Theo dữ liệu chính thức từ Bộ Quốc phòng Nga, liên lạc với máy bay bị mất vào khoảng 6 giờ chiều (giờ địa phương) trong một "chuyến bay thường lệ" trên bán đảo Crimea.

Trên máy bay có 23 hành khách và 6 thành viên phi hành đoàn, tất cả đều được cho là đã thiệt mạng.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết, "không có dấu hiệu va chạm bên ngoài nào trên máy bay", ngụ ý máy bay không bị Ukraine bắn hạ.

Hãng thông tấn TASS dẫn lời một nguồn tin cho biết, máy bay đã đâm vào một ngọn núi. RIA Novosti đưa tin, dữ liệu sơ bộ cho thấy máy bay có thể đã gặp sự cố kỹ thuật.

Ngay sau khi tín hiệu radar biến mất, các đội tìm kiếm và cứu hộ đã được điều động đến hiện trường nghi ngờ máy bay rơi, để tiến hành một chiến dịch phức tạp, nhằm xác định vị trí mảnh vỡ và số phận của những người trên máy bay.

Thật không may, các chuyên gia đến hiện trường đã xác nhận nỗi lo sợ tồi tệ nhất của họ: Không tìm thấy người sống sót nào sau vụ rơi máy bay.

Cuộc điều tra hiện đang xem xét sự cố kỹ thuật trong hệ thống của máy bay là giả thuyết chính, có thể dẫn đến mất kiểm soát ngay lập tức hoặc phá hủy các bộ phận quan trọng trong khi bay.

Tình trạng của máy bay, điều kiện thời tiết tại khu vực xảy ra tai nạn và hành động của phi hành đoàn trong những phút cuối cùng trước thảm kịch sẽ là đối tượng của một cuộc điều tra kỹ lưỡng bởi một ủy ban chuyên trách.

An-26 là máy bay phản lực cánh quạt hai động cơ, có khả năng vận chuyển tối đa 40 binh sĩ. Máy bay được thiết kế để triển khai lính dù cũng như sơ tán người bị thương.

Theo RT

Iran tuyên bố tấn công nơi tập trung 200 chỉ huy và sĩ quan Mỹ

Hãng truyền hình Press TV (Iran) đưa tin, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã nhắm mục tiêu vào một địa điểm được các chỉ huy của Hạm đội 5 Mỹ sử dụng tại Bahrain, trong khuôn khổ làn sóng tấn công mới thuộc chiến dịch “Lời hứa chân thật 4” (Operation True Promise 4).

Trong tuyên bố công bố hôm thứ Hai, IRGC nói lực lượng hải quân nước này đã tiến hành các đòn đánh nhanh, phá hủy 4 điểm tập trung và cơ sở liên quan tới Mỹ và Israel trong làn sóng thứ 87 của chiến dịch.

Theo tuyên bố này, trong một chiến dịch phối hợp, các đơn vị tình báo và tác chiến Iran đã sử dụng tên lửa chính xác để phá hủy một trung tâm chỉ huy - kiểm soát của quân đội Mỹ đặt bên ngoài căn cứ không quân Al Minhad, thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất. IRGC cho rằng hơn 200 chỉ huy và sĩ quan Mỹ cấp trung có mặt tại địa điểm này.

Ở một hướng tấn công khác, máy bay không người lái của IRGC được cho là đã đánh trúng khu vực bên ngoài khu phức hợp chính của Hạm đội 5 Mỹ tại Bahrain, nơi các chỉ huy đang tiến hành một cuộc họp.

Tuyên bố cũng đề cập việc một tàu container thuộc sở hữu Israel, mang tên Express Room, đã bị lực lượng tên lửa hải quân của IRGC tấn công. Ngoài ra, Iran còn nói đã nhắm vào các hệ thống radar cảnh báo sớm phục vụ dẫn đường cho tiêm kích F-16, được triển khai bên ngoài một căn cứ của Mỹ tại Saudi Arabia.

IRGC khẳng định chiến dịch này được thực hiện nhằm tưởng niệm Chuẩn Đô đốc Alireza Tangsiri, người mà Tehran nói đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Theo tờ Times of Israel, diễn biến trên xảy ra trong bối cảnh Bahrain - nơi đặt trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ - liên tục hứng chịu các đòn tấn công dữ dội từ phía Iran nhằm vào cả căn cứ quân sự lẫn các cơ sở dầu khí.

Hình ảnh vệ tinh do Planet Labs công bố ngày 1/3 cho thấy một tòa nhà lớn tại căn cứ đã bị phá hủy, cùng với hai mái vòm radar (radome) - cấu trúc dạng vòm dùng để che chắn ăng-ten radar - nhiều khả năng bị đánh trúng bởi tên lửa và UAV của Iran. Một bức ảnh chụp ngày 6/3 sau đó tiếp tục ghi nhận thêm một tòa nhà khác bị hư hại.

Tuyên bố chưa từng có tiền lệ

Không dừng ở các mục tiêu quân sự truyền thống, Tehran sau đó còn phát đi một tín hiệu răn đe mạnh hơn, cho thấy phạm vi đối đầu có thể được mở rộng sang cả hạ tầng công nghệ và dân sự.

CNN, dẫn nguồn từ hãng thông tấn bán chính thức Fars, cho biết IRGC đã đưa ra một tuyên bố mang tính chưa từng có, qua đó hé lộ một học thuyết trả đũa mới. Theo nội dung này, nếu các lãnh đạo của Iran tiếp tục bị sát hại, Tehran sẽ đáp trả bằng cách tấn công vào các doanh nghiệp công nghệ và quốc phòng của Mỹ.

Động thái này đồng nghĩa với việc IRGC đã mở rộng phạm vi mục tiêu, coi một số cơ sở hạ tầng dân sự là những mục tiêu có thể bị tấn công một cách “chính đáng”.

Cũng theo nguồn tin, ngày 31/3, IRGC đã phát đi cảnh báo nhắm tới 18 tập đoàn lớn của Mỹ, chủ yếu trong lĩnh vực công nghệ, cho rằng các văn phòng và tài sản của họ tại Trung Đông có thể trở thành mục tiêu, với cáo buộc những công ty này đã hỗ trợ hoạt động của Mỹ và Israel bên trong Iran.

Danh sách này được mô tả như phần lõi trong sức mạnh công nghệ và kinh tế của Mỹ, bao gồm các doanh nghiệp chủ chốt trong lĩnh vực công nghệ thông tin, điện toán đám mây, cũng như những tập đoàn hoạt động ở ranh giới giữa công nghệ, quốc phòng và tài chính.

Phạm vi đe dọa không chỉ dừng ở trụ sở chính, mà còn mở rộng tới các cơ sở hạ tầng vật lý tại Trung Đông như văn phòng, trung tâm dữ liệu và cơ sở nghiên cứu đặt tại Dubai, Abu Dhabi, Doha, Riyadh và Tel Aviv.

Nếu IRGC thực sự triển khai dù chỉ một phần các cảnh báo này, hệ quả có thể lan rộng trên quy mô toàn cầu.

B-52 tham chiến

Trong lúc Iran liên tiếp phát đi các thông điệp đáp trả cứng rắn, Mỹ cũng tiếp tục nâng mức độ can dự quân sự tại Trung Đông.

Lầu Năm Góc ngày 31/3 xác nhận đã đưa máy bay ném bom chiến lược B-52 vào tham gia chiến dịch quân sự tại Iran, đồng thời điều động thêm một tàu sân bay tới Trung Đông, nâng tổng số tàu sân bay Mỹ tại khu vực lên ba chiếc.

Phát biểu tại cuộc họp báo, Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, nói các lực lượng Mỹ đã bắt đầu thực hiện các phi vụ ném bom B-52 trực tiếp trên lãnh thổ Iran.

Theo ông, trong vòng 30 ngày qua, quân đội Mỹ đã tiến hành hơn 11.000 cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu khác nhau. Trong bối cảnh ưu thế trên không ngày càng được củng cố, Washington cũng đã triển khai những nhiệm vụ ném bom bằng B-52 đầu tiên trên đất liền Iran.

Tướng Dan Caine nhấn mạnh trọng tâm chiến dịch hiện nay là cắt đứt và phá hủy các mạng lưới hậu cần, tiếp tế phục vụ cho chương trình tên lửa, máy bay không người lái và đóng tàu hải quân của Iran.

Báo New York Times nhận định việc đưa B-52 vào chiến trường cho thấy quân đội Mỹ tin rằng phần lớn năng lực phòng không của Iran nhằm chống lại loại máy bay này đã bị vô hiệu hóa. Đây là chi tiết đáng chú ý về mặt chiến thuật, bởi B-52 vốn được xem là khá dễ tổn thương trước các hệ thống phòng không.
Nga lập tức có động thái khi Ukraine định can thiệp vào tình hình Iran?

Trong lúc Mỹ và Iran cùng nâng mức độ đối đầu, cuộc khủng hoảng cũng bắt đầu lan rộng ra ngoài khu vực chiến sự trực tiếp, kéo theo những tính toán mới từ Ukraine.

Ngày 30/3, Tổng thống Volodymyr Zelensky đề cập khả năng triển khai xuồng không người lái tại eo biển Hormuz, trong bối cảnh xung đột khu vực đang gây gián đoạn vận tải hàng hải toàn cầu.

Theo ông, đây có thể là một phần trong các thỏa thuận hợp tác với các quốc gia Trung Đông. Nhà lãnh đạo Ukraine nhấn mạnh đây là vấn đề cấp bách, khi các đối tác “có thể tin tưởng vào kinh nghiệm của Ukraine” trong việc bảo vệ hành lang hàng hải.

Ông Zelensky cũng dẫn lại kinh nghiệm duy trì tuyến vận tải Biển Đen, cho rằng mô hình này có thể được áp dụng ở các khu vực khác như Hormuz, dù Mỹ vẫn giữ vai trò chính trong việc xử lý tình hình tại đây.

Động thái này diễn ra khi eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% sản lượng dầu toàn cầu - đang chịu tác động mạnh từ xung đột, kéo theo biến động giá năng lượng và rủi ro chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh đó, truyền thông Ukraine đồng thời đưa ra cảnh báo về một kịch bản được gọi là “Thiên nga đen của ông Putin”, tập trung vào các khu vực Sumy và Kharkiv - những điểm nóng nhạy cảm trên mặt trận phía Bắc.

Theo các nguồn tin này, đây là những khu vực có ý nghĩa chiến lược đặc biệt, nơi lực lượng Ukraine đang tìm cách làm chậm bước tiến của Nga dù phải chịu tổn thất đáng kể.

Đài TST (Nga) cho biết, khái niệm “Thiên nga đen” được dùng để chỉ khả năng xuất hiện một diễn biến bất ngờ có thể làm thay đổi cục diện chiến trường. Một số kịch bản được nhắc tới gồm đàm phán bế tắc và khả năng Nga phải lựa chọn giữa tổng động viên hoặc đóng băng chiến tuyến.

Hiện Moscow chưa đưa ra bình luận nào về thông tin từ phía truyền thông Ukraine.

Tờ Economic Times (Ấn Độ) ngày 31/3 đưa tin, tín hiệu rõ ràng đầu tiên cho thấy cuộc xung đột này đang đóng vai trò là bãi thử nghiệm cho các loại vũ khí thế hệ mới đến từ một cuộc tấn công tên lửa. Khi Mỹ sử dụng tên lửa tấn công chính xác (PrSM) trong giai đoạn mở đầu của cuộc xung đột với Iran, đó là màn ra mắt chiến đấu của một hệ thống vũ khí vừa mới hoàn thành thử nghiệm nguyên mẫu, và hiệu suất của nó hiện đang được các nhà hoạch định và phân tích quân sự đánh giá trong thời gian thực.

Sự xuất hiện tại Iran của tên lửa tấn công chính xác (PrSM) do Mỹ sản xuất đã lặng lẽ đánh dấu một bước ngoặt trong cuộc xung đột đang diễn ra. Ảnh: Times Now News
PrSM: Một loại tên lửa mới đang được kiểm chứng trong thực tế

Theo một báo cáo gần đây trên tờ New York Times, tên lửa PrSM mới chỉ hoàn thành thử nghiệm nguyên mẫu vào năm 2025, điều này cho thấy quá trình chuyển đổi nhanh chóng của nó sang sử dụng trên tiền tuyến diễn ra vô cùng thuận lợi.

Ngày 1/3, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) đã công bố đoạn video cho thấy tên lửa được phóng trong vòng 24 giờ đầu tiên của cuộc xung đột.

Vài ngày sau, Đô đốc Brad Cooper - chỉ huy CENTCOM - xác nhận rằng nó đã được sử dụng trong tác chiến lần đầu tiên, nhấn mạnh tốc độ chuyển đổi nhanh chóng của hệ thống từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai hoạt động.

Tên lửa PrSM được thiết kế để thay thế tên lửa thế hệ cũ ATACMS, có tầm bắn xa hơn, độ chính xác cao hơn và khả năng hoạt động trong môi trường tranh chấp cao. PrSM được phóng từ các bệ phóng HIMARS và MLRS hiện có, cho phép tích hợp vào các hệ thống pháo binh hiện tại của Mỹ mà không cần cơ sở hạ tầng hoàn toàn mới. Khả năng tương thích này là một phần quan trọng trong triết lý thiết kế của PrSM - một tên lửa thế hệ tiếp theo phù hợp với chiến trường đã được kết nối mạng.

Chi phí và quy mô cũng là một phần của câu chuyện. Mặc dù các con số chính xác trên mỗi đơn vị vũ khí không phải lúc nào cũng được công bố, nhưng các tài liệu về kế hoạch quốc phòng của Mỹ luôn mô tả PrSM là một vũ khí chính xác có giá trị cao, nhằm mục đích tấn công các mục tiêu quan trọng chứ không phải sử dụng đại trà. Vai trò của nó là tấn công các trung tâm chỉ huy, các địa điểm phóng tên lửa và cơ sở hạ tầng kiên cố sâu bên trong lãnh thổ địch.

Điều khiến màn ra mắt của PrSM trong cuộc xung đột với Iran này trở nên đặc biệt quan trọng không chỉ là khả năng mà còn là sự không chắc chắn xung quanh hiệu suất của nó. Như New York Times đã đưa tin, một cuộc tấn công bằng tên lửa PrSM ở Lamerd, Iran, đã nhắm vào các địa điểm như trường học và nhà thi đấu thể thao gần một khu phức hợp quân sự của Iran. Các nhà phân tích và quan chức Mỹ vẫn chưa đưa ra kết luận rõ ràng về lý do tại sao.

New York Times lưu ý rằng “vì vũ khí này còn quá mới, nên khó đánh giá liệu các cuộc tấn công bằng PrSM… là cố ý, xuất phát từ lỗi thiết kế hoặc khiếm khuyết sản xuất, hay là kết quả của việc lựa chọn mục tiêu không phù hợp”. Tờ báo này cũng nhấn mạnh rằng các công trình dân sự đã được di dời khỏi cơ sở của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) gần đó tối thiểu đã 15 năm.

Economic Times nhận định, sự mơ hồ này là cốt lõi của ý tưởng thử nghiệm tác chiến. Một vũ khí có thể hoạt động tốt trong các cuộc thử nghiệm được kiểm soát nhưng lại bộc lộ những vấn đề không lường trước được khi tiếp xúc với sự phức tạp của hoạt động tác chiến thực tế. PrSM hiện đang trải qua quá trình đó trước sự chứng kiến của công chúng.

Xung đột Mỹ-Iran ra sao sau 1 tháng?

Ngày 28.2.2026, Mỹ và Israel đã phát động một cuộc tấn công quy mô lớn vào nước Cộng hoà Hồi giáo Iran. Đây là cuộc xung đột lớn nhất với sự tham gia của Mỹ tại Trung Đông từ nhiều thập kỷ nay.

Mỹ và Israel đề ra mục tiêu đánh nhanh thắng nhanh nhằm phá hủy sức mạnh quân sự của Iran, đặc biệt là các cơ sở hạt nhân, kho tên lửa và máy bay không người lái, đồng thời hứa hẹn đem lại sự thịnh vượng và an ninh cho khu vực Trung Đông.

Tuy nhiên, 1 tháng trôi qua, Mỹ và Israel với sức mạnh vượt trội không những không thực hiện được các mục tiêu của mình mà còn vấp phải sự kháng cự mạnh mẽ của Iran.

Lần đầu tiên tất cả 28 căn cứ quân sự của Mỹ tại Trung Đông, 2 tàu sân bay USS Gerald Ford và USS Abraham Lincoln bị Iran tấn công. Lần đầu tiên kể từ khi thành lập nhà nước năm 1948 đến nay, toàn bộ lãnh thổ Israel, kể cả thủ đô Tel Aviv và các thành phố lớn, được coi là bất khả xâm phạm, bị tên lửa và máy bay không người lái của Iran tấn công, gây ra tổn thất nặng nề.

Trong vòng một tháng, theo con số của Mỹ, mỗi ngày Washington đã phải chi phí hơn một tỷ đô la cho cuộc chiến, 13 binh sĩ thiệt mạng và hơn 400 binh sĩ bị thương. Trên thực tế, con số này còn cao hơn nhiều. Nhiều nguồn tin khác cho rằng Mỹ đã chi cho cuộc chiến này khoảng 40 tỷ đô la, còn Israel là 16 tỷ đô la. Tổng thống Trump đã phải yêu cầu Quốc hội chi thêm 200 tỷ đô la để duy trì cuộc chiến.

Đất nước Iran bị tàn phá nặng nề. Tuy nhiên, mặc dù các cuộc không kích của Mỹ và Israel đã loại bỏ nhiều nhà lãnh đạo cấp cao của Iran, trong đó có Đại giáo chủ Ali Khamenei, sự bất ổn nội bộ ở Cộng hòa Hồi giáo đã không xảy ra. Chính quyền Iran vẫn đứng vững, không sụp đổ, vẫn kiểm soát được tình hình. Không có dấu hiệu bất đồng nào trong giới lãnh đạo về cuộc chiến cũng như giải pháp ngoại giao.

Xung đột không còn bó hẹp giữa Mỹ, Israel và Iran nữa mà nó đã lan rộng ra toàn khu vực khi Iran tấn công các nước vùng Vịnh, nơi đặt các căn cứ quân sự của Mỹ. Các phong trào nằm trong "Trục kháng chiến" do Iran lãnh đạo gồm Hezbollah ở Lebanon, Houthi ở Yemen đã tham chiến, nã tên lửa vào Israel; các tổ chức Hồi giáo ở Iraq bắn vào Đại sứ quán Mỹ ở Baghdad.

Tác động của xung đột

Cuộc xung đột đã gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu ở quy mô chưa từng thấy trong nhiều thập kỷ.

Vùng Vịnh nắm giữ trữ lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên lớn nhất thế giới với trữ lượng 860 tỷ thùng dầu, 88 nghìn tỷ m³ khí đốt, chiếm một phần đáng kể trong xuất khẩu năng lượng toàn cầu. Các quốc gia chủ chốt bao gồm Ả Rập Saudi, Iran, Qatar, Kuwait và các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Các nước này cung cấp 26,6 % nhu cầu thế giới về dầu mỏ và 20% khí hóa lỏng LNG.

Việc phong tỏa eo biển Hormuz, nơi 20% lượng dầu và khí đốt thế giới đi qua, làm đứt chuỗi cung ứng năng lượng lớn nhất lịch sử từ các nước vùng Vịnh, đã dẫn đến cú sốc về năng lượng, giá dầu và LNG tăng mạnh. Điều này làm trầm trọng thêm lạm phát, tăng chi phí logistics và gây bất ổn thị trường tài chính. Các chuyên gia kinh tế cho rằng sự thiếu hụt nguồn cung tương đương với các cuộc khủng hoảng của những năm 1970.

“Tia hy vọng” giữa vòng xoáy leo thang và các kịch bản nếu đàm phán Mỹ-Iran thất bại - Ảnh 1.

Cuộc chiến làm giá dầu tăng vọt từ 75 lên 120 đô la một thùng. Giá khí đốt tăng 77%. Các chuyên gia cảnh báo giá có thể chạm mốc 200 đô la/thùng nếu chiến sự kéo dài. Người đứng đầu cơ quan năng lượng quốc tế IEA, Fatih Birol, gọi tình hình này là thách thức lớn nhất đối với an ninh năng lượng trong lịch sử.

Giá phân bón, đặc biệt là ure, tăng 34% do các nhà máy LNG tại khu vực ngừng hoạt động, đe dọa đối với vụ mùa thu hoạch 2026-2027, ảnh hưởng tới an ninh lương thực tại các quốc gia nghèo.

Những nước bị ảnh hưởng nhiều nhất là hầu hết các nước châu Âu và Á, đặc biệt là Hàn Quốc, Đài Loan, Nhật Bản, Ấn Độ, Trung Quốc và Pakistan - những nước nhập khẩu năng lượng lớn nhất.

Thị trường chứng khoán toàn cầu sụt giảm, lợi suất trái phiếu biến động mạnh. Trong 4 ngày đầu tiên của cuộc chiến, thị trường chứng khoán thế giới đã mất khoảng 3,2 nghìn tỷ đô la vốn hóa. Các ngân hàng trung ương đã phải cắt giảm lãi suất để đối phó với lạm phát.

Các nước trong Tổ chức Hợp tác Kinh tế và Phát triển (OECD) đã phải điều chỉnh dự báo tỷ lệ tăng trưởng GDP toàn cầu từ 3,2% xuống 2,9% vào năm 2026. Tốc độ tăng trưởng GDP của Mỹ dự báo giảm từ 2% năm 2025 xuống còn 1,7% năm 2026.

Kế hoạch 15 điểm của Tổng thống Trump

Ngày 23.3.2026, ông Trump đã đưa ra tối hậu thư trong vòng 48 giờ sẽ tấn công phá hủy cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, bao gồm các nhà máy điện quan trọng, nếu Iran không chấm dứt phong toả eo biển Hormuz, nhưng đã không thực hiện và thay vào đó ông đã quyết định hoãn tấn công Iran 5 ngày và đưa ra một lối thoát ngoại giao với đề nghị 15 điểm để chấm dứt cuộc chiến với Iran.

Nguyên nhân chính thúc đẩy ông Trump chuyển sang tìm kiếm giải pháp ngoại giao là do cuộc chiến đã không giải quyết được các vấn đề trong quan hệ với Iran. Kế hoạch hòa bình 15 điểm do chính quyền của Tổng thống Trump đưa ra là một nỗ lực nhằm phá vỡ bế tắc của cuộc chiến với Iran bắt đầu ngày 28.2.2026. Trong kế hoạch này có một số khía cạnh khác với các nỗ lực ngoại giao trước đây.

“Tia hy vọng” giữa vòng xoáy leo thang và các kịch bản nếu đàm phán Mỹ-Iran thất bại - Ảnh 2.

Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: Elizabeth Frantz/Reuters

Khác với thỏa thuận hạt nhân JCPOA được ký giữa Iran và các nước P5+1 năm 2015, chỉ giải quyết vấn đề hạt nhân, kế hoạch này nhằm giải quyết toàn diện các vấn đề trong quan hệ giữa Mỹ và Iran, gồm chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo, eo biển Hormuz và ảnh hưởng của Iran ở khu vực.

Kế hoạch yêu cầu Iran từ bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân, chấm dứt hoàn toàn vô điều kiện hoạt động làm giàu uranium, tháo dỡ tất cả các cơ sở hạt nhân chủ chốt ở Natanz, Fordo, Isfahan và đưa toàn bộ khối lượng uranium đã được làm giàu ra nước ngoài, đổi lại Mỹ sẽ cung cấp nhiên liệu uranium cho việc phát triển năng lượng hạt nhân dân sự dùng ở nhà máy điện hạt nhân Bushehr, cho phép thanh sát đột xuất, toàn diện các cơ sở quân sự và chương trình tên lửa. Iran phải mở cửa eo biển Hormuz vô điều kiện để đổi lấy việc dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt quốc tế.

Về ảnh hưởng của Iran ở khu vực, Mỹ yêu cầu Teheran chấm dứt hỗ trợ hoàn toàn cho "các lực lượng ủy nhiệm" và các đồng minh của mình trong "Trục kháng chiến" gồm Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Gaza và Houthis ở Yemen.

Iran coi việc đưa ra các điều kiện như vậy là không thể chấp nhận được vì nó vi phạm độc lập, chủ quyền quốc gia, đóng vai trò như một chiến thuật gây áp lực tối đa, tạo ra một cái cớ cho hành động quân sự nếu Iran từ chối.

"Tia hy vọng" yếu ớt

Hiện tại, kế hoạch đã được chuyển giao cho Iran thông qua Pakistan. Tehran chính thức gọi các điều kiện này là không chấp nhận được và đưa ra đòi hỏi đóng cửa tất cả các căn cứ của Mỹ trong khu vực. Trong tình hình như vậy, việc trao đổi các đề xuất đang diễn ra trong bối cảnh chiến sự leo thang được coi là một "tia hy vọng" yếu ớt cho một lệnh ngừng bắn tạm thời.

Nhiều nhà quan sát cho rằng những đòi hỏi cao như vậy được đưa ra không phải để đàm phán nhằm đạt được một thỏa thuận mới, mà là để tạo ra một thế bế tắc, từ đó tạo cớ biện minh cho sự leo thang, tăng cường các biện pháp trừng phạt, hoặc chuẩn bị cho một kịch bản quân sự chống Teheran nếu Iran bác bỏ. Kế hoạch này cho thấy Mỹ đang áp dụng chính sách "gây sức ép tối đa" để buộc Iran vào thế bí, thay vì tìm kiếm một giải pháp ngoại giao thực sự.

Mỹ đưa ra kế hoạch hòa bình 15 điểm, nhưng lại đưa thêm khoảng 5.500 quân, trong đó có 3.000 binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù số 82 và Khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ đến khu vực Trung Đông rất có thể là một chiến lược kết hợp nhằm thực hiện chính sách cái gậy và củ cà rốt, gây sức ép buộc Iran phải bước vào đàm phán và chấp nhận các điều kiện của mình.

Khi ông Trump nói về cuộc đàm phán, hơn 2.200 thủy quân lục chiến đến Trung Đông từ Nhật Bản, với sự chuẩn bị của Sư đoàn Dù 82 có thể triển khai nhanh chóng trong vòng chưa đầy 48 giờ, ngoài ra còn có 2.500 thủy quân lục chiến di chuyển từ California đến Trung Đông.

Ngoài các lực lượng này, Tạp chí Wall Street Journal (WSJ) gần đây đã tiết lộ kế hoạch của Lầu Năm Góc triển khai thêm 10.000 lính bộ binh, đưa thêm tàu sân bay thứ ba USS George Bush với khoảng 5.000 binh sĩ. Điều này có nghĩa là các lực lượng của Mỹ hiện nay có mặt tại Trung Đông lên tới hơn 50.000 người.

Việc Mỹ tăng cường quân sự quy mô lớn tại Trung Đông tạo ra áp lực răn đe, làm gia tăng nghi ngờ về thiện chí của Washington. Tehran lo ngại đề xuất đàm phán tại Islamabad có thể là một "cái bẫy". Trong tình hình như vậy, khả năng đàm phán thực chất trong thời gian tới là rất thấp và khó đem lại kết quả đột phá.

Tehran đã công khai bác bỏ kế hoạch này, gọi đây là những đòi hỏi "vô lý" và không chấp nhận đàm phán dưới sức ép quân sự của Mỹ. Thay vào đó, Iran đưa ra yêu cầu Mỹ bồi thường thiệt hại chiến tranh, rút tất cả các căn cứ quân sự của mình khỏi Trung Đông, cam kết không tấn công Iran một lần nữa, đảm bảo an ninh cho các lãnh đạo và công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz.

Trong tình hình như vậy, quan điểm giữa Mỹ và Iran còn rất nhiều khác biệt, thiếu lòng tin lẫn nhau. Khả năng ngồi vào bàn đàm phán là hết sức khó khăn. Một giải pháp bền vững khó có thể đạt được khi hai bên vẫn duy trì tình trạng đối đầu quân sự trực diện.

Nếu đàm phán thất bại

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran thất bại có thể dẫn đến sự leo thang mạnh mẽ ở Trung Đông. Tình hình có thể diễn biến theo một số kịch bản sau:

Thứ nhất, Mỹ và Israel có thể sẽ tiếp tục tấn công vào các trung tâm hạt nhân của Iran, Natanz, Fordo và Esfahan, các nhà máy sản xuất UAV, các kho tên lửa và các căn cứ của IRGC hoặc đảo Kharg, nơi xuất khẩu dầu mỏ, để làm tê liệt kinh tế và chương trình hạt nhân của Iran. Iran đáp trả bằng các vụ phóng tên lửa và máy bay không người lái hàng loạt với sự tham gia của các lực lượng ủy nhiệm ở Yemen (Houthis), Lebanon (Hezbollah) và Iraq. Mục tiêu là cơ sở hạ tầng của Israel và có thể là các nước vùng Vịnh.

Thứ hai, Iran phong tỏa eo biển Hormuz, làm tê liệt xuất khẩu dầu từ các nước vùng Vịnh, khiến giá năng lượng thế giới tăng vọt. Mỹ đáp trả, áp đặt một cuộc phong tỏa hoàn toàn trên biển và kinh tế đối với Iran, gia tăng áp lực đối với chế độ, nhưng một cuộc chiến trên bộ quy mô lớn khó có khả năng xảy ra.

Thứ ba, cuộc chiến sẽ được tiến hành thông qua các lực lượng ủy nhiệm. Hezbollah tấn công phía bắc Israel, Houthis tấn công các tàu ở Biển Đỏ. Mỹ và Israel thực hiện các cuộc tấn công mạng, tạo ra một tình huống "không chiến tranh cũng không hòa bình", phá hủy nền kinh tế Iran.

Các vấn đề trong quan hệ giữa Mỹ và Iran chỉ có thể giải quyết bằng biện pháp hòa bình, đàm phán bảo đảm lợi ích chính đáng của các bên liên quan. Cơ sở của giải pháp là thỏa thuận hạt nhân JCPOA giữa Iran với các nước P5+1 ký năm 2015 mà chính quyền của Tổng thống Trump rút khỏi năm 2017.

Nga tiến vào "vùng cấm", phá thế phong tỏa Cuba

Hãng tin Interia (Ba Lan) đăng bài viết có tiêu đề "Nga tiến vào "vùng cấm", phá thế phong tỏa Cuba. Mỹ phản ứng bất ngờ. Tiếp theo sẽ là gì?"

Theo bài viết, Nga dường như đã giành phần thắng trong một "cuộc đấu trí" với Washington. Việc phá vỡ vòng phong tỏa Cuba (vốn được thiết lập bởi các lệnh trừng phạt) được xem là dấu hiệu cho thấy Nga đang chiếm ưu thế trong ván cờ này.

Điều gây bất ngờ nhất chính là phản ứng của Mỹ. Tổng thống Donald Trump từng ra lệnh cấm mọi tàu chở dầu tiếp cận Cuba, nhưng tàu "Anatoly Kolodkin" của Nga vẫn đi qua một cách suôn sẻ.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, vấn đề vận chuyển dầu từ Nga đã được Moscow đề cập tới trong các cuộc tiếp xúc với phía Mỹ. Nói cách khác, Kremlin đã thuyết phục được Washington, qua đó phá vỡ thế phong tỏa với Cuba.

Nhiều ý kiến từng dự đoán Mỹ sẽ chặn con tàu này, nhưng cuối cùng điều đó đã không xảy ra, và phần thắng tạm thời nghiêng về phía Nga. Tuy nhiên, trao đổi với Interia, các chuyên gia cảnh báo, "vẫn còn quá sớm để kết luận".

Trong bài viết đăng trên tờ Kommersant (Nga), Giám đốc Trung tâm PIR Vladimir Orlov nhấn mạnh rằng kể từ sau Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962, Cuba đối với Nga chưa bao giờ chỉ là một quốc gia bình thường.

Dù tình hình có thay đổi ra sao, Cuba vẫn là một tiền đồn chiến lược của Moscow tại Tây Bán cầu. Việc tàu chở dầu của Nga cập bến Cuba, theo ông, không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là minh chứng cụ thể cho vai trò đó.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn nằm ở phía trước. Lượng 100.000 tấn dầu này nhiều nhất cũng chỉ đủ cho Cuba duy trì trong khoảng 1 tháng. Nếu trong thời gian đó, Mỹ có kế hoạch mới thì kịch bản về một điểm nóng mới tại Caribe hoàn toàn có thể xảy ra.

"Dù Cuba không có quy mô như Iran, nhưng vị trí địa lý nằm sát nước Mỹ khiến mọi tính toán quân sự trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều" – Ông Orlov nhận định.

Vị chuyên gia cảnh báo, nếu Washington lựa chọn leo thang, Cuba hoàn toàn có thể đáp trả. Và nếu có thêm sự hậu thuẫn từ Nga, kịch bản đối đầu sẽ càng trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

Tín hiệu từ Cuba

Trong khi các kịch bản leo thang vẫn được đặt ra, phát ngôn mới đây của bà Lianys Torres Rivera, nhà ngoại giao cấp cao nhất của Cuba tại Mỹ, lại hé lộ một tín hiệu khác về khả năng giảm căng thẳng giữa hai bên.

Trong cuộc phỏng vấn do tờ USA TODAY (Mỹ) đăng tải ngày 31/3, bà Torres Rivera không tiết lộ chi tiết các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Washington và Havana, đồng thời nhấn mạnh Cuba sẽ không từ bỏ chủ quyền.

Tuy nhiên, bà cho biết quốc đảo này sẵn sàng hợp tác với chính quyền ông Donald Trump trên nhiều lĩnh vực, cũng như chào đón sự tham gia của Mỹ vào quá trình cải cách kinh tế.

"Có rất nhiều vấn đề mà chúng tôi có thể thảo luận với Mỹ, và chúng tôi tin rằng điều đó phục vụ lợi ích quốc gia của cả hai bên"- bà nói - "Mỹ muốn tham gia vào quá trình chuyển đổi kinh tế của Cuba? Vậy thì hãy cùng làm".

Theo bà Torres Rivera, một số bước đi có thể giúp cải thiện quan hệ bao gồm việc nới lỏng các hạn chế trong lệnh cấm vận của Mỹ – vốn cấm Cuba mua các sản phẩm có chứa ít nhất 10% thành phần từ Mỹ; miễn áp dụng Điều III của Đạo luật Helms-Burton để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Cuba.

USA Today nhận định, các phát biểu từ phía Cuba cho thấy Havana đang theo đuổi một hướng đi khác: cải cách kinh tế nhưng không đánh đổi chủ quyền.

Trước đó, rong cuộc phỏng vấn ngày 29/3 với Al Jazeera, Thứ trưởng Ngoại giao Josefina Vidal khẳng định Cuba sẵn sàng đưa đàm phán với Mỹ vào chương trình nghị sự, đồng thời nhấn mạnh có "vô số khả năng" để hai nước hợp tác.

"Chúng tôi sẵn sàng, có thiện chí và cởi mở trong việc đàm phán với Mỹ… Cuba luôn sẵn sàng đón nhận cơ hội" - bà Vidal cho biết.

Ở phía Mỹ, các điều kiện cũng được nêu rõ hơn. Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng Cuba sẽ khó phát triển nếu không thay đổi mô hình, nhấn mạnh rằng tự do kinh tế và tự do chính trị cần đi cùng nhau.

Một quan chức trong chính quyền ông Trump cho rằng các đề xuất từ Havana phản ánh áp lực mà Cuba đang phải đối mặt, trong khi Washington vẫn chưa rõ Cuba sẵn sàng thay đổi đến đâu.

Cuba ước tính họ đã thiệt hại hơn 170 tỷ USD kể từ khi lệnh cấm vận được áp đặt. Trong khi đó, phần lớn các quốc gia – bao gồm nhiều đồng minh của Mỹ – đều kêu gọi chấm dứt chính sách này thông qua các nghị quyết tại Liên Hợp Quốc.

Riêng tháng 10 vừa qua, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết với 165 phiếu thuận, đánh dấu năm thứ 33 liên tiếp cộng đồng quốc tế kêu gọi Mỹ dỡ bỏ cấm vận Cuba.

Dù việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận cần có sự phê chuẩn của Quốc hội, các chuyên gia cho rằng Nhà Trắng vẫn có thể nới lỏng đáng kể thông qua các biện pháp hành pháp, như mở rộng giao thương hoặc gỡ Cuba khỏi danh sách tài trợ khủng bố.

Tuy nhiên, để thu hút đầu tư và tạo chuyển biến thực chất, Cuba cũng sẽ phải tiến hành các cải cách sâu rộng, bao gồm mở cửa thị trường, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia sâu hơn và giải quyết các tranh chấp tài sản tồn đọng từ những năm 1960.

Theo giới phân tích, bất kỳ tiến triển nào trong quan hệ Mỹ - Cuba nếu có cũng sẽ cần diễn ra đồng thời từ cả hai phía.

Toàn cảnh thời tiết ngày 1/4/2026 tại Bắc Mỹ, châu Âu và ngày 2/4/2026 tại châu Á - Thái Bình Dương

Bước sang ngày 1/4/2026, bức tranh thời tiết tại nhiều khu vực lớn trên thế giới cho thấy sự tương phản rất rõ. Bắc Mỹ có nơi nắng đẹp, có nơi mưa lạnh, có nơi lại ấm như đầu hè. Châu Âu nhìn chung dịu hơn nhưng vẫn còn cái se lạnh của đầu xuân, đặc biệt ở Bắc Âu và Trung Âu về đêm nhiệt độ hạ khá sâu. Riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, theo đúng yêu cầu lấy sang ngày kế tiếp 2/4/2026, thời tiết cho thấy xu hướng ấm lên tại nhiều thành phố lớn, trong khi một vài nơi vẫn có mưa hoặc mây nhiều.

Dự báo thời tiết Bắc Mỹ ngày 1/4/2026

Tại Bắc Mỹ, khu vực bờ Tây vẫn là nơi dễ chịu nhất. Los Angeles và San Diego khá ôn hòa, trời sáng và nhiệt độ trung bình vào khoảng 19,0°C và 18,9°C, trong khi San Francisco mát hơn rõ rệt ở mức 15,1°C. Seattle tiếp tục là điểm lạnh và ẩm của vùng Tây Bắc, nhiệt độ trung bình chỉ khoảng 7,7°C, kèm mưa kéo dài. Xuống miền Nam nước Mỹ, Houston và Dallas lại mang sắc thái ấm nóng hơn nhiều, trung bình lần lượt 25,2°C và 27,3°C, cho cảm giác như đã chạm ngõ mùa hè.

Miền Đông và khu vực Ngũ Đại Hồ cũng chia thành hai thái cực. Miami và Orlando giữ nền nhiệt cao, trung bình 24,6°C và 24,0°C, khá đặc trưng cho tiết trời ấm áp của Florida. New York hôm nay dễ chịu hơn nhiều so với những đợt rét trước, nhiệt độ trung bình khoảng 20,1°C, còn Washington DC ấm hơn nữa với mức 26,1°C trước khi có khả năng xuất hiện mây dông về chiều tối. Trái lại, Chicago vẫn lạnh với nhiệt độ trung bình chỉ 4,8°C, còn Toronto nhích hơn chút ở khoảng 4,2°C. Nhìn chung, Bắc Mỹ ngày 1/4 là bức tranh “nơi xuân, nơi hạ, nơi còn phảng phất mùa đông”.

Nhiệt độ trung bình Bắc Mỹ
Los Angeles: 19,0°C
San Francisco: 15,1°C
San Diego: 18,9°C
Seattle: 7,7°C
Houston: 25,2°C
Dallas: 27,3°C
Miami: 24,6°C
Orlando: 24,0°C
New York: 20,1°C
Washington DC: 26,1°C
Chicago: 4,8°C
Toronto: 4,2°C

Dự báo thời tiết châu Âu ngày 1/4/2026

Châu Âu trong ngày 1/4/2026 nhìn chung bước vào tiết trời đầu xuân khá rõ, nhưng chưa thật sự ấm đều. Tây Âu như Paris, London và Amsterdam giữ mức nhiệt tương đối dễ chịu, lần lượt khoảng 9,8°C, 11,2°C và 8,6°C. Berlin trung bình khoảng 5,2°C, còn Copenhagen cũng quanh 5,2°C, cho thấy không khí vẫn còn lạnh, nhất là về tối. Ở Thụy Sĩ, Zurich lạnh hơn hẳn với mức trung bình khoảng 3,1°C, thậm chí nền nhiệt về sáng có thể xuống gần hoặc dưới 0°C.

Bắc Âu và Trung Âu tiếp tục mang sắc thái mát lạnh. Stockholm trung bình 6,9°C, Oslo 7,7°C, Helsinki chỉ khoảng 1,2°C. Vienna khoảng 8,0°C, Budapest 7,7°C, còn Warsaw khoảng 6,5°C. Tổng thể mà nói, châu Âu hôm nay chưa có nắng ấm rực rỡ, nhưng thời tiết khá ổn định, thích hợp cho những sinh hoạt ngoài trời nhẹ nhàng; chỉ riêng vài nơi như Berlin và Zurich cần lưu ý rét về đêm và sáng sớm.

Nhiệt độ trung bình châu Âu
Berlin: 5,2°C
Paris: 9,8°C
London: 11,2°C
Zurich: 3,1°C
Amsterdam: 8,6°C
Copenhagen: 5,2°C
Stockholm: 6,9°C
Oslo: 7,7°C
Helsinki: 1,2°C
Vienna: 8,0°C
Budapest: 7,7°C
Warsaw: 6,5°C

Dự báo thời tiết châu Á - Thái Bình Dương ngày 2/4/2026

Theo mốc ngày kế tiếp 2/4/2026, khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho thấy sự đa dạng quen thuộc. Đông Á khá dễ chịu: Bắc Kinh khoảng 12,5°C, Thượng Hải 17,3°C, Seoul 11,3°C, còn Tokyo mát hơn ở mức 11,7°C do mưa và nhiều mây trong phần đầu ngày. Hong Kong giữ nền nhiệt ôn hòa khoảng 19,2°C. Xuống Đông Nam Á, Singapore tiếp tục nóng ẩm đặc trưng với mức trung bình 29,1°C, Hà Nội khoảng 25,7°C, còn Sài Gòn nóng hơn, lên tới 29,5°C.

Ở khu vực châu Đại Dương và Trung Đông, Sydney khá ấm với 22,5°C, Melbourne mát hơn ở 18,4°C. Dubai và Doha lần lượt ở mức 23,7°C và 23,4°C, nền nhiệt cao nhưng chưa quá gay gắt. Có thể nói ngày 2/4 tại châu Á - Thái Bình Dương là một ngày tương đối thuận lợi cho sinh hoạt và đi lại ở phần lớn các thành phố lớn, ngoại trừ một vài nơi có mưa lẻ tẻ hoặc oi nóng vào buổi trưa, đầu giờ chiều.

Nhiệt độ trung bình châu Á - Thái Bình Dương ngày 2/4/2026
Beijing: 12,5°C
Shanghai: 17,3°C
Hongkong: 19,2°C
Singapore: 29,1°C
Tokyo: 11,7°C
Seoul: 11,3°C
Sydney: 22,5°C
Melbourne: 18,4°C
Dubai: 23,7°C
Doha: 23,4°C
Hanoi: 25,7°C
Saigon: 29,5°C

Chỉ 1 ngày trước khi Israel và Mỹ tiến hành không kích Iran vào ngày 28/2, tàu chở khí hóa lỏng (LPG) mang cờ Ấn Độ Pine Gas rời cảng Ruwais của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), với kỳ vọng cập bến quê nhà trong vòng 1 tuần. Thế nhưng, hành trình này đã kéo dài gần 3 tuần.

Khi chiến sự bùng phát, eo biển Hormuz, nơi trung chuyển phần lớn nguồn cung dầu và khí toàn cầu, gần như bị kiểm soát chặt chẽ. Con tàu Pine Gas cùng 27 thuyền viên Ấn Độ bị mắc kẹt giữa vùng biển đầy bất ổn, nơi mỗi ngày họ phải chứng kiến tên lửa và máy bay không người lái bay qua bầu trời.

Sĩ quan trưởng Sohan Lal cho biết trong thời gian chờ đợi, thủy thủ đoàn liên tục theo dõi tình hình trong trạng thái căng thẳng cao độ. Một đoạn video ghi lại cảnh ít nhất 5 viên đạn bay vút qua bầu trời đêm phía trên con tàu, cho thấy mức độ nguy hiểm mà họ phải đối mặt.

Dù được phía Ấn Độ yêu cầu sẵn sàng khởi hành từ ngày 11/3, phải đến ngày 23/3, con tàu mới được phép di chuyển. Tuy nhiên, thay vì đi theo tuyến hàng hải thông thường, Pine Gas được lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hướng dẫn đi qua một hành lang hẹp phía bắc đảo Larak, gần bờ biển Iran.

Theo Sohan Lal, đây không phải tuyến đường thường được sử dụng. IRGC cho biết tuyến chính qua Hormuz đã bị rải thủy lôi, buộc tàu phải đi theo lộ trình khác đầy rủi ro. Quyết định tiếp tục hành trình chỉ được đưa ra sau khi toàn bộ thủy thủ đoàn đồng thuận.

Lal chia sẻ: “Chúng tôi cần sự đồng ý của tất cả mọi người trên tàu. Và tất cả đã nói ‘có’.”

Trong suốt hành trình, tàu không bị kiểm tra hay thu phí từ phía Iran. Hải quân Ấn Độ đã hỗ trợ dẫn đường khi tàu vượt qua eo biển. Sau đó, họ được 4 tàu chiến Ấn Độ hộ tống trong gần 20 giờ, từ vịnh Oman ra biển Ả Rập, đảm bảo an toàn cho chuyến đi.

Sự cố của Pine Gas chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn về cuộc khủng hoảng năng lượng mà Ấn Độ đang đối mặt. Quốc gia này phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu LPG bằng đường biển, với hàng trăm triệu hộ gia đình sử dụng loại nhiên liệu này cho nấu nướng.

Tàu Pine Gas, chở khoảng 45.000 tấn LPG, ban đầu dự kiến cập cảng Mangalore ở bờ Tây Ấn Độ. Tuy nhiên, chính quyền đã quyết định phân bổ lại hàng hóa, chuyển một phần về các cảng phía Đông như Visakhapatnam và Haldia nhằm giảm áp lực nguồn cung.

Trong khi đó, theo số liệu từ chính phủ Ấn Độ, hiện có ít nhất 28 tàu, bao gồm tàu chở dầu thô, LPG và LNG, bị mắc kẹt gần eo biển Hormuz. Trong đó có 18 tàu mang cờ Ấn Độ với khoảng 485 thuyền viên, cùng 10 tàu nước ngoài vận chuyển năng lượng cho Ấn Độ.

Trong những ngày gần đây, Iran cho biết họ cho phép các “quốc gia thân thiện” như Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Iraq và Pakistan được đi qua Hormuz. Điều này giúp một số tàu Ấn Độ có thể rời khỏi khu vực, dù việc di chuyển vẫn bị kiểm soát chặt chẽ.

Theo giới chức Ấn Độ, đã có ít nhất 8 tàu mang cờ nước này vượt qua eo biển trong những ngày gần đây, trong đó có 2 tàu LPG dự kiến cập cảng trong tuần. Trước đó, 2 tàu LPG khác cũng đã đi qua Hormuz sát bờ biển Iran, dấu hiệu cho thấy Tehran đang áp dụng cơ chế “mở đường đi có điều kiện”.

Theo Reuters

Theo các nguồn tin, Pháp đã từ chối cho phép máy bay vận chuyển vũ khí của Mỹ bay qua không phận để tiếp tế cho Israel. Đây là lần đầu tiên Paris đưa ra quyết định như vậy kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2. Phản ứng trước động thái này, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Pháp là “rất không hữu ích”, đồng thời cáo buộc các đồng minh châu Âu thiếu hợp tác.

Phía Pháp tỏ ra bất ngờ trước những phát ngôn từ Washington, nhấn mạnh rằng quyết định của họ hoàn toàn phù hợp với chính sách đã được duy trì từ đầu xung đột. Song, phía Israel lại lên án Paris “chủ động cản trở” việc chuyển giao đạn dược, cho rằng các lô hàng này chỉ phục vụ chiến dịch chống Iran và có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh châu Âu.

Bộ Quốc phòng Israel thậm chí tuyên bố sẽ cắt toàn bộ hoạt động mua thiết bị quốc phòng từ Pháp và ngừng hợp tác quân sự với nước này. Dù vậy, tác động thực tế có thể không quá lớn do quy mô xuất khẩu vũ khí của Pháp sang Israel tương đối hạn chế.

Không chỉ Pháp, Italy cũng có động thái tương tự. Theo các nguồn tin, Rome đã từ chối cho phép một số máy bay ném bom Mỹ hạ cánh tại căn cứ không quân Sigonella ở Sicily trước khi tiếp tục hành trình sang Trung Đông. Thông tin này sau đó được Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto phủ nhận là dấu hiệu rạn nứt, khẳng định Mỹ vẫn có thể sử dụng các căn cứ tại Italy, nhưng phải xin phép riêng đối với những hoạt động ngoài thỏa thuận hiện có.

Trong khi đó, Tây Ban Nha thậm chí đi xa hơn khi đóng hoàn toàn không phận đối với các chuyến bay Mỹ liên quan đến chiến sự tại Iran. Thủ tướng Pedro Sanchez là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu chỉ trích mạnh mẽ nhất các cuộc không kích, nhấn mạnh rằng Madrid chỉ cho phép sử dụng căn cứ quân sự trong khuôn khổ phòng thủ tập thể của NATO.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và các đối tác lâu năm. Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích một số đồng minh là “hèn nhát” vì không tham gia chiến dịch quân sự.

Ông cũng công khai chỉ trích Anh, cho rằng London không hỗ trợ đủ, đồng thời đề xuất nước này nên “mạnh dạn hơn” và trực tiếp can dự vào tình hình tại eo biển Hormuz.

“Những quốc gia không có nhiên liệu máy bay vì Hormuz bị gián đoạn nên mua từ Mỹ và dũng cảm hơn để hành động,” ông Trump viết trên mạng xã hội. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Anh đang chuẩn bị chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla vào cuối tháng 4.

Ở một góc nhìn khác, Đức, nơi đặt căn cứ Ramstein, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu, ban đầu cho biết không hạn chế việc Washington sử dụng căn cứ. Tuy nhiên, vấn đề này nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận nội bộ sau khi Tổng thống Frank-Walter Steinmeier nhận định cuộc chiến là “phi pháp”.

Theo Reuters

Nhà phân tích người Nga Malek Dudakov nói với trang tin Nga News.ru ngày 1/4 rằng, Tổng thống Trump hiện rơi vào thế khó khi phải tìm lối thoát khỏi cuộc xung đột Trung Đông - tình thế mà chính ông đã góp phần tạo ra. Vấn đề cốt lõi nằm ở các mốc thời hạn pháp lý trong nước, vốn hạn chế khả năng tiến hành chiến tranh của Tổng thống Mỹ nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Cụ thể, theo quy định liên quan quyền lực chiến tranh, Nhà Trắng chỉ có thể tiến hành hoạt động quân sự đơn phương trong khoảng thời gian giới hạn, thường được hiểu là khoảng 60 ngày. Thời hạn này được cho là sẽ kết thúc vào cuối tháng 4, buộc Tổng thống Trump phải đưa ra quyết định nhanh chóng: hoặc sớm chấm dứt chiến dịch , hoặc tìm cách thuyết phục Quốc hội Mỹ thông qua việc kéo dài.

Tuy nhiên, triển vọng nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội là rất thấp. Ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa, nhiều đồng minh của ông Trump cũng không sẵn sàng ủng hộ việc mở rộng chiến dịch, đặc biệt là một cuộc tấn công trên bộ vào Iran. Sự chia rẽ này khiến lựa chọn chính trị của Tổng thống trở nên hạn chế hơn bao giờ hết.

Không chỉ đối mặt rào cản thể chế, Nhà Trắng còn chịu áp lực lớn từ dư luận. Theo chuyên gia Dudakov, phần lớn người dân Mỹ hiện phản đối cuộc chiến. Khoảng hai phần ba công chúng có cái nhìn tiêu cực về các hành động quân sự nhằm vào Iran, trong khi khoảng 60% ủng hộ việc đạt được lệnh ngừng bắn ngay lập tức, bất kể tình hình thực địa ra sao.

Trong bối cảnh đó, một số ý kiến khác lại đưa ra kịch bản ngược lại. Cựu trung tá quân đội Mỹ Daniel Davis nhận định rằng, trong bài phát biểu sắp tới trước toàn dân, Tổng thống Trump thậm chí có thể tuyên bố khởi động chiến dịch tấn công trên bộ. Nếu điều này xảy ra, đó sẽ là sự thay đổi đáng kể so với những tuyên bố trước đó của ông về việc sớm kết thúc xung đột.

Những diễn biến trái chiều này cho thấy Nhà Trắng đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: hoặc nhanh chóng tìm giải pháp rút lui nhằm giảm áp lực chính trị, hoặc chấp nhận rủi ro leo thang quân sự trong khi chưa có sự đồng thuận trong nước.

Mỹ cân nhắc rời khỏi NATO

Tổng thống Donald Trump vừa gây chấn động khi cho biết Washington đang cân nhắc khả năng rút khỏi NATO , đồng thời chỉ trích liên minh quân sự này là “hổ giấy” trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến cuộc chiến Iran, CNN đưa tin chiều 1/4.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Telegraph của Anh, ông Trump cho biết việc Mỹ rời NATO “không chỉ là cân nhắc mà còn vượt xa điều đó”. Ông nhấn mạnh bản thân từ lâu đã hoài nghi về vai trò của NATO, cho rằng liên minh này thiếu hiệu quả thực chất. Ông nói thêm rằng, Tổng thống Nga Vladimir Putin “cũng hiểu rõ điều đó”.

Những phát biểu này xuất hiện khi nhiều nước thành viên NATO tỏ ra dè dặt trong việc hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột với Iran, đặc biệt là không sẵn sàng triển khai lực lượng để tái mở cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược đã bị Tehran phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Ông Trump liên tục chỉ trích các đồng minh “không sát cánh” cùng Mỹ. Trên mạng xã hội Truth Social, ông kêu gọi các quốc gia đang thiếu nhiên liệu do gián đoạn nguồn cung hãy “ tự tìm lại dũng khí ” và hành động thay vì trông chờ vào Washington. Ông cảnh báo: “Các bạn sẽ phải học cách tự chiến đấu, nước Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa”.

Lập trường này khiến nhiều nước NATO bối rối, bởi liên minh được xây dựng dựa trên nguyên tắc phòng thủ tập thể - Điều 5, trong đó một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh. Điều khoản này từng được kích hoạt sau sự kiện tấn công khủng bố 11/9, khi các đồng minh tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu tại Afghanistan, khiến hơn 1.100 binh sĩ không tính lính Mỹ thiệt mạng.

Dù vậy, ông Trump vẫn nhiều lần nghi ngờ mức độ cam kết của các đồng minh, cho rằng họ không thực sự “có mặt” khi Mỹ cần. Ông cũng viện dẫn các trường hợp như Ukraine để khẳng định Washington đã hỗ trợ các đối tác một cách “tự động”, trong khi không nhận lại sự đáp ứng tương xứng.

Trong loạt chỉ trích gần đây, ông Trump đặc biệt nhắm vào Thủ tướng Anh Keir Starmer. Nhà lãnh đạo Anh trước đó đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tấn công Iran, với lý do hành động này không phù hợp pháp lý. Tuy nhiên, London vẫn tham gia phòng thủ trước các đòn đáp trả của Iran nhằm vào lực lượng phương Tây tại Trung Đông.

Đáp lại, ông Starmer khẳng định NATO vẫn là “liên minh quân sự hiệu quả nhất trong lịch sử thế giới”, đồng thời nhấn mạnh Anh sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến với Iran.

Những phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy sự rạn nứt ngày càng rõ rệt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục đặt ra những thách thức lớn đối với cấu trúc an ninh toàn cầu.

Một số quốc gia châu Âu được ghi nhận đã từ chối cho Mỹ sử dụng không phận hoặc lãnh thổ liên quan đến chiến dịch tấn công Iran. Đó là:

-Tây Ban Nha: đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ tham gia chiến dịch, đồng thời không cho sử dụng căn cứ quân sự.

-Pháp: từ chối cho máy bay vận chuyển vũ khí của Mỹ (qua Israel) bay qua không phận để phục vụ chiến tranh với Iran.

-Ý: không cho máy bay Mỹ sử dụng căn cứ (ở Sicily), gián tiếp hạn chế hoạt động hỗ trợ tấn công; đây là một phần trong xu hướng hạn chế hỗ trợ quân sự.

Ngoài ra, một số nguồn tin cũng cho thấy các nước châu Âu khác (như Anh) không ủng hộ đầy đủ hoặc hạn chế hợp tác, nhưng không phải lúc nào cũng cấm hoàn toàn không phận.

Loạt vụ nổ mạnh tại một cơ sở quân sự ở Isfahan, Iran vào hôm 31/3 đã được xác nhận. Vụ nổ do nhiều quả bom thả từ trên không gây ra.

Theo các báo cáo mới nhất, máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của Mỹ đã thả ít nhất 2 quả bom xuyên hầm ngầm xuống căn cứ Badr.

Nguồn tin phương Tây cho biết, tình báo Mỹ xác định tên lửa đạn đạo đã được Iran triển khai từ căn cứ này ít nhất 2 lần trong 4 tuần qua để tấn công các mục tiêu tại các quốc gia Trung Đông lân cận, bao gồm cả sở chỉ huy của Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain.

Sau khi xác nhận thông tin tình báo, máy bay ném bom Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công vào mục tiêu ở Isfahan.

Trận oanh kích đã làm nổ một kho đạn dược, có thể bao gồm cả khu vực ngầm nơi cất giữ tên lửa đạn đạo.

Căn cứ không quân Badr tại Isfahan bị ném bom dữ dội.

Điều đáng chú ý là Isfahan nằm ở miền Trung Iran, nếu máy bay ném bom B-2 thực sự được sử dụng trong cuộc tấn công thì hệ thống phòng không Cộng hòa Hồi giáo đã không thể chống lại chúng và đây không phải lần đầu tiên oanh tạc cơ Spirit của Không quân Mỹ "thống trị" không phận Iran.

Cần nhắc lại trong cuộc chiến 12 ngày năm ngoái, máy bay B-2 cất cánh từ một căn cứ ở Missouri, cùng với các chiến đấu cơ khác, đã tấn công trung tâm hạt nhân Fordow.

Khi đó, bom GBU-57 không thể đến được "trái tim" hạt nhân của Iran và Tehran được cho là đã sơ tán thành công uranium làm giàu ở cấp độ cận vũ khí.

Theo các chuyên gia quân sự Nga, Iran cần rút kinh nghiệm từ những vụ đánh phá và lần tới cần cần chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm đặt ra cho máy bay ném bom B-2 Spirit một nhiệm vụ thực sự bất khả thi.

Iran cần sử dụng mọi khả năng và phương pháp phòng không hiện có của mình như cách họ đã bắn trúng tiêm kích tàng hình F-35 mới đây.

Theo Topwar