Cuộc không kích nhằm vào cơ sở hạt nhân Natanz của Iran do Mỹ và Israel tiến hành đang đẩy căng thẳng tại Trung Đông lên một nấc thang mới, khi các mục tiêu hạt nhân – vốn được xem là “lằn ranh đỏ” – bị đưa vào danh sách tấn công trực tiếp, làm gia tăng nguy cơ xung đột vượt khỏi kiểm soát.

“Lằn ranh đỏ” bị xâm phạm

Theo Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran, tổ hợp làm giàu uranium Natanz – một trong những cơ sở hạt nhân trọng yếu của nước này – đã bị tấn công trong ngày 21/3 (giờ địa phương). Khu phức hợp này nằm tại miền trung Iran, cách thủ đô Tehran khoảng 220 km về phía đông nam, bao gồm cơ sở Shahid Ahmadi Roshan, đóng vai trò then chốt trong chương trình làm giàu uranium.

Giới chức Iran cho biết không ghi nhận rò rỉ phóng xạ và không có nguy cơ đối với người dân khu vực lân cận. Thông tin này cũng được Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận bước đầu, khi chưa phát hiện mức phóng xạ bất thường bên ngoài cơ sở.

Tuy nhiên, việc một cơ sở hạt nhân quy mô lớn bị tấn công đã làm dấy lên lo ngại sâu sắc trong cộng đồng quốc tế về nguy cơ xảy ra sự cố hạt nhân, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự đang leo thang. Tổng Giám đốc IAEA Rafael Grossi kêu gọi các bên “kiềm chế quân sự tối đa” nhằm tránh những hệ lụy khó lường.Theo Al Jazeera, các chuyên gia nhận định rằng cuộc tấn công không gây bất ngờ khi việc triệt tiêu năng lực hạt nhân của Iran từ lâu đã là mục tiêu chiến lược của Mỹ và Israel. Các ước tính cho thấy Iran hiện sở hữu khoảng 400 kg uranium được làm giàu ở mức cao – yếu tố khiến phương Tây lo ngại về khả năng phát triển vũ khí hạt nhân, dù Iran liên tục bác bỏ cáo buộc từ phương Tây về vấn đề này.

Đáng chú ý, Natanz từng bị tấn công trong leo thang căng thẳng Iran – Israel hồi tháng 6/2025 và tiếp tục bị đánh trúng trong giai đoạn đầu của chiến sự hiện nay.

Phản ứng trước diễn biến mới, Nga lên án vụ tấn công là “vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế”, cảnh báo nguy cơ bất ổn lan rộng. Trong khi đó, Nhà Trắng khẳng định mục tiêu cốt lõi của chiến dịch quân sự khởi động từ ngày 28/2 là ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vòng xoáy “ăn miếng trả miếng” và nguy cơ mở rộng phạm vi xung đột

Ngay sau vụ tấn công Natanz, Iran đã tiến hành các đợt phóng tên lửa nhằm vào miền nam Israel, đánh trúng thành phố Dimona – nơi đặt trung tâm nghiên cứu hạt nhân chủ chốt – và thành phố Arad lân cận.

Theo lực lượng cứu hộ Israel, hơn 100 người bị thương trong các vụ tấn công này. Riêng tại Arad ghi nhận ít nhất 88 người bị thương, trong đó 10 trường hợp nghiêm trọng. Tại Dimona, 39 người bị thương trong khi nhiều công trình dân cư bị phá hủy.

Quân đội Israel cho biết hệ thống phòng không đã được kích hoạt, song không thể đánh chặn toàn bộ tên lửa. Ít nhất hai tên lửa đạn đạo mang đầu đạn lớn đã đánh trúng mục tiêu trực tiếp, gây thiệt hại đáng kể.

IAEA cho biết chưa ghi nhận thiệt hại đối với Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Shimon Peres Negev tại Dimona, đồng thời không phát hiện mức phóng xạ bất thường.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu mô tả đây là một “đêm khó khăn”, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Theo truyền thông Iran, hơn 1.500 người đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, trong đó có hơn 200 trẻ em.

Giới phân tích nhận định xung đột hiện nay đang vận hành theo logic “ăn miếng trả miếng”, khi cả hai bên liên tục mở rộng phạm vi và cường độ tấn công. Ông Abas Aslani, chuyên gia tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược Trung Đông ở Tehran, cho rằng Iran đang tìm cách khôi phục khả năng răn đe bằng cách biến các tuyên bố thành hành động cụ thể.Theo ông, mục tiêu của Tehran không chỉ là gây sức ép để đạt được lệnh ngừng bắn, mà còn nhằm thiết lập một cơ chế an ninh dài hạn, trong đó các tín hiệu răn đe đủ mạnh để duy trì thế cân bằng chiến lược.

Một diễn biến đáng chú ý là việc Iran lần đầu sử dụng tên lửa tầm xa trong cuộc xung đột hiện nay. Theo phía Israel, hai tên lửa đạn đạo có tầm bắn khoảng 4.000 km đã được phóng về phía căn cứ quân sự Mỹ - Anh tại Diego Garcia ở Ấn Độ Dương.

Reuters đưa tin, Tổng tham mưu trưởng quân đội Israel Eyal Zamir cho rằng động thái này cho thấy phạm vi đe dọa đã vượt ra ngoài Trung Đông, với khả năng vươn tới các thủ đô châu Âu như Berlin, Paris hay Rome.

Nguồn tin từ Bộ Quốc phòng Anh cho biết vụ phóng diễn ra trước khi London chính thức cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống tên lửa của Iran.

Những diễn biến này cho thấy xung đột không còn giới hạn trong phạm vi khu vực, mà đang có nguy cơ lan rộng về mặt địa lý cũng như tính chất đối đầu.

Tối hậu thư của Mỹ

Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra tối hậu thư yêu cầu Iran mở hoàn toàn eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào hệ thống điện quốc gia.

Eo biển Hormuz là tuyến vận tải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Việc gián đoạn hoạt động tại đây đã khiến thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, với giá khí đốt tại châu Âu tăng vọt trong thời gian qua.

Theo các chuyên gia, nếu Mỹ thực hiện đe dọa tấn công hạ tầng điện của Iran, xung đột sẽ chuyển sang giai đoạn mới với mức độ ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống dân sự. Tehran đã cảnh báo sẽ đáp trả bằng cách nhắm vào toàn bộ hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và hệ thống cấp nước của Mỹ cùng các đồng minh trong khu vực.Trước đó, Iran đã tấn công cơ sở Ras Laffan của Qatar – một trong những trung tâm xử lý khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới – gây thiệt hại nghiêm trọng và làm gia tăng lo ngại về an ninh năng lượng toàn cầu.

Giới quan sát nhận định chính quyền Tổng thống Trump đang phát đi những tín hiệu thiếu nhất quán về mục tiêu chiến tranh. Từ việc đề cập khả năng “giảm leo thang”, Washington nhanh chóng chuyển sang lập trường cứng rắn với tối hậu thư và đe dọa tấn công hạ tầng dân sự.

Trong khi đó, Mỹ vẫn tiếp tục tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực, bao gồm triển khai lực lượng lính thủy đánh bộ và các phương tiện đổ bộ.

Diễn biến này cũng tạo ra sức ép chính trị trong nước đối với chính quyền Mỹ, khi giá năng lượng tăng cao có thể tác động tiêu cực đến nền kinh tế và đời sống người dân, đặc biệt trong bối cảnh cuộc bầu cử Quốc hội đang đến gần.

Bên cạnh đó, quan hệ giữa Mỹ và các đồng minh cũng xuất hiện những bất đồng. Một số quốc gia châu Âu tỏ ra thận trọng, chưa sẵn sàng tham gia các chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, do lo ngại nguy cơ bị cuốn vào một cuộc xung đột quy mô lớn.

Việc các bên liên tục mở rộng mục tiêu tấn công, từ cơ sở quân sự sang hạ tầng năng lượng và các địa điểm nhạy cảm như cơ sở hạt nhân, đang làm gia tăng đáng kể nguy cơ xảy ra một cuộc xung đột toàn diện tại Trung Đông.

Trong bối cảnh đó, các lời kêu gọi kiềm chế từ cộng đồng quốc tế, đặc biệt là IAEA, cho thấy mối lo ngại ngày càng lớn về khả năng xảy ra những sự cố nghiêm trọng, không chỉ trong lĩnh vực an ninh mà còn đối với môi trường và kinh tế toàn cầu.

Nếu không có các biện pháp hạ nhiệt kịp thời, vòng xoáy “ăn miếng trả miếng” hiện nay có thể tiếp tục đẩy khu vực vào một giai đoạn bất ổn sâu rộng, với những hệ lụy vượt xa phạm vi Trung Đông.

Tình trạng đóng cửa chính phủ một phần tại Mỹ đã dẫn đến tình trạng rất nhiều người phải xếp hàng chờ đợi tại các sân bay.
Các quan chức trong chính quyền của Tổng thống Donald Trump đưa ra cảnh báo rằng tuần tới có thể là thời điểm bước ngoặt khi các vấn đề về giao thông bắt đầu lan rộng và nghiêm trọng hơn.

Bộ trưởng Giao thông Vận tải Sean Duffy nhận định rằng những gì đang xảy ra hiện nay mới chỉ là khởi đầu. Ông dự báo các sân bay nhỏ có khả năng phải đóng cửa, tình trạng xếp hàng sẽ kéo dài và hoạt động vận tải hàng không gần như sẽ rơi vào trạng thái đình trệ hoàn toàn. Trong khi đó, Quốc hội Mỹ dự kiến sẽ bắt đầu kỳ nghỉ kéo dài hai tuần từ ngày 27/3 tới, điều này có thể khiến các nhà lập pháp vắng mặt tại Washington cho đến giữa tháng 4.
Nguyên nhân cốt lõi của vấn đề bắt nguồn từ việc đóng cửa Bộ An ninh Nội địa (DHS), một cơ quan chính phủ quy mô lớn bao gồm nhiều đơn vị trực thuộc như Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE), Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA) và Cơ quan An ninh Vận tải (TSA).
Các nhân viên của TSA đã phải làm việc mà không được trả lương kể từ ngày 14/2. Với mức lương trung bình khoảng 50.000 USD mỗi năm, những nhân viên này thường phải tìm kiếm nguồn thu nhập khác trong các đợt đóng cửa chính phủ. Theo giới chức Mỹ, tình trạng này đã khiến tỷ lệ nhân viên vắng mặt tăng vọt lên gấp 5 lần so với mức bình thường. Hệ quả là tại các trung tâm hàng không lớn, thời gian chờ đợi trong một số trường hợp đã lên tới 90 phút hoặc hơn, buộc các quan chức sân bay phải khuyến cáo hành khách có mặt trước giờ bay ít nhất 3 tiếng.
Chính quyền của Tổng thống Trump cảnh báo các tác động diện rộng có thể sắp xảy ra khi nhân viên TSA chuẩn bị đối mặt với một kỳ lương không được chi trả khác vào ngày 27/3 tới. Ông Adam Stahl, quản lý cấp cao của TSA cho biết, nếu tình hình tiếp diễn, cơ quan này có thể thực sự phải đóng cửa các sân bay và dự kiến thời gian chờ đợi kiểm tra an ninh có thể lên tới từ 3 đến 4 tiếng.
Tình trạng đóng cửa chính phủ một phần đã bước sang tuần thứ năm nhưng các nỗ lực tại Quốc hội Mỹ nhằm chấm dứt tình trạng bế tắc vẫn đạt được rất ít tiến triển. Các nhà lập pháp vẫn đang mâu thuẫn về phương thức thực thi chính sách nhập cư của Bộ An ninh Nội địa.

Theo AP, Robert S. Mueller III, cựu Giám đốc Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI), người đã chuyển đổi cơ quan thực thi pháp luật hàng đầu của quốc gia thành lực lượng có nhiệm vụ chống khủng bố sau các vụ tấn công ngày 11/9/2001, đã qua đời ở tuổi 81.

“Với nỗi buồn sâu sắc, chúng tôi xin thông báo rằng Bob (cựu Giám đốc FBI Robert Mueller) đã qua đời vào tối 20/3. Gia đình mong muốn được tôn trọng quyền riêng tư", gia đình ông cho biết trong một thông báo hôm 21/3.

Cựu Tổng thống George W. Bush, người đề cử ông Mueller trước đây, cho biết trong một tuyên bố rằng ông “vô cùng đau buồn” trước sự ra đi của cựu Giám đốc FBI Mueller và ca ngợi ông đã “cống hiến cả đời cho sự nghiệp phục vụ công” cũng như cải tổ sứ mệnh của FBI.Cựu Tổng thống Barack Obama gọi ông Mueller là “một trong những Giám đốc xuất sắc nhất trong lịch sử FBI” và đã cứu “không biết bao nhiêu sinh mạng” sau khi chuyển đổi cơ quan này.

Khi làm việc tại FBI, ông Mueller nhanh chóng tiến hành cải tổ sứ mệnh của cơ quan này để đáp ứng nhu cầu thực thi pháp luật của thế kỷ 21, bắt đầu nhiệm kỳ 12 năm chỉ một tuần trước các vụ tấn công ngày 11/9/2001 và phục vụ dưới thời các tổng thống của cả hai đảng.

Sự kiện chấn động ngày 11/9/2001 đã lập tức chuyển ưu tiên hàng đầu của FBI từ điều tra tội phạm trong nước sang ngăn chặn khủng bố.Sau đó, ông Mueller đảm nhận vai trò công tố viên đặc biệt trong cuộc điều tra của Bộ Tư pháp Mỹ về mối liên hệ giữa Nga và chiến dịch tranh cử tổng thống của ông Donald Trump. Cuối cùng, nhóm của ông không tìm thấy đủ bằng chứng về một âm mưu hình sự và không đưa ra quyết định truy tố về việc liệu ông Trump có cản trở công lý hay không.

Hình ảnh những con phố đổ nát, những ngôi mộ nhỏ, những gia đình ly tán và dòng người tản cư... phần nào cho thấy sự khốc liệt và hậu quả nặng nề của chiến tranh. Xung đột leo thang tại Trung Đông đang đẩy phụ nữ và trẻ em vào vòng xoáy đau thương, mất mát.

Những mất mát không thể gọi tên

Chiến tranh thường được mô tả bằng những con số thương vong hay bản đồ chiến sự, nhưng ẩn sau đó là những câu chuyện đau lòng mà nạn nhân chủ yếu là phụ nữ và trẻ em. Tại Trung Đông, nơi xung đột đang leo thang dữ dội, hình ảnh những ngôi mộ nhỏ, những gia đình ly tán và những dòng người tản cư đang phác họa một thực tế khốc liệt: Những người yếu thế nhất chính là những người chịu tổn thương sâu sắc nhất.Hình ảnh 165 ngôi mộ dành cho học sinh tiểu học thiệt mạng sau một vụ không kích tại thị trấn Minab, miền Nam Iran đã khiến dư luận quốc tế bàng hoàng. Phía sau những con số là sự tàn nhẫn của chiến tranh khi cướp đi sinh mạng của những đứa trẻ vô tội. Giữa lễ tang tập thể, tiếng khóc của những người mẹ vang lên xé lòng. Đây không chỉ là nỗi đau mà còn là sự phẫn uất của những gia đình mất con trong hoàn cảnh oan khuất.

Phụ nữ cũng trở thành nạn nhân trực tiếp của chiến tranh. Một vụ không kích tại nhà thi đấu ở Lamerd đã cướp đi sinh mạng của 20 nữ vận động viên bóng chuyền, những người đang tập luyện cho ước mơ của mình.Theo các báo cáo cập nhật, số người thiệt mạng tại Iran đã tăng nhanh, với ít nhất 787 người - theo thống kê chính thức và có thể lên tới 1.500 người - theo các tổ chức nhân quyền. Con số này cho thấy mức độ khốc liệt của chiến tranh, và rằng phụ nữ, trẻ em đều là những nạn nhân.

Cũng theo một thống kê, hơn 1.000 cuộc tấn công đã biến nhiều khu dân cư thành đống đổ nát. Khi trường học và sân tập thể thao, vốn là những không gian được coi là an toàn, giờ đây trở thành mục tiêu. Điều này phần nào cho thấy, ranh giới bảo vệ cuối cùng đối với trẻ em và phụ nữ dường như đã bị xóa nhòa.

Cuộc sống bị đẩy vào ngõ cụt

Nếu bom đạn cướp đi sinh mạng, thì khủng hoảng dân sinh đang âm thầm bào mòn cuộc sống của những người còn lại. Theo cảnh báo của Liên hợp quốc, hệ thống hạ tầng thiết yếu tại nhiều khu vực ở Trung Đông đang bị tê liệt, kéo theo tình trạng thiếu nước sạch và nhiên liệu trên diện rộng.Trong hoàn cảnh đó, phụ nữ và trẻ em tiếp tục phải gánh chịu những hậu quả nặng nề hơn ai hết. Khi hệ thống cấp nước không thể vận hành do thiếu nhiên liệu, họ buộc phải đi xa hơn để tìm nguồn nước thay thế. Điều này không chỉ tiêu tốn thời gian, công sức mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn trong bối cảnh chiến sự.

Nhiều chuyên gia nhân đạo cảnh báo rằng, việc thiếu nước sạch đang khiến trẻ em phải đối mặt với nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm như tiêu chảy và suy dinh dưỡng - những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong tại các khu vực xung đột. Trong khi đó, việc thiếu nhiên liệu khiến nhiều bệnh viện không thể vận hành thiết bị, làm gián đoạn hoạt động chăm sóc y tế, đặc biệt là đối với phụ nữ mang thai.

Giá nhiên liệu tăng cao kéo theo chi phí sinh hoạt leo thang, buộc nhiều gia đình phải cắt giảm chi tiêu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dinh dưỡng của trẻ em và làm gia tăng nguy cơ nghèo đói. Một số dự báo cho rằng, nếu xung đột kéo dài, hàng chục triệu người có thể rơi vào cảnh thiếu đói nghiêm trọng.

Trong bối cảnh xung đột leo thang , chiến tranh lan rộng, phụ nữ phải gánh trên vai nhiều trách nhiệm hơn, từ tìm kiếm nước, nấu ăn đến chăm sóc trẻ em, người già và người bệnh. Áp lực này không chỉ là gánh nặng thể chất mà còn là sức ép tinh thần kéo dài. Đối với trẻ em, hậu quả của chiến tranh không dừng ở hiện tại. Việc dinh dưỡng và gián đoạn học tập đang ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển thể chất và cơ hội tương lai.

Từ những ngôi mộ nhỏ đến hành trình tìm nước giữa chiến sự, phụ nữ và trẻ em đang phải đối mặt với một thực tế khắc nghiệt: Họ không chỉ là nạn nhân của bom đạn mà còn là những người gánh chịu hậu quả lâu dài của một cuộc chiến chưa có hồi kết.

Xung quanh việc sửa đổi Ba nguyên tắc chuyển giao vũ khí – khí tài quân sự của Nhật Bản ra nước ngoài theo hướng cho phép xuất khẩu vũ khí sát thương, trong dư luận và nội bộ chính giới nước này có một sự chia rẽ sâu sắc.
Theo kết quả cuộc điều tra dư luận tháng 3 của Hãng thông tấn Jiji Press, tỷ lệ ủng hộ việc sửa đổi Ba nguyên tắc chuyển giao vũ khí – khí tài quân sự của Nhật Bản ra nước ngoài chỉ dừng ở mức 27%, trong khi tỷ lệ phản đối lên tới 48,2%. Ngay trong nội bộ đảng cầm quyền Tự do Dân chủ Nhật Bản (LDP) cũng có sự chia rẽ với 39,2% ủng hộ và 37,2% phản đối.Đảng Duy tân (Ishin no Kai) cũng trong tình trạng tương tự khi vẫn tồn tại hai luồng ý kiến xung đột nhau về vấn đề này. Các đảng đối lập cũng không phải là ngoại lệ, khi vẫn có những ý kiến ủng hộ việc thúc đẩy xuất khẩu vũ khí – khí tài quân sự, bao gồm cả vũ khí sát thương. Sự ủng hộ này là một điều hiếm gặp mỗi khi các chính trị gia đối lập lên tiếng về các quyết sách của đảng cầm quyền.

Tuy nhiên, Chính phủ Nhật Bản vẫn quyết tâm thúc đẩy công nghiệp quốc phòng nhằm tăng cường xuất khẩu vũ khí.

Phát biểu tại Quốc hội, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro nói: “Trong bối cảnh các nước đang đẩy mạnh hình thức chiến tranh hỗn hợp (hybrid warfare) bao gồm cả thiết bị bay không người lái, chiến tranh thông tin, tác chiến mạng, không gian vũ trụ…, Nhật Bản phải có cách đối phó phù hợp. Từ quan điểm đó, cần đẩy mạnh đồng bộ nhiều biện pháp, trong đó có việc tăng cường công nghiệp quốc phòng, thông qua việc tận dụng mọi nguồn lực, kể cả các doanh nghiệp khởi nghiệp (start-up) và doanh nghiệp phi quốc phòng”.

Ngày 25/2 vừa qua, Ban nghiên cứu an ninh của LDP đã hoàn tất dự thảo đề xuất chuyển giao vũ khí – khí tài quân sự ra nước ngoài, trong đó kiến nghị cho phép Nhật Bản xuất khẩu cả vũ khí có khả năng sát thương. Đây là động thái nhằm “cởi trói” cho công nghiệp quốc phòng của nước này.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa tấn công các nhà máy điện của Iran nếu eo biển Hormuz không được mở trong 48 giờ.Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời đe dọa mới nhằm vào Iran.

“Nếu Iran không MỞ HOÀN TOÀN, KHÔNG ĐE DỌA, Eo biển Hormuz trong vòng 48 GIỜ kể từ thời điểm này, Mỹ sẽ tấn công và phá hủy hoàn toàn các NHÀ MÁY ĐIỆN của họ, bắt đầu từ nhà máy lớn nhất trước!”, ông Trump viết.

Eo biển Hormuz, nơi hẹp nhất chỉ khoảng 33km (21 dặm) giữa Iran và Oman, bình thường xử lý khoảng 20% nguồn cung dầu thô toàn cầu, khiến mọi gián đoạn tại đây đều có ý nghĩa lớn đối với hoạt động vận chuyển năng lượng toàn cầu.

Hai tuyến hàng hải của Eo biển Hormuz, mỗi tuyến chỉ rộng khoảng 3,2km (2 dặm), buộc những tàu chở dầu lớn nhất thế giới phải đi qua một trong những hành lang vận tải biển dễ dự đoán và dễ tổn thương nhất trong thương mại quốc tế.

Cuộc xung đột Trung Đông, bùng phát vào ngày 28/2 với các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, đã kích hoạt các đòn trả đũa của Iran trên khắp Vùng Vịnh, với ít nhất 23 tàu thương mại, bao gồm 10 tàu chở dầu báo cáo bị tấn công hoặc gặp sự cố.

Sự gián đoạn này, theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, đã khiến khoảng 20.000 thủy thủ bị mắc kẹt trên khoảng 3.200 tàu ở phía Tây qua Eo biển Hormuz.

Trước tình hình đó, vào ngày 19/3, sáu cường quốc quốc tế lớn, bao gồm Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản tuyên bố họ sẵn sàng “đóng góp vào những nỗ lực phù hợp để đảm bảo việc đi lại an toàn qua Eo biển Hormuz”.

Nhóm này, cũng bao gồm Italy và Hà Lan, cho biết trong một tuyên bố chung rằng họ hoan nghênh “cam kết của các quốc gia đang tham gia vào việc lập kế hoạch chuẩn bị”, đồng thời lên án “mạnh mẽ nhất các cuộc tấn công gần đây của Iran nhằm vào các tàu thương mại không vũ trang ở vùng Vịnh”.

Tuyên bố chung của sáu cường quốc nêu rõ:“Chúng tôi bày tỏ quan ngại sâu sắc về xung đột đang leo thang.

Tuyên bố kêu gọi: “Iran ngay lập tức chấm dứt các mối đe dọa, việc rải thủy lôi, các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa, cũng như những nỗ lực khác nhằm phong tỏa eo biển đối với hoạt động vận tải thương mại”.

Tuyên bố nhấn mạnh rằng “tự do hàng hải là một nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế”, đồng thời cảnh báo rằng hậu quả của sự gián đoạn này sẽ được cảm nhận trên toàn cầu, đặc biệt là đối với các nhóm dân cư dễ bị tổn thương.Trong một diễn biến khác, vào ngày 21/3, Quân đội Mỹ tuyên bố đã làm suy yếu đáng kể khả năng đe dọa hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz của Iran, sau khi thực hiện các cuộc không kích chính xác vào một cơ sở hạ tầng trọng yếu dọc bờ biển nước này hồi đầu tuần.

Trong một video phát trên nền tảng mạng xã hội X, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận quân đội nước này đã thả nhiều quả bom hạng nặng xuống một cơ sở ngầm của Iran.

Cơ sở này được cho là kho chứa các thiết bị quân sự quan trọng, bao gồm tên lửa hành trình chống hạm và các bệ phóng tên lửa di động.

Ngoài kho ngầm, quân đội Mỹ còn phá hủy nhiều trạm hỗ trợ tình báo và các trạm tiếp sóng radar tên lửa mà Iran sử dụng để giám sát hoạt động của tàu thuyền trên biển.

Phía quân đội Mỹ cho hay khả năng đe dọa tự do hàng hải trong và xung quanh Eo biển Hormuz của Iran đã bị suy yếu, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục nhắm mục tiêu vào các cơ sở này.

Hãng hàng không quốc gia Royal Air Maroc đang tiến hành các cuộc đàm phán với một số hãng hàng không lớn ở Trung Đông để thuê dài hạn hoặc mua lại các máy bay đang tạm thời không thể khai thác.Hãng hàng không quốc gia Royal Air Maroc đang tiến hành các cuộc đàm phán với một số hãng hàng không lớn ở Trung Đông như Qatar Airways và Emirates để thuê dài hạn hoặc mua lại các máy bay đang tạm thời không thể khai thác do xung đột ở khu vực này.

Theo các nguồn tin trong ngành hàng không, hai bên còn đàm phán việc tiếp nhận trực tiếp các đơn hàng từ các hãng chế tạo máy bay.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh Royal Air Maroc gặp khó khăn trong việc nhận máy bay mới theo kế hoạch mở rộng đội bay từ khoảng 50 chiếc hiện nay lên 200 chiếc vào năm 2037.

Các nhà sản xuất lớn như Boeing và Airbus đang bị quá tải đơn hàng và thời gian giao máy bay có thể kéo dài tới sau năm 2029 do gián đoạn chuỗi cung ứng phụ tùng và thiết bị.

Nguồn tin cho biết, hãng hàng không Maroc đặc biệt quan tâm tới dòng máy bay thân rộng Boeing 787 Dreamliner – loại máy bay chủ lực cho các chuyến bay đường dài.

Trước đó, Qatar Airways đã đặt mua khoảng 130 chiếc Dreamliner của Boeing, trong khi Emirates cũng có nhiều đơn đặt hàng đối với mẫu máy bay này.

Trong khi Maroc tìm cách tăng cường đội bay, ngành hàng không tại các nước vùng Vịnh đang đối mặt với giai đoạn suy giảm do chiến tranh. Tình hình bất ổn khiến hoạt động bay của nhiều hãng trong khu vực giảm đáng kể và buộc các hãng này phải xem xét lại kế hoạch mở rộng đội bay.

Qatar Airways mới đây đã phải đưa một phần đội bay tới các kho bãi ở khu vực khác, trong đó có sân bay Teruel ở Tây Ban Nha, nhằm tránh "bom rơi đạn lạc" và để giảm chi phi vận hành.

Thông qua các cuộc đàm phán này, Royal Air Maroc kỳ vọng tận dụng vị trí địa lý của Maroc nằm ngoài khu vực xung đột để phát triển Casablanca thành trung tâm trung chuyển quốc tế.

Hãng đặt mục tiêu bổ sung ít nhất 15 máy bay trước cuối năm nay nhằm hỗ trợ ngành du lịch và chuẩn bị cho các sự kiện thể thao quốc tế lớn sắp diễn ra./.

Ngày 21/3, quân đội Iran cảnh báo sẽ trả đũa bằng việc tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối trong khu vực.Ngày 21/3, quân đội Iran cảnh báo sẽ trả đũa bằng việc tấn công vào các cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối trong khu vực nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị tấn công. Trong khi đó, lực lượng Israel thông báo đang tiến hành tấn công vào các mục tiêu Iran ở trung tâm Tehran.

Hãng thông tấn Fars đăng tuyên bố của Bộ Chỉ huy tác chiến, thuộc quân đội Iran, nêu rõ: "Nếu cơ sở hạ tầng nhiên liệu và năng lượng của Iran bị xâm phạm, tất cả cơ sở hạ tầng năng lượng, công nghệ thông tin và khử muối thuộc về Mỹ trong khu vực sẽ bị nhắm mục tiêu".

Lời cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump dọa "phá hủy" các nhà máy điện ở Iran nếu eo biển Hormuz không được mở cửa trở lại nhanh chóng. Ông Trump đặt ra thời hạn 48 giờ cho Iran để mở lại tuyến đường quan trọng ở Vịnh Persian cho giao thông hàng hải.

Quân đội Israel cũng cho biết đã phát động một loạt các cuộc tấn công vào Tehran vào sáng sớm 22/3, vài giờ sau khi tên lửa của Iran bắn trúng hai thành phố ở miền Nam Israel.

Theo phóng viên TTXVN tại vùng Vịnh, cùng ngày, Iran đã rút lại cảnh báo kêu gọi người dân tại Doha (Qatar) sơ tán sau khi tuyên bố khu vực này là “mục tiêu hợp pháp” do có sự hiện diện của lực lượng Mỹ.

Trước đó, Iran đã kêu gọi người dân và cư dân tại Doha rời khỏi khu vực “càng sớm càng tốt”, cho rằng nơi đây trở thành mục tiêu do có các lợi ích và lực lượng của Mỹ, cũng như hoạt động truyền thông bị cáo buộc “kích động chống Iran”.

Trong một diễn biến khác, ngày 21/3, Bộ Ngoại giao Saudi Arabia (Arập Xêút) thông báo Tùy viên An ninh cùng trợ lý của người này, và 3 nhân viên khác thuộc Đại sứ quán Iran tại Saudi Arabia, phải rời khỏi nước này trong vòng 24 giờ.

Theo Bộ Quốc phòng Saudi Arabia, 3 tên lửa đạn đạo đã được phát hiện xung quanh thủ đô Riyadh ngày 22/3. Người phát ngôn của bộ trên cho biết: "Một tên lửa đã bị đánh chặn, trong khi hai tên lửa còn lại rơi xuống khu vực không có người ở”. Bộ trên cho biết thêm 5 thiết bị bay không người lái cũng đã bị đánh chặn kể từ nửa đêm 21/3.

Cùng ngày, Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) cho biết đã đánh chặn và đáp trả 3 cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo và 8 máy bay không người lái. Trong khi đó, quân đội Jordan cho biết kể từ khi xung đột bùng phát, đã có 240 tên lửa và máy bay không người lái được phóng vào lãnh thổ nước này, khiến 24 người bị thương.Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Israel cảnh báo các tên lửa mang đầu đạn chùm do Iran sử dụng có thể xuyên qua các phòng trú ẩn kiên cố, gây nguy cơ lớn đối với dân thường.

Một quan chức Bộ Tư lệnh Mặt trận nội địa Israel, loại tên lửa này không bay theo quỹ đạo vòng cung như tên lửa đạn đạo thông thường mà lao xuống theo góc gần như thẳng đứng, có thể xuyên qua ít nhất một lớp mái và thậm chí đe dọa các phòng an toàn trong nhà ở.

Quan chức này nhấn mạnh không nên đánh giá thấp mức độ nguy hiểm của loại vũ khí trên, do khả năng gây thiệt hại trên diện rộng với nhiều điểm rơi khác nhau, kể cả trong trường hợp không ghi nhận thương vong ngay lập tức.

Quân đội Israel đang xem xét điều chỉnh chính sách cảnh báo, khi hệ thống hiện tại áp dụng thời gian trú ẩn cố định theo khu vực, chưa phản ánh đầy đủ thực tế diễn biến các vụ tấn công.

Giới chức Israel cho biết có thể sớm cập nhật hệ thống cảnh báo trong những ngày tới, đồng thời khuyến nghị tăng cường xây dựng các phòng trú ẩn gần khu dân cư nhằm bảo đảm an toàn cho người dân.

Ngày 21/3, các bộ trưởng ngoại giao Nhóm các nước công nghiệp phát triển (G7) và Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố chung hối thúc Iran chấm dứt “ngay lập tức và vô điều kiện” những cuộc tấn công nhằm vào các đồng minh ở Trung Đông.Trong tuyên bố, Ngoại trưởng các nước Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Italy, Nhật Bản, Canada cùng Đại diện cấp cao EU phụ trách chính sách an ninh và đối ngoại Kaja Kallas nêu rõ: “Chúng tôi kêu gọi chính quyền Iran chấm dứt ngay lập tức và vô điều kiện mọi cuộc tấn công”. Tuyên bố chung của G7 và EU bày tỏ lập trường ủng hộ các đối tác trong khu vực trước các cuộc tấn công của các lực lượng Iran.

Cùng ngày, truyền thông Anh đưa tin một tàu ngầm hạt nhân của Hải quân Hoàng gia đang có mặt tại khu vực phía Bắc biển Arập, có khả năng triển khai tấn công bằng tên lửa hành trình nhằm vào Iran.Tàu ngầm HMS Anson được trang bị tên lửa hành trình tấn công mặt đất Tomahawk Block IV và ngư lôi hạng nặng Spearfish. Tờ Daily Mail dẫn các nguồn tin quân sự cho biết, nếu được Thủ tướng Anh cho phép, tàu HMS Anson sẽ được lệnh khai hỏa, nổi gần lên mặt nước và triển khai 4 tên lửa.

Hôm 20/3, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã đồng ý cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ của nước này để thực hiện “các chiến dịch phá hủy các điểm phóng tên lửa và các cơ sở được dùng để tấn công tàu thuyền qua eo biển Hormuz”. Trước đó, London chỉ cho lực lượng Mỹ sử dụng căn cứ cho mục đích phòng thủ, ngăn chặn tên lửa Iran gây đe dọa cho nhân mạng hoặc tài sản. Tuy nhiên, chính phủ Anh cũng tái khẳng định cam kết “không lún sâu vào xung đột đang lan rộng”.

Trong diễn biến có liên quan, ngày 22/3, Ngoại trưởng Nhật Bản Toshimitsu Motegi để ngỏ khả năng Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản được triển khai làm nhiệm vụ rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz, với điều kiện Israel-Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.

Trước đó, trong cuộc hội đàm với Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng nhân chuyến công du Mỹ, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã nhấn mạnh yêu cầu cần sớm hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông. Bà Takaichi phản đối các cuộc tấn công của Iran vào các nước khác trong khu vực cũng như việc đóng cửa eo biển Hormuz.

Trước lời đề nghị của Tổng thống Trump về việc Nhật Bản giúp đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền di chuyển trên tuyến đường thủy quan trọng này, nữ Thủ tướng Nhật Bản cho biết sẽ xem xét các hành động Tokyo có thể và không thể làm trong khuôn khổ luật pháp nước này.