Nhiều tháng sau biến cố, chị Văng Thị Ngọc Bích vẫn lặng lẽ nhắn tin, lắng nghe và từng bước giúp một gia đình nối lại những rạn nứt.

Người đàn ông vừa băng qua đường, trên tay còn cầm hộp cơm mua vội để lót dạ trước chuyến lái xe thuê dài ngày, thì tai nạn ập đến. Chiếc xe buýt lao tới quá nhanh, không kịp tránh. Từ Tiền Giang (cũ), anh được chuyển gấp lên Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng gần như chết não.

Trong phòng hồi sức, người đàn ông bất động, hy vọng không còn. Trước phút chia lìa, vợ anh đối mặt với quyết định đầy can trường: Hoặc đưa anh về lo hậu sự, hoặc hiến tặng tạng để sự ra đi của anh trở thành cơ hội sống cho những cuộc đời đang dần vào ngõ cụt.

Không có quyết định nào là nhẹ nhàng. Sau nhiều cân nhắc, chị quyết định hiến tạng của chồng.

Gia đình từng nghĩ sẽ nói cho cậu con trai 16 tuổi biết. Nhưng rồi người mẹ chần chừ. Đứa trẻ vốn nhạy cảm, bốc đồng, chị sợ con không chịu nổi cú sốc ấy. Thế là chị giữ lại sự thật. Quyết định đó đã đẩy một gia đình vốn không còn nguyên vẹn vào một sự rạn nứt khác.

Hàn gắn một gia đình
Cậu bé trên đường đến bệnh viện thì nhận được cuộc gọi từ mẹ yêu cầu quay về nhà. Không có lời giải thích. Không có cơ hội nhìn cha lần cuối. Một cánh cửa khép lại, và cùng lúc, một khoảng trống mở ra trong lòng đứa trẻ.

Ca hiến tạng diễn ra. Nhiều tháng sau đó, chị Văng Thị Ngọc Bích, nhân viên phòng Công tác xã hội, Bệnh viện Chợ Rẫy, vẫn duy trì kết nối với gia đình, âm thầm theo dõi những chuyển biến tâm lý của từng thành viên.

Ban đầu, mọi thứ diễn ra bình thường. Bẵng đi một thời gian, người phụ nữ lại tìm đến. Chị ngập ngừng một lúc lâu, rồi mới mở điện thoại. Trong đoạn video, cậu con trai đập phá, mất kiểm soát, thường xuyên hét to và lôi cả hai đứa em vào những cơn giận của mình.

Đứa trẻ không hiểu chuyện gì đã xảy ra với cha mình, và trong khoảng trống thông tin ấy, em tự lấp đầy bằng suy nghĩ riêng: rằng mẹ đã quá lạnh lùng, thậm chí “bất nhân, bất nghĩa” khi đồng ý “bán tạng” của cha để đổi lấy cuộc sống đủ đầy hơn.

“Chúng tôi gần như sững người khi xem đoạn video đó”, chị Bích nói với Tri Thức - Znews. Là người làm Công tác xã hội, chị Bích hiểu rằng mọi thứ không chỉ kết thúc bằng một ca ghép tạng hoàn tất hay một đám tang chỉn chu.

Chị bắt đầu từ việc mời chuyên gia tâm lý đến nhà đánh giá. Buổi trò chuyện diễn ra nặng nề. Không có xung đột rõ rệt, nhưng vị chuyên gia dễ dàng nhận ra khoảng trống giữa hai mẹ con đã hình thành. Cậu bé nghỉ học, từ chối đi học nghề. Em muốn đi nghĩa vụ quân sự để trốn chạy tất cả.

Từ đó, chị Bích bắt đầu những tin nhắn rất đều đặn gửi đến cậu bé mỗi ngày. Khi thì hỏi em ăn uống ra sao, khi thì chỉ là một lời động viên để em không thu mình lại. Có lúc, tin nhắn được đáp lại cụt ngủn, có lúc không hồi đáp.

Dần dà, khi cậu thiếu niên dần mở lòng, chị nhẹ nhàng giải thích, giúp em hiểu rằng việc hiến tạng không phải là “trục lợi” trên cơ thể người thân, mà là một nghĩa cử đẹp nơi sự sống của cha em được tiếp nối theo một cách khác.

Ở phía người mẹ, chị Bích cũng chọn cách tiếp cận khác. Không đặt vấn đề đúng sai, không tạo áp lực, mà từng bước giúp chị hiểu vì sao con mình lại phản ứng như vậy, và vì sao khoảng lặng giữa hai mẹ con lại ngày một rộng ra.

Dưới sự động viên của các nhân viên công tác xã hội, đứa trẻ dần cũng đã biết, lựa chọn hôm đó của mẹ mình không làm nỗi mất mát vơi đi. Nhưng bằng một cách nào đó, nó khiến việc rời đi của cha mình không hoàn toàn là kết thúc.

“Nhiều tháng sau, tôi nhận được tin nhắn của người mẹ: ‘Bích ơi, bé Nhân chịu gọi chị bằng mẹ lại rồi’. Lúc đó tôi thực sự cảm nhận rõ những nỗ lực của mình đã có ý nghĩa”, chị Bích nói.

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ viện phí hay thủ tục bảo hiểm y tế, công việc của nhân viên công tác xã hội còn mở ra một hành trình dài hơn - đi cùng cả gia đình người bệnh qua những ngày chông chênh nhất, lắng nghe và tháo gỡ từng nút thắt.

Người "điều trị tinh thần" bệnh nhân
Phát biểu tại tọa đàm “Công tác xã hội trong bệnh viện - Kết nối và đào tạo thực tiễn” diễn ra sáng 21/3, bác sĩ chuyên khoa II Phạm Thanh Việt, Phó giám đốc phụ trách Quản lý Điều hành Bệnh viện Chợ Rẫy, cho rằng, nếu người làm y chỉ dừng lại ở mục tiêu chữa khỏi bệnh, thì đó vẫn là một cách nhìn chưa trọn vẹn.

Trên thực tế, hành trình hồi phục của người bệnh không chỉ phụ thuộc vào phác đồ điều trị, mà còn chịu tác động sâu sắc từ tinh thần và những điều kiện sống xung quanh.

Theo ông, trạng thái tâm lý của bệnh nhân luôn bị chi phối bởi nhiều lớp áp lực, từ nỗi đau thể chất, sự lo lắng trước bệnh tật, đến gánh nặng gia đình... Khi những yếu tố này không được nhận diện và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả điều trị có thể bị kéo dài, thậm chí bị ảnh hưởng đáng kể dù chuyên môn y khoa vẫn được đảm bảo.

Từ cách tiếp cận đó, công tác xã hội trong bệnh viện được nhìn nhận như một phần không thể thiếu của hệ thống chăm sóc toàn diện. Với bác sĩ Phạm Thanh Việt, những người làm công tác xã hội cũng là “người thầy thuốc” theo một cách khác, họ không trực tiếp can thiệp vào bệnh lý, nhưng lại góp phần chữa lành về mặt tinh thần, giúp người bệnh ổn định tâm lý để đồng hành tốt hơn với quá trình điều trị.

Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, hoạt động công tác xã hội tại đây trải rộng trên nhiều lĩnh vực, từ hỗ trợ viện phí, tư vấn bảo hiểm y tế, đến triển khai các chương trình phẫu thuật tim miễn phí cho trẻ em, tất cả đều hướng tới việc giảm bớt gánh nặng tài chính cho người bệnh.

Bên cạnh đó là những chương trình đồng hành lâu dài như hỗ trợ bệnh nhân ung thư, người bệnh suy thận, hay “Đồng hành cùng chiến binh K” với các hoạt động đọc sách, yoga, âm nhạc.

Một phần công việc ít được nhìn thấy hơn là đồng hành với gia đình người hiến tạng. Trong những thời điểm nhạy cảm nhất, khi gia đình phải đối diện với mất mát, nhân viên công tác xã hội là người ở lại, lắng nghe, giải thích và hỗ trợ để họ có thể đưa ra quyết định trong sự thấu hiểu, đồng thời tiếp tục theo sát để giúp gia đình ổn định cuộc sống sau đó.

Những nỗ lực này không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ chi phí, mà còn giúp giảm bớt áp lực tâm lý, mang đến cho người bệnh và gia đình một điểm tựa trong giai đoạn khó khăn.

VietBF@ sưu tập

Manchester City nổi lên như ứng cử viên hàng đầu trong cuộc đua giành chữ ký của Enzo Fernandez.


Enzo nằm trong tầm ngắm của Man City.
Tiền vệ người Argentina được cho là không còn hài lòng với định hướng phát triển của Chelsea và đang nghiêm túc cân nhắc việc rời Stamford Bridge ngay trong mùa hè tới.

Trong bối cảnh đó, Manchester City được xem là điểm đến lý tưởng. Theo Fichajes, HLV Pep Guardiola đang lên kế hoạch làm mới tuyến giữa, đặc biệt khi Rodri liên tục gặp vấn đề về thể lực.

Enzo Fernandez, với khả năng điều tiết trận đấu, chuyền bóng chính xác và tư duy chiến thuật sắc bén, được đánh giá là sự thay thế hoàn hảo để duy trì lối chơi kiểm soát đặc trưng của đội chủ sân Etihad.

Chelsea hiện định giá ngôi sao của mình khoảng 150 triệu euro, một con số không hề nhỏ. Tuy nhiên, với tiềm lực tài chính mạnh mẽ, Man City sẵn sàng cạnh tranh sòng phẳng với các đối thủ để hoàn tất thương vụ.

Hiện Real Madrid xem Enzo là bản hợp đồng trong mơ, PSG cũng muốn xây dựng tuyến giữ xung quanh nhà vô địch World Cup.

Kể từ khi gia nhập từ Benfica vào năm 2023, Enzo nhanh chóng trở thành trụ cột nơi tuyến giữa của Chelsea. Tuy nhiên, sự thiếu ổn định trong thành tích và tham vọng chưa rõ ràng của đội bóng London khiến anh muốn tìm kiếm một bến đỗ có khả năng cạnh tranh danh hiệu ngay lập tức. Điều này thu hút hàng loạt ông lớn như Real Madrid, PSG và cả các CLB giàu có tại Saudi Arabia.

Dù nhận được những lời đề nghị hấp dẫn về tài chính từ Trung Đông, Enzo vẫn ưu tiên tiếp tục thi đấu đỉnh cao tại châu Âu.

VietBF@ sưu tập

Một du khách đã bị phát hiện vi phạm một trong những quy định thiêng liêng nhất của Bali ngay thời điểm hòn đảo du lịch nổi tiếng này chuẩn bị “tắt lịm” trong 24 giờ.


Du khách Mỹ bị tạm giữ vì ra đường trong ngày lễ lớn ở Bali.
Karl Adolf Amrhein (57 tuổi) đã bị lực lượng an ninh địa phương tạm giữ vào sáng 19/3, sau khi bị phát hiện đi bộ trên con đường chính ở làng Sukawati vào khoảng 7h sáng, đúng vào dịp Ngày Im Lặng (Nyepi) thường niên của Bali.

Cảnh sát Sukawati cho biết với truyền thông địa phương rằng họ đã bắt giữ một công dân Mỹ vi phạm các quy định của Nyepi. Nhà chức trách cho biết người đàn ông này đã giả vờ câm khi bị đưa về đồn cảnh sát, trước khi yêu cầu được thả.

Sau đó, ông đã giao tiếp với cơ quan chức năng và cho biết mình đang tìm chỗ ở sau khi bị “buộc rời khỏi” khách sạn trước đó.

“Một du khách đã thừa nhận bị yêu cầu rời khách sạn ở Ubud do hết thời gian lưu trú”, một lãnh đạo cảnh sát địa phương nói với báo chí. Người này sau đó được đưa đến một villa gần đó để lưu trú và bị cảnh báo không tái phạm.

Nyepi là gì?
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh du khách được khuyến cáo cần hiểu rõ mức độ nghiêm ngặt của lệnh “đóng băng” hàng năm tại Bali.

Trong 24 giờ vào một ngày trong tháng 3 mỗi năm, toàn bộ Bali gần như ngưng hoạt động hoàn toàn để đón Nyepi. Mọi ánh sáng, âm nhạc, giao thông và phương tiện di chuyển đều bị cấm.


Đường phố Bali vắng vẻ trong ngày Nyepi. Ảnh: @bali.info.official/Instagram.
Các quy định áp dụng với tất cả mọi người trên đảo, không phân biệt tôn giáo hay quốc tịch. Toàn bộ hoạt động kinh doanh và dịch vụ công cộng - ngoại trừ dịch vụ khẩn cấp - đều đóng cửa. Các chuyến bay cũng bị dừng hoàn toàn. Người dân và du khách được yêu cầu ở trong nhà hoặc nơi lưu trú.

Khách sạn thường thông báo cho khách những hoạt động được phép và không được phép. Một số nơi phục vụ buffet trong im lặng và cho phép sử dụng hạn chế các tiện ích, trong khi một số khác yêu cầu khách ở nguyên trong phòng và mang đồ ăn đến tận nơi.

Năm 2020, một du khách Mỹ khác từng bị xích lại bởi lực lượng địa phương tại Kuta sau khi ra ngoài chạy bộ trong ngày Nyepi. Người này nói rằng mình “chỉ muốn đi chạy” và từ chối quay lại villa dù đã được nhắc nhở.

Ý nghĩa tâm linh của Nyepi
Nyepi là dịp lễ mang tính tâm linh và văn hóa, dành cho việc suy ngẫm, thiền định và thanh lọc bản thân.

Ngày lễ này bắt nguồn từ Hindu giáo Bali, với khoảng 87% dân số trên đảo theo đạo Hindu.

Du khách cũng được cảnh báo rằng việc di chuyển sẽ bị gián đoạn, trong đó sân bay chính của Bali, I Gusti Ngurah Rai, đóng cửa suốt 24 giờ.

Tết Hindu được tính theo lịch Saka, vì vậy Nyepi thường rơi vào khoảng tháng 3 hoặc tháng 4 theo dương lịch.

Trong những ngày trước đó, toàn đảo sẽ tham gia các nghi lễ nhằm gột rửa điều tiêu cực, trong đó Ngày Im Lặng chỉ là một phần của chuỗi nghi lễ kéo dài khoảng 6 ngày. Nyepi diễn ra vào ngày thứ ba trong chuỗi này và tuân thủ nghiêm ngặt 4 nguyên tắc.

Từ 6h sáng đến 6h sáng hôm sau, cửa sổ được che kín, ánh sáng giảm tối đa để tạo nên sự tĩnh lặng tuyệt đối. Theo truyền thuyết, sự im lặng này khiến các linh hồn xấu tưởng rằng hòn đảo không có người sinh sống, từ đó bảo vệ Bali và cư dân khỏi tai họa.

VietBF@ sưu tập

Hoàng Hoàng Thứ bảy, 21/3/2026 20:00 (GMT+7)Barron Trump bước sang tuổi 20 với tham vọng kinh doanh rõ nét, được đánh giá là "bản sao" của cha. Tài sản riêng của cậu được ước tính khoảng 150 triệu USD.


Barron Trump bước sang tuổi 20 vào hôm 20/3. Ảnh: MEGA.
Barron Trump, con trai út của Tổng thống Mỹ Donald Trump, bước sang tuổi 20 vào ngày 20/3. Theo các nguồn tin thân cận chia sẻ với People, cậu đang chuẩn bị cho "giai đoạn tiếp theo" của cuộc đời, có thể sẽ đi theo phần nào con đường của cha mình.

Một nguồn tin trong giới xã hội cho biết Barron sớm bộc lộ tư duy kinh doanh: cậu quan tâm đến việc kiếm tiền và xây dựng tên tuổi cá nhân. "Barron thông minh, tập trung và tháo vát. Cậu luôn tìm kiếm những lĩnh vực mình thích và có tham vọng lớn so với độ tuổi", người này nói.

Theo Forbes, Barron được cho là có vai trò thúc đẩy các dự án tiền mã hóa của gia đình Trump - lĩnh vực đã mang về hàng tỷ USD trong vài năm qua. Tính đến tháng 9/2025, tài sản riêng của Barron được ước tính khoảng 150 triệu USD (hơn 3.946 tỷ đồng), chưa kể hàng triệu USD khác nằm trong các token chưa thể giao dịch.

Nguồn tin cho biết thêm Barron đã theo đuổi các dự án kinh doanh từ nhiều năm nay. Việc bước sang tuổi 20 được xem là dấu mốc quan trọng, khi cậu muốn tham gia vào những dự án vừa phù hợp sở thích, vừa có khả năng sinh lời lớn.

Là người kín tiếng nhất trong gia đình Trump, Barron được cho là có động lực chứng tỏ bản thân trước thành công của cha và các anh chị. "Đó là cách để gây ấn tượng với gia đình. Cậu muốn tạo dấu ấn riêng", nguồn tin nói. Tham vọng này, theo họ, một phần đến từ mong muốn khiến cả cha lẫn mẹ tự hào.

Tuy nhiên, một nguồn tin chính trị nhận định điểm khác biệt lớn nhất của Barron lại nằm ở mối quan hệ gần gũi với mẹ - Melania Trump. "Barron giống cha gần như hoàn toàn, nhưng không có sự bốc đồng. Cậu mang nét điềm tĩnh, tinh tế kiểu châu Âu giống mẹ", người này chia sẻ.

Barron cũng có hoàn cảnh lớn lên khá đặc biệt. Cậu kém người chị cùng cha khác mẹ gần nhất, Tiffany, tới 12 tuổi và phần lớn thời gian trưởng thành như "con một".

"Barron sống nội tâm. Việc lớn lên dưới sự chú ý của công chúng, nhưng không thực sự thoải mái với điều đó, khiến cậu mạnh mẽ hơn từ bên trong, đồng thời thúc đẩy tham vọng", nguồn tin nói.

Sau khi tốt nghiệp trung học, Barron theo học tại Đại học New York từ năm 2024. Tuy nhiên, đến năm hai, cậu chuyển sang cơ sở của trường tại Washington, D.C.

Barron cảm thấy hài lòng với cuộc sống tại đây vì vừa gần gia đình, vừa có nhiều lựa chọn cho tương lai kinh doanh. Một nguồn tin khác cho rằng cậu có thể sẽ ở lại Washington trong thời gian dài, bởi môi trường này mang lại sự ổn định và cơ hội tiếp cận các mối quan hệ quan trọng.

Người này cũng nhận định Barron nhiều khả năng vẫn sẽ hoàn thành chương trình học, dù không nhất thiết phải có bằng cấp để tiếp tục con đường riêng.

Việc sống gần mẹ cũng tạo ra những ý kiến trái chiều. Một nguồn tin bày tỏ lo ngại Barron có thể phụ thuộc quá nhiều vào gia đình, cho rằng cậu nên trải nghiệm cuộc sống đại học bình thường hơn. Tuy vậy, người này cũng nhận xét Barron là "một chàng trai dễ mến, cư xử lịch thiệp và tốt bụng", đồng thời hy vọng cậu sẽ sớm có cuộc sống độc lập.

Dù vậy, trong kinh doanh, Barron được đánh giá là khá tự chủ. Các quyết định phần lớn do chính cậu đưa ra, thể hiện sự độc lập rõ rệt hơn so với đời sống cá nhân.

Theo các nguồn tin, lĩnh vực Barron có thể theo đuổi sát nhất với cha là bất động sản. Cậu quan tâm đến việc phát triển các dự án ở những khu vực có tiềm năng tăng trưởng, đặc biệt là phù hợp với xu hướng của người mua trẻ.

Ngoài ra, Barron cũng tham gia các dự án cùng thế hệ Gen Z, như thương hiệu đồ uống SOLLOS Yerba Mate. Cậu được cho là đã huy động khoảng 1 triệu USD (hơn 26 tỷ đồng) để đồng sáng lập và giữ vai trò giám đốc. Barron còn tham gia dự án thông qua các mối quan hệ của cha, đồng thời hợp tác với những người trẻ có ảnh hưởng khác.

"Barron không tránh khỏi việc có được những cơ hội nhờ vào xuất thân của mình. Nhưng với một người có tham vọng, đây là cơ hội mà cậu sẽ nắm bắt", nguồn tin nhận định.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Nga Vladimir Putin chúc mừng các lãnh đạo Iran nhân dịp Tết cổ truyền Nowruz, khẳng định Moscow vẫn là một người bạn trung thành và đối tác đáng tin cậy của Tehran, Điện Kremlin cho biết.

Trong thư chúc mừng gửi Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Tổng thống Nga Putin bày tỏ mong muốn người dân Iran “sẽ vượt qua những thử thách khắc nghiệt với sự tự trọng”.

Ông nhấn mạnh, trong thời điểm khó khăn này, Moscow vẫn là một người bạn trung thành và đối tác đáng tin cậy của Tehran.

Nga cho rằng các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran đã đẩy toàn bộ Trung Đông xuống vực thẳm và gây ra một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu nghiêm trọng. Tổng thống Nga Putin trước đó cũng lên án vụ ám sát lãnh tụ tối cao Iran.

Tuy nhiên, Moscow đã bác bỏ tin đồn của truyền thông phương Tây, rằng Nga đang đề xuất một thỏa thuận tình báo với Mỹ mà theo đó, Điện Kremlin “sẽ ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Iran, chẳng hạn như tọa độ chính xác các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông, nếu Mỹ ngừng cung cấp cho Ukraine thông tin tình báo về Nga”.

“Đây là tin giả”, ông Kirill Dmitriev - đặc phái viên Tổng thống Nga - khẳng định hôm 20/3.

VietBF@ sưu tập

Vào dịp Tết Ba Tư, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã phá vỡ truyền thống, không xuất hiện để phát biểu.


Ông Mojtaba Khamenei. Ảnh: AA/TTXVN
Chiều 21/3, báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay cho biết sác cơ quan tình báo của Mỹ và Israel, gồm CIA và Mossad, đang tích cực tìm cách xác định tình trạng thể chất và nơi ở của tân Lãnh tụ Tối cao Iran, ông Mojtaba Khamenei.

Ông Mojtaba đã không xuất hiện để phát biểu nhân dịp Tết Ba tư (Nowruz ) vào ngày 20/3, phá vỡ truyền thống của cha mình, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, người đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Mỹ-Israel vào ngày 28/2, làm gia tăng bí ẩn về việc ai thực sự đang điều hành Iran.

“Một dấu hiệu cảnh báo lớn”
CIA, Mossad và các cơ quan tình báo khác đã theo dõi chặt chẽ dịp lễ Nowruz vào ngày 20/3 để xem liệu ông Mojtaba có tiếp tục truyền thống phát biểu năm mới của cha mình hay không.

Khi kỳ nghỉ trôi qua chỉ với một tuyên bố bằng văn bản và các bức ảnh đăng trên kênh Telegram của ông, mà không có video ghi sẵn, bí ẩn về tình trạng của tân Lãnh tụ Tối cao Iran càng sâu sắc hơn.

“Mọi người đều kỳ vọng sẽ thấy ông Mojtaba xuất hiện theo một hình thức nào đó. Ông ấy đã không tận dụng cơ hội và truyền thống này. Đó là một dấu hiệu cảnh báo lnghiêm trọng”, một quan chức Mỹ nói với trang tin Axios.

Quan chức này cho biết CIA đang tìm cách xác định liệu các bức ảnh được đăng trên Telegram có phải là ảnh mới hay không. Trong khi đó, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vẫn phát đi thông điệp video nhân dịp lễ Nowruz bất chấp các mối đe dọa an ninh.

“Không có bằng chứng về việc ông Mojtaba thực sự nắm quyền”
Mỹ và Israel có thông tin tình báo cho thấy ông Mojtaba vẫn còn sống, bao gồm các bằng chứng về việc các quan chức Iran cố gắng sắp xếp các cuộc gặp trực tiếp với ông, nhưng không thành công do lo ngại an ninh.

Tuy nhiên, điều đó vẫn chưa giải đáp được câu hỏi liệu ông Mojtaba có thực sự đang điều hành đất nước hay không.

“Chúng tôi không có bằng chứng nào cho thấy ông ấy thực sự là người đưa ra mệnh lệnh”, một quan chức cấp cao Israel nói với Axios.

“Mọi thứ thật kỳ lạ. Chúng tôi không nghĩ người Iran lại bỏ nhiều công sức để chọn một người đã chết làm Lãnh tụ Tối cao, nhưng đồng thời cũng không có bằng chứng rằng ông ấy đang nắm quyền”, một quan chức Mỹ nhận định.

Bí ẩn xung quanh ông Mojtaba đã được đề cập trong nhiều cuộc họp báo tình báo với Tổng thống Mỹ Donald Trump, và đội ngũ an ninh quốc gia của ông vẫn đang cố gắng đánh giá ai thực sự đang nắm quyền tại Tehran.

Tuy nhiên, về phía Iran, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei có sức khỏe tốt và quản lý đất nước một cách mạnh mẽ.

Trong cuộc trả lời phỏng vấn kênh truyền hình MS NOW hôm 14/3, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định ông Mojtaba Khamenei sẽ sớm xuất hiện trước công chúng.

Nhà ngoại giao hàng đầu của Iran nhấn mạnh: “Họ sẽ sớm thấy ông ấy. Tôi nghĩ rằng không có vấn đề gì với tân Lãnh tụ tối cao… Ông ấy đang thực hiện nhiệm vụ của mình theo hiến pháp”.

Ngoại trưởng Iran cũng khẳng định hệ thống quản trị của nước này không phụ thuộc vào bất kỳ cá nhân hay nhóm nào và cơ cấu này vẫn đang vận hành tốt.

Phát biểu tại lễ trao Cúp Tổng tư lệnh (Commander-in-Chief’s Trophy) ở Nhà Trắng tại Washington, D.C., vào hôm 20/3, Tổng thống Trump đề cập đến khoảng trống quyền lực tại Tehran: “Các lãnh đạo của họ đều đã không còn. Lớp lãnh đạo tiếp theo cũng vậy. Và lớp tiếp theo nữa cũng phần lớn đã không còn. Giờ đây, không ai muốn trở thành lãnh đạo ở đó nữa”.

“Chúng tôi đang gặp khó khăn. Chúng tôi muốn nói chuyện với họ, nhưng không có ai để nói chuyện. Nhưng bạn biết không, chúng tôi lại thích điều đó”, ông Trump nói thêm.

“Khủng hoảng chỉ huy, nhưng chưa sụp đổ ngay lập tức”
Giám đốc CIA John Ratcliffe và Giám đốc Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA), Tướng James Adams, đã điều trần trong một phiên họp kín trước Ủy ban Tình báo Hạ viện vào 19/3.

Theo ba nguồn tin nắm rõ nội dung phiên họp, CIA và DIA cho rằng chính quyền Iran đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng sâu sắc về hệ thống chỉ huy và kiểm soát, nhưng chưa có dấu hiệu sụp đổ ngay lập tức,.

Hai quan chức này nhấn mạnh rằng còn quá sớm để biết liệu chính quyền Iran có thể sống sót qua cuộc chiến và tổn thất nhiều lãnh đạo cấp cao hay không.

Hai quan chức cấp cao Israel cho biết vụ ám sát Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran Ali Larijani tuần trước đã làm gia tăng khoảng trống quyền lực, hiện chủ yếu được lấp đầy bởi Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).

“Sự trỗi dậy của ông Mojtaba được thúc đẩy bởi mối quan hệ gần gũi với IRGC”, các quan chức Israel cho biết, đồng thời nhận định lực lượng này hiện đang kiểm soát thực tế đất nước.

Một quan chức Arab cấp cao cũng nói với Axios rằng IRGC đang điều hành đất nước Iran, và họ rất cực đoan, mang nặng ý thức hệ và sẵn sàng chết để gặp cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei.

Mục tiêu chiến tranh là thay đổi chế độ
Các quan chức Israel đã nói rõ rằng việc tạo nền tảng cho thay đổi chế độ là một trong những mục tiêu chiến tranh được tuyên bố.

“Càng gia tăng áp lực từ bên ngoài, áp lực nội bộ càng tăng. Khi điều đó xảy ra, khả năng chế độ sụp đổ sẽ cao hơn”, một quan chức Israel cấp cao cho biết.

Ông Mojtaba được công bố là Lãnh tụ Tối cao vào ngày 9/3. Phản ứng công khai của ông chỉ giới hạn ở một tuyên bố bằng văn bản trên Telegram ba ngày sau đó.

Tình báo Mỹ và Israel trước đó coi ông Ali Larijani là lãnh đạo trên thực tế của Iran cho đến khi ông bị Israel ám sát vào ngày 17/3.

Các cuộc không kích của Mỹ-Israel nhằm vào Iran bắt đầu từ ngày 28/2, và Tehran đã đáp trả bằng các đợt tấn công bằng thiết bị bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ của lực lượng quân sự Mỹ.

VietBF@ sưu tập

Một “ông trùm” Bitcoin muốn dựng nên thiên đường tự do kiểu mới tại Saint Kitts và Nevis - quốc đảo trên vùng biển Caribe. Nhưng ở hòn đảo nhỏ này, dân chủ và tâm lý cảnh giác với ảnh hưởng ngoại lai đang là rào cản không dễ vượt qua.


Một quốc đảo Caribe đang nuôi tham vọng trở thành “Dubai mới” của khu vực bằng chiến lược thu hút tiền mã hóa, ưu đãi thuế và dòng vốn quốc tế. Ảnh: New York Times.
Tại hòn đảo nhỏ Nevis ở vùng Caribe, một dự án mang tham vọng biến nơi đây thành “Dubai của châu Mỹ” đang thổi bùng tranh luận chưa từng có. Trung tâm của câu chuyện là Destiny - một đặc khu bán tự trị do doanh nhân tiền mã hóa người Bỉ Olivier Janssens đề xuất - cùng lời hứa về thiên đường đầu tư không thuế, giao dịch bằng tiền số và hệ thống pháp lý riêng biệt.

Nhưng thay vì tạo nên làn sóng hồ hởi, kế hoạch này đang vấp phải sự hoài nghi sâu sắc từ cộng đồng dân cư chỉ khoảng 13.000 người của Nevis, phần lãnh thổ yên bình trong quốc gia hai đảo Saint Kitts và Nevis.

Tham vọng dựng “thiên đường tự do”
Ý tưởng Destiny được công bố rộng rãi qua một video dài hơn 15 phút phát hành hồi tháng 10 năm ngoái. Trong đó, ông Janssens phác họa viễn cảnh về một khu đô thị ven biển hiện đại với bến du thuyền, biệt thự trên đồi, hồ bơi vô cực và các giao dịch tài chính vận hành bằng tiền mã hóa.

Nếu được phê duyệt đầy đủ, Destiny sẽ có quy chế đặc biệt: miễn thuế, luật lao động riêng, lực lượng cảnh sát riêng và cơ chế quản trị tách biệt ở mức độ nhất định với phần còn lại của Nevis. Ông Janssens khẳng định dự án vẫn tôn trọng Hiến pháp quốc gia, song nhấn mạnh mô hình này sẽ mang lại “hiệu quả và tự do” cao hơn.

“Châu Âu có Monaco, Trung Đông có Dubai. Châu Mỹ vẫn thiếu một biểu tượng như vậy”, ông nói trong video giới thiệu.

Olivier Janssens khá kín tiếng, nhưng công khai ba niềm đam mê: Elon Musk, tiền mã hóa và chủ nghĩa tự do cá nhân (libertarianism). Ông từng đầu tư vào thương vụ mua lại X của Elon Musk năm 2022 và cho biết sở hữu cổ phần tại Tesla và SpaceX.


Olivier Janssens phát biểu với “những người đồng hương tại St. Kitts and Nevis” trong một đoạn video được ông đăng tải nhằm quảng bá cho đặc khu do mình đề xuất mang tên Destiny. Nguồn: Destiny.com
Thực tế, doanh nhân tiền số này không phải cái tên xa lạ trong giới tiền mã hóa. Ông từng được coi là “cá voi” Ether đời đầu và có thời gian tham gia hội đồng quản trị của Bitcoin Foundation. Ông cũng nổi tiếng với các quan điểm ủng hộ chủ nghĩa tự do cá nhân và hạn chế tối đa vai trò của chính phủ trong đời sống kinh tế.

Trước đây, ông từng cùng một số cộng sự đề xuất thành lập “Free Society” - một quốc gia tự do mới bằng cách mua lại chủ quyền từ một nước khác. Kế hoạch đó không thành, và Destiny được xem là phiên bản “thực tế hơn”. Thay vì lập quốc gia mới, xây dựng một đặc khu kinh tế bên trong quốc gia hiện hữu có vẻ khả thi hơn nhiều.

Nỗi lo "nhà nước trong nhà nước"
Tháng 8 năm ngoái, Quốc hội Saint Kitts và Nevis đã thông qua Đạo luật Khu Phát triển Bền vững Đặc biệt, cho phép thành lập các vùng bán tự trị. Dù không phê duyệt trực tiếp Destiny, đạo luật này tạo nền tảng pháp lý cho các dự án tương tự.

Tại Nevis, người ủng hộ nổi bật nhất của Destiny là ông Mark Brantley, lãnh đạo cao nhất do dân bầu của đảo. Ông cho rằng dự án có thể định vị Nevis thành điểm đến của dòng vốn cao cấp, thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm và nâng cấp hạ tầng.

Theo các cam kết ban đầu, Destiny sẽ đầu tư 50 triệu USD vào cơ sở hạ tầng địa phương, cấp học bổng cho sinh viên và chia sẻ doanh thu sau khi bán đủ số bất động sản.

Tuy nhiên, trước làn sóng phản ứng dữ dội của dư luận, Thủ tướng liên bang Terrance Drew đã chỉ định một ủy ban rà soát đạo luật đặc khu nhằm bảo đảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình. Một cuộc thăm dò dư luận cho thấy đa số người dân Nevis phản đối cả đạo luật lẫn dự án Destiny.

Sự phản đối không chỉ đến từ tâm lý bảo vệ môi trường hay cảnh quan thiên nhiên. Nhiều người dân lo ngại Destiny có thể trở thành “một nhà nước trong nhà nước”.

Bà Janice Daniel-Hodge, lãnh đạo phe đối lập tại Nghị viện đảo và là con gái của vị thủ hiến đầu tiên của Nevis sau độc lập năm 1983, cho biết bà không nhận ra mức độ tự trị mà dự án theo đuổi khi ký thỏa thuận bán đất của gia đình.

“Có người gọi đó là một thực thể vận hành theo luật khác với phần còn lại của Nevis”, bà nói.

Trong một cộng đồng nhỏ, nơi “ai cũng biết ai”, ý tưởng một khu vực khép kín dành cho giới siêu giàu, vận hành theo cơ chế riêng và giao dịch bằng tiền mã hóa, tạo ra cảm giác xa lạ.

Ông Livingstone Williams, một chủ đất địa phương, thẳng thắn: “Họ muốn sống tách biệt khỏi cộng đồng chung, và tôi có vấn đề với điều đó”.

Các buổi họp dân, tranh luận tại nhà thờ và trên mạng xã hội diễn ra liên tục suốt nhiều tháng. Tại một sự kiện ở nhà thờ St. Paul’s Anglican gần thủ phủ Charlestown, nhiều diễn giả nhắc lại lịch sử thuộc địa của hòn đảo - nơi phần lớn cư dân là hậu duệ của những người từng bị nô dịch.

Nevis vốn được người Mỹ biết đến như quê hương của Alexander Hamilton, một trong những nhà lập quốc Mỹ. Nhưng trong ký ức địa phương, lịch sử còn gắn với thời kỳ lệ thuộc và đấu tranh giành quyền tự quyết. Vì vậy, ý tưởng trao quy chế đặc biệt cho một nhà đầu tư ngoại quốc bị một bộ phận cư dân nhìn nhận như bước lùi.

Một bản nhạc châm biếm lan truyền trên đảo kết lại bằng câu: “Gọi là phát triển, nhưng nghe như xiềng xích”.

Bài toán niềm tin
Các đặc khu kinh tế không phải điều mới lạ trên thế giới. Từ Thâm Quyến đến Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai, nhiều mô hình đã thành công trong việc thu hút đầu tư bằng cơ chế pháp lý linh hoạt.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng yếu tố then chốt không chỉ nằm ở ưu đãi thuế hay quy định, mà ở niềm tin giữa nhà đầu tư và cộng đồng sở tại.

Ông Janssens và đội ngũ đã vận động mạnh mẽ để có các nhượng bộ sâu rộng, thậm chí đề nghị quyền truy tố tội phạm trong khu vực. Theo tiết lộ từ một cuộc họp với hiệp hội khách sạn địa phương, chính quyền Nevis đã từ chối đề xuất này và tìm kiếm phương án dung hòa.

Destiny cũng không tiếc chi phí cho khâu chuẩn bị. Hãng kiến trúc Skidmore, Owings & Merrill - đơn vị đứng sau One World Trade Center - tham gia thiết kế, các chuyên gia pháp lý từng làm việc với Trung tâm Tài chính Quốc tế Dubai được mời tư vấn.

Dẫu vậy, nhiều cư dân đặt câu hỏi: liệu những lợi ích kinh tế hứa hẹn có đủ để bù đắp rủi ro về xã hội, môi trường và chủ quyền?

Để được triển khai, Destiny cần sự phê duyệt cuối cùng từ chính phủ liên bang và các cơ quan lập pháp. Quy trình này có thể kéo dài và chịu tác động mạnh từ dư luận.

Ông Mark Brantley mô tả mức độ tranh luận hiện nay là “dân chủ đang vận hành” và khẳng định cư dân Destiny sẽ không có quyền bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử quốc gia. Tuy nhiên, đối với nhiều người Nevis, câu hỏi lớn hơn là bản sắc và quyền tự quyết của hòn đảo.

Bà Daniel-Hodge thừa nhận bà hối tiếc vì đã ký thỏa thuận bán đất năm 2024.

“Cha tôi là một trong những người xây dựng Hiến pháp và đấu tranh để Nevis có quyền tự quyết định vận mệnh của mình”, bà nói.

VietBF@ sưu tập