Cựu Phó Tổng thống Kamala Harris công bố danh sách ủng hộ nhiều ứng cử viên Đảng Dân Chủ tại California trước kỳ bầu cử sơ bộ tháng 6, nhưng không đưa ra ủng hộ trong cuộc đua Thống đốc.

Cuộc đua Thống đốc California có nhiều ứng cử viên, và việc không có sự ủng hộ từ bà Harris được xem là không tạo ra thay đổi lớn về tương quan lực lượng.

Trước đây, bà Harris từng cân nhắc tranh cử Thống đốc California nhưng không tham gia. Bà cũng cho thấy khả năng cân nhắc một chiến dịch tranh cử tổng thống trong tương lai.
Dù không có ủng hộ chính thức, các ứng cử viên vẫn tận dụng tình hình để gia tăng vận động. Ông Tom Steyer chỉ trích ứng cử viên Xavier Becerra, người đang được xem là dẫn đầu trong nội bộ Đảng Dân Chủ.

Chiến dịch của ông Steyer cho rằng việc bà Harris không ủng hộ ông Becerra phản ánh các đánh giá từ thời ông này giữ chức Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh trong chính quyền trước.



Chiến dịch của ông Becerra không đưa ra phản hồi ngay lập tức. Bà Harris cùng với bà Nancy Pelosi và Thống đốc Gavin Newsom đều không đưa ra ủng hộ trong cuộc đua Thống đốc.

Gia đình bà Pelosi cho biết bà không có ý định tham gia vận động ảnh hưởng trong cuộc đua lần này.

Thống đốc Newsom cho biết ông sẽ bỏ phiếu cho ứng cử viên Đảng Dân Chủ trong tổng tuyển cử, nhưng không ủng hộ cá nhân cụ thể trong vòng sơ bộ.

Việc thiếu ủng hộ diễn ra trong bối cảnh có lo ngại việc nhiều ứng cử viên Đảng Dân Chủ có thể chia phiếu, tạo cơ hội để hai ứng cử viên Đảng Cộng Hòa bước vào vòng tổng tuyển cử theo hệ thống bầu cử của California.

Columbus, Ohio

Từ từ ngày 1/1/2026, tiểu bang Ohio chính thức cho áp dụng quy định mới nhằm hạn chế việc sử dụng lồng sắt đựng heo mang chửa (gestation crates), loại lồng bằng kim loại hẹp chỉ rộng bằng thân con heo, dành cho heo nái đang mang thai. Đây là bước tiến quan trọng sau 15 năm vận động của các tổ chức bảo vệ động vật và thỏa thuận với ngành chăn nuôi heo, khiến cho Ohio nay trở thành tiểu bang thứ 11 tại Mỹ cho áp dụng hạn chế này.

(Minh họa)

(Minh họa)

Theo quy định mới do Hội đồng Tiêu chuẩn về Chăm sóc Gia súc của Ohio cho ban hành, lồng sắt chỉ được phép sử dụng trong thời gian ngắn ban đầu của giai đoạn có chửa (sau khi cai sữa), nhằm xác nhận thai heo và cho tối ưu hóa sức khỏe của phôi. Sau đó, heo nái phải được chuyển sang nhốt trong dạng "chuồng theo nhóm" (group housing), nơi mà chúng có thể di chuyển tự do, giao tiếp bầy đàn và thể hiện hành vi sống tự nhiên. Trước đây, nhiều heo nái bị nhốt trong lồng hẹp suốt trong gần 4 tháng có chửa, không thể quay người lại, cho duỗi chân hay nằm thoải mái, dẫn đến bị stress, gây tổn thương cơ thể và có hành vi bất thường như cắn song sắt.

(Minh họa)

Ohio vốn là một trong những tiểu bang sản xuất loài heo nuôi lớn nhất nước Mỹ, với ngành chăn nuôi đã đóng góp hàng tỷ USD mỗi năm. Việc thay đổi mức giới hạn này xuất phát từ thỏa thuận 8 điểm của năm 2011 giữa các nhóm bảo vệ động vật và hiệp hội nông nghiệp. Mặc dù "lồng farrowing" (dùng cho heo nái sinh con) vẫn được cho phép, quy định mới tập trung vào giai đoạn mang thai để cải thiện phúc lợi của loài động vật này.

(Minh họa)

Các cuộc nghiên cứu gần đây cho thấy, có đến 84% người dân Mỹ coi việc nhốt heo nái trong lồng sắt kéo dài là chuyện không thể chấp nhận. Quy định này nhận được sự ủng hộ của lưỡng đảng và được coi là bước tiến lớn hướng đến việc chăn nuôi có tính cách nhân đạo hơn. Nhiều chuyên gia dự đoán việc thay đổi này sẽ thúc đẩy các tiểu bang khác sẽ lần lượt noi theo, góp phần thay đổi ngành kỹ nghệ thịt heo trên toàn quốc.

Với hơn 10 tiểu bang đã cho thực hiện tương tự, Ohio khẳng định xu hướng trên toàn cầu: lồng sắt dành cho heo có chửa không còn chỗ đứng trong ngành nông nghiệp hiện đại. Đây không chỉ là thắng lợi cho động vật mà còn phản ảnh ra nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng về loại sản phẩm có trách nhiệm cao cho phúc lợi của động vật.

Trực thăng tấn công Hoa Kỳ đã đánh chìm 6 tàu nhỏ của Iran tại Eo biển Hormuz trong lúc chính quyền Tổng thống Trump gia tăng áp lực nhằm buộc Iran phải lựa chọn cho phép tàu thuyền lưu thông hoặc đối đầu quân sự. Hai tàu hàng mang cờ Hoa Kỳ đã đi qua eo biển thành công trong khuôn khổ sáng kiến mới mang tên “Project Freedom”.

Một viên chức cao cấp cho biết Tổng thống Trump muốn có hành động cụ thể và gia tăng áp lực để đạt được thỏa thuận.

Theo các nguồn tin, Hoa Kỳ đã triển khai chiến hạm vào Eo biển Hormuz để hộ tống các tàu trung lập bị kẹt tại Vịnh Ba Tư hơn một tháng.

Một nguồn tin nói Tổng thống Trump đang đặt cược vào hai khả năng, hoặc chứng minh eo biển an toàn cho hàng hải, hoặc buộc Iran phải hành động trước.
Tư lệnh Bộ Tư Lệnh Trung Tâm, Đô đốc Brad Cooper, cho biết khu vực eo biển đã được dọn sạch mìn và lực lượng Hoa Kỳ gồm chiến đấu cơ, trực thăng và chiến hạm đang hoạt động tại đây.



Dù có các tuyên bố cứng rắn, các tàu hàng trung lập vẫn bị tấn công gần khu vực eo biển.

Giới chức Nam Hàn xác nhận một vụ nổ xảy ra trên tàu HMM Namu mang cờ Panama, gây cháy tại phòng máy. Chính quyền Seoul đang điều tra nguyên nhân, bao gồm khả năng bị hỏa tiễn hoặc thủy lôi từ Iran.

Một tàu chở dầu của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cũng bị hai máy bay không người lái tấn công khi di chuyển qua eo biển. Tàu này thuộc công ty dầu khí quốc gia ADNOC và đang không chở hàng vào thời điểm bị tấn công.

Quân đội Anh cho biết một tàu của UAE đang cháy ngoài khơi gần cảng Mina Saqr.
Bộ Ngoại giao UAE kêu gọi Iran chấm dứt các cuộc tấn công, tuân thủ ngưng bắn và mở lại hoàn toàn Eo biển Hormuz.

Iran nhiều lần tuyên bố sẽ không cho phép bất kỳ tàu nào đi qua eo biển nếu không có sự chấp thuận, và cảnh cáo các hoạt động hộ tống của Hoa Kỳ sẽ bị xem là hành động gây chiến.

Một viên chức Iran nói mọi can thiệp của Hoa Kỳ vào trật tự hàng hải mới tại eo biển sẽ bị xem là vi phạm ngưng bắn.

Iran cũng tuyên bố đã phóng hai hỏa tiễn vào tàu chiến Hoa Kỳ, trong khi cơ quan liên hệ với lực lượng Vệ binh Cách mạng nói các phát bắn cảnh cáo đã được thực hiện tại Biển Oman.

Bộ Tư Lệnh Trung Tâm Hoa Kỳ bác bỏ tuyên bố này và cho biết Hoa Kỳ đang kiểm soát hoàn toàn Eo biển Hormuz.

Cựu Thị trưởng New York Rudy Giuliani, 81 tuổi, vẫn đang nằm viện sau khi được chẩn đoán viêm phổi.

Một người bạn lâu năm cho biết ông đã trải qua một cuối tuần khó khăn vì bệnh viêm phổi và nhấn mạnh đây là thời điểm quan trọng đối với tình trạng sức khỏe của ông.

Người phát ngôn xác nhận ông Giuliani đang hồi phục và được theo dõi như một biện pháp phòng ngừa. Ông hiện có thể tự thở và có gia đình cùng bác sĩ bên cạnh.

Theo thông tin từ người phát ngôn, tình trạng bệnh có liên quan đến biến chứng từ vấn đề hô hấp bắt nguồn từ thời ông phục vụ trong biến cố khủng bố Ngày 11 tháng 9 năm 2001.



Trong thời điểm đó, ông đã tham gia hỗ trợ tại hiện trường, dẫn đến chẩn đoán bệnh đường hô hấp hạn chế. Tình trạng này làm gia tăng nguy cơ khi xuất hiện các bệnh liên quan đến hô hấp.

Người phát ngôn cho biết virus đã ảnh hưởng nhanh đến cơ thể ông, buộc phải sử dụng hỗ trợ hô hấp để duy trì huyết áp.

Thông tin về quá trình hồi phục được đưa ra sau khi trước đó ông được xác nhận đang trong tình trạng nghiêm trọng nhưng ổn định.

Một số người thân cận cho biết tình trạng của ông đã có dấu hiệu cải thiện, dù vẫn được xếp vào diện nghiêm trọng.

Nga tuyên bố sẽ thực hiện lệnh ngưng bắn kéo dài 2 ngày từ Ngày 8 đến Ngày 9 tháng 5 trong cuộc chiến với Ukraine, nhân dịp kỷ niệm ngày kết thúc Thế chiến thứ hai tại Âu Châu.

Tổng thống Vladimir Putin công bố kế hoạch này hôm Thứ Hai và cho biết nếu thỏa thuận tạm thời bị vi phạm, Nga sẽ tiến hành một cuộc tấn công quy mô lớn vào thủ đô Kyiv.
Bộ Quốc phòng Nga nói rằng dù có khả năng thực hiện các hành động như vậy, Nga trước đây đã kiềm chế vì lý do nhân đạo.

Cơ quan này cũng cảnh cáo dân thường tại Kyiv và nhân viên các cơ quan ngoại giao cần rời khỏi thành phố kịp thời.

Lệnh ngưng bắn trùng với kỷ niệm 81 năm ngày chiến thắng tại Âu Châu, Ngày 8 tháng 5 năm 1945, khi Đức Quốc xã đầu hàng. Chiến tranh chỉ kết thúc hoàn toàn vào Ngày 15 tháng 8 khi Nhật Bản đầu hàng Hoa Kỳ.



Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết phía Ukraine không nhận được thông báo trước từ Nga về lệnh ngưng bắn này và đã đưa ra lệnh ngưng bắn riêng từ Ngày 5 đến Ngày 6 tháng 5.

Ông nói Ukraine sẽ hành động tương ứng và sẵn sàng kéo dài ngưng bắn nếu Nga duy trì hòa bình.

Ông cho biết đã đến lúc lãnh đạo Nga phải có bước đi thực sự để chấm dứt chiến tranh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho rằng, Ukraina có thể tiếp tục tiến hành các hoạt động quân sự nhờ số vũ khí mà Mỹ bán cho NATO bằng nguồn tiền của các nước châu Âu.

“Chúng tôi bán (vũ khí) cho NATO và họ sẽ phân phối lại. Tôi nói thế này: Họ (người Ukraina) có khả năng chiến đấu, bởi vì bất kể trang thiết bị đó tuyệt vời hay không, họ vẫn có thể tiến hành chiến đấu”...



Kiev tiếp tục mất lãnh thổ?

“Các bạn biết đấy, họ (Ukraina) đang mất lãnh thổ”, - ông Trump nói.

Ông Trump gọi việc chuyển giao 350 tỷ USD vũ khí cho Kiev dưới thời chính quyền Mỹ trước đó do Joe Biden đứng đầu là điều “nực cười”.

Tổng thống Mỹ cũng nhắc lại việc vào đầu nhiệm kỳ, vào tháng 2/2025 rằng ông đã khiển trách Vladimir Zelensky tại Nhà Trắng, đồng thời cho rằng Zelensky đã hành xử mang tính đối đầu.

Ông gọi Zelensky là “kẻ khôn ranh” và một lần nữa nhấn mạnh mong muốn của Mỹ đạt được giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraina.

Đồng thời, Tổng thống Mỹ Trump tiếp tục khẳng định Kiev có thể duy trì chiến sự nhờ số vũ khí mà Mỹ bán cho NATO bằng tiền của châu Âu.

Trước đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin trong cuộc phỏng vấn với báo The India Today tuyên bố rằng hoặc các vùng lãnh thổ do Kiev kiểm soát sẽ được “giải phóng” bằng biện pháp quân sự, hoặc LLVT Ukraina sẽ rút khỏi đó và chấm dứt việc gây thương vong cho người dân.

Moskva cho rằng việc cung cấp vũ khí cho Ukraina cản trở tiến trình giải quyết xung đột (tại Ukraina), trực tiếp kéo các nước NATO vào cuộc và là “trò chơi với lửa”. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov nhấn mạnh mọi lô hàng chứa vũ khí dành cho Ukraina sẽ trở thành mục tiêu hợp pháp của Nga. Điện Kremlin cũng tuyên bố việc phương Tây “bơm” vũ khí cho Ukraina không giúp ích cho đàm phán và sẽ gây ra hệ quả tiêu cực.

Quân đội Mỹ tuyên bố phá hủy 6 xuồng của Iran, đồng thời bắn hạ hàng loạt tên lửa và drone mà Tehran phóng nhằm vào tàu đi qua eo Hormuz.

"Chúng tôi đã tập trung lực lượng tác chiến cùng hỏa lực đáng kể ở trong và khu vực quanh eo biển Hormuz. Trong số này có trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, những khí tài đã được sử dụng ngay trong sáng nay để hạ 6 xuồng cao tốc của Iran đe dọa hoạt động hàng hải thương mại", đô đốc Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) của quân đội Mỹ, nói ngày 4/5.

Ông Cooper cho biết lực lượng Mỹ còn "đánh chặn hiệu quả toàn bộ tên lửa và thiết bị bay không người lái (drone) phóng vào cả chiến hạm của Washington lẫn tàu thương mại".

"Chúng tôi đã tự bảo vệ mình và toàn bộ tàu thương mại, đúng với cam kết đã đưa ra", tư lệnh CENTCOM tiếp tục.


Xuồng cao tốc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran di chuyển trên vịnh Ba Tư tháng 4/2024. Ảnh: AFP

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết số xuồng của Iran bị tấn công là 7 chiếc và "hiện chưa có thiệt hại nào xảy ra đối với các tàu đi qua eo biển", ngoại trừ một phương tiện của Hàn Quốc bị trúng đòn tấn công. Ông không nêu thêm chi tiết về sự việc.

Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin mà phía Mỹ đưa ra. "Mỹ tuyên bố đánh chìm một số tàu của Iran là sai sự thật", truyền hình nhà nước Iran dẫn lời một quan chức quân sự cấp cao nước này.

Kể từ khi xung đột nổ ra cuối tháng 2, Iran đã phong tỏa eo biển Hormuz với hầu hết tàu thuyền, ngoại trừ tàu của nước này và một số quốc gia "thân thiện", trong khi Mỹ áp đặt phong tỏa ngược lại lên mọi cảng biển của Iran từ ngày 13/4. Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế, hàng trăm tàu và khoảng 20.000 thủy thủ đã không thể đi qua eo biển này trong suốt cuộc xung đột.

Tổng thống Trump ngày 3/5 cho biết nhiều nước đã liên hệ với Mỹ đề nghị hỗ trợ các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh và Washington triển khai "Dự án Tự do" để hộ tống những phương tiện này qua Hormuz. CENTCOM tuyên bố triển khai lực lượng quy mô lớn gồm khu trục hạm, khoảng 100 máy bay, phương tiện không người lái và 15.000 quân nhân cho chiến dịch.

Đô đốc Cooper cho biết quân đội Mỹ không trực tiếp hộ tống mà triển khai nhiều lớp bảo vệ gồm tàu chiến, trực thăng, máy bay, hệ thống cảnh báo sớm trên không và tác chiến điện tử, hình thành "thế trận phòng thủ bao quát hơn nhiều so với hộ tống đơn thuần".

Ông Cooper thêm rằng "Dự án Tự do" được triển khai sau khi lực lượng Mỹ sử dụng một "công nghệ đặc biệt tinh vi" để mở thông một hành lang qua Hormuz trong vài tuần qua, rồi "dựng lên một chiếc ô bảo vệ bao trùm lên khu vực".

"Hành lang này cuối cùng sẽ trở thành tuyến lưu thông hai chiều, nhưng điều quan trọng nhất trong ngắn hạn là đưa các tàu rời đi an toàn", ông nói.

Trong khi đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran ngày 4/5 công bố bản đồ mới về khu vực lực lượng này tuyên bố kiểm soát ở eo biển Hormuz. Khu vực này nằm giữa hai ranh giới, trong đó một đường từ cực tây đảo Qeshm của Iran đến thành phố Umm Al Quwain, Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Đường còn lại kẻ từ khu vực Kuh-e Mobarak, Iran tới phía nam Fujairah, UAE.

VietBF@sưu tập

F/A-18 Super Hornet (Ảnh: USAF)
Dù đây là một chiến đấu cơ đắc lực của Bộ Hải Quân Hoa Kỳ, nhưng chiếc F/A-18 Super Hornet vẫn có một số hạn chế nhất định. Chẳng hạn nó phải bay đến rất gần mục tiêu (khoảng 30 km) mới có thể thả một quả bom JDAM đúng tiêu chuẩn. Trong một khu vực có hệ thống phòng không dày đặc thì việc cho áp sát mục tiêu là điên rồ đối với một phi cơ thuộc thế hệ 4 như Super Hornet. Vì vậy, Hải Quân Hoa Kỳ đã giao hợp đồng để cho hãng Boeing tìm ra hướng đi mới cho loại bom này.

Nỗ lực này nay đã có thành quả, trong cuộc thử nghiệm diễn ra tại bãi thử Point Mugu Sea Range (tiểu bang California), khi một quả bom tầm xa mới gọi là GBU-75 JDAM-LR được phóng đi từ chiếc F/A-18F đã bay xa đến 555 km! Quãng đường này dài gấp 20 lần so với tầm bay của loại bom JDAM cũ, và đã biến một quả bom trở thành một hỏa tiển hành trình thực thụ.

Bom được cho hoá thân trở thành hỏa tiển hành trình
Sở dĩ các loại bom JDAM cũ như GBU-31, 32 hay 38 không thể bay xa được vì chúng chỉ có bộ cánh đuôi và hệ thống định vị GPS để tăng mức độ chính xác thôi. Trong khi phiên bản GBU-75 này lại có phần phức tạp hơn với ba phần là thân bom, cặp cánh nâng bổ sung và một động cơ phản lực mini. Như vậy nó không còn phụ thuộc vào quán tính và trọng lực mà vẫn duy trì độ cao và vận tốc để bay xa hàng đến trăm cây số đến mục tiêu định sẳn.

(Minh họa)
Trên lưng của chiếc tiêm kích này có lắp thêm một bộ cánh được cho gấp dẹp như lưỡi dao do công ty Ferra Engineering (Úc) chế tạo. Khi cho gắn trên giá treo của F/A-18, lưng quả bom sẽ được gắn trút ngược xuống đất và ngay sau khi cho tách ra khỏi phi cơ thì cặp cánh sẽ tự động bung ra và tạo lực nâng để cho bom lướt bay đi. Với bộ phận này JDAM-LR có thể thực hiện một quỹ đạo bay bằng phẳng và ổn định như hỏa tiển, giúp điều chỉnh hướng bay chính xác theo tọa độ đã cho lập trình sẵn trong hệ thống dẫn đường.

Công ty Kratos sẽ phụ trách chế tạo ra động cơ tuabin phản lực TDI-J85, một bộ đẩy nhỏ nhưng đem lại lực đẩy liên tục cho trái bom. Trong cuộc bay thử nghiệm, người ta ghi nhận TDI-J85 đã duy trì lực đẩy để cho bay được gần 370 km trong 34 phút, trước khi cho chuyển sang bay lướt và tấn công vào mục tiêu.

(Minh họa)
Hệ thống dẫn đường mới
Hệ thống dẫn đường của loại bom GBU-75 được cho kết hợp giữa hệ thống định vị toàn cầu GPS và hệ thống dẫn đường quán tính, đảm đảm chỉ rơi lệch so với mục tiêu cao lắm là có vài mét. Trong cuộc thử nghiệm vào tháng 4 vừa qua, trái bom đã duy trì quỹ đạo chính xác trong suốt 34 phút bay trước khi va chạm trực tiếp với mục tiêu trên biển.

Dù là loại bom đời mới nhưng JDAM-LR vẫn tương thích với kết cấu giá treo và hệ thống điều khiển vũ khí có trên Super Hornet, kể cả các oanh tạc cơ lớn cơ như B-52H. Do vậy, người ta chẳng cần cho sửa đổi gì nhiều trên máy bay mà chỉ việc cho cập nhật phần mềm để điều khiển mà thôi. Phần mềm của JDAM-LR còn cho phép phi công chỉnh sửa lại mục tiêu mới hoặc đổi đường bay giữa chừng, nếu cần.

(Minh họa)
Cho kết hợp với cả thuỷ lôi
Trước đây thì để cho rải thủy lôi, chiến đấu cơ này phải bay rất thấp trên vùng biển cần cho rải và dễ biến thành "bia tập bắn" cho đối phương. Nhưng GBU-75 sẽ cho hóa giải vấn đề này vì có thể được kết hợp với thủy lôi. Để thực hiện điều này, người ta cho lắp bộ kit JDAM-LR (gồm có cánh và động cơ) vào thân các loại thủy lôi như loại Quickstrike.

Khi đó máy bay chỉ cần bay cách mục tiêu hơn 500 km để cho phóng ra quả bom, rồi nó sẽ tự bay đến đúng tọa độ đã được định sẵn trên biển, rớt xuống nước và nằm chờ đợi mục tiêu. Trong cuộc cho thử nghiệm với chiếc oanh tạc cơ lớn B-52H, JDAM-LR được cho sử dụng để thả thủy lôi vào đúng vị trí mà không cần máy bay tiến sâu vào tầm bắn của loại hỏa tiển phòng không của đối phương. Một chiếc B-52H có thể chở 20 quả JDAM-LR kèm thủy lôi và tạo ra một bãi mìn lớn trong mỗi lần cho xuất kích.

(Minh họa)
Với cự ly bay xa đầy ấn tượng, bom JDAM-LR là lối thoát tuyệt hảo cho các loại tiêm kích đời cũ trước sự cải tiển của hệ thống hỏa tiển phòng không. Điều đó không chỉ giúp bảo vệ an toàn cho phi công mà còn giúp cho máy bay bớt lệ thuộc vào việc cho tiếp nguyên liệu trên không, nhất là tại những nơi có mật độ phòng thủ dày như vùng Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Nguồn: 19fortyfive, DefenseNews, NavalNews.

Các đặc vụ Mỹ nổ súng và khống chế nghi phạm mang vũ khí gần Công viên Quốc gia, khiến Nhà Trắng phải phong tỏa trong thời gian ngắn.

Sự việc xảy ra hôm 4/5 gần Công viên Quốc gia ở thủ đô Washington, ngay sau khi đoàn xe chở Phó tổng thống JD Vance đi qua khu vực.

"Các đặc vụ mặc thường phục phát hiện một người khả nghi, có mang vũ khí gần Nhà Trắng vào khoảng 15h30. Họ báo tin cho lực lượng mặc sắc phục để khống chế nghi phạm", phó giám đốc Mật vụ Mỹ Matthew Quinn cho biết trong cuộc họp báo sau đó.


Mật vụ Mỹ khám nghiệm hiện trường vụ đấu súng gần Công viên Quốc gia, thủ đô Washington ngày 4/5. Ảnh: AFP

Theo ông Quinn, nghi phạm bỏ chạy và rút súng bắn về phía các đặc vụ. Các sĩ quan bắn trả, khiến người này bị thương. Nghi phạm đã được đưa đến bệnh viện, chưa rõ tình trạng cụ thể. Một thiếu niên đứng gần hiện trường cũng bị thương nhẹ do trúng đạn từ nghi phạm.

Nhà Trắng đã được phong tỏa trong thời gian ngắn khi Mật vụ Mỹ ứng phó tình huống. Tổng thống Donald Trump lúc đó đang chủ trì hội nghị với các doanh nghiệp nhỏ ở Nhà Trắng và sự kiện không bị gián đoạn.

"Khu vực này luôn được chúng tôi tuần tra chặt chẽ. Công tác bảo vệ tại mọi địa điểm tương tự đều được duy trì 24/7 ở mức cảnh giác cao nhất", ông Quinn phát biểu.

Sự việc xảy ra hơn một tuần sau vụ một tay súng tìm cách xông qua hàng rào an ninh tại khách sạn ở thủ đô Washington, nơi Tổng thống Trump đang dự tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, đối mặt cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống.

"Tôi chưa thể khẳng định sự việc có nhắm vào Tổng thống hay không, nhưng chúng tôi sẽ sớm có câu trả lời", phó giám đốc Mật vụ Mỹ nói khi được hỏi liệu sự việc ngày 4/5 có liên quan đến những âm mưu nhằm vào ông Trump gần đây hay không.

VietBF@sưu tập

Trong điều trị ung thư phổi, nhiều người hay nói đến thuốc đích, hóa trị, miễn dịch, xạ trị. Nhưng có một chuyện rất cơ bản lại dễ bị bỏ quên: người bệnh có đủ dinh dưỡng để đi hết phác đồ hay không.
Trong đó, protein hay chất đạm là một nền móng quan trọng. Đạm không chỉ để tạo cơ bắp. Nó còn tham gia sửa chữa mô tổn thương, là nguyên liệu cho miễn dịch, giúp lành vết thương, duy trì thể lực và hạn chế sụt cân, teo cơ trong quá trình điều trị.
Ở Việt Nam, nhiều bệnh nhân ung thư phổi rơi vào tình trạng ăn uống quá kiêng khem. Có người chỉ ăn cháo, mì, rau luộc. Có người sợ thịt, trứng, sữa là đồ tanh, đồ bổ cho u, đồ phát. Lại thêm hóa trị, xạ trị, thuốc đích hoặc miễn dịch có thể làm người bệnh chán ăn, buồn nôn, viêm miệng, tiêu chảy, rối loạn vị giác. Kết quả là cơ thể vừa bị bệnh tiêu hao, vừa không được nạp đủ nguyên liệu để phục hồi.
Nói thẳng: thuốc có đắt đến đâu mà người bệnh suy kiệt, teo cơ, thiếu đạm nặng thì điều trị cũng khó đi đường dài.
Vì sao bệnh nhân ung thư phổi dễ thiếu protein?
Có hai lý do chính.
Thứ nhất, ung thư là một tình trạng tiêu hao. Khối u và phản ứng viêm trong cơ thể làm nhu cầu năng lượng, protein tăng lên. Người bệnh có thể ăn ít hơn trước nhưng cơ thể lại cần nhiều hơn trước. Đó là nghịch lý rất hay gặp trong ung thư.
Thứ hai, chính quá trình điều trị cũng khiến việc ăn uống trở nên khó khăn. Sau mổ, cơ thể cần đạm để liền vết thương. Khi hóa trị hoặc xạ trị, người bệnh có thể buồn nôn, loét miệng, ăn mất ngon, tiêu chảy. Có người nhìn đồ ăn là sợ. Có người ăn được nhưng hấp thu kém. Lâu dần, cơ thể lấy chính cơ bắp ra làm nguồn dự trữ. Khi đó người bệnh nhìn bên ngoài là gầy đi, yếu đi, nhưng bên trong còn đáng lo hơn: sức chịu đựng điều trị giảm xuống.
4 dấu hiệu cần cảnh giác
Một là mệt rã rời, yếu cơ, đi lại kém hơn trước.
Cơ bắp là kho dự trữ protein của cơ thể. Khi thiếu đạm kéo dài, cơ bị mất dần. Người bệnh thấy người mềm nhũn, leo vài bậc cầu thang đã mệt, đi lại chậm, thậm chí xoay trở trên giường cũng khó.
Hai là vết thương lâu lành, dễ nhiễm trùng, hay sốt vặt.
Sau mổ hoặc sau các thủ thuật, nếu cơ thể thiếu protein, quá trình liền mô sẽ chậm hơn. Miễn dịch cũng yếu hơn, người bệnh dễ viêm nhiễm, sốt, cảm cúm, viêm phổi, nhiễm trùng da hoặc phải trì hoãn điều trị.
Ba là sụt cân nhanh, nhất là sụt trên 5% cân nặng trong vài tháng.
Ví dụ một người 60 kg mà giảm 3 kg không chủ ý thì đã phải để ý. Sụt cân trong ung thư không đơn giản là gầy đi cho nhẹ người. Nó có thể là dấu hiệu của suy dinh dưỡng, mất cơ, thậm chí hội chứng suy mòn ung thư.
Bốn là phù mắt cá chân, phù mi mắt, người nặng nề.
Đây có thể liên quan đến giảm albumin máu, tức là lượng protein quan trọng trong máu bị thấp. Khi albumin thấp, nước dễ thoát ra khỏi lòng mạch gây phù. Trường hợp này không nên tự mua thuốc bổ hay truyền đạm tùy tiện, mà cần bác sĩ đánh giá nguyên nhân: dinh dưỡng, gan, thận, viêm nhiễm, tiến triển bệnh hoặc tác dụng phụ điều trị.
Ăn thế nào để bổ sung đạm cho thực tế, không cực đoan?
Không phải cứ ép người bệnh ăn thật nhiều là đúng. Quan trọng là ăn đủ, dễ tiêu, chia nhỏ và phù hợp tình trạng điều trị.
Với người còn ăn được, nên ưu tiên các nguồn đạm dễ dùng trong bữa ăn Việt Nam:
Trứng hấp, trứng luộc, canh trứng, sữa không đường, sữa chua, cá hấp, cá kho mềm, thịt nạc băm, thịt gà xé nhỏ, tôm cá bỏ xương kỹ, đậu phụ, đậu nành, cháo thịt băm, cháo cá, súp gà, bún phở có thêm thịt trứng.
Người đang buồn nôn, viêm miệng, khó nuốt nên chọn món mềm, ấm vừa, ít mùi, chia thành 5 đến 6 bữa nhỏ. Một bát cháo trắng chỉ có tinh bột thì không đủ. Nhưng nếu thêm trứng, thịt băm, cá, đậu phụ hoặc sữa phù hợp thì giá trị dinh dưỡng khác hẳn.
Với người không dung nạp sữa, uống sữa vào đau bụng hoặc tiêu chảy, có thể cân nhắc sữa không lactose, sữa chua, đậu phụ, sữa đậu nành hoặc các sản phẩm dinh dưỡng y học theo tư vấn của bác sĩ, điều dưỡng dinh dưỡng hoặc chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng.
Có nên dùng bột đạm, sữa dinh dưỡng?
Có thể, nhưng không nên dùng theo kiểu thấy ai mách gì mua nấy.
Khi bệnh nhân ăn quá ít, sụt cân nhanh, sau mổ, đang hóa xạ trị hoặc có dấu hiệu thiếu đạm, các sản phẩm bổ sung protein có thể giúp bù phần thiếu hụt. Tuy nhiên cần chọn loại phù hợp với bệnh nền.
Người có suy thận, bệnh gan nặng, đái tháo đường, gout, rối loạn điện giải hoặc đang phù nhiều thì không nên tự ý dùng liều cao. Dùng sai có thể làm nặng thêm gánh nặng chuyển hóa. Tốt nhất là hỏi bác sĩ điều trị hoặc chuyên gia dinh dưỡng ung thư.
Cũng cần nói rõ: bột đạm không thay thế bữa ăn. Nó chỉ là phần bổ sung khi bữa ăn không đủ.
Đừng quên các chất hỗ trợ khác
Protein là nền móng, nhưng cơ thể không chỉ cần mỗi protein. Người bệnh cũng cần đủ năng lượng từ tinh bột tốt và chất béo phù hợp. Nếu chỉ ăn thịt cá mà thiếu năng lượng, cơ thể vẫn có thể lấy protein đem đốt làm năng lượng, thay vì dùng để sửa chữa mô và duy trì cơ.
Vitamin C từ rau quả phù hợp giúp hỗ trợ tổng hợp collagen và liền mô. Kẽm tham gia vào miễn dịch và phục hồi tổn thương. Omega-3 trong một số loại cá béo có thể có lợi cho tình trạng viêm và suy mòn ở một số bệnh nhân. Nhưng mọi bổ sung đều nên vừa phải, không thần thánh hóa thành thuốc chữa ung thư.
Kết lại
Trong ung thư phổi, ăn uống không thay thế điều trị, nhưng ăn sai và kiêng khem quá mức có thể làm người bệnh mất cơ hội đi hết điều trị.
Đừng để bệnh nhân chỉ sống bằng cháo trắng, nước hầm xương và niềm tin rằng ăn thanh đạm là tốt. Thanh đạm không đồng nghĩa với thiếu chất. Kiêng khem không đúng có khi còn nguy hiểm hơn ăn uống bình thường.
Mỗi bữa ăn đủ đạm, đủ năng lượng, dễ tiêu và phù hợp thể trạng chính là một phần của điều trị hỗ trợ. Không hào nhoáng, không đắt đỏ như thuốc mới, nhưng rất căn bản: cơ thể còn sức thì mới có cơ hội đi đường dài.

VietBF@sưu tập