Lần đầu tiên: Máy bay Mỹ bị bắn hạ trên bầu trời Iran

Giữa bối cảnh chiến sự Trung Đông đang nóng như chảo lửa, một bước ngoặt đầy kịch tính đã xuất hiện: ba nguồn tin từ phía Mỹ xác nhận một chiến đấu cơ của họ đã bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, một máy bay Mỹ bị hạ ngay trong không phận đối phương – một sự kiện mang ý nghĩa quân sự và chính trị cực kỳ lớn.
Thông tin này phần nào xác nhận những tuyên bố trước đó từ truyền thông nhà nước Iran, vốn từng khẳng định lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã bắn hạ một chiến đấu cơ hiện đại của Mỹ. Tuy nhiên, “nước đục thì khó nhìn cá”, càng nhiều thông tin lại càng lộ ra những lớp sương mù của chiến tranh.





Chiến dịch tìm kiếm cứu nạn: Cuộc chạy đua với thời gian

Ngay sau khi máy bay rơi, quân đội Mỹ đã lập tức triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR). Các nguồn tin cho biết hoạt động này diễn ra khẩn trương trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm.
Những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội – sau đó được CNN xác định vị trí địa lý – cho thấy nhiều máy bay quân sự bay thấp trên bầu trời tỉnh Khuzestan, miền tây nam Iran. Trong video, một máy bay bay sát mặt đất, theo sau là hai trực thăng – đội hình thường thấy trong các nhiệm vụ tiếp dầu hoặc cứu hộ trên không.
Địa điểm ghi hình được xác định là gần sông Karoon, cách thủ đô Tehran khoảng 470 km về phía nam.



Tuy nhiên, phía Iran tuyên bố rằng việc tìm kiếm phi công “cho đến nay vẫn chưa có kết quả”. Thậm chí, một số kênh như Fars News còn nói rằng phần thưởng đã được treo cho bất kỳ ai bắt được phi công Mỹ.

Mảnh vỡ hé lộ điều bất ngờ: F-35 hay F-15?

Iran tuyên bố chiếc bị bắn hạ là F-35 – loại tiêm kích tàng hình tối tân nhất của Mỹ. Nhưng chính các hình ảnh mảnh vỡ lại kể một câu chuyện khác.
Các bức ảnh công bố cho thấy:

Logo “US Air Forces in Europe” xuất hiện rõ ràng
Các sọc đỏ – trắng đặc trưng trên đuôi
Dòng cảnh báo kỹ thuật: “CAUTION USE ONLY NON-MAGNETIC FASTENERS”
Cấu trúc kim loại phía sau động cơ mang đặc điểm của F-15

Theo chuyên gia Peter Layton (Viện Griffith Asia, cựu sĩ quan Không quân Úc), các dấu hiệu này gần như chắc chắn cho thấy đây là một chiếc F-15, nhiều khả năng thuộc Không đoàn tiêm kích số 48 đóng tại RAF Lakenheath (Anh).
Điều này tạo ra một nghịch lý: Iran tuyên bố bắn hạ F-35, nhưng bằng chứng lại giống F-15.


Những tuyên bố trái chiều và bóng mây tuyên truyền

Trong khi phía Iran khẳng định chiến công lớn, phía Mỹ vẫn giữ thái độ thận trọng:

Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận chính thức
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chưa cập nhật “Fact Check” mới
Trước đó, CENTCOM từng nhiều lần bác bỏ các tuyên bố tương tự từ Iran

Đáng chú ý, Iran trước đây cũng từng tuyên bố bắn hạ máy bay Mỹ tại eo Hormuz, nhưng không đưa ra được bằng chứng.
CENTCOM từng khẳng định: “Tất cả máy bay Mỹ đều được kiểm đếm đầy đủ” và cho rằng Iran đã lặp lại những tuyên bố sai sự thật nhiều lần.
Nhưng lần này, việc ba nguồn tin Mỹ xác nhận có máy bay bị bắn rơi khiến câu chuyện trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Lịch sử lặp lại: Những sự cố trước đó

Đây không phải lần đầu máy bay Mỹ gặp sự cố trong cuộc xung đột này.
Ở giai đoạn đầu chiến tranh, đã có ít nhất ba chiếc F-15 bị bắn rơi trong một sự cố “nhầm lẫn đồng minh” khi hệ thống phòng không Kuwait khai hỏa nhầm.
Sự kiện đó từng gây chấn động nội bộ quân sự, nhưng không có yếu tố đối phương trực tiếp tấn công.
Lần này, nếu xác nhận hoàn toàn, đây sẽ là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn hạ bởi lực lượng Iran – một bước leo thang nghiêm trọng.



Không đoàn mang biểu tượng tự do giữa lòng châu Âu

Trong hệ thống không quân hùng mạnh của Hoa Kỳ, có những đơn vị không chỉ là lực lượng chiến đấu, mà còn là biểu tượng lịch sử, chính trị và sức mạnh toàn cầu. Không đoàn 48 (48th Fighter Wing) chính là một trong những đơn vị như vậy.
Đóng quân tại căn cứ RAF Lakenheath (Anh), Không đoàn 48 được mệnh danh là “Statue of Liberty Wing” – Cánh quân Nữ Thần Tự Do, cái tên mang đậm dấu ấn lịch sử và ngoại giao Mỹ – châu Âu. Đây cũng là đơn vị duy nhất của Không quân Mỹ vừa có số hiệu, vừa có danh xưng chính thức – một điều hiếm thấy trong quân đội Hoa Kỳ.

“Danh bất hư truyền” – cái tên ấy không phải để trang trí, mà được hun đúc qua hơn nửa thế kỷ chinh chiến và hiện diện tiền phương.

Căn cứ RAF Lakenheath – Tiền đồn chiến lược của NATO

Không đoàn 48 trực thuộc Không quân số 3 của Mỹ tại châu Âu, hoạt động dưới Bộ Tư lệnh châu Âu (EUCOM) và NATO.
RAF Lakenheath không chỉ là một căn cứ, mà là “mũi nhọn” chiến lược của Mỹ tại lục địa già. Từ đây, các phi đội có thể:

Triển khai nhanh tới Trung Đông, Đông Âu, Bắc Phi
Thực hiện nhiệm vụ răn đe Nga và các đối thủ chiến lược
Hỗ trợ đồng minh NATO trong mọi tình huống khẩn cấp

Không đoàn có khoảng:

5.700 quân nhân
2.000 nhân viên dân sự Mỹ – Anh
Hệ thống hỗ trợ trải rộng nhiều căn cứ phụ

Một bộ máy khổng lồ, vận hành như “cỗ máy chiến tranh” giữa thời bình.

Sức mạnh không chiến: F-15E và F-35A

Không đoàn 48 là đơn vị hiếm hoi tại châu Âu vận hành song song hai dòng chiến đấu cơ hàng đầu:

F-15E Strike Eagle: chuyên tấn công mặt đất, mang tải trọng lớn, hoạt động trong mọi điều kiện
F-35A Lightning II: tiêm kích tàng hình thế hệ 5, ưu thế vượt trội về công nghệ và tác chiến điện tử

Hiện tại, Không đoàn có:

2 phi đội F-15E
2 phi đội F-35A

Điều này biến 48th Fighter Wing thành lực lượng “hai trong một” – vừa là búa tấn công, vừa là mắt thần tàng hình trên bầu trời châu Âu.

“Văn võ song toàn” – vừa mạnh về hỏa lực, vừa tinh vi về công nghệ.

Cấu trúc tổ chức: Một cỗ máy chiến tranh hoàn chỉnh

Không đoàn 48 không chỉ là phi công và máy bay, mà là một hệ sinh thái quân sự hoàn chỉnh gồm:

• Nhóm tác chiến (Operations Group): điều hành các phi đội F-15 và F-35
• Nhóm bảo trì (Maintenance Group): đảm bảo máy bay, động cơ, vũ khí luôn sẵn sàng
• Nhóm hỗ trợ nhiệm vụ (Mission Support Group): vận hành cơ sở hạ tầng, an ninh, hậu cần
• Nhóm y tế (Medical Group): chăm sóc hơn 35.000 quân nhân và gia đình

Họ quản lý:

Hơn 600 công trình
1.300 nhà ở
Bệnh viện, trường học, trung tâm huấn luyện

Đây không chỉ là một đơn vị chiến đấu – mà là một “thành phố quân sự thu nhỏ”.

Lịch sử hình thành: Từ nước Pháp đến nước Anh

Không đoàn 48 được thành lập năm 1952 tại Pháp, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh đang leo thang. Ban đầu, đơn vị sử dụng các dòng máy bay:

F-84 Thunderjet
F-86 Sabre
F-100 Super Sabre

Đến năm 1954, một dấu mốc đặc biệt diễn ra: chính quyền thành phố Chaumont (Pháp) trao tặng danh hiệu “Statue of Liberty Wing” để ghi nhận đóng góp của đơn vị trong việc gắn kết Mỹ – Pháp.

Sau khi Pháp rút khỏi cấu trúc NATO, Không đoàn chuyển sang RAF Lakenheath (Anh) năm 1960 – nơi trở thành “đại bản doanh” cho đến ngày nay.

Những chiến dịch nổi bật: Từ Libya đến Iraq

Không đoàn 48 đã tham gia nhiều chiến dịch quân sự quan trọng:

• 1986 – Không kích Libya (Operation El Dorado Canyon)
→ F-111 của đơn vị bay hơn 14 giờ, ném 60 tấn bom vào mục tiêu

• 1991 – Chiến tranh Vùng Vịnh (Desert Storm)
→ Thực hiện hơn 1.900 phi vụ, đánh trúng hơn 2.200 mục tiêu

• Sau 2001 – Afghanistan & Iraq
→ Hỗ trợ các chiến dịch chống khủng bố

• 2011 – Libya
→ Một F-15E bị rơi (phi công sống sót)

Không đoàn 48 luôn là lực lượng được triển khai đầu tiên và rút về sau cùng – “đi trước, về sau”, đúng nghĩa của một đơn vị tiền phương.

Vai trò hiện đại: Răn đe và phản ứng nhanh

Ngày nay, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, Không đoàn 48 đóng vai trò:

Răn đe quân sự tại châu Âu
Phản ứng nhanh trước khủng hoảng
Hỗ trợ NATO trong mọi kịch bản chiến tranh

Việc triển khai F-35 tại đây cũng đánh dấu bước chuyển mình công nghệ, biến đơn vị thành một trong những lực lượng tiên tiến nhất ngoài lãnh thổ Mỹ.

Ẩn mình dưới làn nước nông của eo biển Hormuz, hạm đội tàu ngầm mini của Iran đang lặng lẽ tạo ra sức ép mới, thách thức ưu thế của Hải quân Mỹ trong khu vực.

Trong khi sự chú ý của thế giới vẫn tập trung vào các cuộc không kích và oanh tạc tên lửa, một diễn biến âm thầm nhưng có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng hơn đang diễn ra dưới lòng biển eo biển Hormuz. Hơn 20 tàu ngầm mini lớp Ghadir của Iran được cho là đã chiếm giữ vị trí chiến lược, tận dụng địa hình và môi trường âm thanh đặc thù để tạo ra mối đe dọa dưới nước đáng kể đối với Hải quân Mỹ.

Mối đe dọa âm thầm dưới mặt nước

Những chiếc tàu này có kích thước cực nhỏ, hoạt động êm ái và được chế tạo chuyên dụng cho các hoạt động ở vùng nước nông, hạn chế. Thiết kế của chúng cho phép tránh bị phát hiện trong khi vẫn duy trì sự hiện diện liên tục tại một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất thế giới.
tn.jpg

Các nhà phân tích quân sự ngày càng xem đây là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức mạnh Hải quân Mỹ. Trong kịch bản xấu nhất, các tàu này có thể tấn công mục tiêu giá trị cao rồi rút lui mà không để lại dấu vết - một biểu hiện rõ nét của chiến tranh hải quân bất đối xứng.

Địa lý tạo lợi thế phòng thủ

Eo biển Hormuz không phải là vùng biển sâu rộng mà là một eo biển hẹp, với độ sâu trung bình chỉ khoảng 36 mét, có những khu vực chỉ sâu 20 mét. Các luồng hàng hải quan trọng cũng bị giới hạn trong khoảng 50-70 mét.

Phía nam là một dải nước nông kéo dài từ Ả Rập Xê Út qua Bahrain và Qatar đến Oman đạt độ sâu tối đa chỉ 20 mét trên chiều rộng lên đến 200 km. Trong khi, dọc theo bờ biển Iran, một dải nước sâu hơn trải rộng ra phía eo biển, bao gồm các lòng chảo có độ sâu lên đến 77 mét. Ở rìa phía đông của eo biển, nơi độ dốc giảm mạnh về phía Vịnh Oman, độ sâu đạt tới 110 mét.

Những đặc điểm địa hình đáy biển này tạo ra một môi trường âm thanh đặc biệt bất lợi cho các phương pháp tác chiến chống tàu ngầm thông thường. Âm thanh trong vùng nước nông như vậy không truyền đi theo những đường thẳng, dễ dự đoán.

Đối với một tàu ngầm được thiết kế đặc biệt để hoạt động trong những điều kiện yên tĩnh thì eo biển Hormuz không phải là một chướng ngại vật cần phải thận trọng khi di chuyển mà là một khu vực 'săn mồi' lý tưởng.

Tàu ngầm lớp Ghadir: Nhỏ gọn, tối ưu cho vùng Vịnh Ba Tư

Ra mắt từ năm 2007, tàu ngầm lớp Ghadir là sản phẩm của chiến lược phòng thủ bất đối xứng của Iran.

Với chiều dài xấp xỉ 29 mét, chiều rộng 9 mét, trọng lượng 117 tấn khi nổi và 125 tấn khi lặn, khiến tàu ngầm lớp Ghadir trở thành một trong những tàu ngầm hoạt động nhỏ nhất trong bất kỳ hải quân hiện đại nào.

Kích thước nhỏ gọn của tàu Ghadir không phải là một hạn chế mà là một lợi thế chiến thuật. Chúng cho phép tàu di chuyển vào vùng nước nông chỉ 30 mét, chính xác là độ sâu trung bình của các tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz. Ở những nơi mà các tàu ngầm lớn hơn cũng e ngại, Ghadir di chuyển một cách dễ dàng.

Đây không phải là một con tàu được chế tạo để phô trương sức mạnh toàn cầu, tàu ngầm lớp Ghadir là một "kẻ săn mồi" ven biển. Tàu được trang bị hệ thống động cơ đẩy diesel-điện thông thường, đạt tốc độ trên mặt nước 18km/h và tốc độ dưới nước 15km/h, những con số khiêm tốn nhưng không che giấu được sức mạnh của nó.

Tốc độ không phải là vũ khí của Ghadir mà khả năng tàng hình mới là vũ khí. Hệ thống điện-diesel khi hoạt động bằng năng lượng pin, tạo ra âm thanh êm hơn nhiều so với các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân, vốn phải liên tục vận hành máy bơm làm mát và tua bin.

Và khi tàu ngầm Ghadir nằm yên dưới đáy biển với động cơ tắt, nó gần như "biến mất" trước các hệ thống phát hiện.

Hỏa lực mạnh trong thân tàu nhỏ

Mặc dù có kích thước khiêm tốn, tàu ngầm lớp Ghadir mang theo gói vũ khí có khả năng gây ra thiệt hại đáng kể cho các tàu chiến mặt nước.

Mỗi tàu ngầm đều được trang bị hai ống phóng ngư lôi 533 mm, cùng cỡ nòng với các tàu ngầm tấn công lớn hơn nhiều, có khả năng phóng nhiều loại vũ khí khác nhau. Trong số đó, đáng gờm nhất là ngư lôi siêu tạo khoang Hoot, một loại vũ khí nội địa, đạt tốc độ lên tới 360 km/h.

Với vận tốc nhanh hơn gần ba lần so với ngư lôi thông thường, ngay cả những tàu chiến tiên tiến nhất cũng không có thời gian để cơ động, triển khai các biện pháp đối phó, hoặc thậm chí phát ra cảnh báo hiệu quả.

Những nâng cấp gần đây đã trang bị cho tàu ngầm Ghadir khả năng phóng tên lửa hành trình Jask-2 trong khi vẫn lặn dưới nước, một khả năng hiếm thấy đối với một tàu ngầm có kích thước như vậy. Những tên lửa này có tầm bắn lên tới 300 km, mở rộng phạm vi tấn công của tàu ngầm ra xa khỏi eo biển.

Tuy nhiên, mối đe dọa đáng kể nhất do tàu ngầm lớp Ghadir gây ra không nằm ở ngư lôi hay tên lửa của nó mà ở khả năng rải thủy lôi.

Một con tàu Ghadir có thể thả từ bốn đến tám quả thủy lôi trực tiếp vào các tuyến đường vận chuyển hàng hải vào ban đêm, mà không bị phát hiện bởi hệ thống giám sát trên mặt nước hoặc ảnh vệ tinh.

Chỉ cần phát hiện một quả thủy lôi cũng có thể làm tê liệt toàn bộ giao thông qua eo biển trong thời gian dài do hoạt động rà phá phức tạp và nguy hiểm.

Sức mạnh hạm đội: Những con số quan trọng

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, tính đến năm 2020, Iran vận hành 14 tàu ngầm Ghadir. Trong khi Tổ chức Sáng kiến ​​Đe dọa Hạt nhân ước tính khoảng 23 tàu.

Các báo cáo gần đây nhất từ ​​đầu năm 2026 cho thấy Iran đã triển khai hơn 20 tàu ngầm lớp Ghadir ở Vịnh Ba Tư, với tổng số tàu ngầm thuộc tất cả các lớp ước tính từ 28 đến 30 chiếc.

Theo các nguồn dữ liệu mở, từ cuối tháng 3/2026, ước tính chỉ có khoảng 10 đến 16 trong số 23 tàu ngầm Ghadir ban đầu đang hoạt động, số còn lại đang được bảo trì hoặc tân trang trong các đường hầm ven biển và căn cứ hải quân ngầm, những nơi bảo vệ chúng khỏi sự giám sát trên không.

Hãng tin Fars hôm thứ Sáu (3/4) dẫn lời một quan chức địa phương cho biết, nhiều đợt không kích đã đánh trúng cây cầu đang xây dựng, làm gián đoạn tuyến giao thông quan trọng kết nối Tehran với Karaj. Đây là dự án hạ tầng được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa hai thành phố từ khoảng 1 giờ xuống còn 10 phút.
Truyền thông Iran cho biết Mỹ và Israel đã nhắm mục tiêu vào cầu B1 ở Karaj.

Theo quan chức này, trong số những người thiệt mạng có "người dân địa phương, du khách đi ngang qua và các gia đình đến khu vực để tham dự Ngày Thiên nhiên - ngày cuối cùng của kỳ nghỉ Nowruz".

Trong khi đó, hãng tin Mizan đưa tin, cây cầu này được xem là một trong những công trình cao nhất Trung Đông và là niềm tự hào của ngành kỹ thuật Iran.

Hiện, giới chức Mỹ chưa bình luận về các thông tin trên, trong khi phía Israel cho biết họ "không biết" về cuộc tấn công vào cây cầu.

Mỹ mất 'mắt thần' ở Ả Rập Xê Út

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Iran đã tiến hành nhiều đợt tấn công đáp trả nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ trong khu vực.

Hình ảnh vệ tinh mới công bố cho thấy, một hệ thống radar AN/TPY-2 tại căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út đã bị hư hại sau cuộc tấn công hôm 1/3. Đây là thành phần quan trọng trong hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD của Mỹ.

Căn cứ này sau đó tiếp tục hứng chịu các đợt tấn công khác, trong đó có vụ ngày 27/3 khiến một máy bay cảnh báo sớm E-3 và một máy bay tiếp nhiên liệu bị trúng đạn, làm ít nhất 10 binh sĩ Mỹ bị thương.

Cuộc tấn công này là một phần trong chuỗi các cuộc tấn công của Iran dường như nhằm làm suy yếu khả năng phát hiện tên lửa và máy bay không người lái của Mỹ bằng cách tấn công các hệ thống radar.

Trước đó, Iran cũng đã phá hủy một hệ thống radar AN/TPY-2 khác của Mỹ ở Jordan, nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc quân sự và làm hư hại một hệ thống radar cảnh báo sớm của Qatar có chi phí hơn 1 tỷ USD.

Theo Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA), chi phí cho một ăng-ten radar AN/TPY-2 vào khoảng 136 triệu USD trong ngân sách năm 2025.

Vương quốc Anh đang dẫn đầu một chương trình huấn luyện đa quốc gia dành cho binh lính Ukraine, giới thiệu cho họ những phương pháp thực hành tốt nhất của quân đội phương Tây.

Đồng thời phía Ukraine cũng chia sẻ kinh nghiệm chiến đấu mà họ đã tích lũy được với cái giá rất đắt. Binh lính Ukraine gây ấn tượng mạnh với các chuyên gia NATO và thậm chí còn dạy cho họ những điều mới mẻ.

"Người Ukraine có tài năng chiến thuật vượt trội hơn chúng ta rất nhiều", Thiếu tá Maguire - một sĩ quan Quân đội Anh, người đã giúp chỉ đạo cuộc huấn luyện nói với tờ Business Insider (BI).

Ông đồng ý phỏng vấn với điều kiện chỉ được sử dụng cấp bậc và họ của mình.

"Điều này không có nghĩa Quân đội Anh thiếu kỹ năng. Do hoàn cảnh bắt buộc, binh lính Ukraine sẵn sàng chấp nhận rủi ro lớn hơn và suy nghĩ vượt ra ngoài khuôn khổ, trong khi lính Anh chủ yếu dựa trên sách vở, tập trung nhiều hơn vào các quy tắc thường xuyên", ông Maguire lưu ý.

Sĩ quan này đã tự mình trải nghiệm khi lên kế hoạch cho một cuộc phục kích. Ông nói rằng bản thân "bị ám ảnh bởi phương pháp phục kích theo học thuyết", trong đó yêu cầu một lực lượng tấn công và các đơn vị được giao nhiệm vụ chặn tuyến đường rút lui hoặc tiếp viện.

Tuy nhiên, binh sĩ Ukraine mà ông làm việc cùng "đã tản ra và lên kế hoạch cho chiến dịch trong 6 giờ". Sau đó họ "đưa ra chiến thuật xuất sắc nhất mà tôi có thể tưởng tượng".

Theo ghi nhận, lính Ukraine khai thác địa hình theo những cách mà ông Maguire thậm chí chưa từng nghĩ tới.

Viên sĩ quan người Anh thừa nhận: "Họ linh hoạt hơn nhiều và không tuân thủ học thuyết một cách cứng nhắc".

Maguire nhận xét đội ngũ chỉ huy Ukraine "ít bị ảnh hưởng bởi sự nhồi nhét tư tưởng hơn so với chúng ta" và mô tả các sĩ quan Lực lượng Vũ trang Ukraine là những thường dân cầm vũ khí, và họ không bị ràng buộc bởi các chuẩn mực quân sự.

Điều khiến ông Maguire ngạc nhiên nhất là "họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn nhiều, và kết quả là họ sáng tạo hơn. Không phải tất cả, tuy nhiên những người giỏi nhất chắc chắn có khả năng hành động theo hướng đó".

Ông Maguire chia sẻ binh sĩ Ukraine cảm thấy thoải mái hơn nhiều khi chấp nhận những rủi ro mà người Anh không dám mạo hiểm, đồng thời viên sĩ quan nghĩ điều đó xuất phát từ sự cần thiết.

Vương quốc Anh, ở một mức độ nào đó, bị hạn chế bởi thực tế là vẫn đang trong giai đoạn học hỏi.

Tuy nhiên, tình hình đang thay đổi, ông Maguire cho biết trước khi chiến dịch quân sự toàn diện của Nga bắt đầu vào năm 2022, tâm lý của Quân đội Anh tập trung nhiều hơn vào "an ninh chiến thuật".

Hiện nay, giới chức quân sự Anh đang thay đổi. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng là liệu điều này có diễn ra đủ nhanh hay không. Sĩ quan Maguire không tin chắc điều đó. Nhưng ông nhận thấy binh lính khi nhập ngũ hiểu rõ hơn họ có thể hy sinh khi làm nhiệm vụ.

Binh lính Ukraine có kinh nghiệm rất dày dạn từ hoạt động chiến đấu thực tế.

Maguire chỉ huy một nhóm huấn luyện các binh sĩ Ukraine đã có kinh nghiệm chiến đấu trước đó. Khóa đào tạo được tiến hành trong khuôn khổ Chiến dịch Interflex do Anh dẫn đầu với sự hỗ trợ của 13 quốc gia đối tác, bao gồm: Canada, Australia và Đan Mạch.

Chương trình này cũng huấn luyện những tân binh chưa từng tham gia chiến đấu; tổng cộng hơn 62.000 người Ukraine đã hoàn thành khóa đào tạo.

Tuy vậy, cần lưu ý Anh và các đồng minh đã không tham gia vào cuộc xung đột quân sự quy mô lớn trong nhiều thập kỷ và đang nghiên cứu kinh nghiệm của Ukraine để thích nghi.

Maguire cho biết việc huấn luyện những binh lính đã có kinh nghiệm là một thách thức lớn đối với các chuyên gia phương Tây, nhưng việc trao đổi kiến thức có giá trị đối với cả hai bên.

Vương quốc Anh đã rút ra được nhiều bài học từ việc quan sát hoạt động chiến đấu và hỗ trợ Ukraine, đặc biệt là trong lĩnh vực như chiến tranh bằng máy bay không người lái.

Các đơn vị Anh đang tích cực áp dụng chiến thuật dùng UAV cỡ nhỏ mà họ đã học được trong quá trình quan sát chiến trường. Sự trao đổi cũng mang lại những bài học bổ ích khác.

Maguire lưu ý ban đầu các huấn luyện viên khá ngạc nhiên trước sự chậm chạp của lính Ukraine trong chiến đấu, nhưng sau đó họ nhận ra đây là chiến thuật đúng đắn trên một chiến trường đầy rẫy cạm bẫy.

Ông Maguire kết luận binh lính Ukraine có "một nhận thức sâu sắc hơn về những gì cần thiết để giành chiến thắng - một quyết tâm không lay chuyển".

Theo Business Insider

Hôm 3-4, một đám cháy đã bùng phát tại cơ sở khí đốt Habshan, một khu phức hợp xử lý khí đốt lớn ở TP Abu Dhabi - Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), buộc cơ sở này phải ngừng hoạt động.

Theo thông báo từ văn phòng truyền thông Abu Dhabi, mảnh vỡ rơi ra từ một quả đạn - được cho là từ phía Iran - bị đánh chặn và gây ra vụ hỏa hoạn.

Chỉ vài giờ trước đó, hãng thông tấn Kuwait đưa tin cảng lọc dầu Mina al-Ahmadi quan trọng của nước này lại bị tấn công bằng tên lửa, lần thứ 3 kể từ khi cuộc xung đột Trung Đông bùng nổ hôm 28-2, khiến đội cứu hỏa phải nỗ lực dập tắt một số đám cháy - theo AP.

Các đội cứu hỏa Kuwait cũng đã dập tắt các đám cháy tại một sân bay, một nhà máy điện và một nhà máy khử muối.

Theo ghi nhận của phóng viên Al Jazeera, ở Trung Đông, Iran tiếp tục không kích toàn vùng Vịnh trong ngày 3-4. Chuông báo động đã vang lên ở UAE cũng như Bahrain nhiều lần, còn Bộ Quốc phòng Ả Rập Saudi cho biết đã chặn được 6 máy bay không người lái (UAV).

Israel cũng báo cáo về nhiều cuộc tấn công của Iran vào khu vực miền Bắc nước này trong ngày 3-4, trong đó một số thiệt hại đã được ghi nhận ở TP Haifa, nơi Israel cáo buộc Iran bắn bằng tên lửa mang đầu đạn chùm, theo tờ Times of Israel.


Về phía ngược lại, các cuộc tấn công của Mỹ và Israel cũng liên tục trút xuống Iran trong ngày 3-4 cũng như đêm trước đó.

Phía Iran cho biết số người thiệt mạng ở nước này tiếp tục tăng, với ít nhất 2.076 người chết và 26.500 người bị thương kể từ khi các cuộc tấn công của Mỹ và Israel bắt đầu hôm 28-2. Theo Bộ Ngoại giao Iran, hơn 600 trường học và trung tâm giáo dục đã bị trúng bom kể từ ngày 28-2.

Tổng giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO) Tedros Adhanom Ghebreyesus nói cơ quan này đã xác nhận hơn 20 cuộc tấn công vào các cơ sở y tế ở Iran cho đến nay, trong đó WHO mạnh mẽ lên án vụ việc nhắm vào Viện Pasteur ở Tehran, một cơ sở nghiên cứu y tế lâu đời và quan trọng đối với Iran lẫn thế giới.

Trước tình hình đó, quân đội Iran tuyên bố sẽ tiếp tục chiến đấu cho đến khi kẻ thù của họ phải chịu "sự sỉ nhục" và "đầu hàng", đồng thời đặc biệt cảnh báo Mỹ không nên tiến hành chiến dịch trên bộ.

Trong thông điệp mới nhất, người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya của Iran Ebrahim Zolfaghari cảnh cáo Mỹ: “Nếu các người động đến cơ sở hạ tầng của chúng tôi, chúng tôi sẽ phá hủy toàn bộ tài sản và cơ sở hạ tầng của các người trong khu vực”.

Bên cạnh đó, phía Israel cũng tiếp tục tấn công mạnh vào phía Nam thủ đô Beirut - Lebanon cũng như không kích khắp Syria. Iraq tiếp tục "hứng đòn" từ nhiều phía. Gần đây nhất, nhóm vũ trang Iraq Saraya Awliya al-Dam đã nhận trách nhiệm về 6 vụ tấn công vào các cơ sở quân sự của Mỹ trong 24 giờ qua.

Chủ tịch Quốc hội Iran cảnh báo tổng thống Mỹ

Theo Tasnim, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf đưa ra lời cảnh báo gay gắt đối với Tổng thống Mỹ Donald Trump, nói rằng bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại Iran sẽ dẫn đến phản ứng thống nhất và mạnh mẽ từ toàn thể quốc gia.

Ông Qalibaf nhấn mạnh Iran không tìm kiếm xung đột nhưng sẽ kiên quyết tự vệ; đồng thời chỉ ra rằng một chiến dịch toàn quốc đã hình thành mạnh mẽ chỉ trong vòng chưa đầy 1 tuần sau khi Mỹ và Israel khơi mào xung đột, với khoảng 7 triệu người tuyên bố sẵn sàng cầm vũ khí bảo vệ đất nước.

Vì vậy, chủ tịch quốc hội Iran khẳng định bất kỳ cuộc tấn công nào vào Iran sẽ vấp phải sự đáp trả tập thể.

Tờ Defense Express ngày 2/4 đưa tin, các báo cáo cho thấy một cuộc tấn công của Iran vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Xê Út, nhiều khả năng là bằng tên lửa đạn đạo, đã làm hư hại đồng thời hai máy bay tác chiến điện tử EC-130H Compass Call hiếm hoi của Mỹ.

Bên cạnh đó, việc điều động hai máy bay EA-37B Compass Call hiện đại hơn từ Mỹ được xem là dấu hiệu cho thấy có thể cần phải thay thế hai chiếc EC-130H nêu trên.

Theo Defense Express, trong số 14 chiếc máy bay EC-130H Compass Call từng được Mỹ chế tạo, chỉ còn từ 2 đến 4 chiếc vẫn đang hoạt động, tùy thuộc vào nguồn thông tin. Nói cách khác, Iran có thể đã gây thiệt hại cho một nửa hoặc toàn bộ phi đội máy bay loại này còn lại của Không quân Mỹ chỉ bằng một đòn tấn công duy nhất.

Máy bay EC-130H Compass Call được chế tạo dựa trên bộ khung của máy bay vận tải C-130 Hercules nổi tiếng và vận hành bởi phi hành đoàn 13 người, được thiết kế để vô hiệu hóa hệ thống phòng không và radar của đối phương, đồng thời gây nhiễu thông tin liên lạc.

Defense Express lưu ý rằng EC-130H là một loại máy bay thực sự đã cũ. Nó bay thử lần đầu vào năm 1981 và đi vào hoạt động từ năm 1983; và bất chấp những lần nâng cấp liên tiếp, tuổi đời đã khiến nó trở nên lỗi thời. Phiên bản thay thế EC-130H là EA-37B Compass Call - chính là mẫu máy bay vừa được điều động từ Mỹ sang Anh và rất có thể sẽ được triển khai tại Trung Đông - đang được sản xuất và dần đảm nhận nhiệm vụ của EC-130H.

Thông tin cho thấy hai máy bay tác chiến điện tử EA-37B Compass Call của Không quân Mỹ đã đến căn cứ RAF Mildenhall ở Anh vào ngày 31/3, rất có thể là để chuẩn bị cho việc triển khai đến Trung Đông. Ảnh chụp màn hình bài đăng trên nền tảng X

Nếu thiệt hại đối với hai máy bay EC-130H này là nghiêm trọng, thì rất có thể Không quân Mỹ sẽ cho chúng ngừng hoạt động hoàn toàn thay vì đầu tư vào việc sửa chữa, Defense Express nhận định. Việc dành nguồn lực để phục hồi máy bay khi chúng đã hết niên hạn sử dụng, trong khi đã có loại máy bay kế nhiệm, hầu như không có ý nghĩa chiến lược, ngay cả khi số lượng máy bay EA-37B đã sản xuất vẫn chưa đủ.

Do đó, bất kỳ tổn thất hoặc hư hại nào đối với các máy bay hiện có đều có thể tạm thời ảnh hưởng đến khả năng tác chiến điện tử của Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh các hoạt động quân sự đang diễn ra tại Trung Đông.

Trước đó, vào ngày 29/3, tờ Washington Post đưa tin Lầu Năm Góc đang chuẩn bị phương án cho các chiến dịch trên bộ hạn chế ở Iran, bao gồm các cuộc đột kích nhanh chóng ven biển nhắm vào các địa điểm phóng tên lửa và máy bay không người lái của Tel Aviv, trong bối cảnh lực lượng Mỹ tiếp tục được triển khai đến khu vực này giữa lúc căng thẳng leo thang và các cuộc tấn công liên tục của Iran.

Các bức ảnh được công bố trên trang web của Bộ Chiến tranh Mỹ cho thấy các binh sĩ của Đơn vị Trinh sát Đặc nhiệm thuộc Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 (MEU) đã tiến hành một cuộc diễn tập trinh sát giả định, bao gồm nội dung đổ bộ lên căn cứ hải quân Mỹ trên đảo Diego Garcia (Ấn Độ Dương) vào tuần trước.

Lữ đoàn Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 là một phần của Nhóm sẵn sàng đổ bộ USS Tripoli. Theo truyền thông Mỹ, lực lượng này đang được triển khai tới Trung Đông với quy mô khoảng 2.400 lính thủy đánh bộ.

Giới quan sát nhận định, lính thủy đánh bộ có thể đóng vai trò quan trọng trong các kịch bản tấn công nhằm vào những hòn đảo chiến lược tại Vịnh Ba Tư, đặc biệt là những khu vực kiểm soát tuyến hàng hải dẫn vào eo biển Hormuz - nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết, hiện có khoảng 50.000 binh sĩ Mỹ đang hiện diện tại Trung Đông, bao gồm cả lực lượng thủy quân lục chiến.

Trước đó, Tổng thống Donald Trump từng nhiều lần đề cập đến khả năng nhằm vào các đảo của Iran ở vùng Vịnh, trong đó có đảo Kharg - một trung tâm trung chuyển dầu mỏ quan trọng. Tuy nhiên, trong bài phát biểu trên truyền hình gần đây, ông không đề cập đến khả năng triển khai lực lượng trên bộ.
Tổng thống Mỹ Trump đưa ra cảnh báo mới

Vài giờ sau khi thông tin về vụ tấn công làm sập cầu treo B1 của Iran được đăng tải trên mạng xã hội, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra cảnh báo cứng rắn nhằm vào Tehran.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông tuyên bố quân đội Mỹ "thậm chí còn chưa bắt đầu phá hủy những gì còn lại ở Iran".

"Tiếp theo là cầu, rồi đến các nhà máy điện. Lãnh đạo chính quyền biết phải làm gì, và phải làm thật nhanh", ông viết.

Trước đó, truyền thông Iran đưa tin, một cuộc tấn công được cho là do Mỹ và Israel tiến hành đã nhằm vào cây cầu B1 ở khu vực Karaj, cách thủ đô Tehran khoảng 40 km về phía tây, khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 95 người khác bị thương.

Cách thể hiện và giọng điệu của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu về chiến dịch liên quan Iran có thể cho thấy nỗ lực ổn định tâm lý công chúng, đồng thời duy trì dư địa cho các quyết định chiến lược, chuyên gia ngôn ngữ ký hiệu Tracy Brown nhận định ngày 3/3.

Theo bà Brown, hành vi của ông Trump thể hiện sự đan xen giữa các yếu tố khác nhau.

RIA Novosti dẫn lời bà Brown cho biết: “Một mặt, ông sử dụng giọng điệu kiềm chế và có chừng mực, tạo cảm giác kiểm soát tình hình và tránh leo thang không cần thiết”.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý, sự kiềm chế này có thể cho phép nhiều cách diễn giải khác nhau, đồng thời cho thấy một số thông tin có thể chưa được công bố trực tiếp.

“Sự kết hợp này thường được các nhà lãnh đạo sử dụng khi cần ổn định nhận thức của công chúng, đồng thời giữ sự linh hoạt về chiến lược phía sau”, vị chuyên gia nói.

Trước đó, trong bài phát biểu ngày 1/4, ông Trump cho biết Mỹ có thể tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong vòng 2-3 tuần tới.

Theo ông, trong khoảng thời gian này, Mỹ dự kiến hoàn thành các mục tiêu quân sự đã đề ra.

Theo IZ

"Một máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ vừa bị bắn hạ trên bầu trời miền Trung Iran. Phi công chiếc F-35 này khó có khả năng sống sót" – hãng tin bán chính thức Mehr (Iran) cho biết hôm 3-4.

Nếu thông tin này được xác nhận thì đây sẽ là lần thứ 2 Iran bắn trúng máy bay chiến đấu F-35 của Mỹ. Trước đó gần 2 tuần, một chiếc F-35 khác đã phải hạ cánh khẩn cấp sau khi trúng hỏa lực nghi của đối phương.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), cơ quan chỉ huy quân sự của Mỹ tại khu vực, hiện chưa bình luận về tuyên bố mới của Iran.

Dù vậy, trong đêm trước đó, CENTCOM đã đăng bài "kiểm chứng sự thật" trên mạng xã hội X để bác bỏ một tuyên bố tương tự của Iran.

"Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từng nói đã bắn hạ một máy bay chiến đấu đối phương trên đảo Qeshm ở eo biển Hormuz" – CENTCOM viết và nhấn mạnh – "Sự thật thì tất cả máy bay chiến đấu của Mỹ đều đã được kiểm đếm đầy đủ. IRGC đã đưa ra tuyên bố sai lệch tương tự ít nhất 6 lần".

Trong lúc tuyên bố về F-35 còn chờ được kiểm chứng, CNN đăng tải ảnh vệ tinh do Airbus cung cấp cho thấy xác của một máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry (AWACS) của Mỹ. Chiếc E-3 Sentry này bị phá hủy sau đòn tấn công của Iran vào căn cứ không quân Prince Sultan ở Ả Rập Saudi ngày 27-3.

Bức ảnh chụp ngày 29-3 cho thấy phần lớn thân giữa của chiếc E-3 Sentry đã bị phá hủy. Đĩa radar xoay đặc trưng, vốn thường gắn trên nóc máy bay, được nhìn thấy nằm dưới đất.

Cũng trong bức ảnh vệ tinh này còn 2 chiếc E-3 Sentry khác vẫn đậu ngoài trời tại căn cứ không quân. Ngoài ra còn có nhiều máy bay khác, gồm máy bay tiếp dầu và máy bay trinh sát E-2 Hawkeye, ở trong tình trạng lộ thiên.

E-3 Sentry có vị trí đặc biệt quan trọng trong cấu trúc tác chiến của Mỹ. Hệ thống AWACS trên máy bay này cho phép giám sát trên không khu vực chiến trường rộng tới hơn 310.000 km2, từ mặt đất lên tới tầng bình lưu.

Iran bắn hạ F-35 Mỹ trên không phận, phá hủy máy bay cảnh báo sớm ở Ả Rập Saudi - Ảnh 3.

Nhiều máy bay Mỹ lộ thiên tại Căn cứ Không quân Prince Sultan ở Ả Rập Saudi ngày 29-3. Ảnh: Airbus

Giới lãnh đạo quân sự Iran tuyên bố sẽ biến chiến dịch tấn công trên bộ tiềm năng của Mỹ thành thảm họa.

“Bất kỳ nỗ lực can thiệp trên bộ nào cũng sẽ dẫn đến một thảm kịch chưa từng có đối với Mỹ, điều sẽ mãi mãi thay đổi nhận thức của công chúng Mỹ về nghĩa vụ quân sự”, thông cáo chính thức của Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Iran nêu rõ.

Bộ chỉ huy quân sự Iran nhấn mạnh, họ hoàn toàn nhận thức được kế hoạch của Mỹ, và sẵn sàng đối đầu với các đơn vị Mỹ trong cận chiến.

Iran công khai đe dọa biến chiến dịch này của Mỹ thành một cuộc thảm sát quy mô lớn, tuyên bố, khả năng phòng thủ tích lũy và kiến thức về địa hình sẽ cho phép họ gây ra thiệt hại không thể chấp nhận được cho những kẻ tấn công.

“Trong khi binh lính Mỹ hiện có thể cảm thấy tương đối an toàn tại các cảng hoặc khách sạn ở các nước láng giềng, thì nếu một cuộc chiến tranh trên bộ toàn diện nổ ra, sẽ không còn nơi trú ẩn nào cho họ ở bất cứ đâu trong chiến trường”, giới lãnh đạo quân sự Iran cảnh báo.

Tuyên bố đặc biệt nhấn mạnh đến tình trạng của eo biển Hormuz, mà Iran dự định duy trì dưới sự kiểm soát độc quyền của mình.

Bộ Tổng tham mưu xác nhận, tuyến đường thủy toàn cầu quan trọng này sẽ vẫn hoàn toàn đóng cửa đối với tàu thuyền của Mỹ và Israel trong thời gian dài.

Tuyên bố nhấn mạnh, trong bất kỳ trường hợp nào, "những kẻ tấn công và những người theo chủ nghĩa phục quốc Do Thái" cũng sẽ không được phép tiếp cận vùng biển này. Thực chất là Iran áp đặt một cuộc phong tỏa vô thời hạn đối với các lực lượng liên minh phương Tây ở Vịnh Ba Tư.

Lập trường này của Iran không chỉ đặt ra câu hỏi về an ninh năng lượng của khu vực, mà còn cả tính khả thi về kế hoạch của Tổng thống Mỹ Donald Trump nhằm nhanh chóng chấm dứt xung đột và khôi phục giao thông thương mại dưới sự kiểm soát quốc tế.

Theo Avia-pro