Tehran mới đây đã đáp trả bằng một kịch bản kinh hoàng: đóng cửa vĩnh viễn eo biển Hormuz và san phẳng toàn bộ hạ tầng năng lượng của đối phương trong khu vực.

Ngòi nổ cho đợt căng thẳng mới nhất bắt đầu từ thứ Bảy (21/3), khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra một tuyên bố cứng rắn: Iran có 48 giờ để mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz cho tàu thuyền qua lại, nếu không, các nhà máy điện của Tehran sẽ trở thành mục tiêu xóa sổ của quân đội Mỹ.

Thay vì lùi bước, Tehran đã chọn cách đáp trả bằng một kịch bản "cùng hủy diệt". Vào Chủ nhật (22/3), quân đội Iran khẳng định nếu Mỹ hiện thực hóa đe dọa tấn công hạ tầng điện lực, eo biển Hormuz sẽ bị đóng cửa vô thời hạn. Lệnh phong tỏa này sẽ chỉ được dỡ bỏ khi toàn bộ các cơ sở năng lượng bị phá hủy của Iran được phục hồi hoàn toàn.

Không dừng lại ở đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf cảnh báo trên mạng xã hội X rằng toàn bộ hệ thống năng lượng của Trung Đông có thể bị "phá hủy không thể hồi phục".

Đây là một đòn giáng mạnh vào kinh tế toàn cầu, bởi theo hãng thông tấn Mehr, khoảng 70% đến 80% các nhà máy điện lớn trong khu vực nằm dọc bờ biển Vịnh Ba Tư đều đã nằm trong tầm ngắm của Iran.

Một cuộc tấn công nhỏ vào Tehran có thể dẫn đến một đợt mất điện diện rộng, nhấn chìm cả khu vực vào bóng tối và khiến giá dầu leo thang chóng mặt.



Trong khi những lời đe dọa ngoại giao vẫn đang bay lơ lửng, súng đạn đã thực sự lên tiếng trên thực địa. Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận trong ngày 22/3, không quân nước này đã tiến hành một đợt oanh tạc quy mô lớn vào thủ đô Tehran.

Các mục tiêu bị đánh phá bao gồm căn cứ huấn luyện quân sự, kho tên lửa phòng không, và thậm chí là tổng hành dinh của các bộ chỉ huy quân sự quan trọng như Khatam-al Anbiya. Israel khẳng định đây là giai đoạn tác chiến mới nhằm triệt hạ các hệ thống thiết yếu của chính quyền Iran.

Ở phía ngược lại, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng không hề kém cạnh khi phát động chiến dịch “Lời hứa đích thực 4”. Chỉ tính riêng đến nửa đêm ngày 22/3, ít nhất 10 cuộc tập kích tên lửa đã nhắm thẳng vào lãnh thổ Israel, gây thiệt hại nghiêm trọng tại khu vực miền Trung và miền Nam.

Trước đó, vụ tấn công vào thành phố Arad đêm 21/3 đã khiến 90 người bị thương, một con số thương vong kỷ lục khiến Bộ trưởng Quốc phòng Israel cảnh báo sẽ đánh bật Iran "thụt lùi nhiều thập niên" nếu tình trạng này tiếp diễn.

Cuộc xung đột kéo dài hơn 3 tuần qua đã để lại những vết sẹo sâu sắc. Theo số liệu từ Tổ chức Trăng lưỡi liềm đỏ Iran, hơn 81.000 cơ sở dân sự bao gồm trường học, bệnh viện và nhà dân đã bị hư hại.

Phía Iran cáo buộc các cuộc tấn công của Mỹ và Israel đã cướp đi sinh mạng của hơn 13.000 dân thường và khiến gần 18.000 người khác bị thương.

Trước tình hình chiến sự có dấu hiệu kéo dài "trong nhiều tuần nữa" như lời Chuẩn tướng Effie Defrin của Israel, Thủ tướng Benjamin Netanyahu đang ráo riết hối thúc cộng đồng quốc tế gia nhập liên minh cùng Mỹ chống lại Iran.

Ông nhấn mạnh rằng việc Tehran sở hữu tên lửa đạn đạo tầm xa — vốn đã được chứng minh qua vụ tập kích đảo Diego Garcia — cùng âm mưu chặn đứng tuyến vận tải năng lượng Hormuz là lý do quá đủ để thế giới phải hành động ngay lập tức.

Tên lửa đạn đạo Iran dường như đã lao xuống Lebanon, chưa rõ là lệch mục tiêu hay nhằm vào lực lượng Israel triển khai ở quốc gia này.

Báo Times of Israel dẫn đánh giá của quân đội cho biết một tên lửa đạn đạo do Iran phóng về hướng miền bắc nước này tối 22/3 dường như rơi xuống lãnh thổ Lebanon, lần đầu tiên kể từ đầu xung đột. Báo Jerusalem Post và kênh Channel 12 của Israel cũng đưa ra thông tin tương tự.

Chưa rõ Iran muốn nhắm vào lực lượng Israel đang hoạt động ở miền nam Lebanon hay trượt mục tiêu trên lãnh thổ Israel. Lực lượng cứu hộ cứu nạn Israel cho biết một số khu vực tại miền trung đã chịu thiệt hại do đạn chùm và các mảnh vỡ rơi xuống trong cuộc tập kích tên lửa đạn đạo của Iran. Không ghi nhận người bị thương trong cuộc tấn công.

Giới chức Israel và Iran chưa đưa ra bình luận.


Tên lửa Iran hướng về Israel hôm 23/3. Ảnh: AFP

Tư lệnh quân đội Israel Eyal Zamir cùng ngày tuyên bố chiến dịch chống lại nhóm vũ trang Hezbollah, đồng minh của Iran tại Lebanon, mới chỉ bắt đầu. Ông cho biết đây là hoạt động kéo dài, thêm rằng Israel sẽ đẩy mạnh tiến hành các cuộc tập kích và tác chiến trên bộ.

Effie Defrin, phát ngôn viên quân đội Israel, thông báo nước này sẽ mở rộng chiến dịch trên bộ ở Lebanon trong tuần tới, nhằm tăng cường kiểm soát và bảo vệ người dân ở miền bắc Israel. "Chúng tôi sẽ mở rộng phạm vi kiểm soát trên mặt đất và tăng cường cơ động nhằm ngăn chặn các cuộc tấn công trực tiếp nhằm vào khu dân cư", ông cho hay.

Quan chức này thêm rằng quân đội Israel đã đánh trúng hơn 2.000 mục tiêu và hạ hàng trăm tay súng. "Chúng tôi sẽ không dừng lại cho đến khi mối đe dọa bị đẩy lui khỏi biên giới và người dân ở miền bắc Israel được đảm bảo an ninh lâu dài", phát ngôn viên Defrin nhấn mạnh.

Quân đội Israel hôm 22/3 tập kích thêm nhiều mục tiêu ở miền nam Lebanon, trong đó có một cây cầu chủ chốt, khiến Tổng thống Lebanon Joseph Aoun lên tiếng cảnh báo về khả năng nước láng giềng phát động cuộc tấn công trên bộ toàn diện.

Lebanon bị kéo vào xung đột tại Trung Đông sau khi nhóm vũ trang Hezbollah hôm 2/3 khai hỏa rocket vào lãnh thổ Israel, nhằm trả đũa vụ lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei bị hạ sát trong chiến dịch tập kích của Mỹ - Israel. Tel Aviv đã điều quân vào Lebanon và tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn ở quốc gia láng giềng phía bắc.

VietBF@sưu tập

Trong một bước đi đầy bất ngờ làm đảo lộn các tính toán chính trị thông thường, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã quyết định tạm thời nới lỏng gông cùm trừng phạt đối với dầu mỏ Iran.

Ngày 20/3, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã công bố một sắc lệnh đặc biệt: cho phép lưu thông số dầu mỏ của Iran đã được chất lên tàu trước đó. Lệnh tạm dừng trừng phạt này có hiệu lực trong vòng 30 ngày, kéo dài đến hết ngày 19/4.

Quyết định này được đưa ra sau 3 tuần Mỹ phát động chiến dịch quân sự chống lại Tehran. Khi các đòn bẩy chính sách thông thường như xả kho dự trữ chiến lược hay nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga đều không thể kìm hãm đà tăng phi mã của giá nhiên liệu, Washington buộc phải tìm đến lựa chọn mà trước đó vốn được coi là "không thể chấp nhận được".

Hiện tại, giá dầu Brent đã chạm ngưỡng 112 USD/thùng, trong khi giá xăng tại Mỹ cũng leo dốc lên mức trung bình gần 4 USD/gallon.

Sự mâu thuẫn trong chính sách của Mỹ hiện rõ khi họ vừa tấn công quân sự nhằm suy yếu Iran, vừa vô tình tạo điều kiện cho quốc gia này hưởng lợi tài chính từ doanh thu dầu mỏ. Giới quan sát nhận định đây là một sự thừa nhận ngầm về áp lực kinh tế khổng lồ mà Iran tạo ra thông qua việc phong tỏa Eo biển Hormuz — huyết mạch năng lượng đang bị tê liệt khiến việc vận tải gần như bất khả thi.

Để trấn an dư luận và các đồng minh, Bộ trưởng Bessent mô tả đây là một chiến thuật trong chiến dịch "Cơn cuồng nộ dữ dội". Theo đó, việc giải phóng 140 triệu thùng dầu đang lênh đênh trên biển sẽ giúp các đồng minh như Ấn Độ, Nhật Bản tiếp cận nguồn cung thay vì để số dầu này rơi vào tay Trung Quốc với giá rẻ.

Mỹ lập luận rằng hành động này nhằm "đánh bại chiến lược đẩy giá năng lượng lên cao của Iran" trong khi vẫn duy trì áp lực tối đa lên hệ thống tài chính của nước này.



Thế tiến thoái lưỡng nan của Nhà Trắng

Đối với Tổng thống Trump, đây là một tình huống cực kỳ nhạy cảm về mặt chính trị. Từng quyết liệt chỉ trích người tiền nhiệm vì các thỏa thuận tài chính với Tehran, ông Trump hiện lại đang ở vị thế bị xem là "khuyến khích Iran bán dầu".

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng 140 triệu thùng dầu này thực tế chỉ đủ đáp ứng nhu cầu toàn cầu trong khoảng một ngày rưỡi. Nhà phân tích Gregory Brew từ Eurasia Group nhận định, nếu tình hình không cải thiện, Washington có thể phải đối mặt với một lựa chọn thậm chí còn khó khăn hơn: dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran để cứu vãn nền kinh tế.

Tương lai mờ mịt của thị trường năng lượng

Trong khi Nhà Trắng lạc quan rằng giá dầu sẽ giảm mạnh sau khi các mục tiêu quân sự hoàn tất, thị trường vẫn đang trong trạng thái mù mịt. Việc phong tỏa Eo biển Hormuz vẫn là một bài toán chưa có lời giải đáp cụ thể từ phía chính quyền.

Quyết định nới lỏng trừng phạt tạm thời cho thấy nỗ lực cân bằng mong manh giữa tham vọng quân sự dài hạn và những hệ lụy kinh tế sát sườn. Khi các cố vấn hàng đầu giữ kín các giai đoạn tiếp theo của xung đột, các công ty dầu mỏ và đồng minh quốc tế chỉ còn biết chuẩn bị cho một kịch bản gián đoạn nguồn cung kéo dài và đầy biến động.

Trong một động thái đầy bất ngờ trên mạng xã hội, tỷ phú Elon Musk đã đề nghị chi trả lương cho toàn bộ lực lượng an ninh sân bay đang phải làm việc không công do chính phủ Mỹ đóng cửa một phần. Đề xuất này đưa ra giữa bối cảnh các sân bay trên khắp nước Mỹ đang rơi vào tình trạng hỗn loạn vì thiếu hụt nhân sự ngay đỉnh điểm mùa du lịch.

Trên nền tảng mạng xã hội X, người giàu nhất thế giới Elon Musk đã khiến dư luận xôn xao khi tuyên bố muốn trực tiếp đứng ra chi trả lương cho các nhân viên thuộc Cơ quan An ninh Vận tải (TSA).

Lý do được ông đưa ra là tình trạng bế tắc ngân sách hiện nay đang gây ra những hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của rất nhiều người dân Mỹ tại các sân bay trên toàn quốc.

Dù không đưa ra một con số cụ thể cho khoản chi khổng lồ này, nhưng hành động của Musk đã ngay lập tức thu hút sự chú ý của giới chức và công chúng. Hiện tại, khoảng 50.000 nhân viên TSA đang bị kẹt trong tình thế "tréo ngoe": họ được xếp vào nhóm lao động thiết yếu nên vẫn phải duy trì công việc soi chiếu an ninh, nhưng lại không được nhận lương trong hơn một tháng qua do Bộ An ninh Nội địa (DHS) chưa được cấp ngân sách hoạt động.

Đề xuất của Elon Musk xuất hiện vào thời điểm không thể "nóng" hơn khi nhu cầu đi lại dịp nghỉ xuân của người dân Mỹ đang tăng vọt. Sự thiếu hụt nhân sự đã biến các khu vực kiểm tra an ninh thành những "nút thắt cổ chai" khổng lồ. Hàng dài người chờ đợi kéo dài từ trong nhà ga ra đến tận bên ngoài, tạo nên cảnh tượng hỗn loạn chưa từng có.

Theo số liệu từ Bộ An ninh Nội địa, tỷ lệ vắng mặt của nhân viên TSA đã vọt lên mức 10% vào cuối tuần trước, gấp 5 lần so với điều kiện bình thường. Tại một số điểm nóng, tình hình còn tồi tệ hơn nhiều: sân bay John F. Kennedy (New York) ghi nhận tỷ lệ vắng mặt 29%, New Orleans là 27%, và đặc biệt tại Atlanta, con số này lên tới 32%.

Kể từ khi chính phủ đóng cửa một phần, đã có 366 nhân viên TSA chấp nhận thôi việc, và giới chức cảnh báo các sân bay nhỏ có thể buộc phải đóng cửa hoàn toàn nếu tình hình không sớm được cải thiện.



Dù lời đề nghị của Elon Musk nghe có vẻ là một giải pháp cứu cánh tức thời, nhưng tính khả thi về mặt pháp lý vẫn còn là một dấu hỏi lớn. Hiện chưa rõ liệu luật pháp Mỹ có cơ chế nào cho phép một cá nhân trực tiếp trả lương cho nhân viên chính phủ hay không. Thông thường, mọi khoản đóng góp cho chính phủ phải được chuyển qua Bộ Tài chính và phân bổ theo quy định khắt khe do Quốc hội đặt ra.

Ở phía sau bức màn, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là sự chia rẽ sâu sắc giữa hai đảng tại Quốc hội. Đảng Dân chủ kiên quyết phản đối việc cấp kinh phí cho các lực lượng như ICE và CBP – những đơn vị thực hiện chiến dịch truy quét nhập cư của chính quyền đương nhiệm – nhưng lại ủng hộ việc tài trợ riêng cho các cơ quan như TSA hay FEMA. Ngược lại, phía đảng Cộng hòa lại bác bỏ nỗ lực tách rời ngân sách này, dẫn đến một vòng lặp bế tắc chưa có hồi kết.

Trong khi chờ đợi các chính trị gia tìm được tiếng nói chung hoặc lời đề nghị của Elon Musk có lời giải về pháp lý, các nhân viên TSA vẫn đang phải đối mặt với thực tại nghiệt ngã. Theo Bộ trưởng Giao thông Sean Duffy, lực lượng này dự kiến sẽ tiếp tục lỡ kỳ lương thứ hai vào ngày 27/3 tới.

Dù theo luật pháp Mỹ ban hành năm 2019, các nhân viên này sẽ được trả lương truy lĩnh sau khi chính phủ hoạt động trở lại, nhưng trước mắt, cuộc sống của 50.000 con người này vẫn đang bị đặt vào tình trạng báo động đỏ, kéo theo đó là sự an toàn và thông suốt của hệ thống hàng không hàng đầu thế giới.

Chính trường Mỹ vừa đón nhận tin buồn khi ông Robert Mueller — cựu Giám đốc Cục Điều tra Liên bang (FBI) và là nhân vật trung tâm trong cuộc điều tra Nga can thiệp bầu cử — đã trút hơi thở cuối cùng vào ngày 20-3. Hưởng thọ 81 tuổi.

Sự ra đi của ông không chỉ để lại một khoảng trống lớn trong ngành an ninh quốc gia mà còn làm dấy lên những làn sóng tranh cãi dữ dội bởi phản ứng công khai từ cựu Tổng thống Donald Trump.

Nhậm chức chỉ đúng một tuần trước thảm họa 11-9, ông Robert Mueller đã gánh vác trọng trách nặng nề trong thời điểm đen tối nhất của lịch sử hiện đại nước Mỹ. Trong suốt 12 năm lãnh đạo — nhiệm kỳ dài thứ hai trong lịch sử cơ quan này — ông đã thực hiện một cuộc cách mạng sâu rộng.

Từ một tổ chức chuyên điều tra tội phạm nội địa, FBI dưới bàn tay của Mueller đã lột xác thành một cơ quan an ninh quốc gia hiện đại, tập trung vào nhiệm vụ chống khủng bố và ngăn chặn các âm mưu nguy hiểm ngay từ giai đoạn sơ khai.

Cựu Tổng thống Barack Obama không tiếc lời ca ngợi ông là một trong những giám đốc xuất sắc nhất lịch sử FBI, khẳng định những cải tổ của ông đã cứu sống vô số sinh mạng. Trong khi đó, cựu Tổng thống George W. Bush cũng bày tỏ sự đau buồn sâu sắc trước sự ra đi của một người đã dành trọn cuộc đời để phụng sự công chúng.

Cuộc đối đầu lịch sử và bản lĩnh của sự im lặng

Tên tuổi của ông Mueller càng trở nên phủ sóng toàn cầu khi ông được bổ nhiệm làm công tố viên đặc biệt điều tra nghi vấn chiến dịch tranh cử năm 2016 của ông Trump liên quan đến Nga. Sau hai năm ròng rã, báo cáo cuối cùng kết luận Nga có can thiệp bầu cử để hỗ trợ ông Trump, dù không tìm thấy đủ bằng chứng để buộc tội âm mưu hình sự.

Suốt thời gian đó, bất chấp những công kích nặng nề từ phía ông Trump khi gọi cuộc điều tra là "cuộc săn phù thủy", ông Mueller vẫn giữ vững phong thái làm việc điềm tĩnh và im lặng tuyệt đối. Sự kiên định đó đã trở thành biểu tượng cho phong cách làm việc chuyên nghiệp, không suy chuyển trước các áp lực chính trị của vị cựu công tố viên.



Phản ứng trái chiều và những hoài nghi về sự nhất quán

Ngay sau khi thông tin ông Mueller qua đời được gia đình công bố, ông Trump đã lập tức gây bão trên mạng xã hội Truth Social bằng một thông điệp gây sốc. Thay vì một lời chia buồn thông thường, ông Trump tuyên bố thẳng thắn: "Tốt, tôi mừng vì ông ta đã chết". Cựu Tổng thống cho rằng sự ra đi này sẽ ngăn ông Mueller "làm hại những người vô tội" thêm nữa.

Động thái này ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ dư luận. Nhiều người đã nhắc lại sự kiện hồi tháng 9-2025, khi ông Trump từng dùng những từ ngữ nặng nề như "bệnh hoạn" để chỉ trích những ai bày tỏ sự vui mừng trước vụ ám sát nhà hoạt động Charlie Kirk. Việc ông Trump công khai "hân hoan" trước cái chết của một công chức kỳ cựu đã tạo nên một nghịch lý lớn, khiến giới quan sát không khỏi đặt dấu hỏi về sự nhất quán trong thái độ của vị cựu Tổng thống đối với sự ra đi của những người đối lập.

Trước những đồn đoán lan truyền trên mạng xã hội về chuyện tình cảm, MC Khánh Vy đã chính thức lên tiếng, khẳng định bản thân vẫn đang độc thân.

Thời gian gần đây, cư dân mạng xôn xao trước thông tin nữ MC được cho là đang hẹn hò với đàn anh Nguyên Khang. Tin đồn bắt nguồn từ việc cả hai xuất hiện thân thiết trong một bộ ảnh hậu trường với những cử chỉ gần gũi như khoác tay hay tựa sát vào nhau.

Không chỉ dừng lại ở những khoảnh khắc thân mật, Khánh Vy và Nguyên Khang còn có nhiều cơ hội hợp tác trong công việc. Cả hai từng cùng dẫn dắt một số chương trình, trong đó có sự kiện giao lưu âm nhạc – văn hóa quốc tế liên quan đến Đại lễ Phật Đản Vesak Liên Hợp Quốc 2025. Ngoài ra, Khánh Vy cũng từng góp mặt trong series “The Khang show” của đàn anh.

Sự ăn ý trên sân khấu cùng mối quan hệ thân thiết ngoài đời khiến nhiều người không khỏi nghi ngờ về một mối quan hệ vượt mức đồng nghiệp. Tuy nhiên, trước những suy đoán này, Khánh Vy cho biết cô đã biết đến việc khán giả “đẩy thuyền” mình với Nguyên Khang, nhưng khẳng định hiện tại vẫn chưa có bạn trai.



Nữ MC chia sẻ, mỗi khi đọc được những thông tin về chuyện tình cảm của mình, cô thường chỉ bật cười và cho rằng mọi thứ trong cuộc sống đều tùy thuộc vào duyên số. Chính vì vậy, cô không quá bận tâm trước những lời đồn đoán.

Khánh Vy cũng cho biết thêm, gia đình không đặt áp lực hay tiêu chuẩn cụ thể về người bạn đời, giúp cô có tâm lý thoải mái khi nói đến chuyện tình cảm.

Về phía Nguyên Khang, nam MC thừa nhận đã nhận được nhiều câu hỏi liên quan đến mối quan hệ với đàn em. Tuy nhiên, anh khẳng định cả hai chỉ là đồng nghiệp thân thiết và xem nhau như anh em.

Anh dành nhiều lời khen cho Khánh Vy, đánh giá cô là người thông minh, năng động và luôn nghiêm túc trong công việc. Theo anh, mỗi lần cùng đứng chung sân khấu, cả hai luôn phối hợp ăn ý, tạo nên sự hài hòa trong cách dẫn dắt chương trình.

Những chia sẻ từ hai nhân vật chính phần nào làm rõ tin đồn đang lan truyền, đồng thời cho thấy mối quan hệ của họ vẫn dừng lại ở sự gắn bó nghề nghiệp và tình cảm đồng nghiệp thân thiết.

Việc Iran không chấp nhận xuống thang khi cuộc chiến với Mỹ - Israel bước sang tuần thứ 4 gắn liền với quyền kiểm soát của nước này ở eo biển Hormuz.

Không đầu hàng

Khi cuộc chiến tại Iran bước sang tuần thứ 4, các hoạt động của Mỹ ngày càng tập trung vào dòng chảy năng lượng toàn cầu, còn Tehran bác bỏ những nỗ lực nhằm tìm kiếm một lối thoát ngoại giao cho cuộc chiến do Mỹ và Israel phát động.

Tehran đang leo thang tấn công vào các nước láng giềng, đặt cược rằng cách này sẽ gia tăng sức ép kinh tế toàn cầu nhanh hơn so với việc chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể giảm bớt sức ép quân sự, một số nhà ngoại giao Iran, châu Âu và Ả-rập cho biết.

Việc Iran không chấp nhận đầu hàng gắn liền với thế mạnh của nước này ở eo biển Hormuz, nơi khoảng 1/5 lượng nhiên liệu của thế giới đi qua, và Tehran hầu như đã đóng tuyến đường này, gây chao đảo thị trường năng lượng.

Ngày 21/3, Tổng thống Donald Trump đưa ra tối hậu thư, yêu cầu Tehran mở lại tuyến đường thủy quan trọng này trong 48 giờ, nếu không Mỹ sẽ “xóa sổ” các nhà máy điện Iran.

Bằng cách đóng một phần eo biển, Iran đang tìm cách “khiến hành động xâm lược này trở nên cực kỳ tốn kém đối với các bên gây hấn. Chúng tôi đơn độc chống lại siêu cường quân sự lớn nhất trong lịch sử”, một nhà ngoại giao Iran nói với Washington Post.

Theo quan chức Ả-rập và các nhà ngoại giao châu Âu, giới lãnh đạo Iran coi khả năng kiểm soát eo biển và chống chịu các đợt tấn công dồn dập của Mỹ và Israel là một chiến thắng ngắn hạn. Nhưng khi chiến tranh mở rộng, cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran ngày càng bị đe dọa, ban lãnh đạo nước này cũng rất lo ngại về khả năng phục hồi trong dài hạn.

“Chừng nào chế độ còn tồn tại, họ có thể gây bất ổn trong khu vực, gây hoảng loạn cho thị trường quốc tế bằng giá dầu và khí đốt. Vâng, đó là cách họ coi là chiến thắng. Họ không cảm thấy áp lực phải đàm phán”, một nhà ngoại giao châu Âu làm việc tại vịnh Ba Tư cho biết.

Theo nhà ngoại giao giấu tên này, cho đến nay tác động kinh tế của cuộc xung đột đối với Mỹ và các đồng minh châu Âu “ở mức vừa phải”, chưa nghiêm trọng đến mức Mỹ phải đàm phán.

Trước khi ông Trump đưa ra tối hậu thư 48 giờ để mở lại eo biển Hormuz, Lầu Năm Góc đã tăng cường các hoạt động quanh điểm nghẽn chiến lược này, gia tăng không kích và triển khai thêm trực thăng tấn công tới khu vực. Mở lại eo biển bằng vũ lực đòi hỏi phải dọn sạch các vị trí của Iran để tàu chiến Mỹ có thể hộ tống tàu chở dầu đi qua.

Ngày 20/3, Bộ Tài chính Mỹ nỗ lực cố gắng làm dịu thị trường năng lượng bằng cách dỡ bỏ trừng phạt dầu thô Iran đã được bốc lên tàu.

Từ tuần trước, các quan chức Qatar và Oman bắt đầu liên hệ với Iran về khả năng ngừng bắn, sau khi họ đánh giá rằng sức mạnh quân sự áp đảo của Mỹ và Israel khó có thể lật đổ chính phủ Iran trong ngắn hạn. Iran đáp lại rằng họ chỉ tham gia nếu Mỹ và Israel ngừng tấn công trước, quan chức Ả-rập và các nhà ngoại giao châu Âu cho biết.

“Iran không sẵn sàng cho một lệnh ngừng bắn sớm như cuộc chiến 12 ngày”, nhà ngoại giao Iran nói, nhắc đến chiến dịch tấn công của Israel và Iran tháng 6/2025.

Ông cho biết Iran lần này sẽ không ngừng tấn công các mục tiêu liên quan đến ích của Mỹ nếu Washington đồng ý một số bảo đảm “không xâm lược”, bao gồm bồi thường thiệt hại do chiến tranh - những điều mà Tehran coi là cần thiết để ngăn Israel và Mỹ tấn công lần nữa.

Nhà ngoại giao này kêu gọi ông Trump chấm dứt chiến tranh trước khi leo thang hơn nữa. “Đây mới chỉ là khởi đầu cho việc Mỹ bị sa lầy. Không còn lối thoát nào khác”, ông nói.

Theo Lầu Năm Góc, Mỹ và Israel đã tấn công hơn 15.000 mục tiêu trên khắp Iran. Các cuộc tấn công đã phá hủy cơ sở hạ tầng quân sự, các tòa nhà dân sự và loại bỏ nhiều lãnh đạo cấp cao. Bộ Y tế Iran cho biết hơn 1.200 dân thường đã thiệt mạng trong xung đột, bao gồm vụ tấn công vào trường học khiến hơn 160 người chết, phần lớn là trẻ em.

Buộc Mỹ phải lùi bước

Chỉ trong tuần qua, các cuộc không kích của Israel đã loại bỏ 4 quan chức cấp cao Iran, trong đó có ông Ali Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao, và người phát ngôn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Ali Mohammad Naini.

Xung đột đã mở rộng sang tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực. Sau khi mỏ khí South Pars trở thành mục tiêu, Iran trả đũa bằng cách tấn công Qatar, Ả-rập Xê-út và Kuwait, gây thiệt hại hàng tỷ đô la cho một cơ sở khí đốt tự nhiên của Qatar.

“Tình hình vẫn đang trên đà leo thang. Iran vẫn chưa đạt được mục tiêu, họ vẫn đang cố gắng tăng tổn thất cho đối thủ”, ông Alan Eyre, chuyên gia tại Viện Trung Đông ở Washington, nhận định. Theo nhà nghiên cứu này, các lãnh đạo Iran tin rằng khi gây đủ sức ép kinh tế, họ có thể buộc ông Trump phải lùi bước.

Theo một quan chức châu Âu từng làm việc tại Iran, những vụ ám sát liên tiếp nhằm vào hàng ngũ lãnh đạo cấp cao Iran cũng làm giảm động lực đàm phán của Tehran. Theo quan chức này, việc sát hại ông Larijani gây tổn hại nghiêm trọng cho triển vọng đàm phán, vì quan chức này là một trong số ít người có thể làm việc với phương Tây.



Trong nhiều năm trước, ông Larijani duy trì kênh liên lạc hậu trường với Mỹ thông qua châu Âu, và trước khi thiệt mạng, có thông tin ông đang tìm cách liên lạc với chính quyền Tổng thống Trump thông qua Mátxcơva.

Các vụ ám sát là “phép thử sức chịu đựng của một hệ thống được xây dựng để tồn tại vượt qua từng cá nhân”, vị quan chức châu Âu nói.

Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố cứng rắn công khai, ban lãnh đạo Iran đang đối mặt với những lo ngại sâu sắc về chi phí dài hạn của cuộc chiến, ông Reuel Marc Gerecht, cựu sĩ quan tình báo Mỹ về Iran và hiện là chuyên gia cao cấp tại Quỹ Bảo vệ Dân chủ ở Washington, nhận định.

Ông cho rằng cuộc chiến kéo dài có thể có lợi cho Iran trong ngắn hạn, nhưng cuối cùng sẽ phản tác dụng, khi thiệt hại nặng nề do hàng nghìn cuộc không kích của Mỹ và Israel sẽ khiến chính phủ Iran đối mặt với nhiều bất mãn trong nước, với nguy cơ xuất hiện các làn sóng bất ổn mới.

“Những thời điểm quan trọng nhất đối với họ không phải là khi đang chống chịu các đợt tấn công, mà là khi dừng tấn công”, ông nói.

Chính quyền của Tổng thống Trump đã cấp giấy phép tạm thời cho Iran bán dầu đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu.

Theo Cơ quan Thông tin năng lượng Mỹ, đó là một lượng dầu thô khổng lồ: 140 triệu thùng, đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu dầu mỏ của thế giới trong khoảng một ngày rưỡi. Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ của Iran trong nhiều thập kỷ, và chính quyền ông Trump đã chặn việc bán dầu thô của nước này kể từ khi rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran năm 2018.

Việc tạm thời miễn trừ lệnh trừng phạt trong một tháng này có thể tạo ra một hình ảnh khó hiểu. Mỹ đang trong tình trạng chiến tranh với Iran, nhưng giấy phép này lại cho phép Iran bán dầu bị trừng phạt để giúp tài trợ cho cuộc chiến chống lại chính Mỹ và các đồng minh của họ.



Giá dầu toàn cầu đã tăng vọt trong suốt cuộc chiến lên khoảng 110 USD một thùng. Chính quyền Mỹ đang cố gắng tìm mọi biện pháp có thể để kiềm chế giá dầu trong khi tiến hành chiến tranh - bao gồm cả việc dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga vào tuần trước.

Thủy quân lục chiến Mỹ được cho là sẽ đổ bộ lên đảo Kharg dưới sự yểm trợ của không quân, tàu chiến nếu Washington quyết định chiếm hòn đảo.

Ba quan chức Mỹ ngày 22/3 nói với Reuters rằng 2.500 lính thủy đánh bộ thuộc Đơn vị Thủy quân Lục chiến Viễn chinh (MEU) số 11 cùng tàu đổ bộ tấn công USS Boxer và các chiến hạm hộ tống sẽ tới Trung Đông, trong bối cảnh Mỹ đang cân nhắc các phương án quân sự để có thể mở lại eo biển Hormuz, vốn bị Iran gần như phong tỏa ba tuần qua.

Truyền thông Mỹ tuần trước cho biết tàu đổ bộ tấn công USS Tripoli cùng hơn 2.000 lính thuộc MEU 31 đã bắt đầu di chuyển từ Thái Bình Dương tới vùng Vịnh, dự kiến tham gia chiến dịch nhằm vào Iran. Thủy quân lục chiến, lực lượng chuyên thực hiện nhiệm vụ đổ bộ chiếm đảo, được coi là một chìa khóa quan trọng có thể giúp Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz từ tay Iran.

Trang Axios ngày 20/3 dẫn lời 4 nguồn thạo tin cho biết chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc kế hoạch chiếm đóng hoặc phong tỏa đảo Kharg, hòn đảo tập trung các đầu mối xuất khẩu dầu của Iran, được ví như "viên ngọc quý" trong lĩnh vực năng lượng của quốc gia này. Nếu kiểm soát được đảo Kharg, Mỹ sẽ nắm trong tay lá bài mặc cả quan trọng để gây sức ép buộc Iran mở cửa lại eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Reuters ngày 19/3 cũng dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết Nhà Trắng đang thảo luận về phương án đổ quân lên đảo Kharg của Iran. Nếu kế hoạch này được phê duyệt, lực lượng tác chiến chủ lực sẽ là hai đơn vị viễn chinh chủ lực của thủy quân lục chiến Mỹ đang trên đường tới Trung Đông.

Hai nhóm tác chiến đổ bộ này sẽ có tổng quân số hơn 4.000 lính thủy quân lục chiến, lực lượng có tính linh hoạt cao với khả năng thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau, từ tập kích mục tiêu trên đất liền, kiểm soát trên biển cho đến đổ bộ và hỗ trợ hậu cần.

Với tốc độ di chuyển của hai tàu đổ bộ tấn công, lực lượng này có thể đến Trung Đông và sẵn sàng cho chiến dịch đổ bộ lên đảo Kharg trong vài tuần tới, dưới sự hỗ trợ của tiêm kích F-35B và trực thăng lai V-22 Osprey, Telegraph nhận định.


Xe lội nước của thủy quân lục chiến Mỹ di chuyển từ bờ biển lên tàu trong cuộc diễn tập ở căn cứ Lejeune, Bắc Carolina hôm 3/3. Ảnh: USMC

"Chúng tôi cần khoảng một tháng để làm Iran suy yếu hơn nữa bằng các cuộc tập kích, chiếm hòn đảo và đánh trúng điểm yếu của họ để lấy đó làm lá bài đàm phán", nguồn thạo tin tại Nhà Trắng nói với Axios.

Khi được hỏi liệu Mỹ có kế hoạch đổ quân lên đảo Kharg hay không, phát ngôn viên Nhà Trắng Karoline Leavitt không thừa nhận cũng không bác bỏ, mà cho biết Lầu Năm Góc có nhiệm vụ chuẩn bị để mang lại cho Tổng thống Trump nhiều lựa chọn nhất có thể. "Điều đó không có nghĩa Tổng thống đã đưa ra quyết định", bà Leavitt nói.

Ông Trump sau đó cũng úp mở về vấn đề này, trả lời rằng "có thể có, mà cũng có thể không" khi được hỏi về khả năng triển khai lực lượng tác chiến trên bộ tới Iran.

Nằm cách bờ biển Iran khoảng 24 km, đảo Kharg được gọi là "huyết mạch dầu mỏ" với Tehran do 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này được xử lý ở đây.

Iran từng được cho là đã triển khai khoảng 1.000 binh sĩ, trong đó có gần 250 thành viên tinh nhuệ của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), để làm nhiệm vụ canh giữ đảo Kharg. Hòn đảo này còn được bảo vệ bởi các hệ thống tên lửa đánh chặn và hơn 10 khẩu đội pháo phòng không.

Quân đội Mỹ gần đây tập kích hơn 90 mục tiêu quân sự trên khắp đảo Kharg, trong đó có các hệ thống phòng không, hầm chứa tên lửa và một căn cứ hải quân. Không rõ Iran còn bao nhiêu lực lượng chiến đấu trên hòn đảo, dù Tổng thống Trump tuyên bố đã "xóa sổ hoàn toàn mọi mục tiêu quân sự" tại đây.

Giới quan sát nhận định các cuộc tập kích trên có thể mở đường để lực lượng Mỹ đổ bộ lên hòn đảo từ phía tây nam và kiểm soát cầu cảng, cơ sở dầu mỏ và bể chứa nhiên liệu, đồng thời tránh khu dân cư nhỏ gần đường băng ở phía đông bắc.

Bên cạnh máy bay, thủy quân lục chiến Mỹ sẽ được triển khai từ tàu chiến lên đảo bằng Phương tiện Chiến đấu Đổ bộ (ACV), loại được trang bị pháo 30 mm cùng súng máy 12,7 mm, và tàu đổ bộ đệm khí.

Lực lượng máy bay đi cùng, trong đó có hàng chục chiếc F-35B trên chiến hạm Tripoli cùng Boxer, sẽ yểm trợ hỏa lực từ trên không. Ngoài ra, ba khu trục hạm lớp Arleigh Burke thuộc nhóm tác chiến tàu sân bay Abraham Lincoln hoạt động ở biển Arab gần đó có thể được triển khai để làm nhiệm vụ ngăn máy bay không người lái (UAV), rocket và tên lửa từ đất liền Iran tấn công lực lượng đổ bộ trên đảo.

Dù vậy, chỉ riêng việc tiếp cận hòn đảo cũng đã vô cùng nguy hiểm, do lực lượng đổ bộ sẽ phải di chuyển qua eo biển Hormuz, nơi có khả năng đã bị Iran rải thủy lôi. Điều này cũng khiến lực lượng Mỹ lọt vào tầm ngắm của tên lửa đạn đạo, diệt hạm và UAV, những vũ khí sẽ được phóng liên tục từ bờ biển vào hạm đội.

"Đây sẽ là mục tiêu béo bở đối với Iran. Nước này sẽ tung ra mọi thứ để tấn công", Phil Ingram, cựu đại tá tình báo quân đội Anh, cho hay.

Ingram nhận định Mỹ sẽ phải đối mặt với "trận chiến đẫm máu" nếu muốn tiếp cận và kiểm soát hoàn toàn hòn đảo. Ông cho rằng Washington cần chuẩn bị cho khả năng hứng chịu thiệt hại lớn trong trận chiến, trong đó số người thiệt mạng hoặc bị thương có thể chiếm tới 10-20% lực lượng đổ bộ.

Ngay cả khi đánh bại được lực lượng phòng thủ và chiếm hòn đảo, việc duy trì lực lượng bám trụ tại đây cũng là thách thức lớn, do đảo Kharg nằm trọn trong tầm bắn của tên lửa và UAV Iran. Binh sĩ tại đây cần được tiếp tế thường xuyên và các phương tiện làm nhiệm vụ này sẽ bị nhắm mục tiêu liên tục.

Theo Matthew Savill, giám đốc về khoa học quân sự tại Viện Nghiên cứu Quốc phòng Hoàng gia Anh (RUSI), Iran biết rõ "mọi thứ ở đâu" trên đảo Kharg, trong khi lực lượng Mỹ lại không có sẵn vị trí phòng thủ mà phải tìm cách ứng biến, vừa đào công sự vừa đề phòng khả năng bị đối phương tập kích.

"Bất kỳ ai có mặt ở hòn đảo đều sẽ trở thành thỏi nam châm tự nhiên hút đủ loại hỏa lực của Iran", ông cảnh báo.

Chiến sự giữa Israel - Mỹ với Iran đã bước sang tuần thứ tư mà chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, với hơn 2.000 người thiệt mạng cùng hàng loạt cơ sở hạ tầng năng lượng bị tàn phá, gây đảo lộn hoạt động cung ứng dầu khí toàn cầu. Tổng thống Trump cũng tuyên bố sẽ không sớm kết thúc chiến dịch, dù khẳng định đã đạt mọi mục tiêu đề ra ở Iran.

VietBF@sưu tập

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu lên án Iran vì vụ phóng tên lửa nhằm vào thành phố Arad (miền Nam Israel), khi ông đến thăm hiện trường vụ tấn công.

Trước đó, ngày 21/3, thành phố Arad đã hứng chịu một vụ tấn công bằng tên lửa khiến ít nhất 84 người bị thương, trong đó 10 người bị thương nặng. Ngoài ra, một thành phố khác của Israel là Dimona cũng đã bị tấn công bằng tên lửa đạn đạo.

Phát biểu trong chuyến thị sát ngày 22/3, Thủ tướng Israel Netanyahu chỉ trích cuộc tấn công một ngày trước đó của Iran vào các thành phố của Israel.

Ông cũng nói rằng, vụ phóng tên lửa của Iran vào căn cứ của Anh và Mỹ trên đảo Diego Garcia cho thấy “họ có thể tấn công xa hơn so với dự đoán trước đây”.

“Tôi đã cảnh báo liên tục. Giờ Iran có khả năng vươn đến châu Âu. Họ cũng đang ngăn chặn một tuyến đường hàng hải quốc tế, tuyến đường năng lượng, và đang cố gắng gây áp lực lên toàn thế giới”, ông Netanyahu nói thêm.



Sự xuất hiện của Thủ tướng Israel đã đập tan những đồn đoán về tình trạng sức khoẻ của ông.

Ngay sau cuộc tấn công ngày 21/3 của Iran, ông Netanyahu đã gọi đó là “một buổi tối rất khó khăn trong cuộc chiến của chúng ta”.

“Israel quyết tâm tiếp tục tấn công đối phương trên mọi mặt trận”, ông Netanyahu nói với Thị trưởng Arad.

Người phát ngôn quân đội - Effie Defrin - viết trên mạng xã hội X, rằng “hệ thống phòng không đã kích hoạt nhưng không đánh chặn được tên lửa Iran, chúng tôi sẽ điều tra vụ việc”.