Các nguồn tin tình báo phương Tây cho biết Lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, được cho là đã bị thương trong một cuộc không kích tại Tehran vào khoảng Ngày 7 tháng 3, chỉ ít ngày trước khi việc bổ nhiệm ông vào vị trí lãnh đạo tối cao được công bố.

Mojtaba Khamenei được cho là đã được chọn làm Lãnh tụ tối cao vào Ngày 8 tháng 3, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran xảy ra một hình thức kế vị mang tính gia đình. Tuy nhiên, theo các phúc trình truyền thông quốc tế, ông chưa xuất hiện công khai kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào Ngày 28 tháng 2.

Một số nguồn tin cho biết ông hiện đang sống trong tình trạng ẩn náu vì lo ngại an ninh. Theo các báo cáo của truyền thông quốc tế, Mojtaba Khamenei chưa từng có bài phát biểu công khai trước công chúng.

Những diễn biến này xảy ra sau khi cuộc không kích đầu tiên vào Ngày 28 tháng 2 được cho là đã khiến Lãnh tụ tối cao trước đó thiệt mạng. Các cuộc tấn công tiếp theo được cho là đã làm suy yếu đáng kể hệ thống chỉ huy trung ương của Iran.
Tuy nhiên, theo nhiều phân tích quân sự, các lực lượng thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nhanh chóng kích hoạt một học thuyết phòng thủ được gọi là Mosaic Defence.

Theo học thuyết này, 31 bộ chỉ huy cấp tỉnh của lực lượng Vệ binh Cách mạng được trao quyền hành động độc lập trong trường hợp hệ thống lãnh đạo trung ương bị tê liệt.



Trong tuần đầu của cuộc chiến, các lực lượng này được cho là đã phóng khoảng 3,000 hỏa tiễn và drone nhằm vào nhiều mục tiêu trong khu vực Trung Đông.

Các cuộc tấn công được báo cáo đã nhắm vào nhiều địa điểm tại khu vực Vịnh Ba Tư, bao gồm các cơ sở năng lượng tại Bahrain, các mục tiêu tại Dubai, các cơ sở nhiên liệu tại Kuwait và nhiều căn cứ quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực.

Theo các nhà phân tích quân sự, hệ thống chỉ huy phân tán này được thiết kế để bảo đảm rằng các lực lượng Iran vẫn có thể tiếp tục chiến đấu ngay cả khi lãnh đạo tối cao bị loại khỏi vòng chỉ huy.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng lãnh đạo mới của Iran sẽ khó duy trì quyền lực nếu không có sự chấp thuận từ Hoa Kỳ. Trong khi đó, các nguồn tin an ninh Israel cho biết Mojtaba Khamenei đã được liệt kê là một mục tiêu quân sự hợp pháp.

Một số nhà phân tích cho rằng những diễn biến này đặt ra câu hỏi về khả năng gây áp lực lên Iran thông qua việc loại bỏ lãnh đạo cao cấp của chế độ.

Trong khi đó, các thị trường tài chánh và năng lượng toàn cầu đang theo dõi sát tình hình vì nguy cơ chiến sự kéo dài có thể tiếp tục ảnh hưởng đến các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz.

Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ - ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner, dự kiến sẽ đến Israel vào ngày 10/3 để tiến hành các cuộc đàm phán trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo Times of Israel, chuyến thăm của đặc phái viên Tổng thống Mỹ diễn ra khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang. Đồng thời, giữa Washington và Tel Aviv cũng xuất hiện những bất đồng liên quan đến các cuộc tấn công của Israel nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Iran.

Một quan chức an ninh cấp cao của Mỹ cho biết Israel đã thông báo trước cho Washington về kế hoạch nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran, song không tiết lộ quy mô chiến dịch.

"Chúng tôi không nghĩ đó là một ý tưởng hay," vị quan chức này nói, đồng thời cho biết thêm rằng quân đội Mỹ dự kiến ​​đây sẽ là một cuộc tấn công mang tính biểu tượng và đã bất ngờ trước quy mô thực tế của chiến dịch.

Nguồn tin này cũng cho hay, các quan chức Mỹ lo ngại việc tấn công vào cơ sở hạ tầng phục vụ các khu vực dân cư ở Tehran có thể phản tác dụng, làm củng cố vị thế của chính quyền Iran và khiến dư luận quay lưng với Israel và Mỹ.Trong khi đó, một quan chức an ninh Israel cho biết các cuộc tấn công vào kho nhiên liệu nhằm gửi thông điệp tới Tehran, yêu cầu Iran chấm dứt việc nhắm mục tiêu vào các địa điểm dân sự tại Israel.

Trước đó, ngày 8/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuyên bố Washington sẽ không tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn công phối hợp vào Iran nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran và phá hủy kho tên lửa của nước này.

Tính đến ngày 8/3, xung đột đã kéo dài hơn một tuần và không chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự mà còn lan sang cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong một diễn biến liên quan, Iran đã phong tỏa hiệu quả hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Điều này khiến hoạt động vận chuyển trong khu vực gần như đình trệ, với khối lượng giảm tới 75%.

Giá nhiên liệu toàn cầu cũng tăng mạnh. Ấn Độ và Iran đã bắt đầu điều chỉnh tăng giá dầu, trong khi các chuyên gia dự báo giá dầu có thể sớm chạm mốc 100 USD/thùng, thậm chí còn cao hơn.

Tập đoàn nhà nước Nga Rostec cho biết, xe tăng chiến đấu chủ lực T-72 vẫn còn tiềm năng nâng cấp rất lớn, dù đã phục vụ trong quân đội từ năm 1973.Theo tập đoàn Rostec, xe tăng T-72 hiện vẫn là xương sống của nhiều đơn vị thiết giáp Nga và hoàn toàn có thể tiếp tục được hiện đại hóa để thích nghi với những thách thức mới trên chiến trường.Rostec nhấn mạnh rằng phiên bản nâng cấp T-72B3M do nhà sản xuất xe tăng Uralvagonzavod chế tạo đã vượt trội đáng kể so với các biến thể T-72 trước đây. Xe được trang bị hệ thống ngắm bắn hiện đại, lớp giáp bảo vệ mới cùng động cơ mạnh hơn, giúp cải thiện rõ rệt khả năng chiến đấu. Theo Rostec, thiết kế của T-72 mang tính mô-đun cao, cho phép nhanh chóng thay đổi cấu hình để đáp ứng các mối đe dọa cụ thể trên chiến trường.

Mặc dù được đưa vào biên chế từ thời Liên Xô, T-72 vẫn là một trong những dòng xe tăng phổ biến nhất thế giới, cùng với dòng T-54/55. Trong nhiều thập kỷ, hàng loạt gói nâng cấp đã được phát triển cho loại xe tăng này tại nhiều quốc gia khác nhau, giúp nó duy trì khả năng hoạt động trong môi trường chiến tranh hiện đại.

Theo Rostec, kinh nghiệm từ chiến trường Ukraine đã dẫn đến khoảng 200 thay đổi khác nhau đối với thiết kế của T-72. Những cải tiến này tập trung vào việc tăng hỏa lực, cải thiện khả năng bảo vệ và nâng cao tính cơ động của xe. Tập đoàn cũng nhấn mạnh rằng T-72 không chỉ là một xe tăng chiến đấu đơn thuần mà còn là nền tảng cho nhiều phương tiện quân sự khác. Khung gầm của nó đã được sử dụng để phát triển nhiều hệ thống chuyên dụng như bệ phóng súng phun lửa hạng nặng TOS-1 Buratino và TOS-1A Solntsepek, xe bắc cầu MTU-72, xe cứu kéo và sửa chữa BREM-1 hay xe công binh IMR-2.

Một bước ngoặt quan trọng trong quá trình hiện đại hóa T-72 là sự xuất hiện của biến thể T-72B vào năm 1985. Phiên bản này tích hợp nhiều công nghệ từ xe tăng thế hệ mới hơn là T-80, bao gồm thiết bị đo xa laser và lớp giáp bảo vệ được cải thiện đáng kể. Sau khi Liên Xô tan rã, biến thể nâng cấp T-72BU được đổi tên thành T-90 để phục vụ mục đích tiếp thị và sau đó trở thành một trong những xe tăng chủ lực của Nga.

Hiện nay, phiên bản hiện đại nhất của dòng này là T-90M, được đưa vào biên chế từ đầu những năm 2020. Xe được trang bị pháo nòng trơn 125 mm 2A46M-5 cùng hệ thống điều khiển hỏa lực Kalina fire control system, cho phép sử dụng nhiều loại đạn chuyên dụng. Khả năng sống sót của xe cũng được cải thiện đáng kể nhờ việc tích hợp giáp phản ứng nổ Relikt explosive reactive armor và thiết kế tách biệt kho đạn khỏi khoang chiến đấu.


Kể từ khi chiến sự tại Ukraine leo thang, Nga đã tiếp tục cải tiến các dòng xe tăng của mình. Một trong những nâng cấp đáng chú ý là việc tích hợp hệ thống phòng vệ chủ động Arena-M active protection system trên T-90M từ cuối năm 2024. Phiên bản mới của hệ thống này được cho là có khả năng đánh chặn các cuộc tấn công bằng UAV cảm tử và đạn bay lượn – những mối đe dọa ngày càng phổ biến trên chiến trường hiện đại.

Song song với việc nâng cấp T-90M, Nga cũng đang hiện đại hóa số lượng lớn T-72 còn lại từ thời Liên Xô. Nhiều xe đã được nâng cấp lên chuẩn T-72B3 và T-72B3M với các cải tiến như kính ngắm ảnh nhiệt thế hệ mới, giáp phản ứng nổ Relikt, hệ thống liên lạc hiện đại và pháo 125 mm 2A46M-5. Từ cuối năm 2022, các đơn vị tiền tuyến còn bắt đầu lắp thêm các lớp giáp bổ sung cho T-72B3M, tương tự như trên T-90M. Một số nguồn không chính thức gọi phiên bản cải tiến sâu này là T-72B4.

Đến cuối năm 2024, một số xe T-72B3 cũng bắt đầu được tích hợp các hệ thống phòng vệ chủ động tương tự như trên T-90M. Trong các cuộc giao tranh tại Ukraine, hỏa lực của T-72B3 đã thu hút sự chú ý khi một chiếc xe tăng loại này được cho là đã xuyên thủng lớp giáp phía trước của xe tăng M1A1 Abrams do Mỹ cung cấp trong một cuộc đối đầu xe tăng trực tiếp vào đầu năm 2024.

Trước đây, Nga dự kiến sẽ thay thế các dòng T-72 và T-90 bằng xe tăng thế hệ mới T-14 Armata vào cuối thập niên 2020. Tuy nhiên, do chương trình này chưa được triển khai rộng rãi, Moscow vẫn tiếp tục đặt trọng tâm vào việc nâng cấp các thiết kế xe tăng Liên Xô cũ bằng công nghệ hiện đại. Theo Rostec, với những cải tiến liên tục về giáp bảo vệ, hệ thống điện tử và vũ khí, T-72 vẫn còn nhiều tiềm năng phát triển và có thể tiếp tục phục vụ trong lực lượng thiết giáp Nga trong nhiều năm tới.

Tổng thống Vladimir Putin gửi thông điệp chúc mừng tới tân Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei, tái khẳng định Nga sẽ tiếp tục ủng hộ và duy trì quan hệ đối tác chặt chẽ với Tehran.

Trong thông điệp, Tổng thống Nga nhấn mạnh Moscow sẽ tiếp tục duy trì lập trường ủng hộ đối với Tehran. Ông khẳng định Nga luôn coi Iran là đối tác tin cậy và sẵn sàng sát cánh cùng quốc gia này trong thời gian tới.

“Chúng tôi muốn một lần nữa khẳng định sự ủng hộ vững chắc đối với Tehran và tình đoàn kết với những người bạn Iran. Nga đã và sẽ tiếp tục là một đối tác đáng tin cậy của Iran”, ông Putin nêu rõ trong thông điệp.

Bên cạnh đó, nhà lãnh đạo Nga cũng bày tỏ tin tưởng rằng ông Mojtaba Khamenei sẽ tiếp nối xứng đáng di sản của cha mình. Theo ông Putin, vị lãnh tụ mới có thể đoàn kết người dân Iran để vượt qua những thách thức nghiêm trọng mà đất nước đang đối mặt.



Trong thông điệp này, Tổng thống Nga cũng đưa ra những chỉ trích đối với chiến dịch tấn công do Mỹ và Israel tiến hành.

Trước đó một ngày, Hội đồng Chuyên gia Iran gồm 88 thành viên đã quyết định bổ nhiệm ông Mojtaba Khamenei làm Lãnh tụ Tối cao mới của nước này.

Việc bổ nhiệm đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran có trường hợp con trai kế nhiệm cha ở vị trí lãnh đạo tối cao. Ông Mojtaba Khamenei trở thành lãnh tụ tối cao thứ ba của quốc gia này.

Ông Mojtaba Khamenei là con trai thứ hai của cố lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. Ông lên nắm quyền sau khi cha mình giữ vị trí lãnh đạo tối cao gần 40 năm trước khi thiệt mạng trong một cuộc không kích do Mỹ và Israel tiến hành vào cuối tháng trước.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei lên tiếng chỉ trích các phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến kế hoạch gây sức ép đối với Tehran.

Theo ông Baghaei, tương lai của Iran không thể bị chi phối bởi các tính toán từ bên ngoài mà phụ thuộc vào ý chí của người dân nước này. Ông nhấn mạnh người dân Iran sẵn sàng bảo vệ lãnh thổ trước mọi mối đe dọa.

Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran đồng thời cáo buộc Washington đang tìm cách kiểm soát các nguồn tài nguyên năng lượng của Iran, đặc biệt là dầu mỏ. Theo ông, mục tiêu thực sự của Mỹ là làm suy yếu Iran để tiếp cận các nguồn tài nguyên chiến lược.

“Ý đồ của họ rất rõ ràng. Họ muốn chia cắt đất nước chúng tôi để chiếm đoạt trái phép nguồn dầu mỏ” , ông Baghaei nói.

Khi được hỏi về khả năng đạt được một lệnh ngừng bắn, ông Baghaei cho rằng thời điểm hiện tại chưa phù hợp để bàn tới vấn đề này khi các cuộc đối đầu quân sự vẫn đang tiếp diễn.



Ông cũng nhấn mạnh Iran không phải là bên khởi xướng cuộc xung đột hiện nay. “Đây không phải là cuộc chiến mà chúng tôi lựa chọn. Đó là cuộc chiến bị áp đặt” , ông Baghaei nói, đồng thời khẳng định ưu tiên của Tehran lúc này là bảo vệ đất nước.

Dù vậy, Iran vẫn khẳng định mong muốn duy trì quan hệ ổn định với các quốc gia trong khu vực. Tuy nhiên, Tehran cho biết nước này có quyền tự vệ nếu lãnh thổ của các nước khác bị sử dụng làm bàn đạp cho các cuộc tấn công nhằm vào Iran.

Trước thông tin cho rằng đạn dược từ Iran đã rơi xuống lãnh thổ Thổ Nhĩ Kỳ, Cộng hòa Cyprus và Azerbaijan trong tuần qua, ông Baghaei bác bỏ và khẳng định không có cuộc tấn công nào được phát động từ lãnh thổ Iran nhằm vào các quốc gia này.

Theo ông, một số vụ việc có thể đã bị dàn dựng nhằm làm gia tăng căng thẳng và gây chia rẽ giữa Iran với các nước trong khu vực.

Trong khi đó, tình hình chiến sự tại Trung Đông tiếp tục có những diễn biến căng thẳng. Truyền thông Iran ngày 9/3 đăng tải nhiều đoạn video cho thấy các đợt phóng máy bay không người lái (UAV) và hỏa lực tầm xa nhằm vào các mục tiêu tại Israel cũng như các căn cứ quân sự của Mỹ trong khu vực.

Các nguồn tin cho biết nhiều đợt tấn công bằng tên lửa và UAV đã được triển khai gần như cùng lúc, tạo nên làn sóng hỏa lực dồn dập. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố các cuộc tấn công này là động thái đáp trả trước các hành động quân sự từ phía Mỹ và Israel.

Giới quan sát nhận định chuỗi hành động quân sự qua lại giữa các bên đang khiến căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang, làm dấy lên lo ngại xung đột có thể lan rộng trong khu vực.

Hiện phía Mỹ và các bên liên quan vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức trước các tuyên bố mới nhất từ Tehran.

Văn phòng Luật sư Phạm Sơn (Đoàn Luật sư TP Hà Nội) vừa qua đã phát đi thông báo chính thức liên quan đến những phát ngôn của bà Nguyễn Phương Hằng về Thượng tọa Thích Nhật Từ - trụ trì chùa Giác Ngộ (TP HCM).

Theo trang web chính thức của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đưa tin, trong thông báo đề ngày 8/3/2026, văn phòng luật sư Phạm Sơn cho biết, đơn vị này là đại diện pháp lý cho Thượng tọa Thích Nhật Từ. Thông báo họ đưa ra nhằm làm rõ “một số phát ngôn sai sự thật” của bà Nguyễn Phương Hằng về thân chủ là Thượng tọa Thích Nhật Từ.

Theo đó, tối 7/3/2026, bà Hằng nói trên mạng xã hội rằng Thượng tọa Thích Nhật Từ “nhìn bà bằng ánh mắt ái luyến”. Luật sư khẳng định đây là “nội dung bịa đặt hoàn toàn”, đồng thời “xâm phạm nghiêm trọng đến danh dự, uy tín, nhân phẩm của Thượng tọa”.

“Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định pháp luật về bảo vệ danh dự, nhân phẩm cá nhân theo Điều 34 Bộ luật Dân sự 2015, về tội vu khống theo Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015, về tội lợi dụng quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân theo Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015”, phía luật sư nói.

Cùng với đó, họ khẳng định: “Từ trước đến nay, Thượng tọa Thích Nhật Từ chưa từng tiếp chuyện riêng với bà Nguyễn Phương Hằng tại chùa Giác Ngộ hay bất kỳ địa điểm nào khác. Lần đầu tiên vợ chồng bà Hằng đến chùa Giác Ngộ, Thượng tọa đã tiếp hai vợ chồng bà tại phòng khách của chùa, với sự hiện diện của hơn 10 người. Hai lần sau, Thượng toạ tiếp bà Hằng khi bà tham dự chương trình “Vì sao tôi theo đạo Phật”. Việc tiếp xúc cũng diễn ra tại phòng khách chùa với khoảng 20 người chứng kiến. Do đó, việc bà Hằng dựng lên câu chuyện mang tính bịa đặt là bất chấp lương tâm và đạo đức.

Trong năm 2025, bà Nguyễn Phương Hằng đã nhiều lần sử dụng mạng xã hội để vu khống, nhục mạ và xúc phạm Thượng tọa Thích Nhật Từ, như bịa đặt về đời sống cá nhân, suy diễn động cơ không có căn cứ, và sử dụng ngôn từ miệt thị nhằm hạ thấp uy tín của một tu sĩ Phật giáo trước công chúng. Những hành vi này không chỉ gây tổn hại đến danh dự, nhân phẩm cá nhân của Thượng toạ, mà còn ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức tôn giáo, có dấu hiệu vi phạm các quy định pháp luật về tội vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác, và tội lợi dụng quyền tự do dân chủ trên không gian mạng (Điều 156 và Điều 331 Bộ luật Hình sự 2015, Điều 8 Luật An ninh mạng 2018)”.

Theo luật sư cho biết, Thượng tọa Thích Nhật Từ đã xóa 2 đoạn video bà Nguyễn Phương Hằng giao lưu với Phật tử chùa Giác Ngộ vì người phụ nữ này có những phát ngôn công kích cá nhân, dùng ngôn từ thô tục, cáo buộc vô căn cứ với nhiều người trên mạng xã hội.



Cuối thông báo, văn phòng luật sư nhắc đến chuyện bà Hằng từng chịu bản án 30 tháng tù giam vì hành vi sử dụng ngôn từ xúc phạm người khác trên mạng xã hội. Dù vậy, sau khi ra tù, người này vẫn “sa lầy” và “leo thang” trên mạng xã hội, tác động xấu đến nhiều người hơn.

Theo phía luật sư, một số nguyên nhân khiến bà Nguyễn Phương Hằng đưa ra cáo buộc sai sự thật về Thượng tọa Thích Nhật Từ có thể vì nhiều nguyên nhân, trong đó có tình trạng sức khỏe tâm thần, khả năng nhận thức, phát ngôn thiếu chuẩn mực đạo đức hoặc bức xúc cá nhân.

Trên góc độ nhân văn, hành vi của bà Hằng được luật sư cho là “đáng thương hơn đáng giận” và thê hiện thiếu định hướng giá trị, thiếu trách nhiệm với lời nói của một cá nhân có ảnh hưởng.

“Chúng tôi mong rằng bà Nguyễn Phương Hằng sẽ nhìn nhận lại sự việc một cách sáng suốt, tôn trọng sự thật, tôn trọng pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội, để không tiếp tục gây tổn thương cho cá nhân khác và cho cộng đồng. Đây cũng là cách sám hối để quay đầu vào bờ. Với tinh thần từ bi và thiện chí, chúng tôi vẫn tin rằng sự tỉnh thức và thay đổi tích cực luôn có thể xảy ra, nếu mỗi người biết dừng lại, nhìn lại chính mình và lựa chọn con đường đúng đắn”, bản thông báo viết rõ.

Thông báo trên sau đó được chia sẻ công khai trên fanpage của Thượng tọa Thích Nhật Từ.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã xác nhận việc nước này cử chuyên gia quân sự cùng vũ khí đánh chặn tới các căn cứ Mỹ ở Jordan.
Theo báo Kyiv Independent, trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times (NYT) ngày 9/3, Tổng thống Zelensky cho biết: "Phía Mỹ đã đề nghị chúng tôi giúp đối phó với các máy bay không người lái (UAV) của Iran vào ngày 5/3 và chúng tôi đã đáp ứng ngay lập tức. Các chuyên gia của Ukraine đã lên đường chỉ một ngày sau đó".Ông Zelensky cũng tiết lộ việc Kiev đang thảo luận về hợp tác an ninh với một số quốc gia Trung Đông. "Nhiều quốc gia Trung Đông có quan hệ chặt chẽ với Nga và họ có thể giúp thúc đẩy một lệnh ngừng bắn ở Ukraine. Trong trường hợp đó, tất nhiên chúng tôi có thể giúp họ tự vệ", nhà lãnh đạo Ukraine bày tỏ.

Theo ông Zelensky, các lực lượng Ukraine đã có nhiều kinh nghiệm đánh chặn UAV cảm tử Geran-2 của Nga, loại vũ khí tương tự UAV Shahed của Iran.

Trong một tuyên bố khác cùng ngày, ông Zelensky thừa nhận tình hình giao tranh ở tiền tuyến Ukraine vẫn còn khó khăn, nhưng triển vọng hiện đã tích cực hơn so với thời điểm cuối năm 2025.

"Tôi sẽ nói điều này một cách thận trọng, mọi thứ đang tốt đẹp hơn so với cuối năm ngoái. Trong khoảng một tháng rưỡi qua, quân đội Ukraine đã kiểm soát được một diện tích lãnh thổ đáng kể, trong khi các hoạt động tiến công của Nga đang chậm lại", ông Zelensky nói.

Hôm 9/3, Thổ Nhĩ Kỳ thông báo rằng các hệ thống phòng không của NATO đã bắn hạ tên lửa đạn đạo thứ hai được phóng từ Iran sau khi quả đạn này xâm nhập không phận nước này. Ankara cũng cảnh báo sẽ triển khai mọi biện pháp cần thiết để đối phó với bất kỳ mối đe dọa nào nhằm vào lãnh thổ của mình.
Đây là vụ việc thứ hai trong vòng một tuần mà tên lửa đạn đạo từ Iran hướng về khu vực miền nam Thổ Nhĩ Kỳ - quốc gia thành viên của NATO và cũng là nước láng giềng trực tiếp của Iran. Trước đó, Ankara đã phát đi cảnh báo cứng rắn với Tehran vào cuối tuần qua, yêu cầu không lặp lại các hành động tương tự, dù chưa có dấu hiệu cho thấy Thổ Nhĩ Kỳ sẽ chính thức yêu cầu các đồng minh trong liên minh tăng cường hỗ trợ quân sự.Trong tuyên bố chính thức, Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ nhấn mạnh: “Chúng tôi một lần nữa khẳng định rằng mọi biện pháp cần thiết sẽ được thực hiện một cách kiên quyết và không do dự trước bất kỳ mối đe dọa nào nhằm vào lãnh thổ và không phận của đất nước chúng tôi".

Bộ này cho biết một số mảnh vỡ của tên lửa đã rơi xuống tỉnh Gaziantep ở đông nam Thổ Nhĩ Kỳ, tuy nhiên không ghi nhận thương vong.

Tuyên bố cũng nhấn mạnh rằng việc các bên liên quan, đặc biệt là Iran, lắng nghe và tôn trọng những cảnh báo từ Ankara “là vì lợi ích của tất cả”.

Hiện vẫn chưa rõ mục tiêu ban đầu của quả tên lửa trước khi bị các hệ thống phòng thủ của NATO triển khai tại khu vực phía đông Địa Trung Hải đánh chặn.

Không quân Mỹ hiện đang đồn trú tại căn cứ không quân Incirlik ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi một cơ sở radar quan trọng của NATO đặt tại tỉnh Malatya ở phía đông bắc đóng vai trò then chốt trong hệ thống cảnh báo sớm của liên minh. Theo Ankara, các mảnh vỡ của tên lửa đã rơi xuống những cánh đồng trống tại Gaziantep, khu vực nằm giữa hai cơ sở quân sự này.

Ông Burhanettin Duran, Giám đốc truyền thông của Tổng thống Recep Tayyip Erdogan, cho biết Ankara đang tái khẳng định mạnh mẽ lời cảnh báo của mình tới tất cả các bên, đặc biệt là Iran, kêu gọi tránh những bước đi có thể gây nguy hiểm cho sự ổn định khu vực cũng như an toàn của dân thường.

Thổ Nhĩ Kỳ cũng khẳng định rằng Mỹ không sử dụng căn cứ Incirlik trong các cuộc không kích phối hợp với Israel nhằm vào Iran – chiến dịch được cho là đã châm ngòi cho các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Tehran trong những ngày gần đây.

Phía Iran hiện chưa đưa ra bình luận ngay lập tức về vụ việc. Tuy nhiên, Tehran trước đó nhiều lần khẳng định họ không có ý định tiến hành chiến tranh với các quốc gia trong khu vực và không chủ đích nhắm mục tiêu vào Thổ Nhĩ Kỳ.

Trước khi căng thẳng leo thang thành xung đột trên không vào tuần trước, Ankara từng nỗ lực đóng vai trò trung gian cho các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran. Dù vậy, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ hiện cho biết họ chưa có kế hoạch viện dẫn Điều 4 của hiệp ước NATO - điều khoản cho phép các thành viên yêu cầu tham vấn khi cảm thấy an ninh của mình bị đe dọa.

Trong trường hợp tình hình tiếp tục leo thang, bước đi này có thể mở đường cho việc kích hoạt Điều 5 của NATO, nguyên tắc phòng thủ tập thể theo đó toàn bộ liên minh sẽ bảo vệ một thành viên nếu nước đó bị tấn công.

Thổ Nhĩ Kỳ hiện sở hữu lực lượng quân sự lớn thứ hai trong NATO và những năm gần đây đã vươn lên trở thành một trong những trung tâm phát triển công nghiệp quốc phòng đáng chú ý trên thế giới. Tuy vậy, nước này vẫn chưa hoàn thiện được hệ thống phòng không tích hợp quy mô quốc gia, buộc họ phải tiếp tục dựa vào các năng lực phòng thủ của NATO trong cả hai sự cố tên lửa xảy ra trong tuần qua.

Khu phức hợp hạt nhân Dimona tại sa mạc Negev được xem là xương sống chương trình hạt nhân Israel. Trong bối cảnh căng thẳng với Iran leo thang, địa điểm này đang trở thành tâm điểm địa chính trị Trung Đông.Theo hãng thông tấn Anadolu (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 8/3, trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran ngày càng leo thang với số người chết được cho là đã vượt quá 1.000 người, Tehran đã đưa một trong những địa điểm nhạy cảm nhất Trung Đông vào vòng xoáy đối đầu: khu phức hợp hạt nhân Dimona của Israel.

Một quan chức quân sự cấp cao Iran tuyên bố với trang Iran Nuances - sau đó được hãng thông tấn bán chính thức ISNA đưa tin - rằng nếu Mỹ và Israel thực hiện kịch bản "thay đổi chế độ", "các tên lửa hiệu quả cuối cùng của Tehran sẽ nhắm mục tiêu vào nhà máy điện hạt nhân Dimona và toàn bộ cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực". Quan chức này nói thêm: "Đây là kịch bản mà chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng".Lời cảnh báo đó đã làm dấy lên những câu hỏi lâu nay vẫn bị né tránh: Dimona là gì, tại sao nó được coi là xương sống của năng lực hạt nhân Israel, và sự bí mật của nó định hình chính trị răn đe trong khu vực như thế nào?

Cơ sở được bảo vệ nghiêm ngặt nhất Israel

Mang tên chính thức là Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân Shimon Peres Negev - đặt theo tên cựu Thủ tướng Shimon Peres từ năm 2018, người được ghi nhận có công lớn trong việc xây dựng chương trình hạt nhân Israel - cơ sở này được coi là trụ cột quan trọng nhất của chương trình hạt nhân nước này.

Khu phức hợp tọa lạc sâu trong sa mạc Negev ở miền Nam Israel, cách thành phố Dimona khoảng 13 km và cách Jerusalem khoảng 90 km. Theo thông tin hiện có, cơ sở trải rộng trên diện tích khoảng 36 km vuông, gồm 10 tòa nhà, 8 phòng thí nghiệm ngầm và khoảng 2.700 nhà khoa học, kỹ thuật viên. Toàn bộ khu vực được bao quanh bởi hàng rào điện, lính tuần tra và các khẩu đội tên lửa phòng không.

Nền móng của Dimona được đặt từ những năm đầu thành lập nhà nước Israel. Sau năm 1948, Israel thành lập Ủy ban Năng lượng Nguyên tử vào năm 1952. Năm 1957, Pháp hỗ trợ và cung cấp cho Israel một lò phản ứng áp suất cao sử dụng nước nặng. Lò phản ứng đi vào hoạt động khoảng năm 1963 với công suất được báo cáo là 26 megawatt.

Mãi đến năm 1960, Quốc hội Israel mới thừa nhận sự tồn tại của lò phản ứng này - nhưng khẳng định nó được xây dựng cho mục đích nghiên cứu hòa bình. Các thanh tra Mỹ đã đến thăm vào những năm 1960, và Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cũng tiến hành thanh tra, nhưng theo các báo cáo, họ không phát hiện ra các mức phóng xạ mà Israel bị cáo buộc che giấu. Sau đó, mọi cuộc thanh tra đều bị dừng hoàn toàn.

Điều tạo nên tầm quan trọng cốt lõi của cơ sở này là vai trò trong chu trình xử lý nhiên liệu hạt nhân. Dimona xử lý nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng - giai đoạn đầu tiên trong quá trình sản xuất vật liệu có thể dùng chế tạo vũ khí - trước khi nhiên liệu này được chuyển đến nơi khác để lưu trữ hoặc gắn lên tên lửa. Đến năm 1967, các báo cáo trích dẫn từ Cục Tình báo và Nghiên cứu thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ đã kết luận rằng Israel sở hữu bom hạt nhân.

Lò phản ứng này được mô tả có khả năng sản xuất khoảng 9 kg plutonium mỗi năm - lượng được coi là đủ để chế tạo một quả bom hạt nhân với sức công phá khoảng 20 kiloton. Hình ảnh vệ tinh công bố năm 2021 cho thấy lò phản ứng vẫn đang hoạt động, với hoạt động xây dựng và đào bới quy mô lớn, cùng các hộp chứa trong hai hố hình chữ nhật có đáy bê tông - cho thấy khả năng được sử dụng để chôn chất thải hạt nhân.

Vanunu và bức màn bí mật bị "bật mí"

Danh tiếng quốc tế của Dimona thay đổi đột ngột vào tháng 10/1986 khi kỹ thuật viên Mordechai Vanunu - người từng làm việc tại cơ sở - cung cấp cho tờ Sunday Times những lời khai chi tiết, tài liệu và hình ảnh bí mật chụp trong thời gian công tác. Tiết lộ của ông củng cố mạnh mẽ những nghi ngờ quốc tế lâu năm về năng lực hạt nhân của Israel.

Sự kiện này, cùng với nhiều tín hiệu khác, đã thúc đẩy cộng đồng quốc tế liên tục đặt câu hỏi về chương trình hạt nhân Israel - dù Tel Aviv vẫn không xác nhận lẫn phủ nhận. Một dấu mốc đáng chú ý khác là sự kiện năm 1979: một "tia sáng kép" bí ẩn phát hiện trên Nam Đại Tây Dương làm dấy lên nghi ngờ về vụ thử hạt nhân bí mật có liên quan đến Israel và Nam Phi thời kỳ Apartheid - nhưng chưa bao giờ được xác nhận, và Israel cũng không phủ nhận.

Israel từ chối ký Hiệp ước cấm phổ biến vũ khí hạt nhân và đứng ngoài các khuôn khổ không phổ biến vũ khí hạt nhân cốt lõi mà nhiều quốc gia khác tham gia. Năm 1996, Israel ký Hiệp ước Cấm thử hạt nhân toàn diện nhưng chưa bao giờ phê chuẩn.

Chính sách mơ hồ này khiến kho vũ khí hạt nhân của Israel chỉ có thể là ước tính. Tuy nhiên, vào tháng 6/2025, Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) đã chính thức đưa Israel vào danh sách các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân, đánh giá Israel có hơn 80 đầu đạn hạt nhân. Cụ thể, theo báo cáo thường niên của SIPRI, Israel sở hữu khoảng 30 quả bom trọng lực có thể thả từ máy bay F-15 và F-16, cùng khoảng 50 tên lửa đạn đạo tầm xa Jericho-2. Viện này cũng cho biết Israel đã dự trữ đủ vật liệu phân hạch để sản xuất tới 200 đầu đạn hạt nhân.

Trong bối cảnh cuộc chiến khu vực chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, lời cảnh báo của Tehran về Dimona đã đẩy khu phức hợp bí mật nhất Trung Đông này lên vị trí trung tâm của bàn cờ địa chính trị - nơi mà mọi toan tính sai lầm đều có thể dẫn đến những hệ quả không lường trước được.

Các nền tảng dự đoán trực tuyến thu hút hàng tỷ USD tiền cược cho những kịch bản xung đột ở Trung Đông làm dấy lên tranh cãi về đạo đức và nguy cơ trục lợi.

Sự phát triển nhanh chóng của các nền tảng dự đoán như Kalshi hay Polymarket trong những năm gần đây đã biến nhiều sự kiện toàn cầu thành đối tượng để đặt cược. Người dùng có thể dự đoán kết quả bầu cử, tỷ số thể thao, biến động kinh tế hoặc thậm chí nhiệt độ cao nhất trong ngày tại một thành phố.

Tuy nhiên, khi các kèo cược xoay quanh chiến tranh và sinh mạng con người, câu chuyện không còn đơn thuần là trò chơi dự đoán mang tính giải trí mà bắt đầu chạm tới những tranh cãi về đạo đức.

"Sòng bạc" địa chính trị triệu USD
Theo CNN, hơn 1 tỷ USD đang đổ vào các nền tảng dự đoán trực tuyến, nơi người dùng đặt tiền cho nhiều kịch bản liên quan đến căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran.

Chỉ trong tuần đầu tháng 3/2026, tổng giá trị giao dịch trên những thị trường dự đoán liên quan đến số phận Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei và khả năng Mỹ tiến hành không kích đã lên tới hàng trăm triệu USD.

Trên những nền tảng như Polymarket, người tham gia có thể mua hoặc bán xác suất của một sự kiện trong tương lai. Khi sự kiện xảy ra đúng với dự đoán, người đặt cược sẽ thu được khoản lợi nhuận tương ứng khi thị trường đóng lại.

Tuy nhiên, các loại hình dự đoán liên quan trực tiếp đến chiến tranh hoặc sinh mạng con người lại nằm trong vùng nhạy cảm về pháp lý. Tại Mỹ, các hợp đồng tài chính liên quan tới ám sát, khủng bố hay chiến tranh thường bị cấm.

Dù vậy, Polymarket chủ yếu vận hành ngoài lãnh thổ Mỹ, nhờ đó tránh được nhiều quy định chặt chẽ của luật liên bang. Khoảng trống pháp lý này đã tạo điều kiện để nhiều kèo cược gây tranh cãi xuất hiện trên nền tảng. Người dùng có thể đặt tiền cho khả năng xảy ra một cuộc tấn công quân sự trong ngày, hoặc những kịch bản liên quan đến sức khỏe và sinh mạng của các nhà lãnh đạo quốc gia.

Theo các chuyên gia, xu hướng đưa những thảm kịch tiềm tàng lên thị trường dự đoán đang ngày càng rõ. Thời gian gần đây, Polymarket đã phải âm thầm gỡ bỏ một thị trường dự đoán về khả năng xảy ra vụ nổ hạt nhân sau khi vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ dư luận.

Trước đó, nền tảng này cũng phải điều chỉnh cách mô tả một kèo cược liên quan đến sứ mệnh không gian Artemis II vì nội dung bị cho là thiếu nhạy cảm với sự an toàn của phi hành đoàn.

Giáo sư tài chính Richard Warr đánh giá sự phát triển của các thị trường dự đoán đang vượt qua những giới hạn đạo đức cơ bản.

Theo ông, không phải mọi sự kiện trên thế giới đều phù hợp để trở thành đối tượng giao dịch. Khi sinh mạng con người bị biến thành công cụ kiếm lợi nhuận, những vấn đề đạo đức nghiêm trọng sẽ xuất hiện.

Bên cạnh tranh cãi đạo đức, nhiều dữ liệu giao dịch còn làm dấy lên nghi ngờ về việc một số người chơi có thể đã sử dụng thông tin nội bộ. Các khoản cược lớn được đặt chỉ vài giờ trước khi các cuộc không kích xảy ra khiến giới quan sát đặt câu hỏi liệu có người nắm thông tin mật tham gia thị trường.

Phân tích dữ liệu blockchain từ tổ chức điều tra Bubblemaps cho thấy ít nhất sáu tài khoản ẩn danh trên Polymarket đã thu về khoảng 1,2 triệu USD nhờ dự đoán đúng việc Mỹ sẽ tấn công Iran. Điểm đáng chú ý là phần lớn các tài khoản này chỉ nạp tiền vào hệ thống ngay trong ngày xảy ra sự kiện. Thời điểm đặt cược thường diễn ra vài giờ trước khi các cuộc tấn công bắt đầu.

Một tài khoản mang tên Magamyman đặc biệt gây chú ý khi thu về hơn 553.000 USD từ các kèo cược liên quan đến Iran.

Trong một giao dịch vào rạng sáng 28/2, tài khoản này đặt 32.000 USD cho kịch bản Mỹ tiến hành không kích trong ngày. Thời điểm đó, hệ thống của Polymarket đánh giá xác suất xảy ra kịch bản này chỉ ở mức khoảng 17%. Chỉ vài giờ sau, các cuộc tấn công thực sự diễn ra và người chơi này thắng lớn.

Đến nay, Polymarket vẫn chưa đưa ra lời giải thích cụ thể trước những câu hỏi của truyền thông về các giao dịch bất thường nói trên.

Làn sóng phẫn nộ từ Đồi Capitol
Dù danh tính những người đặt cược thành công không được công khai, các giao dịch đáng ngờ vẫn nhanh chóng thu hút sự chú ý tại Washington.

Nhiều nhà lập pháp cảnh báo đây có thể là dấu hiệu của việc trục lợi từ chiến tranh, thậm chí làm dấy lên nghi vấn thông tin tình báo quân sự đã bị rò rỉ để phục vụ mục đích tài chính.

Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Chris Murphy nói việc đặt cược vào các kịch bản chiến tranh là điều khó chấp nhận. Theo ông, việc những hoạt động như vậy vẫn có thể diễn ra hợp pháp cho thấy hệ thống quản lý hiện tồn tại những khoảng trống đáng lo ngại.

Ở góc nhìn khác, Hạ nghị sĩ Mike Levin đặt câu hỏi về khả năng rò rỉ thông tin mật. Ông nhấn mạnh người dân Mỹ có quyền được biết liệu các thông tin biết trước về hành động quân sự của quốc gia có đang bị sử dụng để trục lợi tài chính hay không.

Trước những lo ngại này, một số nghị sĩ đã đề xuất dự luật nhằm cấm tổng thống, phó tổng thống, các quan chức cấp cao liên bang, nghị sĩ và thành viên gia đình họ tham gia giao dịch trên các nền tảng dự đoán. Mục tiêu của đề xuất là giảm nguy cơ xung đột lợi ích và hạn chế khả năng thông tin nhạy cảm từ chính phủ bị lợi dụng cho hoạt động cá cược.Tranh cãi càng trở nên phức tạp khi con trai của Tổng thống Donald Trump, Donald Trump Jr. được nhắc tới. Con trai của ông Trump tham gia ban cố vấn Polymarket từ năm trước, trong khi quỹ đầu tư 1789 Capital do ông đồng sáng lập cũng đã rót vốn vào công ty này. Ngoài ra, ông còn giữ vai trò cố vấn cho nền tảng dự đoán Kalshi.

Trước những nghi vấn từ dư luận, đại diện của Trump Jr. cho biết ông không tham gia cá cược và chỉ đóng vai trò tư vấn chiến lược tiếp thị. Phía Nhà Trắng cũng khẳng định các quyết định của chính quyền chỉ dựa trên lợi ích của người dân Mỹ.

Thực tế, sự phát triển của các nền tảng dự đoán phản ánh xu hướng của thời đại dữ liệu khi ngày càng nhiều sự kiện được định lượng và biến thành đối tượng giao dịch. Tuy vậy, không phải mọi sự kiện đều nên trở thành cơ hội kiếm tiền.

Khi cái chết trở thành cơ hội kiếm lợi nhuận, câu hỏi đặt ra không còn đơn giản là ai thắng cược. Vấn đề lớn hơn là liệu xã hội có đang đánh đổi những chuẩn mực đạo đức để đổi lấy lợi ích tài chính hay không.