Các loại canh chứa nhiều natri, đường, oxalat, chì, photpho vô cơ hoặc kali cao từ thảo dược không rõ nguồn gốc gây áp lực lớn, dẫn đến suy thận và sỏi thận.

Canh xương ống, canh thuốc bắc vốn là những món ăn "quốc hồn quốc túy" trên bàn cơm của nhiều gia đình, được coi là biểu tượng của sự bồi bổ. Tuy nhiên, bác sĩ chuyên khoa thận Hồng Vĩnh Tường vừa cảnh báo những bát canh đậm đà này có thể là "sát thủ thầm lặng" khiến chức năng thận suy giảm nghiêm trọng.

Suýt mất mạng vì bát canh xương

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường chia sẻ trường hợp một bệnh nhân nam, 65 tuổi, bị rạn xương do ngã. Với mong muốn giúp chồng mau hồi phục, người vợ đã tỉ mỉ ninh xương ống suốt 5-6 tiếng mỗi ngày để ông bồi bổ.

Chẳng ngờ chỉ sau hai tuần, ông xuất hiện tình trạng phù nề nghiêm trọng, mất cảm giác buồn tiểu ban đêm. Khi nhập viện cấp cứu, chỉ số phốt pho, kali và đặc biệt là nồng độ chì trong máu tăng vọt. Độ lọc cầu thận (eGFR) của ông rơi thẳng đứng từ 60 xuống còn 14, tiến sát giai đoạn suy thận cuối và suýt phải chạy thận nhân tạo. Theo bác sĩ Hồng, "thủ phạm" chính là bát canh xương hầm kỹ chứa đầy photpho và kim loại nặng - những "quả mìn" đối với hệ bài tiết.

Khi thực phẩm được ninh nấu quá lâu, các tế bào bị phá vỡ khiến kali, photpho và các sản phẩm phân hủy protein (purin) giải phóng ồ ạt vào nước. Với người có chức năng thận suy giảm, việc tích tụ các chất này trong máu sẽ dẫn đến cao huyết áp, tổn thương ống thận và nhiễm độc ure.


Canh chua cay và các loại súp quánh có thể gây hại thận. Ảnh minh họa: Bùi Thủy

Xếp hạng 5 loại canh "hủy diệt" thận

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường đặc biệt liệt kê danh sách các loại canh gây hại cho thận để người dân cảnh giác:

Vị trí thứ 5: Nước dùng mì Ramen Nhật Bản

Một bát nước dùng mì Ramen có thể chứa tới 3.500-5.000 mg natri. Lượng natri khổng lồ nạp vào máu gây tăng huyết áp cục bộ, về lâu dài dẫn đến xơ cứng động mạch cầu thận.

Vị trí thứ 4: Canh chua cay và các loại súp quánh (canh sệt)

Bột năng dùng để tạo độ sánh thuộc nhóm thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) cao, khiến đường huyết tăng vọt.

Ngoài ra, các nguyên liệu như đậu phụ, măng trong nước súp đậm đặc chứa hàm lượng oxalat rất cao, dễ hình thành sỏi canxi oxalat, gây tổn thương thận không thể đảo ngược.

Vị trí thứ 3: Nước lẩu (cuối bữa)

Khi các nguyên liệu sôi trong nồi quá 30 phút, nước lẩu sẽ trở thành một "bảng tuần hoàn hóa học". Nếu thực khách còn có thói quen cho thêm cơm vào nước lẩu dư thừa để nấu cháo, chẳng khác nào đang tống toàn bộ độc tố vào thận.

Đặc biệt, bác sĩ gia đình Lý Tư Hiền cũng lưu ý, so với "photpho hữu cơ" trong thực phẩm tự nhiên (tỷ lệ hấp thụ 50-70%), thì "photpho vô cơ" trong thực phẩm chế biến sẵn (như đồ viên, xúc xích) có tỷ lệ hấp thụ lên tới 100%. Đây là lý do khiến thận bị quá tải photpho nhanh chóng.

Vị trí thứ 2: Canh xương ống hầm thời gian dài

Hơn 90% lượng chì ở động vật có vú tích tụ trong xương. Hầm càng lâu, chì giải phóng vào nước càng nhiều. Chì có độc tính cực cao, tấn công trực tiếp vào ống thận.

Chuyên gia dinh dưỡng Lâm Thế Hàng bổ sung thêm rằng một bát canh xương chỉ có khoảng 3,84 mg canxi (bằng 1,6% so với sữa), nên quan niệm "uống canh xương bổ canxi" hoàn toàn là sai lầm.

Vị trí thứ 1: Canh thuốc bắc không rõ nguồn gốc

Các loại thảo dược chứa nồng độ kali cực cao. Bệnh viện Tổng hợp Cựu chiến binh Đài Bắc cảnh báo tăng kali máu có thể gây yếu cơ, tê bì tay chân và nghiêm trọng nhất là khiến tim ngừng đập đột ngột.

"Cẩm nang" uống canh bảo vệ thận

Để bảo vệ "bộ lọc" của cơ thể, người tiêu dùng cần nằm lòng các nguyên tắc:

Chọn canh trong, tránh canh đặc: Ưu tiên canh rau củ thanh đạm. Nên chần sơ rau qua nước sôi trước khi nấu để loại bỏ bớt kali.

Rút ngắn thời gian nấu: Chỉ nên nấu từ 30-40 phút để hạn chế giải phóng photpho và kim loại nặng.

Ăn "cái", hạn chế uống nước: Dinh dưỡng nằm ở phần xác thực phẩm, nước canh chỉ nên nhấp môi vài ngụm làm phép.

Bổ sung canxi đúng cách: Ưu tiên sữa, đậu phụ hoặc cá cơm thay vì canh xương.

Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường nhấn mạnh: "Tổn thương thận giai đoạn đầu thường không có triệu chứng. Đừng để bát canh nóng hổi đầy ắp tình yêu thương trở thành gánh nặng cuối cùng cho lá gan và kẽ thận của người thân".

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông “đang nghiêm túc cân nhắc” việc rút Mỹ khỏi NATO sau khi các quốc gia đồng minh từ chối ủng hộ cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran, đồng thời gọi liên minh này là một “con hổ giấy”.Báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 1/4 cho biết trong cuộc phỏng vấn độc quyền với The Telegraph (Anh) được công bố hôm 1/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông “đang nghiêm túc cân nhắc” việc rút Mỹ khỏi Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) sau khi các quốc gia đồng minh từ chối ủng hộ cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran, đồng thời gọi liên minh này là một “con hổ giấy”.

Phát biểu của ông Trump là mối đe dọa trực tiếp nhất từ trước đến nay đối với liên minh phòng thủ xuyên Đại Tây Dương đã tồn tại 77 năm, làm leo thang những bất mãn ban đầu về quyền sử dụng căn cứ thành một cuộc khủng hoảng mang tính sống còn đối với khối phương Tây.

Khi được hỏi liệu ông có xem xét lại tư cách thành viên NATO của Mỹ sau cuộc xung đột hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Ồ có chứ, tôi sẽ nói là vượt xa mức xem xét lại. Tôi chưa bao giờ bị thuyết phục bởi NATO. Tôi luôn biết đó là một con hổ giấy, và (Tổng thống Liên bang Nga) Vladimir Putin cũng biết điều đó”.

Những phát biểu này được đưa ra chỉ vài giờ trước khi ông Trump dự kiến có bài phát biểu trước toàn quốc vào lúc 21h (giờ miền Đông Mỹ) hôm 1/4, tức 8 giờ sáng 2/4, theo giờ Việt Nam, để cập nhật tiến triển của cuộc chiến với Iran.

Tổng thống Trump đã chỉ trích Vương quốc Anh, khiển trách Thủ tướng Keir Starmer vì từ chối tham gia cuộc chiến chống Iran và cho rằng Hải quân Hoàng gia Anh không đủ khả năng đóng góp.

“Các bạn thậm chí còn không có hải quân. Các bạn đã quá lỗi thời và có những tàu sân bay không hoạt động”, Tổng thống Trump nói.

Khi được hỏi liệu ông Starmer có nên tăng chi tiêu quốc phòng hay không, Tổng thống Trump trả lời: “Tôi sẽ không nói ông ấy phải làm gì. Ông ấy muốn làm gì thì làm. Điều đó không quan trọng. Tất cả những gì ông Starmer muốn là những cối xay gió đắt đỏ đang đẩy giá năng lượng của các bạn lên mức rất cao”.

Đồng minh NATO do dự trong việc mở lại Eo biển Hormuz

Các đối tác NATO đã tỏ ra do dự trong việc hỗ trợ mở lại Eo biển Hormuz - nơi khoảng 20% lượng dầu của thế giới đi qua.

Tehran trên thực tế đã đóng eo biển này trong nhiều tuần, khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng vọt và đe dọa gây ra suy thoái kinh tế toàn cầu.

Tổng thống Trump cho rằng sự vắng mặt của các đồng minh trong cuộc xung đột là “thực sự khó tin”.

“Chúng tôi luôn có mặt một cách tự động, bao gồm cả với Ukraine. Ukraine không phải là vấn đề của chúng tôi. Đó là một phép thử, và chúng tôi đã ở đó vì họ, và chúng tôi luôn sẽ ở đó vì họ. Nhưng họ đã không ở đó vì chúng tôi”, ông Trump nói.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi NATO là “con đường một chiều”

Tổng thống Trump cho biết ông “hài lòng” khi Ngoại trưởng Marco Rubio đã phát biểu hôm 31/3, cáo buộc NATO là một “con đường một chiều” và kêu gọi xem xét lại liên minh quân sự này sau chiến tranh Iran.

“Nếu NATO chỉ là việc chúng tôi bảo vệ châu Âu, nhưng họ lại từ chối cho chúng tôi quyền sử dụng căn cứ khi chúng tôi cần, thì đó không phải là một thỏa thuận tốt. Đó là điều khó có thể tiếp tục tham gia”, ông Rubio nói với người dẫn chương trình Sean Hannity của Fox News.

Ngoại trưởng Mỹ cho biết ông từng là “một trong những người bảo vệ mạnh mẽ nhất của NATO” khi còn ở Thượng viện Mỹ, vì giá trị của các căn cứ quân sự tại châu Âu cho phép Washington “triển khai sức mạnh tới nhiều khu vực trên thế giới”.

Tuy nhiên, theo ông Rubio, “giờ đây, chúng ta đã đến điểm mà liên minh NATO khiến chúng ta không thể sử dụng các căn cứ đó, tức là chúng ta không còn có thể dùng chúng để bảo vệ lợi ích của Mỹ, thì NATO là một con đường một chiều”.

Ông Rubio nhấn mạnh rằng Washington không yêu cầu đồng minh tiến hành không kích, nhưng “khi chúng tôi cần họ cho phép sử dụng căn cứ quân sự, mà câu trả lời là ‘Không’? Vậy thì tại sao chúng ta lại ở trong NATO?”

Các đồng minh châu Âu hạn chế Mỹ sử dụng căn cứ và không phận

Một số quốc gia châu Âu đã hạn chế quân đội Mỹ sử dụng căn cứ trên lãnh thổ của họ trong cuộc xung đột.

Italy đã từ chối cho một máy bay Mỹ hạ cánh khi nó đang trên đường tới Trung Đông để thực hiện nhiệm vụ chiến đấu vào ngày 31/3.

Tây Ban Nha cũng đã đóng không phận đối với các máy bay Mỹ thực hiện nhiệm vụ chống Iran vào ngày 30/3.

Theo The Telegraph, Tổng thống Trump đang cân nhắc một cuộc cải tổ NATO nhằm trừng phạt các thành viên không đáp ứng yêu cầu chi tiêu quốc phòng của ông.

Các quan chức cấp cao trong chính quyền Trump đã thúc đẩy mô hình “trả tiền để tham gia”, theo đó có thể loại các đồng minh khỏi quá trình ra quyết định, bao gồm cả khi liên minh tham chiến.

Các nguồn tin thân cận với Tổng thống Trump cho biết ông cũng đang cân nhắc rút quân Mỹ khỏi Đức - một động thái ông đã xem xét kể từ khi trở lại nắm quyền năm ngoái.

Vào tối 31/3, Tổng thống Trump cho biết cuộc chiến tranh Iran có thể kết thúc trong “hai tuần, có thể ba tuần”, nhấn mạnh mục tiêu duy nhất là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trong bối cảnh thị trường phải chịu áp lực do giá xăng trong nước tăng cao, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có thể chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong vòng 2-3 tuần và không cần đạt được thỏa thuận để kết thúc cuộc chiến đang làm gián đoạn nguồn cung năng lượng và gây chấn động kinh tế toàn cầu.

Ông Trump đã thay đổi
Phát biểu trên của ông được đưa ra khi Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói với Al Jazeera hôm 31/3 (giờ địa phương) rằng hiện không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với Washington, dù 2 bên vẫn trao đổi thông điệp trực tiếp và gián tiếp.

Điều này cho thấy ông Trump, người trước đó tuyên bố Iran đang đàm phán và mong muốn đạt thỏa thuận, dường như đã thay đổi lập trường.

"Iran không cần phải đạt thỏa thuận. Khi chúng tôi cảm thấy họ đã bị 'đưa về thời kỳ đồ đá' trong một thời gian dài và không thể phát triển vũ khí hạt nhân, thì chúng tôi sẽ rút", ông nói khi được hỏi về khả năng ngoại giao thành công có phải là điều kiện để Mỹ hạ nhiệt xung đột hay không.

Về phần mình, Iran luôn khẳng định chương trình hạt nhân của mình mang mục đích hòa bình và chưa bao giờ tìm cách phát triển vũ khí hạt nhân.

Ông Trita Parsi, chuyên gia chính sách đối ngoại về Iran tại Viện Quincy, nhận định các phát biểu của ông Trump cần được nhìn nhận một cách thận trọng, đồng thời ông Parsi cho rằng không dễ để ông Trump rút khỏi" một cuộc xung đột đã lan rộng trong khu vực và khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon - nơi Israel tiến hành tấn công trên bộ kết hợp không kích.

"Hãy nhớ rằng ban đầu họ nói cuộc chiến sẽ kết thúc trong 4 ngày. Vào 3 tuần trước thì họ lại nói sẽ mất 3 tuần. Sau 3 tuần đã trôi qua, và giờ chúng ta lại nghe nói cần thêm 2-3 tuần nữa", Parsi nói.

Theo chuyên gia, việc thời gian liên tục bị kéo dài vì Mỹ không còn kiểm soát được cuộc chiến này nữa. Do đó, chính quyền Tổng thống Donald Trump cần kết thúc càng sớm càng tốt thông qua các cuộc đàm phán thực sự, chứ không phải những biện pháp cưỡng ép như hiện nay.

Trước bối cảnh chiến sự leo thang, Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh đã từ chối tham gia hỗ trợ quân sự nhằm đảm bảo tự do hàng hải qua Eo biển Hormuz, theo Guardian.Trong một bài đăng trên Truth Social, ông nhắm vào các quốc gia như Vương quốc Anh và những nước từ chối tham gia vào việc "đánh sập" Iran. Ngoài ra, ông cũng yêu cầu họ mua nhiên liệu từ Mỹ hoặc tham gia vào cuộc chiến đang leo thang nhanh chóng.

Trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng nhắc đến sự do dự của Anh khi tham gia chiến tranh. Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey đã phản hồi và khẳng định trong chuyến thăm Qatar rằng Anh vẫn là một đồng minh quan trọng của Mỹ.

Chưa dừng lại, vị Tổng thống cũng chỉ trích Pháp vì không cho phép các máy bay chở đầy thiết bị quân sự bay qua lãnh thổ Pháp để tới Israel. Dù vậy, Văn phòng Tổng thống Emmanuel Macron cho biết lập trường của Pháp, bao gồm việc không cho phép sử dụng căn cứ để tấn công Iran, đã rõ ràng ngay từ đầu xung đột.

"Chúng tôi bất ngờ với dòng trạng thái này. Pháp không thay đổi lập trường kể từ ngày đầu tiên và chúng tôi khẳng định lại quyết định này", tuyên bố cho biết.

Mặt khác, ông Parsi nhìn nhận ông Trump đang "cố tạo dựng một câu chuyện thành công" khi nói việc mở lại Eo biển Hormuz không phải là mục tiêu của Mỹ trong cuộc chiến. Tuy nhiên, đồng thời ông cũng thể hiện sự thất vọng khi các nước châu Âu không sẵn sàng hỗ trợ mở lại tuyến đường quan trọng này.

Dưới góc nhìn của mình, ông Parsi dự đoán Iran sẽ tiếp tục kiểm soát Eo biển Hormuz và có thể tiếp tục tấn công tại đây. Ông cũng cho rằng việc Trump nói muốn đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá phản ánh "sự Israel hóa" trong mục tiêu chiến tranh của Mỹ.

"Đó là cách Israel tiến hành chiến tranh. Họ không theo đuổi mục tiêu chiến lược rõ ràng nào ngoài việc làm suy yếu các nước láng giềng và cứ mỗi vài năm lại tấn công họ", ông nói.

Ông gọi đây là chiến lược “cắt cỏ định kỳ” (mowing the lawn), ám chỉ các đợt tấn công lặp lại của Israel đối với người Palestine trong nhiều thập kỷ qua.

"Nắm chân" nền kinh tế
Trong khi đó, ABC News ví cuộc chiến Iran đã trở thành một "cuộc khủng hoảng con tin". Tổng thống Donald Trump cùng Israel tấn công Iran ngày 28/2 với chiến thuật quân sự được triển khai bài bản, nhưng lại thiếu tính toán chiến lược.

Iran đáp trả bằng tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái và quan trọng nhất là phong tỏa Eo biển Hormuz. Hành động này không chỉ "nắm chân" nước Mỹ mà còn cả nền kinh tế toàn cầu.

Khi xảy ra một vụ bắt con tin, việc dùng vũ lực để giải cứu hoặc đàm phán để đạt được thả tự do trong hòa bình được xem là 2 cách xử lý phù hợp. Tuy vậy, cả 2 phương án này đều cần thời gian, kế hoạch và sự phối hợp. Nhưng hiện tại, tất cả những yếu tố đó đều thiếu vắng. Ông Trump đã quá vội vàng muốn kết thúc khủng hoảng đến mức dường như sẵn sàng tuyên bố chiến thắng và bỏ mặc các bên khác đang bị "mắc kẹt" ở Hormuz.Theo nhận định của Suzanne Maloney từ Viện Brookings, Tổng thống Donald Trump muốn tuyên bố chiến thắng và bỏ qua phần thất bại. Ông dường như muốn châu Âu tự lo việc mở lại Eo biển Hormuz.

Nhưng việc "rút lui" trên sẽ là sai lầm nghiêm trọng trong chính sách đối ngoại, đồng thời ông Trump sẽ biến quy tắc làm vỡ thì phải chịu trách nhiệm (Pottery Barn) thành "chúng tôi làm vỡ, các bạn phải chịu".

Tờ Washington Post nhận định đây là một cuộc chiến tiêu hao. Cụ thể, mỗi bên đều có thể chỉ ra những thành công của mình và đối phương cũng có thể nêu bật những thất bại. Chính điều đó khiến cuộc xung đột tiếp diễn.

Tác động của cuộc chiến Trung Đông vượt xa phạm vi chiến trường. Nó đang ăn sâu vào nền kinh tế toàn cầu, định hình những gì được sản xuất, vận chuyển và cuối cùng là giá cả. Ngay cả các bộ trưởng châu Âu cũng thừa nhận họ đang mất ngủ vì những gì sẽ xảy ra tiếp theo, không chỉ là chiến tranh mà còn là hậu quả kinh tế của nó.

Hiện tại, ông Trump vừa đe dọa leo thang, vừa tuyên bố rằng các cuộc đàm phán đang tiến triển. Tuy nhiên, không có bằng chứng về một kênh ngoại giao thực chất nào trong khi việc triển khai quân sự vẫn tiếp diễn.

Bên cạnh những chiến lược trên, Mỹ còn tìm cách tạo đòn bẩy, tức công khai đe dọa tấn công hệ thống năng lượng và nước. Thế tiến thoái lưỡng nan của ông Trump nằm ở việc chấp nhận một nền hòa bình hạn chế, hay mạo hiểm hơn bằng cách bước vào một cuộc chiến lớn hơn.

Đáng chú ý, cuộc xung đột không thể tách rời khỏi Gaza. Ông Netanyahu đang đánh cược rằng chiến tranh với Iran sẽ giúp khôi phục vị thế của mình sau các cuộc tấn công ngày 7/10/2025 xảy ra dưới thời ông, đồng thời bảo vệ ông khỏi rủi ro chính trị và pháp lý.

Việc ông Trump ủng hộ Israel bất chấp các cáo buộc tội ác chiến tranh tại lãnh thổ Palestine, Lebanon và Iran khiến không gian cho ngoại giao bị thu hẹp. Con đường dẫn đến hòa bình với Iran có thể không chỉ đi qua Tehran mà còn phải đi qua Gaza.

Một tàu chở dầu ở vùng biển phía bắc Qatar đã bị trúng tên lửa sáng 1/4, QatarEnergy xác nhận. Trong khi đó tại Kuwait, một kho nhiên liệu ở sân bay đã bốc cháy sau một cuộc tấn công của Iran.

“QatarEnergy xác nhận tàu chở dầu Aqua 1, được QatarEnergy thuê, đã trở thành mục tiêu tấn công”, nhà sản xuất dầu khí này cho biết trên mạng xã hội X. “Không có thành viên nào trong thủy thủ đoàn bị thương, và vụ tấn công không gây ra bất kỳ tác động nào đến môi trường".

Tuyên bố của công ty phù hợp với báo cáo của truyền thông về một tàu chở dầu bị trúng vật thể lạ cách Ras Laffan (Qatar) 17 hải lý về phía bắc.

“Tàu chở dầu đã bị trúng vật thể lạ ở mạn trái, gây hư hại cho thân tàu phía trên mực nước biển”, UKMTO - cơ quan hàng hải Anh - cho biết trên trang web của mình.

Cùng ngày, Cơ quan Hàng không Dân dụng Kuwait thông báo, kho nhiên liệu tại Sân bay Quốc tế Kuwait đã bị tấn công bằng máy bay không người lái của Iran, gây ra một vụ cháy lớn. Vụ tấn công gây ra "thiệt hại đáng kể" cho các bể chứa nhiên liệu, nhưng không có thương vong nào được báo cáo.Tại Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE), một công dân Bangladesh đã thiệt mạng vì một mảnh vỡ từ máy bay không người lái bị đánh chặn.

Bộ Quốc phòng UAE cho biết, hệ thống phòng không của nước này đã bắn hạ 5 tên lửa đạn đạo và 35 máy bay không người lái phóng từ Iran trong ngày 1/4. Con số này nâng tổng số tên lửa Iran bị đánh chặn trong suốt cuộc chiến lên 438, và tổng số máy bay không người lái bị đánh chặn lên 2.012.Tại Bahrain, lực lượng cứu hộ đã nỗ lực dập tắt đám cháy tại một công ty sau cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran.

Trong thông báo ngày 1/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết, đợt tấn công mới nhất do Iran và các “mặt trận kháng chiến” đồng minh tiến hành đã sử dụng hơn 100 tên lửa hạng nặng và máy bay không người lái tấn công, cùng với ít nhất 200 quả rocket.

Các cuộc tấn công nhắm vào nhiều địa điểm khác nhau ở Israel, cũng như các vị trí quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh, bao gồm một địa điểm đóng quân của lực lượng Mỹ ở Bahrain và một đơn vị trực thăng của Mỹ tại căn cứ al-Adiri ở Kuwait, mà Iran tuyên bố một chiếc trực thăng đã bị phá hủy.

Hỏa lực của Iran cũng nhắm vào vị trí của một máy bay tiếp nhiên liệu Mỹ tại sân bay Ben Gurion của Israel, và các cơ sở phòng không ở UAE

Các cuộc tấn công sẽ tiếp tục với “cường độ và sức mạnh tối đa”, IRGC cho biết trong một thông báo được đài truyền hình IRIB của Iran đăng tải.

Tờ Thời báo Israel đưa tin, một “hội đồng quân sự” gồm các sĩ quan cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được cho là đã phản đối các quyết định của Tổng thống Masoud Pezeshkian, đồng thời ngăn chặn liên lạc giữa ông với Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.Các nguồn tin được hãng tin đối lập Iran International trích dẫn cho biết, Tổng thống Pezeshkian hiện đang rơi vào bế tắc chính trị.

Người đứng đầu IRGC - Ahmad Vahidi - đã phản đối tất cả các ứng cử viên do ông Pezeshkian đề xuất cho vị trí Bộ trưởng Tình báo. Đầu tháng này, Bộ trưởng Tình báo Iran Esmaeil Khatib đã thiệt mạng trong một vụ tấn công của Israel.

Thông thường, các tổng thống Iran chỉ đề cử ứng viên cho những vị trí như vậy sau khi được sự chấp thuận về từ lãnh đạo tối cao, người nắm quyền quyết định cuối cùng về mọi vấn đề nhà nước.Tuy nhiên, Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, người được coi là đồng minh thân cận của IRGC, đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi được bổ nhiệm thay thế cha ông - Đại giáo chủ Ali Khamenei - hồi đầu tháng 3.

Theo tờ Thời báo Israel, hội đồng quân sự của IRGC đã thiết lập một “vòng vây an ninh” xung quanh Lãnh tụ Tối cao Khamenei và ngăn chặn mọi liên lạc giữa ông với ông Pezeshkian, bất chấp những yêu cầu lặp đi lặp lại của tổng thống.

Hội đồng này cũng được cho là đã ngăn chặn các báo cáo của chính phủ về tình hình ở Iran đến được tay ông Khamenei, đồng thời thúc đẩy việc loại bỏ ông Ali Asghar Hejazi - một phụ tá cấp cao của Đại giáo chủ Ali Khamenei và từng công khai phản đối việc bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm lãnh tụ tối cao.

Các nguồn thạo tin cho biết, ông Hejazi từng cảnh báo rằng, việc bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei sẽ trao cho IRGC toàn quyền kiểm soát đất nước, và rằng chế độ kế vị theo dòng dõi không phù hợp với các nguyên tắc của Đại giáo chủ Ali Khamenei.

Chính phủ Iran hiện chưa bình luận về thông tin này.

Giữa lúc chiến sự Iran leo thang, Mỹ âm thầm thúc đẩy kế hoạch quân sự tại Greenland, cho thấy sự quan tâm của Tổng thống Donald Trump đối với hòn đảo Bắc Cực khổng lồ này vẫn chưa hề suy giảm.Quân đội Mỹ đang tăng cường nỗ lực nhằm đảm bảo quyền tiếp cận lớn hơn tại Greenland, một tín hiệu rõ ràng cho thấy sự quan tâm của Tổng thống Donald Trump đối với hòn đảo Bắc Cực khổng lồ này vẫn chưa hề suy giảm.

Mỹ hiện đang đàm phán với Đan Mạch để được tiếp cận thêm ba địa điểm quân sự tại Greenland - bao gồm hai căn cứ từng bị bỏ hoang - điều này sẽ đánh dấu lần mở rộng đầu tiên của Mỹ tại đây trong nhiều thập kỷ, theo một tướng cấp cao của Lầu Năm Góc, Tướng Gregory M. Guillot.Ông Guillot, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Bắc Mỹ, cho biết trong một phiên điều trần trước Quốc hội vào giữa tháng 3 rằng quân đội muốn “tăng cường quyền tiếp cận tới nhiều căn cứ khác nhau trên khắp Greenland, trong bối cảnh các mối đe dọa gia tăng và tầm quan trọng chiến lược của Greenland ngày càng lớn”.

“Tôi đang làm việc với các cơ quan trong bộ và các bên khác để phát triển thêm các cảng biển, sân bay, từ đó tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho Bộ trưởng Quốc phòng và Tổng thống nếu cần triển khai tại khu vực Bắc Cực”, ông nói thêm.

Yêu cầu này đặt Đan Mạch vào một tình thế khó xử. Greenland là một vùng lãnh thổ bán tự trị thuộc vương quốc Đan Mạch hơn 300 năm qua. Trong khi đó, Tổng thống Trump lại nhiều lần bày tỏ mong muốn “mua lại” Greenland, thậm chí từng đe dọa sử dụng vũ lực trong nhiều tháng, trước khi dịu giọng vào tháng 1.

Chính phủ Đan Mạch đã viện dẫn hiệp ước quốc phòng song phương năm 1951 để phản bác những tuyên bố này, nhấn mạnh rằng Mỹ đã có quyền tiếp cận quân sự rất rộng tại Greenland.

Hiện các quan chức Mỹ đang sử dụng chính thỏa thuận này để xây dựng kế hoạch mở rộng. Các học giả cho rằng Đan Mạch gần như không có nhiều khả năng ngăn cản, ngay cả khi niềm tin giữa hai nước đã bị lung lay, nếu không muốn nói là rạn nứt.

Trung tá Teresa C. Meadows, người phát ngôn của Bộ Tư lệnh Bắc Mỹ, cho biết các nhà hoạch định quân sự đang nhắm đến thị trấn Narsarsuaq ở phía nam Greenland - nơi có cảng nước sâu - và Kangerlussuaq ở phía tây nam, nơi đã có đường băng dài đủ để tiếp nhận các máy bay cỡ lớn.

Cả hai địa điểm này từng là căn cứ quân sự của Mỹ trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và Chiến tranh Lạnh, nhưng đã được bàn giao lại cho chính quyền Đan Mạch và Greenland sau khi Mỹ rút đi vào những năm 1950 và 1990. Phần lớn cơ sở hạ tầng quân sự đã bị tháo dỡ, nhưng cả hai nơi vẫn còn sân bay nhỏ đang hoạt động.

Các quan chức Lầu Năm Góc không tiết lộ số lượng binh sĩ sẽ được triển khai. Tướng Guillot cho biết quân đội cần các căn cứ phục vụ lực lượng đặc nhiệm và “năng lực hàng hải”.Trong Thế chiến II, khi Đan Mạch bị Đức Quốc xã chiếm đóng, Mỹ đã giúp bảo vệ Greenland, triển khai hàng nghìn binh sĩ và xây dựng hơn một chục căn cứ, nhiều trong số đó tiếp tục hoạt động trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh. Hiện nay, chỉ còn một căn cứ duy nhất của Mỹ đang hoạt động - một cơ sở phòng thủ tên lửa với vài trăm nhân sự.

Tổng thống Trump dường như quyết tâm thay đổi thực trạng này. Những tuyên bố trước đây của ông về việc “sẽ có được Greenland bằng mọi cách” đã từng gây ra một cuộc khủng hoảng trong nội bộ châu Âu.

Dù căng thẳng hiện đã tạm lắng khi Mỹ tập trung vào cuộc chiến với Iran, nhiều lãnh đạo châu Âu, bao gồm Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen, vẫn lo ngại rằng tham vọng của ông Trump đối với Greenland chưa hề chấm dứt.

Cho đến nay, các cuộc đàm phán về việc mở rộng căn cứ dường như diễn ra suôn sẻ. Khi được hỏi liệu Đan Mạch hay Greenland có gây trở ngại hay không, Tướng Guillot trả lời: “Họ là những đối tác rất, rất hợp tác".

Khác với những gì Tổng thống Trump từng ám chỉ, ông Guillot cho rằng Mỹ “không thực sự cần một hiệp ước mới”, bởi thỏa thuận hiện tại đã “rất toàn diện và thuận lợi cho các hoạt động hoặc khả năng triển khai của chúng tôi tại Greenland”.

Hiện kế hoạch mở rộng vẫn được giữ bí mật. Bộ Ngoại giao Mỹ, Bộ Ngoại giao Đan Mạch và văn phòng Thủ tướng Greenland đều từ chối bình luận.

Tuy nhiên, phản ứng của người dân Greenland vẫn là một dấu hỏi. Tâm lý phản đối Mỹ đang gia tăng trên hòn đảo với chưa đến 60.000 dân, phần lớn là người Inuit bản địa.

Đầu năm nay đã nổ ra các cuộc biểu tình phản đối Tổng thống Trump, và ngày càng nhiều người Greenland bày tỏ lo ngại về việc có thêm binh sĩ Mỹ hiện diện.

“Rất nhiều người không muốn có thêm quân đội ở Greenland - nhưng nếu họ quyết định như vậy, chúng tôi cũng không thể làm gì”, ông Anso Lauritzen, người điều hành một trung tâm nuôi chó kéo xe, cho biết.

Bà Agnetha Mikka Petersen, một cư dân đã nghỉ hưu tại thủ đô Nuuk, nói rằng viễn cảnh Mỹ mở rộng hiện diện khiến bà “cảm thấy bất an”. “Tôi không hề vui chút nào”, bà nói.

Theo thỏa thuận quốc phòng năm 1951 và bản cập nhật năm 2004, Mỹ có lợi thế rất lớn. Trước khi thực hiện những thay đổi lớn về quân sự, Mỹ chỉ cần “tham vấn và thông báo” cho chính quyền Đan Mạch và Greenland.

Các học giả cho rằng điều này đồng nghĩa với việc Mỹ gần như có thể hành động theo ý mình và thông báo sau.

“Về nguyên tắc, Đan Mạch và Greenland có thể nói không với Mỹ - nhưng trên thực tế, điều đó gần như không xảy ra”, ông Ulrik Pram Gad, nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Nghiên cứu Quốc tế Đan Mạch, nhận định. “Bởi nếu làm vậy, Mỹ có thể coi quyền kiểm soát của Đan Mạch và Greenland là một rủi ro an ninh - và lập luận rằng họ nên tiếp quản.”

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, ngày 31/3, Thẩm phán liên bang Mỹ Richard Leon đã ra lệnh tạm dừng việc xây dựng phòng khánh tiết trị giá 400 triệu USD tại Nhà Trắng, cho đến khi Quốc hội chính thức phê chuẩn dự án.Quyết định này được xem là trở ngại đáng kể đầu tiên đối với kế hoạch xây dựng quy mô lớn do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy trong nhiều năm qua.

Trong phán quyết dài 35 trang, Thẩm phán Leon - người được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống George W. Bush - nhấn mạnh rằng không thể tiếp tục triển khai dự án trên nếu chưa có sự phê chuẩn của Quốc hội. Ông khẳng định việc các nhánh quyền lực thực hiện đúng vai trò hiến định là điều mang lại lợi ích cho người dân Mỹ.Dự án phòng khánh tiết có diện tích khoảng hơn 8.360 m2, được xây dựng tại vị trí trước đây là Cánh Đông của Nhà Trắng, nơi từng là khu vực làm việc của Đệ nhất Phu nhân. Đây là một trong những dự án kiến trúc đáng chú ý nhất tại khuôn viên Nhà Trắng trong nhiều thập niên qua.

Phản ứng trước phán quyết trên, Tổng thống Trump cho rằng dự án đang được thực hiện đúng tiến độ, trong phạm vi ngân sách và không sử dụng tiền của người đóng thuế. Ông bày tỏ thất vọng vì tổ chức Quỹ Quốc gia Bảo tồn Di sản Lịch sử đã khởi kiện để ngăn chặn công trình mà ông mô tả là sẽ trở thành một trong những kiến trúc tráng lệ nhất thế giới.

Tổng thống Trump cũng so sánh việc dự án của ông bị kiện với việc nhiều dự án lớn khác không gặp thách thức pháp lý, trong đó có các công trình hạ tầng quy mô tại California hoặc các dự án cải tạo của Cục Dự trữ Liên bang (Fed).

Trong khi đó, đội ngũ pháp lý của Tổng thống Trump lập luận rằng việc đình chỉ thi công có thể ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, do khu vực xây dựng liên quan đến các cơ sở quan trọng bên dưới.

Theo các nguồn thạo tin, nhiều khả năng Tổng thống Trump sẽ kháng cáo, mở ra một giai đoạn pháp lý mới đối với dự án mang tính biểu tượng này.

Vụ kiện trên được tiến hành sau khi Cánh Đông bị phá bỏ vào tháng 10 năm ngoái. Bên nguyên đơn cho rằng chính quyền đã tiến hành dự án mà không có sự tham gia hay phê chuẩn của Quốc hội. Trước đó, thẩm phán Richard Leon đã nhiều lần cho phép tiếp tục thi công trong khi vụ kiện đang được xem xét, nhưng cũng cảnh báo khả năng công trình có thể phải tháo dỡ nếu phán quyết cuối cùng bất lợi.

Các máy bay ném bom của Mỹ đang phải thực hiện những hành trình dài và phức tạp hơn đáng kể khi tấn công Iran, sau khi Tây Ban Nha đóng cửa không phận và từ chối cho Washington sử dụng các căn cứ quân sự then chốt.Ngày 30/3, chính phủ Tây Ban Nha xác nhận sẽ không cho phép bất kỳ máy bay nào tham gia các hoạt động tấn công Iran đi qua không phận hoặc sử dụng lãnh thổ nước này. Điều này đồng nghĩa với việc Mỹ bị chặn tiếp cận hai cơ sở cực kỳ quan trọng là căn cứ không quân Moron và căn cứ hải quân Rota, từ lâu đóng vai trò như "trạm trung chuyển" cho các chiến dịch từ Mỹ sang Trung Đông.Trước đây, các oanh tạc cơ Mỹ có thể bay theo tuyến ngắn hơn qua Tây Ban Nha, giảm đáng kể thời gian và nhu cầu tiếp nhiên liệu. Nhưng giờ đây, toàn bộ hành lang này bị xóa sổ. Máy bay buộc phải chuyển hướng qua Anh và Bồ Đào Nha, hoặc bay vòng qua Đại Tây Dương trước khi tiến vào Địa Trung Hải, khiến mỗi nhiệm vụ kéo dài thêm từ 1,5 đến 2,5 giờ.

Hệ quả không chỉ là bay lâu hơn. Khoảng cách tăng lên đồng nghĩa với việc tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn và cần nhiều lần tiếp dầu trên không hơn. Nếu trước đây một phi vụ cần 2–3 lần tiếp nhiên liệu, thì nay con số này có thể tăng lên 3–4 lần, kéo theo áp lực lớn lên lực lượng máy bay tiếp dầu như KC-135 hay KC-46.

Điều này tạo ra hiệu ứng dây chuyền: khi máy bay tiếp dầu bị "giữ chân" cho các nhiệm vụ dài hơn, số lượng nhiệm vụ có thể triển khai cùng lúc sẽ giảm xuống. Theo ước tính, tỷ lệ xuất kích có thể giảm từ 15% đến 25%, trong khi khả năng duy trì nhịp độ tấn công liên tục cũng bị ảnh hưởng rõ rệt.

Không chỉ vậy, việc mất Moron và Rota còn khiến Mỹ phải dồn lực về ít căn cứ hơn, như RAF Fairford ở Anh hay Lajes ở quần đảo Azores (Bồ Đào Nha). Điều này làm tăng nguy cơ "tắc nghẽn" hậu cần, khi quá nhiều máy bay, từ oanh tạc cơ, tiếp dầu đến vận tải, cùng phụ thuộc vào một số điểm trung chuyển hạn chế.


Tây Ban Nha khẳng định đây là quyết định mang tính chủ quyền và phù hợp với lập trường không ủng hộ các chiến dịch quân sự mà họ cho là có nguy cơ leo thang xung đột. Madrid đã áp dụng lệnh cấm một cách tuyệt đối, từ chối toàn bộ kế hoạch bay liên quan, kể cả các chuyến tiếp dầu hỗ trợ gián tiếp.

Dù vậy, vẫn tồn tại một "lối đi kỹ thuật": các máy bay quân sự Mỹ vẫn có thể bay qua một số khu vực quốc tế như eo biển Gibraltar theo luật hàng hải quốc tế. Tuy nhiên, điều này không đủ để thay thế hoàn toàn vai trò của các căn cứ và hành lang bay trực tiếp mà Tây Ban Nha từng cung cấp.

Trong nội bộ NATO, động thái của Tây Ban Nha được xem là một ngoại lệ đáng chú ý, khi nhiều đồng minh khác như Anh và Bồ Đào Nha vẫn tiếp tục hỗ trợ Mỹ ở các mức độ khác nhau. Sự khác biệt này cho thấy các quyết định chính trị quốc gia có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả quân sự, ngay cả trong một liên minh chặt chẽ.

Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper sẽ triệu tập cuộc họp với 35 quốc gia để thảo luận việc mở lại tuyến đường thủy quan trọng này vào 2/4.
Theo Politico, Vương quốc Anh sẽ tổ chức một cuộc họp trực tuyến với 35 quốc gia vào thứ Năm nhằm tìm cách giảm căng thẳng trong cuộc khủng hoảng tại eo biển Hormuz.

Phát biểu tại Downing Street, Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết hôm 1/4 rằng Ngoại trưởng Yvette Cooper sẽ tập hợp các quốc gia đã tham gia tuyên bố chung vào tháng trước, kêu gọi đảm bảo quyền đi lại an toàn qua tuyến đường thủy này, sau khi lực lượng Iran hạn chế tuyến vận tải biển quan trọng này.

Ông Starmer cho biết cuộc họp “sẽ đánh giá tất cả các biện pháp ngoại giao và chính trị khả thi mà chúng tôi có thể thực hiện để khôi phục tự do hàng hải, đảm bảo an toàn cho các tàu thuyền và thủy thủ đang bị mắc kẹt, cũng như nối lại việc vận chuyển các mặt hàng thiết yếu".

Một quan chức Anh xác nhận cuộc họp sẽ diễn ra vào thứ Năm và được tổ chức theo hình thức trực tuyến thay vì trực tiếp.

Anh cũng sẽ triệu tập các nhà hoạch định quân sự để xem xét cách thức “huy động năng lực và đảm bảo eo biển trở nên thông suốt và an toàn sau khi giao tranh kết thúc”, ông Starmer nói thêm.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, ông đang cân nhắc nghiêm túc việc rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ chống lại Iran. Ông Trump cũng nói rằng cuộc chiến với Iran có thể kết thúc trong vòng hai đến ba tuần.

Liên quan đến vấn đề eo biển Hormuz, ông Trump cũng nói rằng Mỹ sẽ “không liên quan gì” đến eo biển đang bị đóng này, và kêu gọi các quốc gia khác “tự đi tìm dầu của mình”.

Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói nước này sẵn sàng ngừng chiến đấu, với điều kiện đảm bảo sẽ không bị tấn công lần nữa.

Thị trường có dấu hiệu phục hồi vào cuối ngày 31/3 và đầu ngày 1/4 sau một loạt phát biểu lạc quan từ Washington về khả năng cuộc chiến ở Trung Đông có thể kết thúc trong vài tuần.

Ngoại trưởng Marco Rubio cũng nói rằng Mỹ đang đạt được các mục tiêu sớm hơn dự kiến và “chúng ta có thể thấy vạch đích”. Tất cả những điều này diễn ra sau khi The Wall Street Journal đưa tin rằng ông Trump nói với các nhân viên Nhà Trắng rằng ông sẵn sàng kết thúc chiến sự ngay cả khi không mở lại eo biển Hormuz.

Cuộc tổng điều tra dân số lớn nhất thế giới tại Ấn Độ đã chính thức bắt đầu, hứa hẹn làm thay đổi sâu rộng chính sách phúc lợi và cán cân chính trị của quốc gia đông dân nhất hành tinh.Theo Al Jazeera, hơn 3 triệu viên chức tại Ấn Độ đã bắt đầu nhiệm vụ kéo dài một năm nhằm thống kê dân số quốc gia – cuộc điều tra dân số lớn nhất thế giới, có thể làm thay đổi các chương trình phúc lợi và cơ cấu đại diện chính trị trên toàn quốc.

Cuộc tổng điều tra, vốn bị trì hoãn một phần do đại dịch COVID-19, đã chính thức khởi động vào ngày 1/4 và sẽ kết thúc vào ngày 31/3 năm sau.Các nhân viên điều tra sẽ dành khoảng một tháng đầu tiên để thu thập thông tin từ các hộ gia đình, ghi nhận tình trạng nhà ở và điều kiện sống.

Dữ liệu sẽ được thu thập thông qua khảo sát trực tiếp và trực tuyến, cho phép người dân sử dụng ứng dụng trên điện thoại thông minh để cung cấp thông tin.

Giai đoạn thứ hai của cuộc điều tra sẽ diễn ra từ tháng 9, khi các thông tin chi tiết hơn – như đặc điểm xã hội và kinh tế của người dân, bao gồm tôn giáo và đẳng cấp – được thu thập.

Tranh cãi về đẳng cấp

Đẳng cấp là một hệ thống phân tầng xã hội cổ xưa tại Ấn Độ, có ảnh hưởng lớn đến vị thế xã hội cũng như quyền tiếp cận nguồn lực, giáo dục và cơ hội kinh tế.

Có hàng trăm nhóm đẳng cấp khác nhau dựa trên nghề nghiệp và tình trạng kinh tế, đặc biệt trong cộng đồng người theo Ấn Độ giáo, nhưng quốc gia này lại thiếu dữ liệu đầy đủ hoặc cập nhật về số lượng người thuộc từng nhóm.

Nhiều chính phủ trước đây đã tránh tiến hành điều tra đầy đủ về đẳng cấp, cho rằng điều này có thể làm gia tăng căng thẳng xã hội và gây bất ổn.

Dữ liệu dân số thu thập được từ cuộc điều tra là cơ sở cho việc phân bổ các chương trình phúc lợi của chính phủ và nhiều chính sách công khác.

Nó cũng có thể dẫn đến việc vẽ lại bản đồ chính trị của Ấn Độ, khi số ghế trong Hạ viện và các cơ quan lập pháp bang có thể được điều chỉnh để phản ánh sự gia tăng dân số.

Một đạo luật năm 2023 dành 1/3 số ghế lập pháp cho phụ nữ, vì vậy nếu số ghế tăng lên, số lượng đại diện nữ cũng sẽ tăng theo.

Những người ủng hộ nhấn mạnh sự cần thiết của dữ liệu để xác định những nhóm cần được hỗ trợ từ chính phủ, trong khi các nhà phê bình cho rằng đẳng cấp không nên còn chỗ đứng trong một quốc gia đang hướng tới vị thế cường quốc toàn cầu.

Lần gần nhất Ấn Độ thu thập dữ liệu chi tiết về đẳng cấp thông qua điều tra dân số là vào năm 1931, dưới thời thuộc địa Anh.

Kể từ cuộc điều tra dân số đầu tiên sau độc lập năm 1951, quốc gia này chỉ thống kê hai nhóm thiểu số yếu thế là Dalit và Adivasi – còn được gọi là các “đẳng cấp và bộ lạc được liệt kê”.

Cuộc điều tra gần nhất vào năm 2011 ghi nhận dân số Ấn Độ là 1,21 tỷ người. Hiện con số này được ước tính đã vượt 1,4 tỷ, đưa Ấn Độ trở thành quốc gia đông dân nhất thế giới. Dân số Ấn Độ đã vượt Trung Quốc vào năm 2023, theo Quỹ Dân số Liên hợp quốc.