Từ ngày 1/4/2026, nhiều chuyên gia hàng không và tổ chức vận tải quốc tế cảnh báo giá vé máy bay quốc tế có thể tăng mạnh, thậm chí gấp đôi ở một số tuyến bay. Đây không phải là tin đồn vô căn cứ mà xuất phát từ hàng loạt yếu tố cộng hưởng: giá nhiên liệu leo thang, căng thẳng địa chính trị, chi phí bảo hiểm bay tăng cao và áp lực từ các quy định môi trường mới.

Trong bối cảnh thế giới vẫn còn nhiều bất ổn, đặc biệt là khu vực Trung Đông – nơi chiếm vai trò huyết mạch của nguồn cung dầu mỏ toàn cầu – giá nhiên liệu hàng không (Jet Fuel) đã tăng mạnh. Đây là yếu tố chiếm tới 30–40% chi phí vận hành của một chuyến bay, nên chỉ cần tăng nhẹ cũng đủ khiến giá vé đội lên đáng kể.

Chi phí nhiên liệu và chiến sự đẩy giá vé lên cao

Không chỉ dừng lại ở giá dầu, các hãng hàng không còn phải đối mặt với chi phí bay vòng tránh các vùng chiến sự. Nhiều tuyến bay từ châu Á sang châu Âu hoặc Mỹ hiện nay phải thay đổi lộ trình, kéo dài thời gian bay thêm từ 1–3 giờ, đồng nghĩa với việc tiêu tốn thêm nhiên liệu, nhân lực và chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, phí bảo hiểm hàng không cũng tăng vọt khi rủi ro chiến tranh leo thang. Các hãng bảo hiểm đã điều chỉnh mức phí đối với các chuyến bay đi qua hoặc gần khu vực xung đột, khiến chi phí mỗi chuyến bay bị đội lên đáng kể.

Quy định môi trường mới: “đòn chí mạng” cho vé máy bay giá rẻ

Một yếu tố quan trọng khác là các quy định môi trường mới, đặc biệt tại châu Âu và Bắc Mỹ. Từ năm 2026, nhiều quốc gia bắt đầu áp dụng thuế carbon và yêu cầu sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF – Sustainable Aviation Fuel). Tuy nhiên, loại nhiên liệu này hiện có giá cao gấp 2–3 lần so với nhiên liệu truyền thống.

Các hãng hàng không gần như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc chuyển phần chi phí này sang hành khách. Điều đó đồng nghĩa với việc vé máy bay giá rẻ sẽ dần biến mất, thay vào đó là mức giá cao hơn đáng kể.


Những tuyến bay nào sẽ chịu ảnh hưởng mạnh nhất?

Các tuyến bay dài như châu Á – châu Âu, châu Á – Mỹ và châu Âu – Mỹ dự kiến sẽ chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Đây là những hành trình tiêu tốn nhiều nhiên liệu và chịu tác động trực tiếp từ việc thay đổi lộ trình bay.

Ngoài ra, các chuyến bay transit (quá cảnh) cũng có thể tăng giá do chi phí vận hành tại các sân bay trung chuyển tăng cao.

Người dân và du học sinh chịu tác động ra sao?

Việc giá vé tăng mạnh sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động, du học sinh và cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Những chuyến bay về thăm gia đình, đi học hay làm việc sẽ trở nên đắt đỏ hơn bao giờ hết.

Nhiều người có thể buộc phải giảm tần suất di chuyển hoặc lựa chọn các tuyến bay vòng xa hơn để tiết kiệm chi phí, dù phải đánh đổi bằng thời gian và sự tiện lợi.

Có nên mua vé sớm trước 1/4/2026?

Trong bối cảnh hiện tại, lời khuyên của các chuyên gia là nếu có kế hoạch bay quốc tế trong năm 2026, nên đặt vé càng sớm càng tốt. Giá vé hiện tại vẫn chưa phản ánh đầy đủ các chi phí tăng thêm sắp tới.

“Đi trước một bước, tiết kiệm cả đống tiền” – câu nói này có lẽ đúng hơn bao giờ hết trong thời điểm này.

Theo như những tuyên bố lan truyền trên mạng xã hội là thông tin sai sự thật; và các hashtag #SoldiersRefuse và #NoWarWithIran không hề đứng đầu xu hướng toàn cầu với 18 triệu bài đăng tin “Binh sĩ Mỹ nổi loạn, công khai chống lệnh triển khai quân tới Iran“, trái ngược với thông tin lan truyền trên Facebook. Không có bằng chứng nào cho thấy binh sĩ Mỹ đang đồng loạt chống đối mệnh lệnh triển khai quân đến Iran. Nếu đúng như vậy, đó sẽ là một tin tức chấn động.

Liệu binh sĩ Mỹ có "công khai chống đối mệnh lệnh" triển khai quân "hàng loạt" tới Iran như một bài đăng đang lan truyền trên Facebook?

Chuyên trang kiểm chứng thông tin Lead Stories (Mỹ) khẳng định, không có bằng chứng nào cho thấy số lượng lớn binh sĩ Mỹ đang chống lại mệnh lệnh triển khai quân. Những tuyên bố lan truyền trên mạng xã hội là thông tin sai sự thật; và các hashtag #SoldiersRefuse và #NoWarWithIran không hề đứng đầu xu hướng toàn cầu với 18 triệu bài đăng, trái ngược với thông tin lan truyền trên Facebook.

Một bài đăng của The Forgotten Nations trên Facebook vào ngày 15.3 viết:

"Trong một hành động thách thức chưa từng có tiền lệ, các binh sĩ đang tại ngũ của Lục quân Mỹ tại nhiều căn cứ trên khắp nước Mỹ và ở nước ngoài đã bắt đầu công khai chống đối mệnh lệnh triển khai quân tham gia cuộc chiến leo thang chống lại Iran, công khai lên án cuộc xung đột là "bất hợp pháp" và "vi hiến"...

...Các đoạn video lan truyền trên mạng cho thấy binh sĩ đốt lệnh điều động hoặc đồng loạt trả lại trang bị.

Hậu quả tức thì:

Lầu Năm Góc đã phong tỏa nhiều đơn vị; các phiên tòa quân sự và thủ tục theo Điều 15 đã được khởi xướng.

Nhà Trắng gọi những hành động chống đối đó là "nổi loạn" và "đáng hổ thẹn"; ông Trump đăng trên Truth Social: "Những kẻ phản bội trong quân phục! Chúng ta sẽ lật tẩy chúng. Quân đội phải tuân lệnh hoặc sẽ bị thay thế".

Theo các nguồn tin, Bộ trưởng Quốc phòng đang tham dự các cuộc họp khẩn cấp; dự kiến sẽ có cáo buộc đào ngũ và bất tuân lệnh trong vòng vài giờ tới.

Số lượng tuyển quân giảm mạnh chỉ sau một đêm; các trung tâm tuyển quân chứng kiến nhiều người bỏ việc.

Hợp đồng tương lai chứng khoán giảm mạnh thêm 5,1%; giá vàng đạt mức cao kỷ lục.

Phản ứng trên mạng xã hội vô cùng mạnh mẽ:

#SoldiersRefuse và #NoWarWithIran đang dẫn đầu xu hướng toàn cầu với hơn 18 triệu bài đăng...".

Theo Lead Stories , trang The Forgotten Nations trên Facebook được quản lý bởi những người ở Mỹ và Pakistan.

Lead Stories cho biết, SBNS Services - công ty liên kết với trang này - hiện đã ngừng hoạt động.

The Forgotten Nations không đăng tải thông tin từ các nguồn tin đáng tin cậy. Nó chỉ đơn giản là một tài khoản mạng xã hội thường xuyên đăng tải những phiên bản giật gân – và thường là hư cấu – về các sự kiện thế giới. Trang này đã đăng tải hàng chục bài như vậy.

Phân tích bài đăng

Không có bằng chứng nào cho thấy binh sĩ Mỹ đang đồng loạt chống đối mệnh lệnh triển khai quân đến Iran. Nếu đúng như vậy, đó sẽ là một tin tức chấn động. Lead Stories đã tìm kiếm trên Google News và Yahoo! News nhưng không tìm thấy bất kỳ thông tin nào như vậy.

Bài đăng nêu trên đưa ra một trong những tuyên bố rằng "Phản ứng trên mạng xã hội rất bùng nổ: #SoldiersRefuse và #NoWarWithIran đứng đầu xu hướng toàn cầu với hơn 18 triệu bài đăng".

Theo Lead Stories, trong khi hashtag #NoWarWithIran đã được sử dụng rộng rãi kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột vì tính chất chung chung của nó, thì #SoldiersRefuse lại không.

Sử dụng chức năng tìm kiếm nâng cao của Google trên Facebook, Lead Stories chỉ tìm thấy vài trăm ví dụ.

Sử dụng chức năng tìm kiếm nâng cao của X.com cũng chỉ tìm thấy tổng cộng ba bài đăng có hashtag #SoldiersRefuse.

Tìm kiếm trên TikTok cho thấy khoảng 150 bài đăng có hashtag #SoldiersRefuse.

Lead Stories đã hỏi Gemini - trợ lý AI của Google - về nội dung của bài đăng nêu trên. Gemini đã đưa ra những kết luận sau:

"Tính đến ngày 17.3.2026, các hashtag #SoldiersRefuse và #NoWarWithIran vẫn đang hoạt động và là một phần của cuộc thảo luận toàn cầu quan trọng về cuộc xung đột đang diễn ra, nhưng chúng không đứng đầu xu hướng toàn cầu với 18 triệu bài đăng.

Trong khi hoạt động quân sự đang diễn ra mạnh mẽ và dư luận bất mãn lan rộng, con số cụ thể "18 triệu" dường như là một sự phóng đại lan truyền trên mạng hoặc là sự kết hợp của nhiều số liệu thống kê khác nhau trên mạng xã hội...

...Mặc dù hashtag #NoWarWithIran đã nhận được hàng triệu lượt đề cập kể từ khi xung đột leo thang vào cuối tháng 2, nhưng nó vẫn chưa đạt mốc 18 triệu bài đăng trong một ngày hoặc một tuần nào đó với tư cách là xu hướng số 1. Để so sánh, 18 triệu bài đăng là con số thường chỉ dành cho các phong trào văn hóa kéo dài hàng thập kỷ hoặc các sự kiện toàn cầu như trận chung kết World Cup".

Theo như lời cảnh báo của Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Saudi Faisal bin Farhan Al Saud đã được đưa ra cảnh báo Iran rằng sức chịu đựng của vùng Vịnh là có giới hạn sau cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao từ các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo diễn ra tại thủ đô Riyadh sáng 19-3 về cuộc xung đột.

Ông Faisal bin Farhan Al Saud hôm 19-3 đưa ra lời cảnh báo rằng Ả Rập Saudi và các quốc gia vùng Vịnh khác sở hữu "năng lực và tiềm lực rất đáng kể" có thể được huy động nếu họ "quyết định làm như vậy".

Ông cho rằng Iran đã lên kế hoạch kỹ lưỡng cho chiến lược tấn công các nước láng giềng trong khu vực, bất chấp những lời phủ nhận từ giới ngoại giao Tehran.

Ông Faisal nhận định: "Mức độ chính xác trong việc nhắm trúng một số mục tiêu – như mọi người có thể thấy ở các nước láng giềng cũng như tại vương quốc của chúng tôi – cho thấy đây là hành động đã được tính toán, lên kế hoạch, tổ chức và tính toán cẩn thận".

Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Saudi nói: "Tôi sẽ không nêu rõ điều kiện nào sẽ châm ngòi cho hành động phòng vệ từ Ả Rập Saudi vì tôi nghĩ đó không phải là cách tiếp cận khôn ngoan để gửi tín hiệu đến Iran. Tôi hy vọng họ hiểu được thông điệp của cuộc họp hôm nay, nhanh chóng tính toán lại và ngừng tấn công láng giềng. Nhưng tôi hoài nghi việc họ có đủ sự khôn ngoan đó".

Tại cuộc họp báo, Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Saudi cũng chia sẻ rằng dù cuộc chiến rồi sẽ có ngày kết thúc, việc khôi phục quan hệ với Iran sẽ mất nhiều thời gian hơn rất nhiều do niềm tin "đã hoàn toàn bị phá vỡ".

Ông nhận định: "Đây không phải là phản ứng bộc phát trước hoàn cảnh, buộc Iran phải tùy cơ ứng biến. Điều này đã được đưa vào kế hoạch giao tranh của họ, nhắm mục tiêu vào láng giềng để tạo sức ép lên cộng đồng quốc tế".

Lời cảnh báo của Bộ trưởng Ngoại giao Ả Rập Saudi được đưa ra sau cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao từ các quốc gia Ả Rập và Hồi giáo diễn ra tại thủ đô Riyadh sáng 19-3 về cuộc xung đột.

Trước đó một ngày, Iran đã tấn công các cơ sở năng lượng ở vùng Vịnh, bao gồm cơ sở khí đốt Ras Laffan của Qatar và cơ sở khí đốt Habshan của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE).

Bộ Ngoại giao Qatar lên án và phản đối mạnh mẽ cuộc "tấn công trắng trợn" của Iran nhằm vào Khu công nghiệp Ras Laffan, nằm cách thủ đô Doha 80 km về phía Đông Bắc. Đây là cơ sở sản xuất khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) lớn nhất thế giới, cung cấp khoảng 20% nguồn cung LNG toàn cầu.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng đe dọa các cơ sở dầu khí ở Qatar, Ả Rập Saudi và UAE sẽ phải hứng chịu đòn trả đũa sau khi Israel không kích mỏ khí đốt South Pars của Iran.

Bộ trưởng Ngoại giao 12 quốc gia Ả Rập và Hồi giáo đã kêu gọi Iran ngay lập tức chấm dứt các cuộc tấn công và tuân thủ luật pháp quốc tế trong tuyên bố chung sau cuộc họp ngày 19-3 tại Riyadh.

Tuyên bố lên án các đợt tấn công của Iran nhằm vào nhiều nước vùng Vịnh cũng như Jordan, Azerbaijan và Thổ Nhĩ Kỳ, gây thiệt hại cho khu dân cư và hạ tầng dân sự - theo kênh Al Jazeera. Các mục tiêu bị ảnh hưởng bao gồm cơ sở dầu khí, nhà máy khử mặn, sân bay và cơ quan ngoại giao.

Nhóm nước này đồng thời chỉ trích các cuộc không kích của Israel vào Lebanon, tái khẳng định ủng hộ chủ quyền và ổn định của quốc gia này.

Theo như hai du khách là Brett Howard (46 tuổi) và Todd Azevedo (48 tuổi), cùng đến từ thành phố Petaluma, đã có hành vi nô đùa quá mức khi đến thăm bảo tàng đã làm vỡ ngà voi ma mút 10.000 năm tuổi, trị giá 200.000 USD (5,2 tỷ đồng). Hiện hai người đã được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh 15.000 USD (394 triệu đồng). Nếu bị kết tội, mỗi người có thể phải đối mặt với mức án tối đa lên đến 4 năm tù giam.

Sự việc xảy ra tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Ancient Ozarks, tại California (Mỹ). Hai du khách là Brett Howard (46 tuổi) và Todd Azevedo (48 tuổi), cùng đến từ thành phố Petaluma, đã có hành vi nô đùa quá mức khi tham quan bảo tàng.

Được biết, một người đã trèo lên vai người còn lại, sau đó với tay bám vào chiếc ngà voi ma mút nặng khoảng 90kg đang được trưng bày. Hành động này khiến hiện vật bị mất thăng bằng, rơi xuống sàn và vỡ thành nhiều mảnh.

Một nhân viên bảo tàng đã phát hiện vụ việc qua hệ thống camera an ninh. Khi được yêu cầu làm việc, hai người đàn ông đã rời khỏi hiện trường, tuy nhiên sau đó đã bị lực lượng chức năng bắt giữ và khởi tố.

Theo ước tính, chiếc ngà voi ma mút lông dài có niên đại khoảng 10.000 năm, giá trị lên tới 200.000 USD (5,2 tỷ đồng) và là hiện vật độc bản, không thể thay thế, Nypost đưa tin 17/3.

Hiện hai người đã được tại ngoại sau khi nộp tiền bảo lãnh 15.000 USD (394 triệu đồng). Nếu bị kết tội, mỗi người có thể phải đối mặt với mức án tối đa lên đến 4 năm tù giam. Ngoài ra, theo điều kiện bảo lãnh, họ không được phép liên lạc với nhau, cũng như bị cấm đến các cơ sở thuộc hệ thống Top of the Rock và Bass Pro Shops trên toàn nước Mỹ.

Cảnh sát trưởng hạt Taney, ông Brad Daniels, cho biết: "Đây là một hiện vật độc nhất vô nhị, không thể có cái thứ hai. Dù vẫn còn một số mảnh lớn, nhưng nhiều phần đã bị vỡ vụn và không thể phục hồi hoàn toàn. Thật khó tin khi những người trưởng thành lại có hành vi như vậy".

Khi chiến tranh lan tới… gara triệu đô
Người ta vẫn nói “chiến tranh không chừa một ai”, nhưng ít ai nghĩ rằng những chiếc siêu xe hào nhoáng cũng có ngày phải “đứng bánh” vì bom đạn. Mới đây, hãng xe danh tiếng nước Ý Ferrari đã chính thức thông báo tạm dừng giao xe tại khu vực Trung Đông do ảnh hưởng từ cuộc chiến với Iran, một quyết định cho thấy ngay cả tầng lớp siêu giàu cũng không thể đứng ngoài cơn bão địa chính trị đang cuộn trào. Những khách hàng vốn quen với tiếng gầm động cơ V8, V12 nay có lẽ phải tạm gác giấc mơ tốc độ, bởi “trời có lúc nắng lúc mưa, đời có lúc thịnh lúc suy”, chiến sự đã len lỏi vào tận những thị trường xa xỉ nhất.

Ferrari nói gì trước biến động?
Trong một tuyên bố gửi tới Reuters, Ferrari cho biết họ đang theo dõi sát sao tình hình tại Trung Đông và những tác động tiềm tàng đối với hoạt động kinh doanh. Hãng nhấn mạnh rằng việc tạm dừng giao xe chỉ là bước đi thận trọng trong bối cảnh bất ổn gia tăng, đồng thời cho biết một số đơn hàng vẫn có thể được xử lý bằng đường hàng không trong những trường hợp đặc biệt. Tuy nhiên, rõ ràng đây không còn là thị trường “trải thảm đỏ” như trước, mà đã trở thành một vùng đất đầy rủi ro, nơi mỗi quyết định kinh doanh đều phải cân đo đong đếm.

Giới siêu giàu Trung Đông: tiền nhiều nhưng không phải muốn gì cũng có
Từ lâu, Trung Đông được xem là “thiên đường siêu xe”, nơi các đại gia dầu mỏ sẵn sàng chi hàng triệu USD để sở hữu những chiếc Ferrari độc bản. Thế nhưng, khi chiến tranh nổ ra, ngay cả tiền cũng không thể mua được sự ổn định. Những khách hàng giàu có vẫn ở lại khu vực giờ đây buộc phải tìm kiếm lựa chọn khác nếu muốn bổ sung “chiến mã” vào bộ sưu tập của mình.

Thị trường xa xỉ lung lay theo từng cơn địa chấn chính trị
Quyết định của Ferrari không chỉ đơn thuần là câu chuyện của một hãng xe, mà còn phản ánh sự lung lay của cả thị trường hàng xa xỉ tại Trung Đông. Khi các tuyến vận chuyển bị gián đoạn, chi phí bảo hiểm tăng cao và rủi ro an ninh luôn rình rập, việc duy trì hoạt động kinh doanh trở nên khó khăn hơn bao giờ hết. Những thương hiệu xa xỉ khác có thể cũng sẽ phải cân nhắc các bước đi tương tự nếu tình hình tiếp tục xấu đi. “Nước xa không cứu được lửa gần”, chiến sự đã khiến mọi tính toán kinh doanh trở nên mong manh.

Ferrari World vẫn mở cửa – ánh đèn chưa tắt giữa sa mạc
Dù việc giao xe bị đình trệ, công viên giải trí Ferrari World tại Abu Dhabi vẫn hoạt động bình thường, như một biểu tượng cho sự xa hoa chưa hoàn toàn bị dập tắt. Những vòng tàu lượn tốc độ cao vẫn lao đi giữa sa mạc, những du khách vẫn đắm mình trong thế giới của tốc độ và đam mê. Nhưng phía sau ánh đèn rực rỡ ấy, thị trường thực tế lại đang chững lại, như một chiếc xe bị buộc phải giảm ga giữa đường đua đầy biến động.


Câu chuyện Ferrari tạm dừng bán xe tại Trung Đông là minh chứng rõ ràng rằng không có lĩnh vực nào miễn nhiễm với biến động toàn cầu. Từ dầu mỏ, tài chính cho tới siêu xe, tất cả đều bị cuốn vào vòng xoáy của chiến tranh và bất ổn. Và có lẽ, trong thời điểm này, điều quý giá nhất không còn là tốc độ hay sự xa xỉ, mà chính là sự an toàn và ổn định – thứ mà tiền bạc cũng chưa chắc mua được.

Theo như dư luận mới đây lại xót xa về câu chuyện của cô gái thu hút sự quan tâm đặc biệt. Ở tuổi 24, cô gái trẻ Lý Nhã Bình không chỉ phải đồng hành cùng mẹ chống chọi với ung thư, vừa ôn thi cao học, vừa chăm sóc mẹ sau khi bà được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn cuối, đã di căn phổi và không còn khả năng phẫu thuật. Khi ấy, toàn bộ hy vọng chỉ đặt vào các phương pháp hóa trị và điều trị nhắm trúng đích.

Một câu chuyện đầy nghị lực đến từ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) đang khiến cộng đồng mạng không khỏi xót xa. Ở tuổi 24, cô gái trẻ Lý Nhã Bình không chỉ phải đồng hành cùng mẹ chống chọi với ung thư, mà bản thân cô cũng bất ngờ được chẩn đoán mắc ung thư ruột giai đoạn cuối ngay sau khi trúng tuyển cao học.
Theo truyền thông Trung Quốc, hành trình của Lý Nhã Bình là chuỗi ngày đan xen giữa hy vọng và thử thách. Trong suốt giai đoạn từ năm 2024 đến 2025, cô vừa ôn thi cao học, vừa chăm sóc mẹ sau khi bà được chẩn đoán mắc ung thư vú giai đoạn cuối, đã di căn phổi và không còn khả năng phẫu thuật. Khi ấy, toàn bộ hy vọng chỉ đặt vào các phương pháp hóa trị và điều trị nhắm trúng đích.

Sinh ra trong một gia đình lao động bình thường, cha làm xây dựng, mẹ làm nông, kinh tế vốn đã khó khăn lại càng thêm chồng chất khi cha cô từng gặp tai nạn lao động, phải phẫu thuật và tiêu tốn gần như toàn bộ tích lũy của gia đình. Dù vậy, Lý Nhã Bình vẫn nỗ lực vươn lên, thi đỗ ngành tiếng Việt tại Đại học Sư phạm Vân Nam, nhiều lần nhận học bổng và đi làm thêm để phụ giúp gia đình.

Sau khi trượt kỳ thi cao học lần đầu, cô không bỏ cuộc mà tiếp tục học thêm văn bằng thứ hai và kiên trì ôn luyện. Đúng vào thời điểm áp lực thi cử đè nặng, mẹ cô lại phát hiện mắc bệnh hiểm nghèo, khiến tinh thần của nữ sinh nhiều lần suy sụp. Tuy nhiên, cô vẫn gắng gượng cân bằng giữa việc học và chăm sóc mẹ.

Tháng 4/2025, nỗ lực của cô đã được đền đáp khi trúng tuyển chương trình thạc sĩ biên phiên dịch tiếng Việt tại Đại học Vân Nam với số điểm vượt chuẩn. Thế nhưng, niềm vui chưa kéo dài bao lâu thì bi kịch tiếp tục ập đến.
Không lâu sau khi nhận giấy báo trúng tuyển, Lý Nhã Bình nhập viện vì các triệu chứng như tiêu chảy kéo dài, đi ngoài ra máu và sốt cao. Kết quả chẩn đoán khiến cô suy sụp: ung thư trực tràng - đại tràng giai đoạn cuối. Cô chia sẻ, những dấu hiệu này thực chất đã xuất hiện từ khi còn ôn thi, nhưng do chủ quan nghĩ là bệnh trĩ nên đã không đi khám sớm.

Từ đó, hai mẹ con cùng nằm điều trị trong một bệnh viện. Người cha vẫn miệt mài làm việc tại công trường, tranh thủ qua lại chăm sóc cả hai. Khoảnh khắc nhận tin dữ, cô nhớ lại hình ảnh cha như "già đi cả chục tuổi chỉ sau một đêm", nhưng vẫn cố gắng động viên con gái mạnh mẽ đối diện bệnh tật.

Trong thời gian điều trị, Lý Nhã Bình quyết định bảo lưu kết quả học tập trong một năm. Không đầu hàng số phận, cô bắt đầu xây dựng kênh mạng xã hội, livestream bán hàng để kiếm thêm thu nhập trang trải viện phí, đồng thời chia sẻ hành trình chống chọi với bệnh tật nhằm lan tỏa năng lượng tích cực.
Không chỉ vậy, cô còn hỗ trợ những bệnh nhân mới chẩn đoán tìm kiếm thông tin điều trị, từ đó tìm thấy ý nghĩa và giá trị của bản thân ngay trong nghịch cảnh. "Giấy báo trúng tuyển không chỉ là thành quả học tập, mà còn là động lực lớn nhất để tôi tiếp tục chiến đấu", cô chia sẻ.

Sau nhiều đợt điều trị, nỗi sợ hãi ban đầu dần vơi bớt. Giờ đây, mong ước lớn nhất của Lý Nhã Bình không phải là thành tích học tập, mà đơn giản là được cùng mẹ vượt qua bệnh tật, khỏe mạnh trở lại. Câu chuyện của cô gái 24 tuổi không chỉ khiến nhiều người xúc động, mà còn là lời nhắc về giá trị của nghị lực sống, tình thân và hy vọng ngay cả trong những hoàn cảnh khắc nghiệt nhất.

Theo như mạng xã hội không khỏi xôn xao về một cụ ông vô tình đào được củ khoai mỡ có hình dạng giống hệt bàn tay người ngay trong khu vườn nhà mình. Phát hiện này không chỉ khiến gia đình ông kinh ngạc mà còn khiến nhiều người lớn tuổi trong khu vực "sốc" bởi họ chưa từng thấy hiện tượng tương tự trong suốt nhiều thập kỷ. Sau khi quay lại video và đăng tải lên mạng xã hội, hình ảnh "bàn tay khoai mỡ" nhanh chóng lan truyền, kéo theo hàng loạt bình luận tò mò lẫn tranh cãi.

Một câu chuyện hy hữu vừa xảy ra tại thành phố Yết Dương đang thu hút sự chú ý của cộng đồng mạng, khi một cụ ông vô tình đào được củ khoai mỡ có hình dạng giống hệt bàn tay người ngay trong khu vườn nhà mình.

Theo thông tin được chia sẻ, trong lúc thu hoạch rau củ, cụ ông bất ngờ phát hiện một củ khoai mỡ có hình thù kỳ lạ, với các nhánh tách ra trông giống như những ngón tay. Phát hiện này không chỉ khiến gia đình ông kinh ngạc mà còn khiến nhiều người lớn tuổi trong khu vực "sốc" bởi họ chưa từng thấy hiện tượng tương tự trong suốt nhiều thập kỷ.
Con rể của cụ ông - ông Huang cho biết hầu hết các củ khoai mỡ được đào lên trước đó đều có hình dáng thẳng, bình thường. Riêng củ khoai này lại phát triển theo hướng dị biệt, tạo nên hình dạng giống "bàn tay" đầy ám ảnh và hiếm gặp.

Sau khi quay lại video và đăng tải lên mạng xã hội, hình ảnh "bàn tay khoai mỡ" nhanh chóng lan truyền, kéo theo hàng loạt bình luận tò mò lẫn tranh cãi. Không ít người tỏ ra thích thú, thậm chí xem đây là vật phẩm độc lạ có giá trị sưu tầm. Một số người còn chủ động liên hệ hỏi mua với mức giá cao, trong đó có người trả tới 8.000 nhân dân tệ (khoảng 28 triệu đồng).

Tuy nhiên, trước những lời đề nghị hấp dẫn, ông Huang cho biết gia đình đã lịch sự từ chối vì chưa có ý định bán, đồng thời vẫn đang cân nhắc sẽ xử lý "củ khoai đặc biệt" này như thế nào.
Thực tế, theo các chuyên gia nông nghiệp, sự đa dạng về hình dạng của khoai mỡ không phải là điều quá hiếm gặp. Trong quá trình phát triển dưới lòng đất, củ khoai có thể bị tác động bởi nhiều yếu tố như độ cứng của đất, đá, hoặc sự chèn ép từ hệ thống rễ xung quanh. Những yếu tố này khiến hướng phát triển của củ bị thay đổi, từ đó tạo nên các hình dạng bất thường, thậm chí giống với bộ phận cơ thể người hoặc động vật.

Dù có hình thù khác lạ, loại khoai mỡ này vẫn giữ nguyên giá trị dinh dưỡng và hương vị như các củ khoai thông thường. Tuy nhiên, chính sự "kỳ dị" về ngoại hình lại vô tình biến nó thành một hiện tượng mạng, thu hút sự quan tâm lớn từ công chúng.

Câu chuyện về "bàn tay khoai mỡ" một lần nữa cho thấy những điều bất ngờ vẫn có thể xuất hiện từ những điều bình dị nhất ngay cả trong một khu vườn quen thuộc.

Theo như có con robot hình người bất ngờ mất kiểm soát, làm vỡ bát đĩa và buộc nhân viên phải lao vào khống chế ngay giữa không gian đông khách, sau khi có một màn trình diễn tưởng chừng mang tính giải trí tại nhà hàng đã nhanh chóng biến thành tình huống hỗn loạn tại nhà hàng lẩu Haidilao bất ngờ Robot đập phá bát đĩa, phải chăng là stress quá?.

Sự việc xảy ra tại một nhà hàng lẩu ở San Jose, bang California, Mỹ, trong khuôn khổ một sự kiện quảng bá cho bộ phim “Zootopia 2”. Theo những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, robot hình người được lập trình để nhảy múa nhằm khuấy động không khí đã bất ngờ hoạt động ngoài kiểm soát.

Trong đoạn video, robot mặc một chiếc tạp dề màu cam với dòng chữ “Tôi ổn” nổi bật phía trước. Tuy nhiên, trái ngược hoàn toàn với thông điệp này, cỗ máy lại liên tục va vào bàn ăn, làm đổ bát đĩa, khiến nhiều chiếc đĩa vỡ vụn và đũa văng khắp nơi. Không gian nhà hàng nhanh chóng trở nên hỗn loạn khi khách hàng và nhân viên phải tránh né những chuyển động bất thường của robot.
Một video trên mạng xã hội ghi lại cảnh robot đang nhảy thì làm đổ bát đĩa, làm vỡ nhiều chiếc đĩa và khiến đũa bay tứ tung. Chiếc tạp dề màu cam mà robot mặc có dòng chữ “Tôi ổn” in lớn phía trước, càng làm tăng thêm sự trớ trêu của tình huống hỗn loạn này.

Trước tình hình đó, nhân viên nhà hàng buộc phải can thiệp trực tiếp. Một người được ghi lại đang giữ robot từ phía sau cổ trong khi tay kia thao tác trên điện thoại, được cho là đang tìm cách truy cập ứng dụng điều khiển để dừng thiết bị. Tuy nhiên, việc kiểm soát robot không hề đơn giản khi nó vẫn tiếp tục vung tay trong trạng thái mất ổn định.

Cuối cùng, phải cần tới ba nhân viên phối hợp mới có thể khống chế hoàn toàn robot. Trong quá trình này, họ liên tục phải cúi người né tránh những cú vung tay của cỗ máy, thậm chí bị dính nước sốt từ các món ăn trên bàn. Cảnh tượng này vừa gây cười, vừa khiến nhiều người không khỏi lo lắng về mức độ an toàn khi robot hoạt động trong không gian công cộng.

Ngay sau khi video được lan truyền, cộng đồng mạng đã nhanh chóng đưa ra nhiều phản ứng trái chiều. Một số người xem đây là tình huống hài hước, thậm chí gọi đây là “điều buồn cười nhất trong ngày”. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khác lại tập trung vào những rủi ro tiềm ẩn mà sự cố này bộc lộ.

Đáng chú ý, không ít người dùng đã chỉ ra rằng robot dường như không được trang bị một nút tắt khẩn cấp dễ tiếp cận. Thay vào đó, nhân viên phải sử dụng điện thoại để tìm cách điều khiển thông qua ứng dụng, điều có thể gây chậm trễ trong các tình huống khẩn cấp.
Một bình luận nhận được nhiều sự đồng tình nêu rõ rằng một nút tắt nguồn vật lý, dễ nhận biết và dễ thao tác, lẽ ra phải là tiêu chuẩn bắt buộc đối với các thiết bị robot hoạt động gần con người. Việc thiếu đi cơ chế này không chỉ làm tăng nguy cơ tai nạn mà còn đặt ra câu hỏi về quy trình an toàn trong việc triển khai robot thương mại.

Sự kiện này cũng thu hút sự chú ý bởi bối cảnh diễn ra tại một nhà hàng thuộc chuỗi Haidilao, thương hiệu nổi tiếng với việc tiên phong ứng dụng công nghệ trong ngành dịch vụ ăn uống. Theo Jiemian Global, doanh nghiệp này được điều hành bởi một tập đoàn quốc tế có nhiều khoản đầu tư vào hệ thống nhà bếp tự động, bao gồm robot nấu ăn và robot phục vụ.

Trong những năm gần đây, việc đưa robot vào các môi trường dịch vụ như nhà hàng, khách sạn hay trung tâm thương mại đã trở thành xu hướng rõ rệt. Những cỗ máy này không chỉ giúp giảm chi phí lao động mà còn tạo ra trải nghiệm mới lạ cho khách hàng. Tuy nhiên, sự cố tại San Jose cho thấy việc triển khai công nghệ vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết.

Đặc biệt, khi robot hoạt động trong không gian đông người, yêu cầu về độ an toàn và khả năng kiểm soát phải được đặt lên hàng đầu. Chỉ một trục trặc nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả không mong muốn, từ thiệt hại tài sản đến nguy cơ gây thương tích cho con người.

Bên cạnh những ý kiến mang tính kỹ thuật, một số cư dân mạng cũng bày tỏ sự lo ngại theo hướng rộng hơn. Một bình luận ví von rằng đây có thể là khởi đầu của kịch bản giống như trong bộ phim “Kẻ hủy diệt”, nơi máy móc dần vượt khỏi tầm kiểm soát của con người. Dù mang tính hài hước, nhận định này phần nào phản ánh tâm lý dè dặt của xã hội trước sự phát triển nhanh chóng của robot và trí tuệ nhân tạo.
Trên thực tế, các chuyên gia trong ngành đều thừa nhận rằng giai đoạn hiện tại vẫn là thời kỳ thử nghiệm và hoàn thiện của robot hình người. Những sự cố như trên, dù không mong muốn, lại đóng vai trò quan trọng trong việc выяв các điểm yếu của hệ thống, từ đó cải thiện thiết kế và quy trình vận hành.

Sự việc tại California một lần nữa cho thấy rằng bên cạnh những bước tiến ấn tượng về công nghệ, việc đảm bảo an toàn và khả năng kiểm soát vẫn là yếu tố then chốt quyết định sự thành công của robot trong đời sống thực tế. Khi các cỗ máy ngày càng hiện diện nhiều hơn trong không gian con người, câu hỏi không chỉ là chúng có thể làm được gì, mà còn là chúng có thể được kiểm soát tốt đến đâu.

Dù chỉ là một sự cố mang tính cá biệt, hình ảnh robot “nổi loạn” giữa nhà hàng đông đúc chắc chắn sẽ còn được nhắc đến như một lời nhắc nhở rằng hành trình đưa robot vào cuộc sống thường ngày vẫn còn nhiều việc phải làm trước khi đạt đến sự hoàn thiện thực sự.

Quốc Hội Mỹ thông qua dự luật gây tranh cãi
Trong một động thái được xem là “ra đòn cứng rắn”, Hạ viện Hoa Kỳ vừa thông qua một dự luật mới quy định rằng những người không có quốc tịch Mỹ nếu bị phát hiện gian lận an sinh xã hội sẽ phải đối mặt với việc bị trục xuất khỏi lãnh thổ. Dự luật được thông qua với tỷ lệ phiếu 231–186, cho thấy sự chia rẽ rõ rệt giữa hai đảng trong vấn đề nhập cư và phúc lợi.


Đảng Cộng hòa: Không thể để tiền thuế bị lợi dụng
Các nghị sĩ Đảng Cộng hòa – những người khởi xướng dự luật – cho rằng đây là bước đi cần thiết để bảo vệ tiền thuế của người dân Mỹ. Theo họ, những cá nhân không phải công dân nhưng lại gian lận các chương trình trợ cấp xã hội là hành vi “vừa sai luật, vừa sai đạo lý”, không thể tiếp tục được hưởng bất kỳ sự bảo vệ pháp lý hay cơ hội định cư nào. Thông điệp rất rõ ràng: ai vi phạm, người đó phải chịu hậu quả. “Ăn của người, phải trả cho người” – luật mới chính là lời cảnh báo mạnh mẽ gửi tới những ai có ý định lợi dụng hệ thống.

Đảng Dân chủ phản đối: Luật chồng luật?
Ở chiều ngược lại, phần lớn các nghị sĩ Đảng Dân chủ phản đối dự luật này, cho rằng nó không thực sự cần thiết. Lý do được đưa ra là theo luật hiện hành, những người không có quốc tịch nếu bị kết tội gian lận đã có thể bị trục xuất. Do đó, việc thông qua thêm một đạo luật tương tự có thể dẫn đến tình trạng “luật chồng luật”, mang tính chính trị nhiều hơn là cải cách thực chất. Một số ý kiến còn lo ngại rằng dự luật có thể bị lạm dụng, gây ảnh hưởng đến những người nhập cư hợp pháp nhưng vướng vào các tranh chấp pháp lý.

Tác động tới cộng đồng nhập cư
Nếu chính thức trở thành luật, quy định này sẽ tác động mạnh đến cộng đồng người nhập cư tại Mỹ, đặc biệt là những người đang trong quá trình xin cư trú hợp pháp. Bất kỳ sai phạm nào liên quan đến trợ cấp xã hội đều có thể trở thành “án treo lơ lửng”, khiến họ mất đi cơ hội ở lại Mỹ. Điều này khiến nhiều người lo lắng, bởi chỉ một sai lầm nhỏ cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn.

Cuộc chiến chính trị chưa có hồi kết
Dự luật này cũng phản ánh rõ nét cuộc đối đầu lâu dài giữa hai đảng về vấn đề nhập cư và phúc lợi xã hội. Trong khi Đảng Cộng hòa chủ trương siết chặt, đặt nặng yếu tố trách nhiệm và luật pháp, thì Đảng Dân chủ lại thiên về bảo vệ quyền lợi và cơ hội cho người nhập cư. Cuộc tranh luận này có lẽ sẽ còn kéo dài, bởi đây không chỉ là câu chuyện luật pháp, mà còn là bài toán về giá trị và định hướng của nước Mỹ trong tương lai.

Dù ủng hộ hay phản đối, không thể phủ nhận rằng xu hướng siết chặt luật nhập cư và phúc lợi tại Mỹ đang ngày càng rõ ràng. Với những ai đang sinh sống hoặc có ý định định cư, đây là lời nhắc nhở rằng mọi hành vi đều phải tuân thủ luật pháp, bởi “lưới trời lồng lộng, tuy thưa mà khó lọt”. Trong một xã hội vận hành bằng luật lệ, chỉ cần một bước đi sai, cái giá phải trả có thể không hề nhỏ.

Năm 2024, nếu tính “welfare” theo nghĩa hẹp — tức các chương trình trợ cấp cho người thu nhập thấp như Medicaid, SNAP, hỗ trợ nhà ở, trợ cấp thất nghiệp và các khoản bảo đảm thu nhập khác — thì tổng chi của Mỹ nhiều khả năng vẫn ở quanh ngưỡng hơn 1 nghìn tỷ USD, và có thể xấp xỉ mức 1.2–1.3 nghìn tỷ USD như năm 2023. Lý do là riêng Medicaid và CHIP ở cấp liên bang đã vào khoảng 637,7 tỷ USD trong tài khóa 2024, trong khi năm 2023 tổng chi Medicaid của liên bang và tiểu bang cộng lại là 894 tỷ USD; thêm vào đó, SNAP năm tài khóa 2025 đã ở mức khoảng 101,7 tỷ USD, cho thấy riêng nhóm trợ cấp thực phẩm vẫn là một khoản rất lớn. Tuy vậy, 2025 hiện chưa có đầy đủ số liệu tổng hợp cuối năm cho toàn bộ “welfare” theo một chuẩn thống kê duy nhất, nên mốc 2023 khoảng 1,3 nghìn tỷ USD; còn 2024 có thể nói là vẫn ở mức trên 1 nghìn tỷ USD, với Medicaid tiếp tục chiếm phần lớn nhất trong rổ chi welfare của Mỹ.

Theo như các ước tính mới nhất, Apple đang trên đà vượt mốc 1 tỷ USD doanh thu từ AI trong năm nay, vì hãng Apple nổi lên theo một cách khá đặc biệt: khả năng “thu phí” từ chính hệ sinh thái của mình trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo đang ngày càng nóng dần. Trớ trêu ở chỗ, trong khi kiếm bộn tiền từ AI, chính sản phẩm AI của Apple lại chưa thực sự ấn tượng. Siri - trợ lý ảo từng được xem là tiên phong - hiện bị đánh giá là lạc hậu so với các chatbot hiện đại.

Trong cuộc đua trí tuệ nhân tạo đang ngày càng nóng dần, Apple nổi lên theo một cách khá đặc biệt: không phải nhờ những mô hình AI tiên tiến nhất, mà bằng khả năng “thu phí” từ chính hệ sinh thái của mình. Theo các ước tính mới nhất, Apple đang trên đà vượt mốc 1 tỷ USD doanh thu từ AI trong năm nay - một con số cho thấy vị thế vững chắc của hãng, ngay cả khi chiến lược AI nội tại vẫn còn nhiều dấu hỏi.

Kiếm tiền từ AI… của người khác

Trong khi các ông lớn như OpenAI, Google, Anthropic hay xAI đổ hàng trăm tỷ USD vào phát triển mô hình AI và hạ tầng dữ liệu, Apple lại chọn một con đường khác: đứng ở “cửa ngõ” nơi người dùng tiếp cận các sản phẩm này.

Dù các chatbot có thông minh đến đâu, iPhone vẫn là một trong những thiết bị chính để người dùng trải nghiệm chúng. Và mỗi khi người dùng đăng ký dịch vụ AI qua App Store, Apple sẽ thu phí - thường là 30% trong năm đầu và 15% cho các năm tiếp theo (tùy thị trường).

Theo công ty phân tích AppMagic, riêng trong năm 2025, các ứng dụng AI tạo sinh đã mang về cho Apple gần 900 triệu USD phí App Store. Đáng chú ý, khoảng 75% khoản thu này đến từ ChatGPT, trong khi Grok của xAI đóng góp khoảng 5%.

Doanh thu từ nhóm ứng dụng này đã tăng nhanh chóng, từ khoảng 35 triệu USD vào tháng 1/2025 lên đỉnh 101 triệu USD vào tháng 8, trước khi hạ nhiệt do lượng tải ChatGPT giảm.

Xét trên tổng doanh thu hàng trăm tỷ USD của Apple, con số 1 tỷ USD từ AI không phải là quá lớn. Tuy nhiên, điều đáng nói là nó đến từ mảng dịch vụ - lĩnh vực đang được giới đầu tư đặc biệt quan tâm nhờ tốc độ tăng trưởng nhanh và biên lợi nhuận cao hơn nhiều so với phần cứng.

Trong bối cảnh doanh số iPhone có dấu hiệu chững lại, dịch vụ, bao gồm App Store, iCloud, Apple Music…, đang trở thành “cỗ máy in tiền” mới của Apple. Và AI, dù không phải do chính Apple phát triển, lại đang góp phần thúc đẩy cỗ máy này vận hành mạnh mẽ hơn.

Siri tụt lại phía sau

Trớ trêu ở chỗ, trong khi kiếm bộn tiền từ AI, chính sản phẩm AI của Apple lại chưa thực sự ấn tượng. Siri - trợ lý ảo từng được xem là tiên phong - hiện bị đánh giá là lạc hậu so với các chatbot hiện đại.

Siri vẫn chủ yếu xử lý các tác vụ cơ bản như đặt báo thức, gửi tin nhắn, nhưng gần như không thể ghi nhớ hội thoại, phân tích sâu hay tạo nội dung như ChatGPT hay Gemini. Việc chậm cải tiến Siri cũng được cho là một trong những nguyên nhân dẫn tới sự ra đi của Giám đốc AI John Giannandrea vào năm ngoái.

Apple đã có động thái thay đổi khi công bố hợp tác với Google, cho phép Gemini hỗ trợ một phiên bản Siri mới dự kiến ra mắt trong năm nay. Tuy nhiên, điều này cũng phần nào cho thấy Apple vẫn đang “mượn lực” từ bên ngoài thay vì tự xây dựng hoàn toàn.
Chiến lược khác biệt: AI trên thiết bị

Không giống các đối thủ đang chạy đua xây dựng mô hình AI khổng lồ trên nền tảng điện toán đám mây, Apple theo đuổi hướng đi tiết kiệm và riêng biệt hơn: AI chạy trực tiếp trên thiết bị.

Hãng tận dụng lượng dữ liệu cá nhân khổng lồ được lưu trữ trên iPhone, kết hợp với các con chip do chính mình thiết kế, để xử lý AI ngay trên máy - thay vì gửi dữ liệu lên máy chủ. Cách tiếp cận này không chỉ giúp tăng tốc độ xử lý mà còn phù hợp với triết lý bảo mật mà Apple luôn theo đuổi.

Một số chuyên gia cho rằng, nếu quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân trở thành yếu tố quyết định trong kỷ nguyên AI, chiến lược “on-device AI” của Apple có thể trở thành lợi thế lớn.

Ông Charles Rinehart, Giám đốc đầu tư của Johnson Asset Management, nhận định, các nhà đầu tư đang chờ đợi Apple chứng minh được năng lực AI của riêng mình. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý Apple không có mảng điện toán đám mây để “tận dụng” nếu chi tiêu quá nhiều vào hạ tầng AI như các đối thủ.

“Nếu Apple có thể đóng vai trò như một ‘trạm thu phí’ cho các nhà cung cấp AI, họ có thể sẽ trông rất hấp dẫn về dài hạn, vì không phải gánh chi phí đầu tư khổng lồ,” ông nói.

Lợi thế không dễ bị thay thế

Trong khi đó, các đối thủ cũng đang tìm cách thoát khỏi sự phụ thuộc vào Apple. OpenAI đã mua lại một startup phần cứng do cựu nhà thiết kế Apple Jony Ive đồng sáng lập, với tham vọng phát triển thiết bị riêng. Một số nhân sự Apple cũng đã gia nhập dự án này.

Google, với hệ điều hành Android và dòng Pixel, đã tích hợp nhiều tính năng AI tiên tiến, nhưng vẫn chưa đủ sức khiến người dùng iPhone chuyển đổi.

Thực tế cho thấy, việc xây dựng một hệ sinh thái thiết bị mạnh mẽ như Apple khó hơn rất nhiều so với việc phát triển một chatbot. Ngược lại, Apple, với nền tảng sẵn có, có thể chỉ cần một bước tiến đủ tốt trong AI là đã có thể bắt kịp cuộc chơi.

Như vậy hiện tại, Apple có thể chưa phải là người dẫn đầu về công nghệ AI. Nhưng bằng cách kiểm soát điểm tiếp cận người dùng, hãng đang trở thành một “người thu phí” trong kỷ nguyên mới. Nếu chiến lược AI trên thiết bị phát huy hiệu quả, Apple không chỉ kiếm tiền từ AI của người khác, mà còn có thể tự tạo ra cuộc chơi của riêng mình.