cơ rơi vào tình trạng suy tuyến thượng thận khi ngừng thuốc hoặc khi cơ thể gặp các yếu tố stress như bệnh tật hoặc phẫu thuật.

Một số dấu hiệu thường gặp ở người lạm dụng corticoid kéo dài gồm thay đổi ngoại hình với khuôn mặt tròn đỏ, tích mỡ vùng cổ và bụng, teo cơ tay chân. Ngoài ra, da có thể trở nên mỏng, dễ bầm tím hoặc xuất hiện các vết rạn da màu đỏ tím. Người bệnh cũng có thể gặp các rối loạn chuyển hóa như tăng huyết áp, tăng đường huyết hoặc loãng xương.

Bên cạnh đó, nhiều người còn xuất hiện tình trạng mệt mỏi kéo dài, chóng mặt, buồn nôn hoặc suy giảm thể trạng mà không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, các dấu hiệu này không hoàn toàn đặc hiệu, do đó người dân cần đi khám để được đánh giá chính xác.

Từ trường hợp này, các bác sĩ khuyến cáo người dân không nên tự ý sử dụng thuốc giảm đau, đặc biệt là các loại thuốc không rõ nguồn gốc hoặc không ghi đầy đủ thành phần, vì có thể tiềm ẩn corticoid.

Người dân chỉ nên sử dụng corticoid khi có chỉ định của bác sĩ và cần tái khám theo lịch hẹn để theo dõi tác dụng cũng như các tác dụng phụ của thuốc.

Bác sĩ cảnh báo người dân tuyệt đối không nên sử dụng các loại thuốc không nhãn mác, không rõ nguồn gốc hoặc các sản phẩm quảng cáo có tác dụng “giảm đau nhanh”, “hiệu quả tức thì” nhưng không công bố thành phần. Nếu nghi ngờ đã sử dụng thuốc chứa corticoid kéo dài, người bệnh nên đến khám chuyên khoa nội tiết để được tư vấn, tránh biến chứng nguy hiểm.