Trong một phát biểu gây chú ý lớn trước các giới chức và quân nhân Hoa Kỳ, Ngoại Trưởng Marco Rubio khẳng định rằng chiến dịch quân sự hiện nay đang từng bước làm suy sụp năng lực quân sự của chế độ Iran. Lời tuyên bố cứng rắn của Ngoại Trưởng Rubio đã nhận được tràng pháo tay vang dội từ khán phòng, khi ông nhấn mạnh rằng mỗi ngày trôi qua Iran đều mất thêm hỏa tiễn, bệ phóng và khả năng sản xuất vũ khí.

Ngoại Trưởng Rubio cho biết các chiến dịch quân sự đang diễn ra đã làm suy yếu đáng kể hệ thống hỏa tiễn của Iran. Theo ông, số lượng hỏa tiễn và bệ phóng của Iran đang giảm mạnh từng ngày, trong khi các cơ xưởng chế tạo vũ khí bị phá hủy khiến năng lực sản xuất của chế độ Tehran suy giảm nghiêm trọng.


Ông cũng nhấn mạnh rằng lực lượng hải quân của Iran đang chịu tổn thất nặng nề trong các chiến dịch quân sự hiện nay. Theo lời Ngoại Trưởng Rubio, các hoạt động quân sự do Hoa Kỳ và các đồng minh tiến hành đang làm tê liệt khả năng kiểm soát biển của Iran, qua đó làm suy yếu khả năng đe dọa các tuyến vận tải quốc tế tại Trung Đông.



Ngoại Trưởng Rubio khẳng định mục tiêu của chiến dịch là rất rõ ràng. Hoa Kỳ đang hành động để phá hủy toàn bộ khả năng của chế độ Iran trong việc phóng hỏa tiễn tấn công các quốc gia khác. Điều này bao gồm việc tiêu diệt các kho hỏa tiễn, phá hủy các bệ phóng, triệt tiêu các cơ xưởng sản xuất vũ khí và vô hiệu hóa lực lượng hải quân Iran.

Ông nhấn mạnh rằng chiến dịch quân sự của Hoa Kỳ không chỉ là một hành động phòng vệ mà còn là bước đi cần thiết để bảo vệ an ninh khu vực và ổn định toàn cầu. Theo Ngoại Trưởng Rubio, thế giới sẽ trở nên an toàn hơn khi năng lực quân sự gây bất ổn của chế độ Iran bị triệt tiêu hoàn toàn.

Trong bài phát biểu, Ngoại Trưởng Rubio cũng cáo buộc chế độ Iran đang tìm cách khống chế thế giới thông qua các hành động khủng bố và đe dọa quân sự. Ông cho rằng chính quyền thần quyền tại Tehran đã liên tục tấn công các quốc gia láng giềng, phá hoại cơ sở năng lượng và gây nguy hiểm cho dân thường trong khu vực.

Ngoại Trưởng Rubio còn nói rằng Iran đã sử dụng các công cụ của một quốc gia có chủ quyền để tiến hành các hành động khủng bố, bao gồm việc sử dụng hỏa tiễn và máy bay không người lái tấn công tự sát. Theo ông, những hành động này cho thấy rõ bản chất của chế độ Tehran như một chính quyền khủng bố cấp quốc gia.

Ngoại Trưởng Rubio khẳng định rằng quân đội Hoa Kỳ đang hoàn thành nhiệm vụ với sức mạnh và độ chính xác vượt trội. Ông nhấn mạnh rằng mục tiêu của chiến dịch là phá hủy vĩnh viễn khả năng của Iran trong việc đe dọa các quốc gia khác, và rằng Hoa Kỳ đang tiến rất gần đến việc đạt được mục tiêu đó.

Một chuyến bay do Chính phủ Nhật Bản thuê bao để sơ tán khách du lịch người Nhật và những người khác bị mắc kẹt ở Trung Đông đã về đến Nhật Bản.Chuyến bay nói trên khởi hành từ Oman chở 107 hành khách đã hạ cánh xuống sân bay Narita, gần Tokyo, vào khoảng 19h30 tối 8-3. Những người rời khỏi máy bay trông có vẻ kiệt sức.

Một người đàn ông đến Oman công tác cho biết ông muốn trở về nhà càng sớm càng tốt và giờ đây cảm thấy nhẹ nhõm. Người này nói thêm rằng ông lo lắng cho những đồng nghiệp của mình vẫn ở đó.

Một phụ nữ sống ở Abu Dhabi đã về đến Nhật Bản cùng với cha mẹ mình, những người đã đến thăm cô. Cô cho biết rất sợ khi nghe thấy những tiếng nổ ở khoảng cách gần và lo lắng cho chồng mình vẫn phải ở đó vì công việc.

Một chuyến bay thuê bao khác dự kiến sẽ rời Arập Xê-út vào ngày 9-3. Chính phủ Nhật Bản cho biết số người mong muốn được sơ tán lớn hơn dự kiến ban đầu và có thể vượt sức chứa của máy bay, do vậy giới chức đang chuẩn bị thêm các chuyến bay khác.

Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày Thứ Hai đã gửi điện văn chúc mừng ông Mojtaba Khamenei sau khi ông này được chọn làm lãnh tụ mới của Cộng hòa Hồi giáo Iran. Trong thông điệp, ông Putin tuyên bố Nga sẽ tiếp tục là “đối tác đáng tin cậy” của Iran trong bối cảnh chiến sự khu vực đang diễn ra.

Theo nội dung điện văn do Điện Kremlin công bố, ông Putin viết rằng: “Trong thời điểm Iran đang đối diện với hành vi tấn công vũ trang, nhiệm kỳ của ông tại vị trí cao này chắc chắn sẽ đòi hỏi lòng can đảm và sự tận tâm lớn lao.” Ông Putin cũng bày tỏ tin tưởng rằng lãnh tụ mới sẽ tiếp tục công việc của người cha và đoàn kết nhân dân Iran.

Ông Mojtaba Khamenei được chọn làm lãnh tụ Iran chỉ tám ngày sau khi cha ông, Ayatollah Ali Khamenei, thiệt mạng trong các cuộc không kích của Hoa Kỳ và Israel nhắm vào khu nhà của ông tại Tehran khi chiến dịch quân sự bắt đầu.

Tổng thống Trump trước đó đã gọi Mojtaba Khamenei là một “nhân vật nhẹ ký” trong chính trường Iran. Những diễn biến này xảy ra trong lúc chiến sự tại Trung Đông đang leo thang và nhiều quốc gia quốc tế đang theo dõi sát tình hình khu vực.

Ngày 8/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuyên bố, Washington không tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran, song Israel, quốc gia đồng minh, đã tiến hành tấn công nhằm vào 30 cơ sở dầu mỏ của Iran một ngày trước đó.Hôm 7/3, Israel tấn công 30 cơ sở dầu mỏ của Iran tại Tehran và các khu vực lân cận, gây ra những vụ hỏa hoạn lớn. Đây là những cuộc tấn công đầu tiên nhằm vào mục tiêu loại này kể từ khi chiến dịch tấn công Iran khởi phát.Hãng tin Axios ngày 8/3 dẫn lời một quan chức Mỹ, một quan chức Israel và nguồn thạo tin cho biết cuộc tấn công đã làm bộc lộ bất đồng đáng kể đầu tiên giữa hai đồng minh Mỹ và Israel kể từ khi căng thẳng với Iran bùng phát 8 ngày trước

Phía Mỹ lo ngại việc Israel tấn công các cơ sở hạ tầng phục vụ dân sự tại Iran có thể phản tác dụng về mặt chiến lược, làm gia tăng sự ủng hộ trong xã hội Iran đối với chính quyền và đẩy giá dầu tăng cao.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã thông báo trước cho quân đội Mỹ về cuộc tấn công. Tuy nhiên, một quan chức Mỹ cho biết Washington ngạc nhiên trước quy mô lớn của các đợt không kích.

Dù các cơ sở bị tấn công không phải là cơ sở sản xuất dầu mỏ, nhưng phía Mỹ quan ngại video về những kho chứa bốc cháy có thể làm thị trường dầu mỏ hoảng sợ và đẩy giá cao hơn nữa. Một cố vấn của Tổng thống Mỹ Donald Trump nói: “Tổng thống không thích cuộc tấn công đó. Ông ấy muốn bảo vệ dầu mỏ và không muốn đốt chúng. Và điều này khiến người dân liên tưởng về giá xăng tăng”.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright quả quyết: “Đó là các cuộc không kích của Israel và chỉ là những trạm tiếp nhiên liệu địa phương… Mỹ hoàn toàn không nhắm mục tiêu vào bất kỳ cơ sở hạ tầng năng lượng nào. Không có kế hoạch nào để tấn công ngành công nghiệp dầu mỏ, ngành khí đốt thiên nhiên hay bất cứ thứ gì liên quan lĩnh vực năng lượng của Iran”.

Trước tình hình giá dầu tăng vọt sau các cuộc tấn công, ông Wright trả lời phỏng vấn hãng tin CNN cho rằng, tình trạng gián đoạn đối với ngành công nghiệp dầu khí sẽ chỉ kéo dài trong ngắn hạn, “trường hợp xấu nhất là vài tuần, chứ không phải vài tháng”.

Xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran đã khiến eo biển Hormuz gần như bị đóng cửa hoàn toàn. Đây là tuyến đường vận chuyển của gần 20% lượng dầu thô và khoảng 20% lượng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) trên toàn thế giới. Thị trường năng lượng đã chao đảo bởi tình trạng gián đoạn này và giá dầu tăng vọt. Giá dầu tiêu chuẩn của Mỹ (WTI) đã tăng 12% chỉ trong ngày 6/3 và tăng tổng cộng 36% trong vòng 1 tuần.

Về phía Iran, người phát ngôn Bộ chỉ huy Khatam al-Anbiya, cơ quan giám sát các hoạt động quân sự, cho biết, Tehran có thể đáp trả bằng các cuộc tấn công tương tự trên khắp khu vực nếu các cuộc tấn công như vậy tiếp diễn.

Người phát ngôn cho biết thêm, Iran cho đến nay vẫn tránh nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng khu vực, nhưng cảnh báo rằng nếu nước này làm vậy, giá dầu toàn cầu có thể tăng vọt lên 200 USD một thùng.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng cảnh báo, Tehran sẽ trả đũa "ngay lập tức" nếu các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng tiếp tục diễn ra.

Các phúc trình khẩn cấp từ khu vực Vịnh Ba Tư cho biết Hải quân Hoa Kỳ vừa tiến hành một cuộc tấn công nhắm vào 3 tàu Iran gần cảng Bandar Abbas, nằm sát cửa ngõ eo biển Hormuz. Theo nhiều nguồn tin quốc tế, ít nhất 1 chiếc tàu đã bốc cháy dữ dội sau cuộc oanh kích. Nếu các con số hiện nay được xác nhận, tổng số tàu Iran bị phá hủy hoặc hư hại kể từ Ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã vượt quá 45 chiếc.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Hoa Kỳ, thường được biết đến với tên CENTCOM, cho đến nay chưa xác nhận chính thức mục tiêu của cuộc tấn công. Tuy nhiên nhiều cơ quan truyền thông quốc tế, trong đó có Caliber.az và Yeni Şafak, đã phúc trình về vụ việc, đồng thời nhiều đoạn phim được lan truyền trên các mạng truyền thông xã hội cho thấy hình ảnh các con tàu bốc cháy ngoài khơi Bandar Abbas.

Bandar Abbas nằm tại vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng, ngay cửa ngõ eo biển Hormuz, nơi được xem là tuyến vận tải dầu hỏa quan trọng bậc nhất thế giới. Mỗi cuộc tấn công tại khu vực này không chỉ là một biến cố quân sự, mà còn lập tức trở thành dữ kiện mới trong các mô hình bảo hiểm hàng hải quốc tế vốn đang theo dõi chặt chẽ mức độ nguy hiểm của hành lang vận tải.

Theo các cơ quan bảo hiểm hàng hải quốc tế, 7 tổ chức bảo hiểm trách nhiệm tàu biển lớn đã hủy bỏ bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với nhiều tuyến hàng hải trong khu vực từ Ngày 5 tháng 3 năm 2026. Các mô hình định phí bảo hiểm hiện nay không phân biệt tàu chiến hay tàu chở dầu. Chúng chỉ ghi nhận mật độ sự cố xảy ra trên mỗi hải lý của hành lang vận tải.



Khi mỗi con tàu bị tấn công hoặc bốc cháy, dữ kiện mới lập tức được đưa vào hệ thống tính toán rủi ro. Điều này khiến phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng vọt. Trước chiến tranh, phí bảo hiểm chỉ vào khoảng 0.05% giá trị thân tàu. Nay nhiều chuyến vận tải phải chịu mức phí từ 1% đến 3% giá trị tàu, tương đương khoảng $750,000 cho một chuyến đi của tàu trị giá $100 triệu Mỹ kim.

Các phân tích tài chánh quốc tế cho biết chi phí bảo hiểm tại khu vực này đã tăng gấp 12 lần so với trước chiến tranh. Mỗi vụ tấn công mới khiến các mô hình bảo hiểm đánh giá rằng hành lang hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn đang là chiến trường hoạt động. Trong hoàn cảnh đó, thị trường bảo hiểm tái bảo hiểm quốc tế không sẵn sàng chấp nhận rủi ro để tái mở hành lang vận tải thương mại.

Tuy nhiên từ góc nhìn chiến lược quân sự, các cuộc tấn công của Hải quân Hoa Kỳ đang đạt được mục tiêu làm suy yếu năng lực hải quân Iran. Các tàu chiến, tàu hậu cần và cơ sở quân sự của Iran trong khu vực đã chịu thiệt hại nặng nề. Điều này phù hợp với chiến lược rộng lớn hơn của Tổng thống Trump nhằm triệt tiêu năng lực quân sự của Tehran và bảo đảm an ninh hàng hải cho các đồng minh của Hoa Kỳ.

Một yếu tố khác cũng được nhiều chuyên gia chú ý là học thuyết quân sự “Mosaic” của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran. Học thuyết này cho phép các bộ chỉ huy cấp tỉnh tự động phản ứng khi tài sản quân sự Iran bị tấn công. Do đó các đơn vị tại tỉnh Hormuzgan, nơi kiểm soát bờ biển Bandar Abbas, có thể tiến hành phản ứng quân sự độc lập bằng hỏa tiễn chống hạm, xuồng tấn công nhanh hoặc máy bay không người lái.

Chính vì vậy tình hình tại eo biển Hormuz hiện nay đang bước vào một vòng xoáy leo thang. Mỗi cuộc tấn công dẫn đến phản ứng quân sự, mỗi phản ứng lại tạo thêm sự cố trên hành lang hàng hải. Trong bối cảnh đó, dù Hải quân Hoa Kỳ đang chiếm ưu thế quân sự rõ rệt trên chiến trường, câu hỏi lớn đối với kinh tế toàn cầu vẫn là khi nào các tàu chở dầu thương mại mới có thể an toàn quay trở lại tuyến vận tải quan trọng này.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết gần 28.000 công dân nước này đã rời khỏi Trung Đông an toàn, sau khi tiến hành các hoạt động quân sự liên quan đến Iran.Trong thư gửi cho các Thượng nghị sĩ Dân chủ trong Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định đã tiến hành các hành động nhanh chóng và chủ động nhằm hỗ trợ công dân Mỹ đang ở Trung Đông.

Theo đó, cơ quan này đã chuẩn bị các biện pháp khẩn cấp nhằm bảo vệ và sơ tán công dân Mỹ ngay trước khi các cuộc không kích bắt đầu. Các biện pháp bao gồm các chuyến bay thuê riêng, vận chuyển bằng đường bộ từ những khu vực có không phận bị đóng cửa và việc duy trì đội ngũ nhân viên xử lý khủng hoảng hoạt động liên tục 24 giờ mỗi ngày.

Bức thư nhấn mạnh rằng các nhà ngoại giao Mỹ vẫn đang duy trì liên lạc với các đồng minh và đối tác quốc tế, đồng thời tiếp tục thúc đẩy các lợi ích ngoại giao của Mỹ trong bối cảnh khủng hoảng.

Liên quan đến hoạt động sơ tán công dân Mỹ khỏi Saudi Arabia, Bộ Ngoại giao Mỹ ngày 8/3 đã yêu cầu các nhân viên không thiết yếu của Đại sứ quán cùng thân nhân rời Saudi Arabia do lo ngại rủi ro an ninh.

Tổng thống Trump ngày Thứ Hai tiết lộ rằng ông sẽ tham khảo ý kiến với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về thời điểm thích hợp để kết thúc chiến dịch quân sự chống Iran, nhấn mạnh rằng quyết định cuối cùng sẽ mang tính “tương hỗ” giữa Hoa Kỳ và đồng minh thân cận tại Trung Đông. Trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với tờ Times of Israel, Tổng thống Trump cho biết hai nhà lãnh đạo đã liên tục trao đổi về diễn biến chiến trường và các bước đi chiến lược kế tiếp.

Tổng thống Trump nói rõ rằng quyết định chấm dứt chiến dịch sẽ được đưa ra vào “thời điểm thích hợp”, sau khi cân nhắc đầy đủ mọi yếu tố quân sự, chiến lược và an ninh khu vực. Theo Tổng thống Trump, chiến dịch hiện nay không chỉ nhằm đánh bại khả năng quân sự của Iran mà còn bảo đảm rằng chế độ Tehran không thể phát triển vũ khí nguyên tử hoặc tiếp tục trang bị cho các lực lượng khủng bố ủy nhiệm trong toàn vùng Trung Đông.

Chiến dịch mang mật danh Operation Epic Fury hiện đang bước sang ngày thứ 10. Mục tiêu chính của chiến dịch là làm suy yếu lực lượng hải quân Iran, phá hủy kho vũ khí hỏa tiễn đạn đạo, đồng thời triệt tiêu năng lực quân sự có thể đe dọa Israel và các đồng minh của Hoa Kỳ trong khu vực. Tòa Bạch Ốc cũng nhấn mạnh rằng chiến dịch này là hành động phòng vệ cần thiết nhằm ngăn chặn nguy cơ Iran sở hữu vũ khí nguyên tử.

Làn sóng không kích đầu tiên vào Ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã gây thiệt hại nặng nề cho giới lãnh đạo quân sự Iran. Hàng chục nhân vật cao cấp của chế độ Tehran đã bị tiêu diệt, trong đó có Giáo chủ Ayatollah Ali Khamenei. Sau biến cố này, Mojtaba Khamenei, con trai của ông, được loan báo là người kế nhiệm lãnh đạo tối cao của Iran.



Trước đây Tổng thống Trump từng mô tả Mojtaba Khamenei là một nhân vật “nhẹ ký” và “không thể chấp nhận”. Tuy nhiên khi được hỏi về việc ông này vừa lên nắm quyền, Tổng thống Trump chỉ đáp ngắn gọn rằng “chúng ta sẽ chờ xem điều gì xảy ra”. Mojtaba Khamenei vốn được nhiều nhà quan sát xem là một nhân vật cứng rắn, nhưng chưa từng giữ chức vụ hành chánh chính thức nào trong bộ máy nhà nước Iran.


Trong cuộc phỏng vấn, Tổng thống Trump cũng ca ngợi sự hợp tác quân sự giữa Hoa Kỳ và Israel. Ông khẳng định rằng Iran từ lâu đã nuôi tham vọng tiêu diệt Israel và mở rộng ảnh hưởng bạo lực khắp khu vực. Theo lời Tổng thống Trump, chiến dịch chung giữa hai quốc gia đã phá vỡ năng lực của một chế độ từng tìm cách hủy diệt Israel.

Tuy vậy, trong quá trình tác chiến cũng xuất hiện một số khác biệt chiến thuật giữa hai đồng minh. Vào tối Thứ Bảy, Israel đã tiến hành các cuộc oanh kích vào các kho nhiên liệu của Iran với quy mô lớn hơn dự kiến của hành chánh Hoa Kỳ. Một số cố vấn của Tổng thống Trump cho biết Tổng thống không hoàn toàn hài lòng với quyết định này, vì ông muốn bảo tồn các nguồn dầu thay vì thiêu hủy chúng, nhằm tránh gây áp lực lên giá xăng dầu toàn cầu.

Khác với cuộc chiến ngắn hạn trước đây, lần này Hoa Kỳ và Israel đã mở cuộc tấn công phối hợp ngay từ đầu. Tổng thống Trump cũng một lần nữa bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với Thủ tướng Netanyahu, đồng thời kêu gọi Tổng thống Israel Isaac Herzog ban hành lệnh ân xá cho nhà lãnh đạo Israel để ông có thể tập trung hoàn toàn vào nỗ lực chiến tranh.
Tổng thống Trump khẳng định rằng Thủ tướng Netanyahu đã hành xử như một nhà lãnh đạo thời chiến hiệu quả và rằng sự phối hợp giữa Washington và Jerusalem đã đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn mối đe dọa từ Iran đối với Israel cũng như toàn bộ khu vực Trung Đông.

Một tàu khu trục của Đức đã cập cảng Limassol ngày 8/3, gia nhập lực lượng hải quân quốc tế đang tập trung tại Síp, trong bối cảnh khu vực Đông Địa Trung Hải trở thành điểm nóng an ninh sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào căn cứ quân sự của Anh trên đảo. Động thái này phản ánh sự gia tăng nhanh chóng hiện diện quân sự của các nước NATO và EU nhằm bảo vệ các cơ sở chiến lược và ngăn nguy cơ xung đột lan rộng từ Trung Đông sang Châu Âu.

Tàu khu trục FGS Nordrhein-Westfalen của Đức đã đến Limassol để phối hợp với các tàu chiến nước ngoài đang triển khai quanh đảo. Berlin sẽ tham gia các biện pháp phòng vệ chung sau khi căn cứ Akrotiri của Anh bị máy bay không người lái được cho là của Iran tấn công hôm 2/3, làm dấy lên lo ngại về khả năng các cơ sở quân sự phương Tây tại Địa Trung Hải trở thành mục tiêu tiếp theo.

Síp, nơi nằm giữa Trung Đông, Bắc Phi và châu Âu, từ lâu giữ vai trò trung tâm hậu cần quan trọng đối với các chiến dịch của NATO. Việc tăng cường lực lượng lần này cho thấy liên minh đang coi hòn đảo là tuyến phòng thủ tiền tiêu, đặc biệt trong bối cảnh xung đột khu vực có nguy cơ mở rộng.

Trước Đức, một loạt quốc gia đã nhanh chóng triển khai lực lượng tới đây. Hy Lạp điều bốn tiêm kích F-16 cùng hai tàu khu trục, trong đó có chiến hạm Kimon được Thủ tướng Kyriakos Mitsotakis gọi là niềm tự hào của hải quân nước này. Pháp cũng đưa tàu khu trục Languedoc tới vùng biển Síp, đồng thời thông báo nhóm tác chiến tàu sân bay Charles de Gaulle đang tiến về phía đông Địa Trung Hải. Italy xác nhận điều động tàu khu trục Federico Martinengo, Tây Ban Nha chuẩn bị gửi tàu Cristobal Colon, còn Thổ Nhĩ Kỳ dự kiến triển khai các tiêm kích F-16 tới khu vực.

Trong khi đó, Anh quốc gia duy trì hai căn cứ quân sự chủ quyền tại Akrotiri và Dhekelia đã tăng cường trực thăng AW159 Wildcat mang tên lửa chống UAV và chuẩn bị điều tàu khu trục HMS Dragon tới Địa Trung Hải. Truyền thông Anh cho biết London cũng đang cân nhắc triển khai thêm tàu sân bay nếu tình hình tiếp tục xấu đi.

Các hoạt động này cho thấy Síp đang trở thành trung tâm điều phối quân sự quan trọng trong nỗ lực bảo vệ không phận và tuyến vận tải chiến lược của Nato và EU

Các nguồn tin tình báo phương Tây cho biết Lãnh tụ tối cao mới của Iran, Mojtaba Khamenei, được cho là đã bị thương trong một cuộc không kích tại Tehran vào khoảng Ngày 7 tháng 3, chỉ ít ngày trước khi việc bổ nhiệm ông vào vị trí lãnh đạo tối cao được công bố.

Mojtaba Khamenei được cho là đã được chọn làm Lãnh tụ tối cao vào Ngày 8 tháng 3, đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Cộng hòa Hồi giáo Iran xảy ra một hình thức kế vị mang tính gia đình. Tuy nhiên, theo các phúc trình truyền thông quốc tế, ông chưa xuất hiện công khai kể từ khi chiến tranh bùng nổ vào Ngày 28 tháng 2.

Một số nguồn tin cho biết ông hiện đang sống trong tình trạng ẩn náu vì lo ngại an ninh. Theo các báo cáo của truyền thông quốc tế, Mojtaba Khamenei chưa từng có bài phát biểu công khai trước công chúng.

Những diễn biến này xảy ra sau khi cuộc không kích đầu tiên vào Ngày 28 tháng 2 được cho là đã khiến Lãnh tụ tối cao trước đó thiệt mạng. Các cuộc tấn công tiếp theo được cho là đã làm suy yếu đáng kể hệ thống chỉ huy trung ương của Iran.
Tuy nhiên, theo nhiều phân tích quân sự, các lực lượng thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nhanh chóng kích hoạt một học thuyết phòng thủ được gọi là Mosaic Defence.

Theo học thuyết này, 31 bộ chỉ huy cấp tỉnh của lực lượng Vệ binh Cách mạng được trao quyền hành động độc lập trong trường hợp hệ thống lãnh đạo trung ương bị tê liệt.



Trong tuần đầu của cuộc chiến, các lực lượng này được cho là đã phóng khoảng 3,000 hỏa tiễn và drone nhằm vào nhiều mục tiêu trong khu vực Trung Đông.

Các cuộc tấn công được báo cáo đã nhắm vào nhiều địa điểm tại khu vực Vịnh Ba Tư, bao gồm các cơ sở năng lượng tại Bahrain, các mục tiêu tại Dubai, các cơ sở nhiên liệu tại Kuwait và nhiều căn cứ quân sự của Hoa Kỳ trong khu vực.

Theo các nhà phân tích quân sự, hệ thống chỉ huy phân tán này được thiết kế để bảo đảm rằng các lực lượng Iran vẫn có thể tiếp tục chiến đấu ngay cả khi lãnh đạo tối cao bị loại khỏi vòng chỉ huy.

Tổng thống Trump tuyên bố rằng lãnh đạo mới của Iran sẽ khó duy trì quyền lực nếu không có sự chấp thuận từ Hoa Kỳ. Trong khi đó, các nguồn tin an ninh Israel cho biết Mojtaba Khamenei đã được liệt kê là một mục tiêu quân sự hợp pháp.

Một số nhà phân tích cho rằng những diễn biến này đặt ra câu hỏi về khả năng gây áp lực lên Iran thông qua việc loại bỏ lãnh đạo cao cấp của chế độ.

Trong khi đó, các thị trường tài chánh và năng lượng toàn cầu đang theo dõi sát tình hình vì nguy cơ chiến sự kéo dài có thể tiếp tục ảnh hưởng đến các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz.

Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ - ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner, dự kiến sẽ đến Israel vào ngày 10/3 để tiến hành các cuộc đàm phán trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo Times of Israel, chuyến thăm của đặc phái viên Tổng thống Mỹ diễn ra khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang. Đồng thời, giữa Washington và Tel Aviv cũng xuất hiện những bất đồng liên quan đến các cuộc tấn công của Israel nhằm vào các cơ sở dầu mỏ của Iran.

Một quan chức an ninh cấp cao của Mỹ cho biết Israel đã thông báo trước cho Washington về kế hoạch nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran, song không tiết lộ quy mô chiến dịch.

"Chúng tôi không nghĩ đó là một ý tưởng hay," vị quan chức này nói, đồng thời cho biết thêm rằng quân đội Mỹ dự kiến ​​đây sẽ là một cuộc tấn công mang tính biểu tượng và đã bất ngờ trước quy mô thực tế của chiến dịch.

Nguồn tin này cũng cho hay, các quan chức Mỹ lo ngại việc tấn công vào cơ sở hạ tầng phục vụ các khu vực dân cư ở Tehran có thể phản tác dụng, làm củng cố vị thế của chính quyền Iran và khiến dư luận quay lưng với Israel và Mỹ.Trong khi đó, một quan chức an ninh Israel cho biết các cuộc tấn công vào kho nhiên liệu nhằm gửi thông điệp tới Tehran, yêu cầu Iran chấm dứt việc nhắm mục tiêu vào các địa điểm dân sự tại Israel.

Trước đó, ngày 8/3, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tuyên bố Washington sẽ không tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel đã phát động các cuộc tấn công phối hợp vào Iran nhằm kiềm chế chương trình hạt nhân của Tehran và phá hủy kho tên lửa của nước này.

Tính đến ngày 8/3, xung đột đã kéo dài hơn một tuần và không chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự mà còn lan sang cơ sở hạ tầng năng lượng.

Trong một diễn biến liên quan, Iran đã phong tỏa hiệu quả hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu. Điều này khiến hoạt động vận chuyển trong khu vực gần như đình trệ, với khối lượng giảm tới 75%.

Giá nhiên liệu toàn cầu cũng tăng mạnh. Ấn Độ và Iran đã bắt đầu điều chỉnh tăng giá dầu, trong khi các chuyên gia dự báo giá dầu có thể sớm chạm mốc 100 USD/thùng, thậm chí còn cao hơn.