Trong khi các quốc gia vẫn đang tập trung vào robot hình người phục vụ cho sản xuất để mau thu hồi vốn thì Trung Quốc đã nhanh tay trong việc đón đầu xu hướng với các thiết bịgần gũi với con người hơn, dù rủi ro về lợi nhuận là rất cao.

UniX AI, một công ty robot đến từ Trung Quốc, vừa giới thiệu mẫu robot gia đình tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), được thiết kế để thực hiện các công việc hàng ngày như đánh thức chủ nhân, chuẩn bị bữa ăn, dọn dẹp phòng ốc và sắp xếp đồ đạc.

Mẫu robot này thuộc dòng Panther của UniX AI, sở hữu chiều cao khoảng 1,6 mét và trọng lượng nặng chừng 80 kg.

Thiết bị có khả năng vận hành liên tục từ 8 đến 16 giờ sau mỗi lần sạc đầy. Robot được xây dựng trên hệ thống đế bánh xe đa hướng, cho phép di chuyển linh hoạt và hiệu quả bên trong các ngôi nhà, căn hộ hoặc các môi trường dịch vụ, đồng thời thực hiện các tác vụ phức tạp gồm nhiều bước nối tiếp nhau.

Hiện tại, hệ thống này đã bắt đầu được thử nghiệm trong các hộ gia đình và môi trường dịch vụ thực tế. Điều này cho thấy nỗ lực ngày càng lớn trong việc đưa robot dịch vụ gia đình vào đời sống, dựa trên nền tảng AI hiện thân (embodied AI) – sự kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo và các cỗ máy vật lý có khả năng vận hành trong thế giới thực.

Cận cảnh thông số kỹ thuật

So với các dòng robot nhân hình đi bằng hai chân, thiết kế dạng bánh xe của Panther giúp cải thiện đáng kể độ ổn định và hiệu suất năng lượng. Đây là một lựa chọn thực tế cho môi trường trong nhà, nơi yêu cầu thời gian hoạt động dài và khả năng di chuyển ổn định.

Về khả năng nhận diện, robot được trang bị hệ thống camera kép (RGB và RGB-D), tùy chọn cảm biến LiDAR 3D và một cụm 6 micro dàn hàng tròn để tương tác giọng nói với người dùng.

Điểm nhấn nằm ở đôi tay cơ học mô phỏng sinh học với 8 bậc tự do, có khả năng nâng vật nặng lên tới 12 kg và tầm với gần 1 mét. Độ sai số lặp lại chỉ ở mức ±0,5 mm, cho phép robot xử lý các vật dụng với độ chính xác cực cao.

Phần khung gầm sử dụng hệ thống dẫn động bốn bánh đa hướng kết hợp cùng các cảm biến siêu âm và LiDAR 360 độ để điều hướng. Nhờ đó, robot có thể di chuyển dễ dàng qua các không gian nội thất hẹp và các lối đi nhỏ.

Cảm biến, cánh tay và khả năng thao tác đồ vật

Robot của UniX AI sở hữu hai cánh tay cơ học nhiều khớp nối, giúp nó có thể cầm nắm, di chuyển và thao tác với các đồ vật một cách khéo léo. Hệ thống camera, cảm biến và đầu vào âm thanh đi kèm cho phép robot nhận diện đồ vật, định vị không gian và tương tác trực tiếp với con người.

Hệ thống được lập trình để thực hiện các chuỗi tác vụ phức tạp thay vì chỉ các hành động đơn lẻ. Điều này có nghĩa là robot có thể hoàn thành một quy trình hoàn chỉnh, chẳng hạn như: nhặt đồ vật, cất chúng vào đúng nơi quy định, lau dọn bề mặt và vận hành các thiết bị gia dụng khác.

Theo các video trình diễn và báo cáo triển khai sớm, robot có thể đảm nhiệm một loạt công việc nội trợ như: gọi chủ nhân thức dậy vào buổi sáng, chuẩn bị bữa điểm tâm, dọn dẹp phòng, sắp xếp đồ dùng gia đình và điều khiển một số thiết bị điện tử.

Khả năng xử lý công việc theo chuỗi là một ưu thế lớn. Ví dụ, sau khi đánh thức người dùng và chuẩn bị xong bữa sáng, robot có thể tự động dọn dẹp nhà bếp và sắp xếp lại không gian phòng khách mà không cần nhiều lệnh điều khiển riêng biệt.

Những rào cản lớn phía trước

Dù đạt được những bước tiến đáng kể, giới chuyên gia nhận định rằng robot gia đình vẫn phải đối mặt với những thách thức lớn trước khi có thể trở thành sản phẩm tiêu dùng phổ biến.

Nhà ở là môi trường cực kỳ phức tạp với vô số đồ đạc lộn xộn, điều kiện ánh sáng thay đổi liên tục, cùng các vật thể có hình dạng và chất liệu khác nhau. Điều này khiến việc tự động hóa trong gia đình trở nên khó khăn hơn nhiều so với trong các nhà máy hay kho bãi vốn đã được quy chuẩn hóa.

Các nhiệm vụ như xử lý vật liệu mềm (như quần áo), di chuyển trong không gian chật hẹp hay tương tác với các thiết bị gia dụng khác nhau vẫn là những bài toán kỹ thuật hóc búa. Ngoài ra, thời lượng pin, chi phí sản xuất, độ an toàn và độ tin cậy trong dài hạn cũng sẽ là những yếu tố then chốt quyết định liệu robot giúp việc có thể được ứng dụng rộng rãi hay không.

Tuy nhiên, việc triển khai thành công những robot có khả năng thực hiện đa nhiệm việc nhà cho thấy viễn cảnh về một "quản gia robot" quán xuyến mọi công việc thường nhật đang dần trở thành hiện thực.

Tổng thống Mỹ khẳng định Iran đã “ở sát ngưỡng” sở hữu vũ khí hạt nhân, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ sụt giảm và khủng hoảng năng lượng toàn cầu leo thang.

Mỹ sẽ quay lại tấn công Iran nếu cần thiết

Trump cho biết Mỹ có thể rút khỏi Iran “khá nhanh”, nhưng vẫn để ngỏ khả năng quay lại tấn công có chọn lọc nếu cần thiết.

“Chúng tôi sẽ rút ra khá nhanh… và nếu cần, chúng tôi sẽ quay lại để thực hiện các đòn đánh chính xác”, ông Trump nói.

Tuy nhiên, chính quyền Mỹ hiện chưa đưa ra lộ trình rõ ràng cho việc kết thúc chiến dịch, với nhiều phát biểu khác nhau từ các quan chức cấp cao.

Bài phát biểu của ông Trump đánh dấu nỗ lực trấn an dư luận trong nước và khẳng định chiến lược quân sự của Washington.

Tuy nhiên, với các tuyên bố cứng rắn đi kèm những tín hiệu mâu thuẫn về khả năng rút quân, cuộc chiến Iran đang bước vào giai đoạn khó đoán định, khi cả mục tiêu quân sự lẫn giải pháp ngoại giao vẫn còn nhiều ẩn số.

"Mỹ thắng áp đảo", Iran thiệt hại nặng

Ca ngợi “chiến thắng áp đảo” của quân đội Mỹ và Israel trong 4 tuần qua, ông Trump tuyên bố hải quân Iran “đã bị xóa sổ”, không quân “bị phá hủy”, và năng lực phóng tên lửa, máy bay không người lái bị suy giảm nghiêm trọng.

Tuy nhiên, thực tế trên chiến trường cho thấy Iran vẫn tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công hằng ngày tại khu vực Vùng Vịnh và nhằm vào Israel, cho thấy năng lực quân sự của Tehran chưa bị vô hiệu hóa hoàn toàn.

Cuộc chiến Iran đã lan rộng khắp Trung Đông, khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm gián đoạn thị trường năng lượng toàn cầu.

Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển dầu mỏ huyết mạch – tiếp tục là điểm nóng, với nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung năng lượng thế giới.

Ông Trump cho rằng tuyến đường này sẽ “tự mở lại” sau khi xung đột kết thúc, nhưng giới quan sát cảnh báo nguy cơ bất ổn kéo dài vẫn rất cao.
Tổng thống Mỹ Trump phát biểu ngày 1/4 theo giờ Mỹ. Ảnh Foxnews

Mỹ dọa giáng đòn “đưa Iran về thời kỳ đồ đá”

Trong bài phát biểu truyền hình toàn quốc, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ tấn công Iran “cực kỳ mạnh” trong vòng hai đến ba tuần tới.

“Chúng tôi sẽ đánh họ cực kỳ mạnh trong hai đến ba tuần tới. Chúng tôi sẽ đưa họ trở về thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về,” ông Trump nhấn mạnh.
Mỹ tuyên bố tiến gần mục tiêu tại Iran

Trong bài phát biểu giờ vàng từ Nhà Trắng, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ đang tiến gần đến việc “hoàn tất nhiệm vụ” tại Iran, đồng thời đưa ra khung thời gian mới từ “hai đến ba tuần”.

Ông nhấn mạnh các mục tiêu chiến lược cốt lõi của Washington “gần như đã hoàn thành”, nhưng tiếp tục chỉ trích các đồng minh vì không tham gia tích cực vào chiến dịch quân sự. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng yêu cầu các nước phụ thuộc tuyến vận tải dầu mỏ qua eo biển Hormuz phải tự chịu trách nhiệm trong việc đảm bảo tuyến đường này được mở lại.

Trước đó, ông Trump khẳng định Mỹ không phụ thuộc vào nguồn dầu đi qua eo biển này, vì vậy Washington sẽ không đứng ra đảm nhiệm vai trò bảo vệ tuyến hàng hải chiến lược.
Cảnh báo Iran “chỉ còn một bước” tới vũ khí hạt nhân

Trong bài phát biểu, ông Trump tiếp tục cáo buộc Iran đã “ở ngay trước ngưỡng cửa” sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo rằng nếu chiến dịch quân sự Mỹ - Israel kết thúc mà Tehran vẫn kiểm soát được khoảng 440 kg uranium làm giàu cao (HEU), thì nước này thực tế sẽ tiến gần hơn tới khả năng chế tạo đầu đạn hạt nhân so với kịch bản đạt được một thỏa thuận ngoại giao trước đó.

Ông Trump lại tỏ ra không quá lo ngại về kho uranium này, cho rằng chúng nằm sâu dưới lòng đất và có thể được giám sát bằng vệ tinh.
Biện minh cho cuộc chiến, nhắc lại chính sách cứng rắn với Tehran

Tổng thống Mỹ dành phần lớn bài phát biểu để biện minh cho quyết định phát động chiến tranh với Iran. Ông nhắc lại cam kết từ chiến dịch tranh cử năm 2015 rằng sẽ “không bao giờ để Iran có vũ khí hạt nhân”.

Ông cũng điểm lại chính sách của mình trong hai nhiệm kỳ, bao gồm việc rút Mỹ khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 – văn kiện được chính quyền Barack Obama ký với Tehran nhằm hạn chế chương trình làm giàu uranium của Iran.
Tuyên bố “chiến thắng”, phô trương sức mạnh quân sự

Mở đầu bài phát biểu, ông Trump ca ngợi các thành quả quân sự của Mỹ tại Iran, tuyên bố lực lượng hải quân Iran “đã bị xóa sổ” và không quân nước này “gần như bị phá hủy hoàn toàn”.

Ông cũng nhắc tới chiến dịch tại Venezuela hồi tháng 1, trong đó Mỹ hỗ trợ lật đổ Tổng thống Nicolas Maduro, như một ví dụ cho thấy khả năng phối hợp với “các đối tác thực sự”.
Áp lực chính trị gia tăng trong nước

Bài phát biểu được đưa ra trong bối cảnh ông Trump đối mặt với áp lực chính trị ngày càng lớn. Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy mức độ ủng hộ đối với cuộc chiến Iran và chính quyền của ông đang suy giảm.

Một khảo sát của CNN cho thấy chỉ khoảng 1/3 người Mỹ tin rằng ông có “kế hoạch rõ ràng” để xử lý tình hình Iran. Tỷ lệ ủng hộ quyết định phát động chiến tranh cũng giảm xuống còn 34%, thấp hơn 7 điểm phần trăm so với thời điểm đầu chiến dịch.
Hơn 5.000 người thiệt mạng, xung đột lan rộng toàn khu vực

Theo tổng hợp từ Reuters, hơn 5.000 người đã thiệt mạng trên khắp Trung Đông kể từ khi chiến sự bùng phát.

Tại Iran, tổ chức nhân quyền HRANA cho biết có 3.519 người thiệt mạng, trong đó 1.598 là dân thường, bao gồm ít nhất 244 trẻ em. Tại Lebanon, các cuộc không kích của Israel đã khiến 1.318 người thiệt mạng, trong đó có 124 trẻ em.

Xung đột cũng lan sang nhiều quốc gia khác như Israel, Syria, Iraq và khu vực Bờ Tây, làm gia tăng lo ngại về một cuộc chiến khu vực toàn diện.

Khi Tổng thống Donald Trump chuẩn bị phát biểu trước toàn dân Mỹ, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã công bố cập nhật mới nhất về chiến sự tại Iran.

Theo đó, chiến dịch “Epic Fury” đã thực hiện hơn 13.000 phi vụ chiến đấu, tấn công trên 12.000 mục tiêu và phá hủy hoặc làm hư hại hơn 150 tàu của Iran.

Tuy nhiên, bất chấp những con số quân sự ấn tượng này, chính quyền ông Trump đang đối mặt với khó khăn trong việc giải thích sự thay đổi liên tục về mục tiêu chiến tranh, cũng như các thông điệp mâu thuẫn xoay quanh việc liệu Mỹ đang giảm leo thang hay chuẩn bị mở rộng chiến dịch. Trong khi đó, Iran vẫn duy trì các cuộc tấn công nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh, theo Guardian.

Tình báo Mỹ: Iran chưa sẵn sàng đàm phán, vẫn tin đang ở thế mạnh

Theo The New York Times, các cơ quan tình báo Mỹ nhận định Iran hiện chưa sẵn sàng tham gia đàm phán chấm dứt chiến tranh. Dù hứng chịu các đợt không kích kéo dài một tháng từ Mỹ và Israel, chính quyền Tehran vẫn tin rằng họ đang nắm giữ vị thế thuận lợi.

Các quan chức Mỹ cho biết Iran không tin tưởng Washington, đồng thời hoài nghi về thiện chí đàm phán của ông Donald Trump.

Đáng chú ý, cuộc xung đột hiện tại bùng phát trong lúc Iran đang tiến hành đàm phán với Mỹ về chương trình hạt nhân. Trước đó, Israel cũng từng tấn công các mục tiêu hạt nhân của Iran trong thời điểm Washington và Tehran đang đối thoại.

Về phía Iran, ngày thứ Tư, Tehran đã bác bỏ tuyên bố của ông Trump rằng nước này đề nghị ngừng bắn, gọi đó là thông tin “sai sự thật” và “vô căn cứ”.

Giới chức Iran nhiều lần khẳng định hiện không có bất kỳ cuộc đàm phán nào nhằm chấm dứt chiến tranh. Tổng thống Masoud Pezeshkian trước đó cho biết Tehran có “ý chí cần thiết” để đạt được lệnh ngừng bắn, nhưng chỉ khi các đối thủ cam kết không tái diễn xung đột.

Các nhà lãnh đạo và quan chức quốc phòng châu Âu đang chuẩn bị cho khả năng Mỹ rút khỏi NATO mà Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề xuất - tờ Politico dẫn nguồn từ các quan chức và nhà ngoại giao châu Âu.

"NATO đang tê liệt - họ thậm chí không thể tổ chức các cuộc họp. Rõ ràng là NATO đang tan rã. Chúng ta không thể chờ đến khi liên minh này hoàn toàn sụp đổ" - một nhà ngoại giao châu Âu nói với tờ báo.

Tuần trước, 10 chính trị gia cấp cao châu Âu đã tụ họp dùng bữa tối riêng tại một bỏ tàng ở Helsinki. Họ nhất trí rằng những lời lẽ trên mạng xã hội của ông Trump nhắm vào họ ngày càng tồi tệ, nhưng họ không thể đồng ý với yêu cầu của tổng thống Mỹ về việc tham gia hành động quân sự chống lại Iran. Một quan chức cấp cao châu Âu cho biết người Mỹ giờ đây phải tự mình gánh chịu hậu quả của sai lầm - tấn công Iran.

"Tất cả chúng ta đều muốn chiến tranh kết thúc, nhưng chúng ta không cùng quan điểm với Mỹ. Hầu hết người châu Âu không được thông báo trước, và vùng Vịnh Ba Tư không liên quan gì đến NATO" - một quan chức quen thuộc với các cuộc thảo luận cho biết.

Tổng thư ký NATO Mark Rutte đang "gây khó chịu" cho một số đồng minh bằng việc ngoan cố từ chối chỉ trích Mỹ và khẳng định rằng NATO vẫn ổn.

Bữa tối tại Helsinki diễn ra vào cuối hội nghị thượng đỉnh Lực lượng Viễn chinh Liên hợp (JEF), một sáng kiến do Anh dẫn đầu về hợp tác quốc phòng giữa các nước Bắc Âu. Cấu trúc này được thiết kế để nhanh chóng triển khai lực lượng trong những tình huống mà các nghĩa vụ theo Điều 5 của NATO không áp dụng.

Một mạng lưới khác đang ngày càng trở nên quan trọng là Hợp tác Quốc phòng Bắc Âu (Nordefco), bao gồm Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy và Thụy Điển.

Nguồn tin của bài báo cho biết Liên minh châu Âu (EU) đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực quốc phòng. Trước đây, EU cố gắng tránh can thiệp vào chính sách quân sự để không cạnh tranh với NATO và làm suy yếu quyền lực của khối này, nhưng hiện nay các quan chức thừa nhận rằng EU đang "vô cùng tích cực" trong lĩnh vực này.

Trong bối cảnh ông Trump liên tục chỉ trích NATO, EU đã phân bổ 150 tỷ euro dưới dạng các khoản vay cho các quốc gia để phát triển quốc phòng. Hơn nữa, Brussels đang xem xét lại Điều 42.7 của Hiệp ước Phòng thủ Tương trợ EU.

Nhìn chung, Liên minh châu Âu hiện đã tăng cường chuẩn bị cho các kế hoạch quốc phòng của riêng mình mà không tính đến khả năng nhận được sự hỗ trợ từ Mỹ, một quốc gia mà tương lai ngày càng trở nên bất định.

Trước đó, truyền thông đưa tin rằng ông Trump đe dọa cắt nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine trừ khi châu Âu tham gia liên minh đảm bảo an ninh ở eo biển Hormuz. Kết quả là, theo lời thúc giục của Rutte, một nhóm quốc gia đã tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Mỹ, nhưng điều này đã không thành hiện thực.

Một tiêm kích F-15 của Mỹ được cho là đã truy đuổi một máy bay không người lái (UAV) Shahed của Iran trên bầu trời Iraq. Đoạn video lan truyền rộng rãi trên Internet cho thấy chiếc chiến đấu cơ đang tìm cách khóa mục tiêu trên không, trong khi phía sau xuất hiện các cột khói lớn.

Một video đang gây sốt được cho là ghi lại cảnh tiêm kích F-15 của Mỹ “săn đuổi” UAV Shahed của Iran nhưng không thành công, tờ Hindustantimes đưa tin.

Một số tài khoản mạng xã hội cho rằng, sau cuộc săn đuổi, chiếc F-15 của Mỹ cuối cùng đã “không thể bắn hạ” UAV Shahed tại miền Bắc Iraq, trong khi những nguồn khác khẳng định, "sát thủ trên không" của Iran sau đó đã tấn công vào thành phố Erbil, miền Bắc Iraq.

Tuy nhiên, thông tin và tính xác thực của đoạn video hiện chưa thể được kiểm chứng một cách độc lập.

Đoạn video xuất hiện trong bối cảnh lo ngại leo thang căng thẳng giữa Mỹ và Iran ngày càng gia tăng.

UAV Shahed – vũ khí giá rẻ nhưng khó đối phó

Các UAV Shahed của Iran được đánh giá là loại vũ khí chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, đã được sử dụng rộng rãi trong các cuộc xung đột với Israel và Mỹ.

Theo các báo cáo trước đó, những UAV này có chi phí thấp hơn nhiều so với các loại tên lửa mà hệ thống phòng không Mỹ được thiết kế để đối phó. Chúng thường sử dụng động cơ tương tự xe máy và mang đầu đạn nặng khoảng 25–50 kg.

Dù dễ triển khai, các UAV này lại khá khó bị tiêu diệt khi hoạt động ở tầm thấp hoặc trong điều kiện chiến trường phức tạp.
Tranh cãi quanh việc bắn hạ F-15

Trước đó, Iran tuyên bố đã bắn hạ một tiêm kích F-15 của Mỹ gần khu vực eo biển Hormuz bằng hệ thống phòng không mặt đất. Thông tin này được truyền thông Iran đăng tải.

Tuy nhiên, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã bác bỏ, khẳng định không có máy bay chiến đấu nào của Mỹ bị Iran bắn rơi.

Đoạn video F-15 truy đuổi UAV Shahed xuất hiện giữa lúc cuộc chiến giữa Mỹ và Iran đang diễn ra ác liệt, với hy vọng hòa bình ngày càng mờ nhạt sau bài phát biểu gần đây của Tổng thống Donald Trump.

Trong phát biểu này, ông Trump tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn, cho biết Mỹ sẽ gia tăng tấn công Iran trong vòng 2–3 tuần tới, đồng thời khẳng định “sắp hoàn tất nhiệm vụ”.

Tuy nhiên, ông không đưa ra giải pháp cụ thể cho việc xử lý tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz – yếu tố đang gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu.

Các binh sĩ thuộc Trung đoàn xung kích độc lập số 210 của Lực lượng Vũ trang Ukraine được cho là mất tích sau khi từ chối thực hiện mệnh lệnh của chỉ huy, một nguồn tin từ các cơ quan an ninh Nga thông tin cho hãng tin Sputnik biết.

“Lời khai của một tù binh thuộc Trung đoàn xung kích độc lập số 210 của Lực lượng Vũ trang Ukraine cho thấy phần lớn quân nhân trong đơn vị của anh ta, những người từ chối thực hiện nhiệm vụ chiến đấu, hiện nay đều được ghi nhận là mất tích”, người cung cấp thông tin cho hãng tin Sputnik cho biết.

Người cung cấp thông tin không loại trừ khả năng những binh sĩ này đã bị chỉ huy xử tử để làm gương vì hành động “bất tuân lệnh” của chỉ huy.

“Thực tiễn này thường xuyên được áp dụng tại Trung đoàn xung kích độc lập số 225 của Ukraine, nơi các chỉ huy sau đó đã được điều sang nắm giữ các vị trí chỉ huy trong Trung đoàn 210”, người cung cấp thông trên nói thêm.

Tuần trước, một nguồn tin trong các cơ quan an ninh Nga cho hãng tin Sputnik biết rằng Lực lượng Vũ trang Ukraine đang điều các đơn vị trừng phạt thuộc Trung đoàn xung kích độc lập số 33 tới huyện Shostka, tỉnh Sumy, do nhiều binh sĩ của Trung đoàn xung kích độc lập số 210 từ chối chấp hành mệnh lệnh.

Theo như có những hình ảnh xả nước ầm ầm của đập Tam Hiệp bỗng chốc thành tâm điểm chú ý, vì trên các diễn đàn mạng của Trung Quốc mới đây, người ta truyền tay nhau những hình ảnh và lời bàn tán về tình trạng bất thường của đập Tam Hiệp, công trình thủy điện đồ sộ bắc ngang sông Dương Tử. Cùng lúc đó, một số nhà nghiên cứu ở ngoài Trung Quốc lại nhắc tới những tranh cãi đã kéo dài nhiều năm quanh độ an toàn của con đập này.
Tin đồn lan nhanh như lửa gặp gió, kéo theo những hình ảnh xả nước ầm ầm, khiến đập Tam Hiệp bỗng chốc thành tâm điểm chú ý. Khi nước dâng cao, trời đất thất thường, chỉ cần một sơ sẩy nhỏ cũng đủ kéo theo hậu quả dây chuyền khó lường…

Ngày 31 tháng 3 năm 2026, trên các diễn đàn mạng của Trung Quốc, người ta truyền tay nhau những hình ảnh và lời bàn tán về tình trạng bất thường của đập Tam Hiệp, công trình thủy điện đồ sộ bắc ngang sông Dương Tử. Từ cảnh nước đổ trắng xóa qua các cửa xả cho đến những lời đồn về chuyện thân đập có dấu hiệu biến dạng, tất cả làm cho cụm từ “Tam Hiệp nguy cấp” leo lên hàng đầu trong các tìm kiếm. Dù chưa có xác nhận rõ ràng về một sự cố nghiêm trọng, bầu không khí lo ngại vẫn lan rộng.

Theo tin từ đơn vị điều hành con đập, lượng nước đổ về hồ chứa vào những ngày cuối tháng 3 tăng mạnh vì mưa lớn trái mùa ở thượng nguồn. Một người làm kỹ thuật, không nêu tên, cho biết mực nước đã gần chạm mức báo động, buộc phải mở thêm cửa xả để giảm sức ép. Những dòng nước khổng lồ đổ xuống phía dưới khiến ai nhìn cũng phải lạnh sống lưng, bởi hạ lưu không chỉ là sông mà còn là những thành phố đông dân như Nghi Xương, Vũ Hán, Nam Kinh, nơi có hàng chục triệu người sinh sống.

Cùng lúc đó, một số nhà nghiên cứu ở ngoài Trung Quốc lại nhắc tới những tranh cãi đã kéo dài nhiều năm quanh độ an toàn của con đập này. Ông Wang Weiluo, một người chuyên nghiên cứu về thủy lợi đang sống tại Đức, từ lâu đã cảnh báo nguy cơ thân đập bị biến dạng do sức nước và lượng bùn cát tích tụ. Phía Trung Quốc nhiều lần bác bỏ, cho rằng công trình vẫn nằm trong mức an toàn. Nhưng cứ mỗi lần mưa lũ lớn kéo tới, những nghi ngại ấy lại bùng lên mạnh hơn.

Ngày 30 tháng 3, cơ quan phụ trách thủy lợi Trung Quốc mở cuộc họp khẩn để bàn chuyện kiểm soát lũ trên sông Dương Tử. Thông báo đưa ra khá ngắn gọn, chỉ thừa nhận rằng áp lực chống lũ năm nay có chiều hướng tăng do thời tiết thất thường, đồng thời yêu cầu các địa phương phía dưới chuẩn bị phương án đối phó khi có biến. Không nhắc thẳng đến nguy cơ vỡ đập, nhưng cách nói dè dặt ấy lại khiến dư luận càng thêm nghi ngại.

Xét về mặt kỹ thuật, đập Tam Hiệp được tính toán để chịu đựng những trận lũ lớn hiếm gặp. Tuy nhiên, vấn đề không chỉ nằm ở bản thiết kế ban đầu, mà còn ở việc vận hành suốt hơn hai chục năm. Lượng phù sa từ thượng nguồn đổ về ngày càng nhiều, làm thay đổi dòng chảy tự nhiên và gia tăng sức ép lên thân đập. Một số người am hiểu cho rằng nếu cùng lúc xảy ra mưa lớn kéo dài, nước dồn dập và có sơ suất trong điều hành, thì nguy cơ mất kiểm soát không phải chuyện không thể.

Kịch bản xấu nhất thường bị coi là điều khó xảy ra, nhưng lại là thứ khiến người ta lo sợ nhất. Nếu con đập gặp sự cố lớn, khối nước khổng lồ phía sau sẽ đổ ập xuống hạ lưu với sức tàn phá ghê gớm. Những đô thị lớn dọc theo sông Dương Tử có thể bị cuốn trôi chỉ trong vài giờ. Giao thông, nhà máy, đường buôn bán đều bị tê liệt. Khi nền kinh tế lớn thứ hai thế giới chao đảo, ảnh hưởng dây chuyền chắc chắn lan ra khắp nơi.

Không phải vô cớ mà nhiều người gọi Tam Hiệp là con dao hai lưỡi. Một mặt, nó cung cấp điện năng và giúp điều tiết lũ trong nhiều năm. Mặt khác, chính quy mô quá lớn của nó lại khiến bất kỳ rủi ro nào, dù nhỏ, cũng trở thành mối đe dọa rộng khắp. Công trình càng lớn, cái giá phải trả nếu xảy ra sai sót càng không thể tưởng tượng.

Những ngày đầu tháng 4, tại một số nơi ở hạ lưu, người ta âm thầm rà soát lại kế hoạch di tản khẩn cấp. Chưa có lệnh chính thức, nhưng việc chuẩn bị ấy cho thấy giới chức không dám xem nhẹ tình hình. Một người làm công tác phòng chống thiên tai tại Hồ Bắc nói thẳng rằng không ai dám chắc điều gì khi thời tiết ngày càng khó lường.

Ở tầm rộng hơn, chuyện Tam Hiệp không còn là chuyện riêng của Trung Quốc. Sông Dương Tử là mạch sống của kinh tế, và bất kỳ biến động nào tại đây cũng có thể ảnh hưởng tới việc buôn bán trên toàn cầu. Các thị trường tiền bạc cũng rất nhạy với những tin tức kiểu này. Chỉ cần một tin đồn đủ mạnh, dòng tiền có thể đổi hướng, kéo theo nhiều hệ lụy.

Tuy vậy, cần nhìn nhận cho rõ: đến lúc này, chưa có bằng chứng xác đáng nào cho thấy con đập đang đứng trước nguy cơ sụp đổ ngay tức khắc. Phần lớn thông tin lan truyền vẫn dựa vào suy đoán hoặc cách hiểu từ những hiện tượng bình thường trong việc điều tiết nước. Nhưng chính sự thiếu rõ ràng lại làm cho nỗi lo lan rộng.

Và có lẽ điều đáng sợ nhất không nằm ở bản thân con đập, mà ở tâm lý bao trùm quanh nó. Khi lòng tin bị lung lay, mỗi dòng nước chảy qua cửa xả cũng có thể bị xem là dấu hiệu báo họa. Khi tin tức không rõ ràng, người ta dễ tin vào điều tệ nhất.

Đập Tam Hiệp vẫn đứng đó, đồ sộ và lặng lẽ, chặn ngang dòng Dương Tử như biểu tượng cho tham vọng của con người. Nhưng phía sau vẻ im lặng ấy là sức ép khổng lồ, cả hữu hình lẫn vô hình. Trong một thế giới ngày càng bất thường vì khí hậu đổi thay, câu hỏi không còn là nó có an toàn hay không, mà là còn giữ được sự an toàn ấy bao lâu.

Không ai dám quả quyết rằng mọi chuyện ở đập Tam Hiệp vẫn trong vòng kiểm soát. Chính cái cảm giác lửng lơ đó mới khiến hàng trăm triệu người Trung Quốc sống dọc theo sông Dương Tử phải nín thở, chờ đợi, như đứng trước một sợi dây đã căng hết mức, chỉ cần thêm một chút nữa là có thể đứt bất cứ lúc nào./.

Ngay sau khi ông Trump kết thúc bài phát biểu của mình về cuộc chiến ở Iran, trong đó ông tuyên bố rằng năng lực quân sự của Iran gần như đã bị triệt tiêu hoàn toàn, quân đội Israel cho biết họ đã phát hiện các vụ phóng tên lửa của Iran.

"Các hệ thống phòng thủ đang hoạt động để đánh chặn mối đe dọa", quân đội Israel cho biết.

Đài truyền hình Channel 12 của Israel cho biết các tên lửa phóng từ Iran về phía khu vực phía bắc nước này đã bị đánh chặn và không gây thương vong. Bộ chỉ huy hậu phương Israel cũng đã dỡ bỏ chỉ thị tìm nơi trú ẩn.

Trong khi đó, hãng thông tấn bán chính thức Tasnim của Iran cho biết làn sóng tấn công tên lửa mới bắt đầu “sau khi Trump tuyên bố đã phá hủy khả năng tên lửa của Iran”.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục cho đến khi đạt được đầy đủ các mục tiêu. Nhờ những tiến bộ đã đạt được, tôi có thể nói rằng chúng ta đang đi đúng hướng để hoàn thành tất cả các mục tiêu của Mỹ trong thời gian rất ngắn, rất ngắn thôi”, tổng thống Mỹ nói trong bài phát biểu ngày 1/4 theo giờ Mỹ.

“Chúng ta sẽ giáng cho họ một đòn cực mạnh trong hai đến ba tuần tới. Chúng ta sẽ đưa họ trở lại thời kỳ đồ đá", ông Trump đe dọa Iran.

Ông nói thêm rằng “lật đổ chế độ chưa bao giờ là mục tiêu của chúng tôi”, nhưng “việc lật đổ chế độ đã xảy ra do nhà lãnh đạo ban đầu của họ qua đời”.

Ông cũng cảnh báo Iran về việc sẽ tấn công các nhà máy điện nếu không đạt được thỏa thuận. “Nếu trong thời gian này không đạt được thỏa thuận nào, chúng tôi sẽ nhắm đến các mục tiêu trọng điểm. Nếu không đạt được thỏa thuận, chúng tôi sẽ tấn công mạnh vào tất cả các nhà máy điện của họ, và có thể là cùng lúc”, ông Trump nói.