Đối phó với các tàu cỡ nhỏ có khả năng tấn công nhanh của Iran là bài toán khiến giới quân sự Mỹ đau đầu kể từ khi chiến sự bùng phát.


Tàu cỡ nhỏ của Iran diễn tập trên biển, năm 2010. Ảnh: Fars News.
Dù lực lượng hải quân Iran đã “phần lớn đã bị xóa sổ”, theo lời Tổng thống Mỹ Donald Trump - giới chuyên gia cho rằng đây không phải là vũ khí đáng gờm nhất mà Iran sở hữu trên biển.

Thay vào đó, năng lực của Tehran chủ yếu nằm ở các lớp vũ khí giá rẻ - từ đội tàu cỡ nhỏ tới máy bay không người lái (UAV) và thủy lôi - vốn khó bị phát hiện và đối phó hơn các khí tài hải quân thông thường.

“Họ gọi đó là ‘hạm đội muỗi’ vì những con tàu này tuy nhỏ bé, gây phiền toái, nhưng lại sở hữu khả năng đánh trúng mục tiêu và tạo ra những tổn thất thực sự”, ông Alex Plitsas, chuyên gia từ Hội đồng Đại Tây Dương (Mỹ), nhận định trên New York Post.

Thuật ngữ này ám chỉ lối đánh sở trường của IRGCN: dùng kích thước khiêm tốn để luồn lách qua hệ thống radar hiện đại, thực hiện các đòn tập kích chớp nhoáng rồi rút lui.

Vũ khí của Iran
IRGC đã phát triển đội tàu cỡ nhỏ từ nhiều thập kỷ trước, đặc biệt khi nhận ra hải quân nước này không phải đối thủ của hải quân Mỹ sau cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran năm 1988.

Kể từ đó, sự phân cấp trong lực lượng biển của Tehran ngày càng lộ rõ: trong khi Hải quân chính quy (IRIN) chủ yếu đóng vai trò "phô trương thanh thế", thì Hải quân của Vệ binh Cách mạng (IRGCN) lại nắm giữ trọng trách chiến lược cốt lõi.

Trao đổi với CNN, chuyên gia Sidharth Kaushal từ Viện Liên quân Hoàng gia Anh (RUSI) nhận định: "IRGCN được xây dựng dựa trên các học thuyết tác chiến bất đối xứng - những lực lượng mà người Iran tin rằng sẽ phát huy hiệu quả thực sự trong kịch bản chiến tranh tổng lực".

Các tàu cỡ nhỏ và tàu tự hành của Iran hoạt động sát mặt nước, và thường chỉ bị radar phát hiện khi đã quá muộn. Để có thể theo dõi sát sao hơn, hải quân Mỹ sẽ phải dùng trực thăng và UAV.

Theo một số viện nghiên cứu Mỹ, hải quân IRGC cũng sử dụng các tàu cải trang thành tàu dân sự - như tàu cá - để thực hiện các hành động bí mật như rải thủy lôi. Về phần mình, IRGC không thừa nhận cáo buộc này.

“Chiến lược tổng thể là gây tiêu hao, thay vì giành chiến thắng trong một cuộc đối đầu hải quân mang tính quyết định”, Viện Hudson, cơ quan nghiên cứu có trụ sở tại Mỹ, đánh giá trong một báo cáo.


Các tàu tấn công nhanh của Iran trong một đường hầm ở vị trí không xác định, tháng 1/2025. Ảnh: WANA/Reuters.
“Hải quân IRGC thiết kế và sản xuất các tàu với giá thành rẻ, không ảnh hưởng bởi cấm vận và có thể dễ dàng tái sản xuất trong chiến tranh”, báo cáo viết.

Do số lượng lớn, các tàu Iran có thể tấn công nhanh từ nhiều hướng, khiến việc phòng thủ thêm khó khăn. Số lượng nhân sự vận hành ít cũng làm giảm thương vong của Iran khi bị phản đòn.

Truyền thông nhà nước Iran vừa công bố loạt hình ảnh và video ghi lại cảnh các tàu tấn công nhanh áp sát và đổ bộ chiếm quyền kiểm soát tàu thương mại tại eo biển Hormuz.

Bà Jennifer Parker, chuyên gia từ Đại học Quốc gia Australia, người từng phục vụ tại khu vực này năm 2008, mô tả: “Họ sẽ đe dọa bạn bằng cách áp sát ở tốc độ cực cao với vũ khí luôn trong trạng thái sẵn sàng, duy trì khoảng cách nguy hiểm ngay sát mạn tàu".

Theo bà Parker, các tàu thương mại hoàn toàn "không có khả năng tự vệ" trước những đợt tấn công này. Trao đổi với ABC, bà nhấn mạnh: “Họ không có súng máy đáp trả. Với tốc độ di chuyển chậm, dù có cố gắng điều khiển khéo léo đến đâu, các tàu thương mại vẫn dễ dàng bị khuất phục".

Hiện số lượng chính xác của đội tàu này vẫn là một ẩn số, với các ước tính dao động từ hàng trăm đến hàng nghìn chiếc. “Phần lớn khí tài này được cất giấu trong các căn cứ ngầm sâu thẳm dưới những dãy núi ven biển”, bà Parker cho biết thêm.

Mối đe dọa từ nhiều hướng trên biển
Iran còn có nhiều khí tài “bất đối xứng” khác để ứng phó với Mỹ, nhưng các tàu cỡ nhỏ là phương án hiệu quả hàng đầu. Các tàu ngầm cỡ nhỏ thường chỉ xuất phát từ một số cảng nhất định, dễ bị Mỹ theo dõi hơn. Trong khi đó, thủy lôi có thể bị phát hiện và vô hiệu hóa bởi các thiết bị không người lái dưới nước.

Một mối đe dọa khác với hải quân Mỹ là các loại tên lửa bờ chống hạm ẩn náu dọc đường bờ biển Iran, vốn có địa hình phức tạp. Các hệ thống này có khả năng tự hành, khiến chúng khó bị tấn công hơn.

“Chính sự kết hợp và độ phức tạp này mang đến nhiều lớp vấn đề (với Mỹ)”, ông Nick Childs, chuyên gia về an ninh biển tại Viện Quốc tế về Nghiên cứu Chiến lược (IISS), đánh giá.

Các tàu tấn công cỡ nhỏ của Iran cũng trở thành mục tiêu của Mỹ trong thời gian qua. Quân đội Mỹ hôm 4/5 tuyên bố đã phá hủy 6 tàu của Iran, theo Reuters.

Theo ông Childs, các tàu tấn công nhanh của Iran khiến hải quân Mỹ và tàu thương mại “không bao giờ có thể biết chắc chắn rằng tàu có thể đi qua được hay không”.

“Các cuộc tấn công gây tổn thất cho tàu thuyền mà chúng ta thấy gần đây thường do tên lửa và UAV tự sát gây ra. Tuy nhiên, những gì mọi người nghĩ đến thường là thủy lôi và các tàu tấn công nhanh”, ông Childs nói.

Theo dữ liệu của Cơ quan Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), ít nhất 26 tàu đã bị Iran tấn công ở eo biển Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát.

“Ở tầm chiến lược, Iran không cần tấn công quá nhiều. Họ chỉ cần tấn công đủ để các công ty bảo hiểm và chủ tàu không muốn đánh cược với mạng sống của thuyền viên và hàng hóa”, ông Kaushal nói.

VietBF@ sưu tập

video
https://photos.app.goo.gl/T6pgRNzCZRZHho5U7

“TÔN TRỌNG SỰ KHÁC BIỆT” THỜI KỶ NGUYÊN MỚI
Công an Đồng Nai đã mời ông P.X.K lên đồn để xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng chỉ vì một dòng bình luận trên Facebook: “Lên phố phường thì quan tham, chứ dân thì vẫn mãi è cổ ra đóng thuế” vào đầu tháng 5/2025 sau khi địa phương vừa được nâng cấp lên thành phố. Đây là hành vi lạm quyền để bịp miệng người dân sợ bị nói trúng tim đen.
Điều đáng nói là Công an dựa vào đâu để khẳng định nhận định của người dân là sai sự thật? Trong khi túi tiền người dân cạn kiệt vì thuế nặng và những đại án tham nhũng nghìn tỷ vẫn phơi bày mỗi ngày, thì câu nói của ông K chính là tiếng lòng uất ức của hàng triệu người lao động.
Và con số 7,5 triệu đồng đối với một gia đình lao động là cả một gia sản, là mồ hôi nước mắt giữa thời buổi kinh tế lầm than, và khi dùng kinh tế để trừng phạt quan điểm cá nhân là biểu hiện tột cùng để bòn rút những đồng tiền cuối cùng của dân dưới danh nghĩa hành chính.
Thật nực cười khi những cán bộ được nuôi bằng tiền của dân lại dùng cả thanh xuân để lăm le phạt dân lành. Thay vì lăm le bắt dân, sao công an không ra Biển Đông bắt giặc đi?


CÚ LỪA "SỞ HỮU TOÀN DÂN" MANG TÊN TÀI SẢN CÔNG
Việc đánh đồng tài sản công với "sở hữu toàn dân" tại Điều 53 nhằm xóa sổ quyền tư hữu và dùng khái niệm "toàn dân" mơ hồ, đang biến người dân thành kẻ ở trọ trên mảnh đất cha ông. Điều này cũng tạo tiền đề cho hành vi tước đoạt tài sản đội lốt lợi ích chung.
Sự đánh tráo này tạo là một cơ chế “xin cho” tha hồ lộng hành và khi đất đai không có chủ sở hữu tư nhân rõ ràng, thì chính quyền cấu kết chia chác dựa vào quyết định thu hồi đền bù rẻ mạt. Một bình phong bảo kê cho hành vi cướp bóc dựa vào luật để đứng về phía kẻ có quyền thay vì bảo vệ quyền lợi chính đáng của dân nghèo.
Việc mập mờ giữa công và tư cho thấy sự bất lương. Chính quyền đang biến mình thành "giặc nội xâm" khi đẩy dân vào cảnh màn trời chiếu đất chỉ để làm giàu cho túi tham của những "địa chủ mới" núp bóng công quyền.
Một Hiến pháp tước đoạt quyền lợi sát sườn của dân là một bản văn vô giá trị và cái gọi là "toàn dân" thực chất để che đậy sự lạm quyền cướp bóc. Chúng đang tự xây đế chế trên sự uất hận của nhân dân mà vẫn còn mặt dày ca ngợi sự vĩ đại của mình.


HẰNG “NGẠI” LÊN QUAN NGẠI!
Trung Quốc ban bố lệnh cấm đánh bắt cá từ ngày 1/5/2026 đến ngày 16/8/2026 tại một số khu vực ở Biển Đông. Ngày 5/5, Phạm Thu Hằng, (aka Hằng “ngại”): "Lập trường của Việt Nam đối với lệnh cấm đánh bắt cá của Trung Quốc ở Biển Đông là nhất quán, đã được khẳng định rõ ràng trong những năm qua."
Chả biết thế nào, Tô Tổng vừa rời khỏi Bắc Kinh sau chuyến thăm “định mệnh” tới Thiên Triều, báo chí trong nước còn chưa ráo mực hết lời ca ngợi “Bác Tôi”, thì nay lại phải câm như hến. Thôi thì kỷ nguyên vươn mình, sáng nắng chiều mưa, “bác tôi” vừa quay đi, ông Tập lại nuốt lời, xua quân chiếm đảo rồi cấm biển, chẳng biết thế nào mà lần.
Thành tựu ngoại giao xứ Đông Lào suốt những năm qua, chỉ vỏn vẹn trong hai chữ “quan ngại”, là quan ngại mất ghế, chứ còn chủ quyền biển đảo, hay tấc đất tổ tiên, thì “ngại ngần gì tầm này”!

VietBF xin thông báo một cập nhật mới dành cho phiên bản Mobile, iPhone, iPad và Tablet nhằm giúp việc đọc tin, chuyển trang và tìm kiếm nhanh hơn trong lúc lướt tin autoscroll dài.

Từ hôm nay, khi quý thành viên đang xem nội dung trên VietBF.com hoặc intermati.com bằng điện thoại:

Khi scroll ngược lên trên (đang xem tin mà vuốt nhẹ lên), hệ thống sẽ tự động hiện ra 4 nút Crystal bên phải màn hình.
Sau khoảng 5 giây không sử dụng, các nút sẽ tự động biến mất để giữ giao diện sạch và không che nội dung.

4 nút gồm có:

• Home Page
→ Quay về trang chủ nhanh.

• Forum
→ Vào Forum nhanh.

• VietBF Menu
→ Mở menu danh mục nhanh.

• Google Search
→ Mở tìm kiếm Google cải tiến của VietBF nhanh hơn.

Ngoài ra:

VietBF Menu trên Desktop và iPad/Tablet cũng đã được bổ sung thêm nút Search mới để tìm kiếm tiện lợi hơn.

Các cập nhật này đặc biệt hữu ích cho:

• Người xem autoscroll dài
• iPhone / iPad / Android
• Người đọc tin nhanh liên tục
• Thành viên muốn chuyển chuyên mục nhanh mà không cần kéo lên đầu trang

VietBF xin cảm ơn tất cả quý thành viên đã luôn ủng hộ, góp ý và đồng hành cùng diễn đàn suốt thời gian qua.

Chúc tất cả mọi người luôn vui vẻ, mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc. 🌸

*Muốn dùng search Nội Bộ của VBF thì bạn cần phải đăng ký thành viên nhé ạ, thanks.

Hơn 10 lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó có CEO Nvidia, Apple, Qualcomm, Citigroup và Boeing sẽ cùng Tổng thống Mỹ đến Trung Quốc tuần tới.

Ngày 8/5, Reuters trích các nguồn tin thân cận cho biết Nhà Trắng và Bộ Tài chính Mỹ cân nhắc mời đại diện của hơn 10 doanh nghiệp Mỹ đi cùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần tới. Số lượng này ít hơn nhiều so với đoàn 29 CEO trong chuyến thăm của ông năm 2017 tới đây.

Tờ Semafor cho biết CEO Nvidia, Apple, Qualcomm, Citigroup và Boeing nằm trong nhóm được mời. Họ sẽ cùng ông Trump tham gia tiệc chiêu đãi của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Thư mời được gửi khá muộn, phần nào cho thấy sự bất đồng trong chính quyền Mỹ về quy mô và thành phần đoàn CEO tham dự. Nó cũng cho thấy Mỹ không có nhiều kỳ vọng vào chuyến thăm lần này.


CEO Apple Tim Cook và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng năm 2019. Ảnh: Reuters

So với các lãnh đạo phương Tây khác tới Trung Quốc gần đây, số lượng doanh nghiệp Mỹ đi cùng cũng ít hơn hẳn. Hồi tháng 1, Thủ tướng Anh Keir Starmer tới Trung Quốc cùng 60 lãnh đạo doanh nghiệp và văn hóa. Tháng 2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đi cùng 29 gã khổng lồ công nghiệp nước này.

Trước đó, khi Mỹ và Trung Quốc còn dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3, Reuters đưa tin Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer không muốn đưa các CEO hàng đầu tới Bắc Kinh, nhằm tập trung vào "thương mại có kiểm soát".

"Một phái đoàn CEO nhỏ, phù hợp với các nhượng bộ và nội dung đàm phán thực tế, là việc hợp lý. Greer rất thận trọng trong việc không tạo kỳ vọng quá cao", Reva Goujon - chiến lược gia địa chính trị tại công ty tư vấn Rhodium Group nhận định.

CEO Nvidia Jensen Huang cho biết trên CNBC rằng ông sẽ tham gia chuyến thăm "nếu được mời". Ba nguồn tin cho biết các công ty đang được cân nhắc còn gồm các nhà sản xuất thịt bò và đậu nành lớn của Mỹ.

Tháng trước, CEO Boeing Kelly Ortberg cho biết hội nghị năm nay là chìa khóa mở đường cho đơn hàng lớn đầu tiên của họ với Trung Quốc kể từ năm 2017. Boeing và Trung Quốc vẫn đang đàm phán về một thỏa thuận có thể gồm 500 máy bay 737 MAX cùng hàng chục máy bay thân rộng.

Một tâm điểm khác của cuộc gặp thượng đỉnh lần này là gia hạn thỏa thuận giảm thuế nhập khẩu. Năm ngoái, hai bên đã cũng đã tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Các nguồn tin cho biết Bắc Kinh muốn gia hạn một năm, trong khi Washington đề nghị 6 tháng. Trung Quốc cũng muốn Mỹ cam kết không trả đũa thương mại trong tương lai, như kiểm soát xuất khẩu công nghệ, đồng thời dỡ bỏ các hạn chế hiện có với thiết bị sản xuất chip và chip tiên tiến.

VietBF@sưu tập

Chiến sự tại Iran kéo dài khiến giá năng lượng tăng tốc, đẩy niềm tin tiêu dùng của người Mỹ xuống thấp kỷ lục trong tháng 5.

Khảo sát công bố ngày 8/5 của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng sơ bộ của người Mỹ chỉ là 48,2 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp nhất kể từ khi khảo sát được thực hiện năm 1952.

"Khoảng một phần ba người tiêu dùng đã đề cập ngay đến giá xăng, và khoảng 30% nhắc đến thuế nhập khẩu", Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. Nhìn chung, người tiêu dùng vẫn chịu sức ép chi phí, do giá xăng tăng cao.

"Diễn biến tại Trung Đông khó có thể cải thiện đáng kể tâm lý của người dân, cho đến khi gián đoạn nguồn cung được giải quyết hoàn toàn và giá năng lượng giảm", bà cho biết thêm.


Người dân mua sắm tại một siêu thị của Costco ở thành phố New York tháng 1/2026. Ảnh: Reuters

Giá xăng ảnh hưởng lớn đến cách người dân nhìn nhận nền kinh tế. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã duy trì trên 4 USD một gallon (1,06 USD một lít) nhiều tuần qua. Nguyên nhân là giá năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao, khi eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu của thế giới - tiếp tục bị phong tỏa.

"Trái với nhà đầu tư, người tiêu dùng đang cảm thấy rất bi quan. Tâm lý sẽ rất khó phục hồi, ít nhất đến khi giá xăng bắt đầu giảm bền vững", Oren Klachkin - nhà kinh tế học thị trường tại Nationwide nhận định.

Dù vậy, niềm tin tiêu dùng thấp kỷ lục không đồng nghĩa chi tiêu sẽ giảm. Tiêu dùng hiện đóng góp gần hai phần ba GDP Mỹ. Vài năm gần đây, niềm tin tiêu dùng giảm không kéo chi tiêu xuống. Ví dụ như năm 2022, khi lạm phát chạm đỉnh 40 năm và năm ngoái, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tăng thuế nhập khẩu.

Một lý do quan trọng khiến người Mỹ chưa cắt giảm chi tiêu, dù cảm thấy bi quan, là thị trường lao động vẫn vững mạnh. Dù tuyển dụng đã chậm lại so với hậu Đại dịch, số lượng sa thải lại không tăng mạnh, giúp giữ tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp. Báo cáo công bố ngày 8/5 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức 4,3% trong tháng 4 và các doanh nghiệp tạo thêm 115.000 việc làm - cao hơn dự báo.

Dù vậy, người dân nhiều khả năng sẽ điều chỉnh hành vi mua sắm. Giá xăng đang chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập và thuế nhập khẩu cũng khiến một số sản phẩm đắt đỏ hơn. Chỉ số "Điều kiện kinh tế hiện tại" trong khảo sát của Michigan tháng này giảm 9%, xuống 47,8 điểm. "Người dân lo ngại về tài chính cá nhân và khả năng mua sắm các mặt hàng lớn khi giá cả tăng cao", thông cáo viết.

VietBF@sưu tập

Ngày 8/5, quân đội Mỹ thông báo các lực lượng nước này đã nổ súng và vô hiệu hóa 2 tàu chở dầu treo cờ Iran đang tìm cách tiến vào một cảng Iran nằm trên vịnh Oman bất chấp lệnh phong tỏa hàng hải của Washington.


Tàu khu trục USS Rafael Peralta (DDG 115) tiếp cận một tàu hàng đang trong hành trình vào cảng của Iran, trong bối cảnh Mỹ mở rộng phong toả các tàu thuyền tại eo biển Hormuz, Vịnh Oman ra vùng biển quốc tế, ngày 24/4/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết một máy bay tiêm kích F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ đã bắn vào các ống khói của tàu M/T Sea Star III và tàu M/T Sevda bằng đạn chính xác để ngăn 2 con tàu này tiếp cận cảng Iran. CENTCOM cũng đăng kèm video ghi lại quá trình diễn ra cuộc tấn công.

Tính tới thời điểm hiện tại, Mỹ đã ngăn chặn tổng cộng 4 tàu bị cáo buộc tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa do Washington áp đặt đối với toàn bộ các cảng của Iran có hiệu lực từ ngày 13/4.

Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Iran đã bắt đầu hạ thấp sản lượng khai thác dầu khi xuất khẩu sụt giảm mạnh do tác động từ lệnh phong tỏa của Mỹ. Lệnh phong tỏa đã khiến các tàu chở dầu của Iran gặp khó khăn trong việc tiến ra vùng biển quốc tế, dẫn tới lượng xuất khẩu giảm mạnh trong những tuần gần đây. Trong khi đó, các cơ sở lưu trữ trong nước đang dần đầy, buộc Tehran phải điều chỉnh giảm sản lượng, đặc biệt là tại các mỏ dầu đã cũ và khó khôi phục nếu dừng khai thác.

VietBF@sưu tập

Các nhà khoa học đang tăng tốc trong cuộc đua phát triển vaccine phòng virus Hanta trong bối cảnh số ca nhiễm được xác nhận tiếp tục gia tăng, dù giới chuyên gia cảnh báo quá trình phê duyệt có thể kéo dài nhiều năm.


Các nhà nghiên cứu tại Đại học Bath cho biết họ đang phát triển một loại vaccine với công nghệ hoàn toàn mới. Ảnh minh hoạ: Shutterstock/New Africa

Theo trang Daily Mail, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Bath (Anh) cho biết họ đang phát triển một loại vaccine “đầy triển vọng” với công nghệ hoàn toàn mới. Vaccine hiện đã được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên động vật, cho kết quả tạo phản ứng miễn dịch “rất tích cực”.

Các nhà khoa học kỳ vọng có thể sớm chuyển sang giai đoạn thử nghiệm trên người. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận tiến độ phát triển đang bị cản trở bởi bài toán thiếu vốn đầu tư.

Ông Jay Cooper, nhà virus học thuộc Viện Nghiên cứu Y học về Bệnh truyền nhiễm của quân đội Mỹ, nói với tạp chí Nature: “Một trong những rào cản lớn nhất đối với vaccine phòng virus Hanta là nguồn tài trợ cho giai đoạn phát triển chuyên sâu”.

Ông cho biết giới nghiên cứu vẫn đang nỗ lực thúc đẩy dự án từ phía khoa học, nhưng chưa có đủ động lực từ thị trường hay các tổ chức bên ngoài, khiến tiến độ chậm hơn đáng kể.

“Cảm giác giống như phải đẩy một tảng đá lên dốc suốt nhiều năm”, ông nói.

Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lo ngại số ca mắc virus Hanta trên toàn cầu có thể tiếp tục tăng, sau khi virus lây truyền từ loài gặm nhấm này xuất hiện trên một du thuyền hạng sang, khiến ba hành khách thiệt mạng.

Giáo sư Asel Sartbaeva, thành viên nhóm dẫn đầu dự án vaccine tại Đại học Bath, cho biết hiện chưa có vaccine hiệu quả chống virus Hanta, khiến nhiều cộng đồng ở Đông Nam Á, châu Phi và Nam Mỹ vẫn dễ tổn thương trước các bệnh do loài gặm nhấm mang mầm bệnh gây ra.

“Nhóm nghiên cứu của chúng tôi đã phát triển một kháng nguyên mới nhằm phòng bệnh Hantaan, thuộc nhóm virus Hanta. Đây là một loại vaccine hoàn toàn mới, đã được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên mô hình động vật, cho thấy khả năng kích hoạt miễn dịch rất tốt”, bà nói.

Mặc dù cần phải hành động thêm nhiều bước trước khi vaccine có thể được đưa vào sử dụng rộng rãi, bao gồm thử nghiệm lâm sàng và quy trình phê duyệt, song bà Sartbaeva nhấn mạnh đây là bước tiến rất đáng kỳ vọng đối với một loại vaccine mới và cần thiết.

Theo quy trình hiện hành, một vaccine muốn được cấp phép phải trải qua nhiều giai đoạn đánh giá nghiêm ngặt về độ an toàn, liều lượng và hiệu quả. Quá trình này bắt đầu bằng thử nghiệm tiền lâm sàng trong phòng thí nghiệm, trước khi chuyển sang ba giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên số lượng tình nguyện viên ngày càng lớn để so sánh hiệu quả giữa nhóm tiêm vaccine và nhóm đối chứng.

Tiến sĩ Cooper cho biết ông đã theo đuổi nghiên cứu vaccine virus Hanta hơn 30 năm qua. Nhóm của ông hiện đã hoàn tất thử nghiệm lâm sàng giai đoạn một đối với vaccine ngừa virus Andes - chủng hantavirus được cho là liên quan tới ổ dịch trên du thuyền MV Hondius.

Dù coi đây là tín hiệu tích cực, ông lưu ý việc phát triển loại vaccine này vẫn đối mặt nhiều trở ngại.

“Các ca nhiễm virus Andes ở người tương đối hiếm và phân tán về mặt địa lý, khiến việc triển khai thử nghiệm hiệu quả quy mô lớn theo mô hình giai đoạn ba truyền thống trở nên rất khó khăn. Vì vậy, để đáp ứng các tiêu chuẩn cấp phép, cần những cách tiếp cận linh hoạt và sáng tạo hơn”, ông nói.

Theo ông Cooper, vaccine ADN Andes có khả năng kích thích cơ thể tạo ra các kháng thể trung hòa - yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn virus xâm nhập tế bào. Vaccine hoạt động bằng cách “huấn luyện” hệ miễn dịch sản sinh các protein chuyên biệt có thể bám trực tiếp vào virus, từ đó chặn quá trình lây nhiễm.

Tuy nhiên, loại vaccine này cần tối thiểu ba liều tiêm, gồm một liều cơ bản và hai mũi tăng cường, thay vì chỉ một mũi hoặc phác đồ đơn giản hơn.

Nếu được phê duyệt, vaccine này nhiều khả năng sẽ ưu tiên cho người tới các khu vực lưu hành virus Hanta, những người thường xuyên hoạt động ngoài trời hoặc tiếp xúc nhiều với môi trường có loài gặm nhấm, binh sĩ và lao động trong các ngành nghề nguy cơ cao.

“Xét trên góc độ thương mại, đây là thị trường vaccine khá nhỏ và không thực sự hấp dẫn về mặt kinh doanh”, ông Cooper nhận định.

Vaccine của Đại học Bath hiện được phát triển một phần dựa trên công nghệ mRNA - nền tảng từng được sử dụng để phát triển nhanh vaccine COVID-19.

Trong đại dịch COVID-19, các vaccine mRNA đã được nghiên cứu và triển khai trên quy mô toàn cầu với tốc độ chưa từng có. Tuy nhiên, virus Hanta hiếm gặp hơn nhiều và WHO cho rằng virus này khó gây ra một đại dịch diện rộng, đồng nghĩa tiến trình phát triển và phổ cập vaccine có thể sẽ chậm hơn đáng kể.

Sáng ngày 8/5, giới chức y tế xác nhận thêm một công dân Anh được chẩn đoán nghi nhiễm virus liên quan tới ổ dịch trên du thuyền MV Hondius. Bệnh nhân hiện vẫn ở đảo Tristan da Cunha, vùng lãnh thổ biệt lập thuộc Nam Đại Tây Dương, trong khi hai công dân Anh khác đang điều trị tại bệnh viện ở Hà Lan và Nam Phi.

Phát biểu tại cuộc họp báo ở Geneva ngày 7/5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết 5 trong số 8 ca nghi nhiễm virus Hanta liên quan tới du thuyền MV Hondius đã được xác nhận.

Ông cho biết WHO cũng đã nhận được báo cáo về các trường hợp nghi nhiễm khác và không loại trừ khả năng số ca mắc sẽ tiếp tục tăng do thời gian ủ bệnh của virus khá dài.

“Với thời gian ủ bệnh của virus Andes có thể kéo dài tới 6 tuần, nhiều khả năng sẽ còn thêm các ca bệnh được ghi nhận trong thời gian tới”, ông nói.

VietBF@sưu tập

Theo CNBC, nếu Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn còn lý do để cắt giảm lãi suất trong tương lai gần, thì những lý do đó đang ngày càng khó tìm thấy.

Báo cáo việc làm tháng 4 công bố ngày 8/5 đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy mối lo lớn hơn của ngân hàng trung ương không phải là thị trường lao động suy yếu, mà là chi phí sinh hoạt ngày càng trở nên khó gánh chịu đối với người dân Mỹ bình thường.


Trụ sở Fed tại Washington, D.C., Mỹ. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Mức tăng 115.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng trước tuy không quá bùng nổ, nhưng tiếp tục cho thấy bức tranh việc làm đã ổn định đủ để giảm áp lực phải cắt giảm lãi suất.

Ngược lại, có rất ít dấu hiệu cho thấy lạm phát đang hạ nhiệt, điều này có khả năng khiến Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) chuyển sang lập trường “diều hâu” hơn, trong đó các quan chức cảm thấy thoải mái với việc duy trì lãi suất ở mức hiện tại trong thời gian dài.

Bà Lindsay Rosner, Giám đốc phụ trách trái phiếu đa lĩnh vực tại bộ phận quản lý tài sản của ngân sách Goldman Sachs, cho rằng “Fed sẽ chuyển trọng tâm sang kiểm soát rủi ro lạm phát tăng cao khi thị trường lao động dường như đã trở lại đúng hướng”. Theo bà, FOMC hoàn toàn có thể cảm thấy cần phải loại bỏ xu hướng thiên về nới lỏng trong tuyên bố sau cuộc họp tháng 6 tới, điều cho thấy phe “diều hâu” đang dần chiếm ưu thế trong ủy ban ở thời điểm hiện tại.

Theo cách diễn đạt của Fed, điều đó có nghĩa là làn sóng tâm lý thận trọng từ nhiều chủ tịch Fed khu vực có thể sẽ tiếp tục lan rộng. Tại cuộc họp FOMC tuần trước, ba chủ tịch Fed khu vực đã bỏ phiếu phản đối tuyên bố sau cuộc họp. Nhóm này không phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, mà phản đối phần “định hướng tương lai” - ngôn từ được hiểu rộng rãi là ám chỉ bước đi tiếp theo nhiều khả năng sẽ là cắt giảm lãi suất.

Theo cách tiếp cận truyền thống, lạm phát cao đi cùng thị trường lao động ổn định thường không tạo cơ sở cho việc cắt giảm lãi suất. Các xu hướng dữ liệu gần đây có thể củng cố quan điểm rằng Fed có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất hiện tại, đồng thời duy trì mọi lựa chọn, kể cả tăng lãi suất.

Chiến lược gia đầu tư trưởng tại ngân hàng đầu tư Brown Brothers Harriman, Scott Clemons, cho rằng “điều này ngày càng cho thấy Fed có thể kiên nhẫn bao lâu tùy thích. Không có điều gì từ phía kinh tế buộc họ phải tiếp tục hạ lãi suất”.

Dù tâm lý thị trường có thể thay đổi nhanh chóng, các nhà giao dịch hiện đã gần như loại bỏ hoàn toàn khả năng Fed cắt giảm lãi suất ít nhất cho đến tháng 4/2031, theo định giá hợp đồng tương lai lãi suất Fed. Thực tế, đường cong lãi suất hiện cho thấy khả năng Fed tăng lãi suất trong những năm tới cao hơn nhiều.

Nhà kinh tế trưởng phụ trách Bắc Mỹ của tập đoàn dịch vụ tài chính và bảo hiểm Allianz, Dan North, nhận xét rằng “rõ ràng điều này khiến quyết định của Fed trở nên dễ dàng hơn. Dữ liệu hiện nay càng khiến Fed dễ dàng giữ nguyên lãi suất hơn, và có thể trong năm tới sẽ bắt đầu nghiêng sang hướng ngược lại”.

Tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là vấn đề không nhỏ đối với Chủ tịch Fed sắp tới Kevin Warsh - người được Tổng thống Donald Trump đưa vào Fed với kỳ vọng lãi suất thấp hơn.

Cựu Thống đốc Fed này nhiều lần công khai quan điểm ủng hộ mức lãi suất quỹ liên bang thấp hơn, cho rằng Fed vẫn có thể kiểm soát lạm phát trong khi nới lỏng chính sách. Ông Warsh cũng đề xuất Fed nên tập trung nhiều hơn vào bảng cân đối kế toán trị giá 6.700 tỷ USD của ngân hàng trung ương thay vì chỉ dựa vào lãi suất qua đêm như công cụ chính sách chủ đạo hiện nay.

Tuy nhiên, việc thúc đẩy cắt giảm lãi suất trong bối cảnh lạm phát vẫn trên 3% sẽ là nhiệm vụ rất khó khăn, đặc biệt khi xét tới xu hướng quan điểm hiện nay trong cơ cấu của FOMC.

VietBF@sưu tập

Trong khi ảnh vệ tinh phát hiện một vệt dầu loang rộng hàng chục km² nđang lan rộng tại Vịnh Ba Tư thì có nhận định rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ có khả năng đã đẩy hệ thống dầu mỏ của Iran vào trạng thái nguy hiểm.


Ảnh vệ tinh chụp đảo Kharg của Iran ngày 25/2/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Báo The New York Times ngày 8/5 dẫn ước tính của Orbital EOS, một dịch vụ giám sát tràn dầu toàn cầu, cho biết vệt dầu dường như xuất hiện ngoài khơi bờ Tây của đảo Kharg và tính đến ngày 7/5 đã lan rộng trên diện tích hơn 20 dặm vuông, tương đương khoảng 52 km².

Orbital EOS cho biết có thể hơn 3.000 thùng dầu đã bị tràn ra ngoài. Nguyên nhân chính xác của vụ tràn dầu hiện vẫn chưa rõ.

Vệt dầu loang trôi về phía vùng biển Saudi Arabia

Theo báo The New York Times, tính đến giữa trưa 7/5, vệt dầu dường như đang lan dần về phía Nam, hướng tới vùng biển của Saudi Arabia.

Truyền thông nhà nước Iran chưa đưa tin về vụ dầu loang này, trong khi Bộ Ngoại giao Iran chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận từ The New York Times.

Đảo Kharg là trung tâm của ngành xuất khẩu dầu mỏ Iran và là một phần then chốt của nền kinh tế nước này. Trên đảo có cảng dầu lớn nhất Iran, cùng hệ thống đường ống dẫn dầu, bể chứa và cơ sở hạ tầng liên quan.

Hòn đảo nằm ở Vịnh Ba Tư, phía Bắc eo biển Hormuz hẹp nhưng có tầm quan trọng chiến lược.

Cơ sở hạ tầng dầu mỏ chịu áp lực lớn

The New York Times cho biết vụ tràn dầu làm dấy lên lo ngại về tình trạng của cơ sở hạ tầng dầu mỏ Iran, vốn đang chịu áp lực trong thời gian Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 9/5, Iran phần lớn đã đóng eo biển Hormuz vào thời điểm bắt đầu xung đột với Mỹ và Israel hôm 28/2.

Sau đó, Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng của Iran, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt trong khu vực.

Theo báo cáo, chính phủ Iran cũng hạn chế hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz khi các cuộc đàm phán về việc mở lại tuyến đường này rơi vào bế tắc.

Các tàu và cơ sở hạ tầng cũng đã bị hư hại trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, khiến chúng dễ xảy ra sự cố tràn dầu hơn.

Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy hẹp dẫn vào Vịnh Ba Tư, nơi thông thường có khoảng 20% - 25% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua.

Các tàu chở dầu mắc kẹt gần đảo Kharg

The New York Times cho biết lệnh phong tỏa đã hạn chế hoạt động xuất khẩu và khiến Iran nhanh chóng cạn kiệt không gian lưu trữ dầu, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rò rỉ hoặc các sự cố khác tại trung tâm dầu mỏ đảo Kharg.

Ông Dalga Khatinoglu, người theo dõi lĩnh vực năng lượng Iran tại Iran Open Data - một sáng kiến dữ liệu độc lập - cho biết một lượng lớn dầu thô đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu, làm gia tăng nguy cơ tràn dầu.

Ông Khatinoglu cho rằng một nguồn gây rò rỉ khác có thể là sự cố vỡ đường ống dẫn dầu dưới biển kết nối trung tâm này với mỏ Abuzar - một mỏ dầu ngoài khơi lớn nằm phía Tây đảo Kharg.

Theo ông Khatinoglu, đường ống đã cũ hàng chục năm và bảo trì kém này đã gặp nhiều vụ rò rỉ trong những năm gần đây, bao gồm một sự cố vỡ đường ống vào tháng 10/2024.

Một số ý kiến khác suy đoán rằng dầu có thể đã bị xả cố ý xuống biển do thiếu không gian lưu trữ, dù báo cáo nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho giả thuyết này.

“Tóm lại, lệnh phong tỏa hải quân có khả năng đã đẩy hệ thống dầu mỏ của Iran vào trạng thái nguy hiểm”, ông Nima Shokri thuộc Đại học Công nghệ Hamburg nhận định.

Ông Shokri cho biết việc đóng các giếng dầu rất khó khăn vì điều này có thể làm tắc giếng hoặc đường ống, hoặc gây hư hại tầng chứa dầu bên dưới, khiến việc khởi động lại hoạt động khai thác trở nên chậm hơn và tốn kém hơn.

“Các giếng dầu không phải là những cỗ máy có thể đơn giản tắt đi rồi bật lại theo ý muốn”, ông Shokri nói.

Lo ngại môi trường tại Vịnh Ba Tư

Ông Keyvan Hosseini thuộc Đại học Southampton cho rằng vụ tràn dầu phản ánh việc các lệnh trừng phạt, xung đột và tình trạng thiếu đầu tư kéo dài đã khiến Iran gặp nhiều khó khăn hơn trong việc hiện đại hóa, bảo trì và thay thế các cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng.

Ông Hosseini cho biết Vịnh Ba Tư - nơi phần lớn có vùng nước nông - đang chịu áp lực ngày càng lớn từ nhiệt độ cao, độ mặn, ô nhiễm và quá trình phát triển ven biển.

Theo ông Hosseini, dầu có thể lắng xuống trầm tích và bờ biển, đồng thời đặc biệt gây tổn hại cho rừng ngập mặn, các quần thể san hô, chim biển, rùa biển và các khu vực sinh sản.

Ông Hosseini cho rằng một vụ tràn dầu gần đảo Kharg có thể ảnh hưởng tới ngành thủy sản, cộng đồng ven biển, các nhà máy khử mặn, môi trường sống biển và các hệ sinh thái nhạy cảm của Vịnh Ba Tư.

“Ngay cả một vụ tràn dầu có thể kiểm soát được cũng có thể trở thành một cuộc khủng hoảng môi trường quy mô khu vực nếu phản ứng bị chậm trễ”, ông Hosseini nói.

VietBF@sưu tập

Một khoảnh khắc đặc biệt tại Hà Nội đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội khi một nữ du khách Pháp chắp tay, cúi người cảm ơn chủ quán sau khi thưởng thức món bún chả.
Sự việc diễn ra vào giữa tháng 4 tại một gian hàng bún chả nằm trong khu vực Hồ Văn, thuộc quần thể Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Một đoàn khách đến từ Pháp đã ghé dùng bữa trưa tại đây và gọi các phần bún chả đặc biệt với thịt kẹp tre nướng than hoa cùng chả xương sông.

Cảnh nữ du khách Pháp chắp tay, cúi người cảm ơn quán ăn Hà Nội sau bữa ăn trưa
Theo chia sẻ từ đại diện gian hàng, ban đầu hướng dẫn viên dự định đưa đoàn tới cơ sở chính, nhưng sau đó quyết định lựa chọn điểm bán mới như một cách ủng hộ địa điểm này.

Sau bữa ăn, một nữ du khách bất ngờ bước vào khu vực quầy thu ngân và bếp, chắp tay rồi cúi đầu trước đội ngũ nhân viên để bày tỏ sự cảm kích. Cô liên tục dành lời khen cho món ăn và gọi đây là trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời. Khoảnh khắc hiếm gặp khiến chủ quán bất ngờ đến mức phải nhanh chóng ghi hình lại.

Đại diện gian hàng cho biết các vị khách đặc biệt yêu thích món thịt kẹp tre nướng than hoa bởi hương thơm đặc trưng cùng cách chế biến đậm chất truyền thống. Không gian quán cũng để lại ấn tượng nhờ sự gần gũi, thoải mái và mang đậm nét Hà Nội xưa.


Đoàn khách Pháp đồng loạt giơ tay và dành lời khen cho bữa ăn. Ảnh: Ô Bun Cha.
Đoạn video ghi lại hành động cảm ơn của nữ du khách sau khi xuất hiện trên mạng xã hội đã nhanh chóng lan truyền mạnh mẽ, thu hút hàng chục nghìn lượt tương tác cùng nhiều bình luận bày tỏ sự thích thú.

Theo chia sẻ từ phía quán, thương hiệu này được xây dựng từ tình yêu dành cho ẩm thực Hà Nội truyền thống. Các món ăn tại đây được chế biến theo phong cách thủ công với thịt và chả nướng quạt tay, phục vụ trên mẹt tre nhằm giữ trọn nét đặc trưng vốn có của bún chả Hà thành.

Không chỉ đón khách trong nước, các chi nhánh của quán thường xuyên phục vụ nhiều đoàn du khách quốc tế đến từ Mỹ, Hàn Quốc, Tây Ban Nha, Israel, Philippines hay Canada. Một số thực khách thậm chí quay trở lại nhiều lần vì yêu thích hương vị món ăn.

Đây cũng không phải lần đầu tiên du khách nước ngoài bày tỏ cảm xúc đặc biệt khi thưởng thức ẩm thực Việt Nam. Trước đó, từng có một du khách Mỹ gây chú ý khi cúi lạy chủ quán sau bữa ăn tại Hà Nội vì cho rằng mình vừa được thưởng thức “món ngon nhất cuộc đời”.

Trong mắt nhiều chuyên gia ẩm thực, bún chả từ lâu đã trở thành biểu tượng của Hà Nội. Món ăn được xem là sự kết tinh của phong vị truyền thống với thịt nướng thơm lừng, nước chấm hài hòa và cách thưởng thức tinh tế đặc trưng của người Tràng An.

Danh tiếng của bún chả càng lan rộng trên thế giới sau bữa tối nổi tiếng giữa cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama và cố đầu bếp Anthony Bourdain tại Hà Nội vào năm 2016. Cuộc gặp gỡ ấy đã góp phần đưa món ăn dân dã này trở thành biểu tượng ẩm thực được nhiều du khách quốc tế tìm kiếm khi đến Việt Nam.

Mới đây, bún chả tiếp tục ghi dấu ấn khi góp mặt trong danh sách 100 món ăn ngon nhất thế giới năm 2026 do chuyên trang ẩm thực Taste Atlas bình chọn, nhờ hương vị được đánh giá là mang chiều sâu văn hóa và bản sắc riêng biệt của Hà Nội.

VietBF@ sưu tập

Mỹ triển khai thêm tiêm kích F-22 tới đảo Okinawa (Nhật Bản) và Philippines, các trường hợp nhạy cảm trong trường hợp xảy ra khủng hoảng tại khu vực


Máy bay chiến đấu F-22 thế hệ thứ 5 với thùng nhiên liệu phụ gắn ngoài. Ảnh: MW.
Không quân Mỹ đã triển khai thêm các tiêm kích thế hệ 5 F-22 Raptor tới căn cứ không quân Kadena ở Okinawa, chỉ vài ngày sau khi điều F-22 tới căn cứ Basa tại Philippines để tham gia các cuộc tập trận chung với lực lượng địa phương mô phỏng hoạt động nhắm vào lực lượng Trung Quốc.

Căn cứ không quân Kadena được xem là cơ sở đặc biệt nhạy cảm do căng thẳng kéo dài với Trung Quốc tại eo biển Đài Loan, khi hòn đảo Nhật Bản này là một trong những vị trí gần nhất để Washington và Tokyo có thể phản ứng trong trường hợp xảy ra khủng hoảng tại khu vực.

Dù F-22 được phát triển cho tác chiến cường độ cao và thiết kế cho các nhiệm vụ giành ưu thế trên không mang tính đột phá, mẫu tiêm kích này thực hiện chuyến bay đầu tiên từ năm 1990 và ngừng sản xuất năm 2011, chưa đầy sáu năm sau khi chính thức đi vào hoạt động muộn màng.

Tuổi đời lớn cùng việc thiếu đầu tư hiện đại hóa đã khiến hệ thống điện tử hàng không của F-22 tụt hậu đáng kể so với các dòng chiến đấu cơ đối thủ như F-15EX và F-35A Lightning II, cũng như các chiến đấu cơ hiện đại của Trung Quốc như J-16 và J-20.

Việc triển khai F-22 diễn ra ngay sau khi các đơn vị F-35A luân phiên rút khỏi căn cứ Kadena để trở về căn cứ Hill và căn cứ Eielson trên lãnh thổ Mỹ, trong khi sự xuất hiện của F-22 giúp duy trì sự hiện diện của tiêm kích thế hệ năm tại Okinawa.

Các tiêm kích F-22 được triển khai dưới biên chế Phi đội tiêm kích viễn chinh số 90, đơn vị sử dụng máy bay và nhân sự từ Không đoàn số 3 đóng tại Alaska – một trong những lực lượng F-22 chủ lực của không quân Mỹ phụ trách kế hoạch tác chiến tại Thái Bình Dương và Bắc Cực.

Một số F-22 khác được triển khai dưới Phi đội tiêm kích viễn chinh số 27, đơn vị sử dụng chiến đấu cơ từ Không đoàn tiêm kích số 1 tại Langley – lực lượng F-22 tác chiến đầu tiên trong lịch sử.

Trong bối cảnh Trung Quốc vẫn là quốc gia duy nhất tạo ra thách thức ngang hàng với sức mạnh không quân Mỹ, các đợt triển khai tiêm kích thế hệ năm F-22 và F-35 được tập trung đặc biệt dày đặc tại Nhật Bản và khu vực Tây Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, khả năng phù hợp của F-22 đối với các chiến dịch tại Thái Bình Dương đã nhiều lần bị đặt dấu hỏi. Dù ban đầu loại tiêm kích này được yêu cầu có tầm hoạt động gần gấp đôi tiêm kích chiếm ưu thế trên không thế hệ bốn hàng đầu phương Tây là F-15, nhưng trên thực tế tầm bay của F-22 lại thấp hơn đáng kể so với F-15, khiến nó trở thành chiến đấu cơ hạng nặng có tầm hoạt động ngắn nhất đang được vận hành trên thế giới.

Ngoài ra, radar của F-22 không chỉ nhỏ hơn nhiều so với radar trên F-15 và các chiến đấu cơ hạng nặng Trung Quốc như J-20 và J-16, mà còn kém hiện đại hơn đáng kể, làm hạn chế khả năng nhận thức tình huống khi hoạt động trên phạm vi rộng.

Trước đây, các đợt triển khai luân phiên được xem là biện pháp tạm thời cho tới khi đủ số lượng F-15EX được sản xuất để triển khai thường trực tại Kadena. Tuy nhiên, những chậm trễ lớn trong chương trình F-15EX đã khiến không quân Mỹ tiếp tục phải dựa vào các đợt luân chuyển F-22 và những dòng chiến đấu cơ có tầm hoạt động ngắn hơn.

Những hạn chế của F-22, cũng như việc tiếp tục phụ thuộc vào F-15 bao gồm cả biến thể mới F-15EX, được cho là hệ quả trực tiếp của sự suy giảm đáng kể trong ngành quốc phòng Mỹ sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc.

F-15EX hiện được đánh giá là lép vế đáng kể trước các tiêm kích thế hệ năm J-20 mới của Trung Quốc, vốn có kích thước tương đương nhưng sở hữu tầm hoạt động xa hơn nhiều cùng năng lực tàng hình tiên tiến.

Trung Quốc dự kiến đưa các chiến đấu cơ thế hệ sáu đầu tiên vào biên chế từ đầu thập niên 2030, trong khi Mỹ sẽ chưa thể đưa chiến đấu cơ thế hệ tiếp theo vào hoạt động trước thập niên 2040. Điều này khiến các đơn vị không quân Mỹ trong khu vực ngày càng bị vượt mặt với khoảng cách ngày một lớn hơn.

VietBF@ sưu tập

Tàu sân bay được xem là biểu tượng sức mạnh của hải quân hiện đại, cho phép một quốc gia triển khai sức mạnh quân sự trên phạm vi toàn cầu. Dưới đây là 5 tàu sân bay lớn nhất thế giới.


Tàu sân bay USS Gerald R. Ford (Mỹ)
Thông số kỹ thuật

USS Gerald R. Ford là tàu sân bay hiện đại nhất thế giới hiện nay, với lượng giãn nước khoảng 100.000 tấn và chiều dài hơn 330m. Tàu sử dụng động cơ hạt nhân, cho phép hoạt động liên tục trong nhiều năm mà không cần tiếp nhiên liệu, đồng thời đạt tốc độ trên 30 hải lý/h (55,56 km/h).

Số lượng máy bay

Tàu có thể mang theo từ 75 - 90 máy bay, bao gồm các tiêm kích tàng hình F-35C, F/A-18 Super Hornet và máy bay cảnh báo sớm E-2D. Điều này giúp tàu có khả năng triển khai không lực mạnh mẽ trong mọi tình huống.

Hệ thống vũ khí

USS Gerald R. Ford được trang bị các hệ thống phòng thủ hiện đại như tên lửa ESSM, pháo CIWS Phalanx và radar đa chức năng tiên tiến. Tuy nhiên, vai trò chính của tàu vẫn là nền tảng triển khai máy bay, trong khi hệ thống hộ tống đảm nhận phòng thủ vòng ngoài.

Chi phí vận hành

Chi phí đóng tàu lên tới khoảng 13 tỷ USD, cao nhất trong lịch sử. Mỗi ngày vận hành có thể tiêu tốn từ 6 - 7 triệu USD, phản ánh mức độ phức tạp và công nghệ vượt trội.

Đánh giá

Đây là tàu sân bay tiên tiến nhất thế giới, nổi bật với công nghệ phóng máy bay điện từ (EMALS), giúp tăng hiệu suất và giảm hao mòn thiết bị.

Tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ
Tàu sân bay lớp Nimitz (Mỹ)
Thông số kỹ thuật

Tàu sân bay lớp Nimitz là xương sống của Hải quân Mỹ trong nhiều thập kỷ, với lượng giãn nước tương đương USS Gerald R. Ford (khoảng hơn 100.000 tấn) và động cơ hạt nhân mạnh mẽ. Các tàu thuộc lớp này có thể hoạt động liên tục trong thời gian dài và duy trì tốc độ cao.

Số lượng máy bay

Mỗi tàu lớp Nimitz thường mang theo khoảng 85 - 90 máy bay cánh cố định và trực thăng. Đây là lực lượng không quân trên biển cực kỳ đáng gờm.

Hệ thống vũ khí

Tàu được trang bị các hệ thống phòng thủ nhiều lớp, bao gồm tên lửa Sea Sparrow/ESSM, hệ thống Phalanx CIWS và tên lửa RIM-116 RAM, kết hợp với radar hiện đại. Dù không mới bằng tàu USS Gerald R. Ford nhưng tàu sân bay lớp Nimitz vẫn duy trì hiệu quả tác chiến cao.

Chi tiết cấu hình:

2 - 3 bệ phóng Mk 29 (Sea Sparrow/ESSM)

3 - 4 hệ thống Phalanx CIWS

2 bệ phóng Mk 49 (RIM-116 RAM)

Pháo Mk 38 25 mm

Chi phí vận hành

Chi phí đóng tàu vào khoảng 8 - 9 tỷ USD, trong khi chi phí vận hành hàng ngày khoảng 5 triệu USD.

Đánh giá

Tàu sân bay lớp Nimitz vẫn là trụ cột sức mạnh của Hải quân Mỹ nhờ độ tin cậy và khả năng triển khai toàn cầu.

Tàu sân bay Liêu Ninh (Trung Quốc)
Thông số kỹ thuật

Liêu Ninh là tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc, có lượng giãn nước khoảng 43.000 - 60.900 tấn và sử dụng động cơ thông thường. Đây là tàu được cải tạo từ khung tàu cũ của Liên Xô. Tàu có khả năng đạt tốc độ tối đa khoảng 32 hải lý/giờ (gần 59,3 km/h), cho phép cơ động nhanh trong tác chiến trên biển.

Về phạm vi hoạt động, tàu Liêu Ninh có thể di chuyển hàng nghìn hải lý trong một hành trình, với thời gian hoạt động liên tục trên biển lên tới khoảng 45 ngày trước khi cần tiếp tế.

Số lượng máy bay

Tàu Liêu Ninh có thể mang theo khoảng 30 - 40 máy bay J-15, ít hơn đáng kể so với các tàu sân bay Mỹ.

Hệ thống vũ khí

Liêu Ninh được trang bị 3 hệ thống phòng không tầm gần loại 1130 (CIWS)

3 hệ thống tên lửa 18 ô HQ-10, đủ để tự vệ ở mức cơ bản.

Chi phí vận hành

Chi phí không được công bố chính thức, nhưng được đánh giá thấp hơn đáng kể so với các tàu sân bay Mỹ.

Đánh giá

Liêu Ninh chủ yếu đóng vai trò huấn luyện và thử nghiệm, đặt nền móng cho chương trình tàu sân bay của Trung Quốc.

Tàu sân bay HMS Queen Elizabeth (Anh)
Thông số kỹ thuật

HMS Queen Elizabeth là tàu sân bay lớn nhất của Anh, với lượng giãn nước khoảng 80.600 tấn và thiết kế hiện đại, tối ưu cho hoạt động của tiêm kích F-35B. Tốc độ tối đa 25 hải lý/h (46,3 km/h), dự trữ hành trình 10.000 hải lý. Cảm biến chính của tàu là radar quét mạng pha điện tử thụ động S1850M có khả năng theo dõi 1.000 mục tiêu ở cự ly 400km. Radar giám sát không phận Type-997 Artisan có khả năng theo dõi 900 mục tiêu ở cự ly 200km.

Số lượng máy bay

Tàu có thể mang khoảng 24 - 36 máy bay, chủ yếu là F-35B với khả năng cất cánh trên đường băng ngắn.

Hệ thống vũ khí

Khác với tàu sân bay Mỹ, HMS Queen Elizabeth không được trang bị nhiều vũ khí tấn công, mà chủ yếu dựa vào hệ thống hộ tống. Tàu chỉ có các hệ thống phòng thủ cơ bản như CIWS gồm 3 hệ thống vũ khí tầm gần Phalanx CIWS, 4 khẩu súng DS30M Mk2 30mm (được trang bị nhưng không được mang theo kể từ năm 2021), 6 súng Minigun (đã ngừng hoạt động vào năm 2023 và được thay thế bằng súng máy hạng nặng Browning 12,7 mm.

Chi phí vận hành

Chi phí đóng tàu khoảng 4 - 5 tỷ USD, thấp hơn nhiều so với Mỹ, với chi phí vận hành khoảng 1 - 2 triệu USD/ngày.

Đánh giá

Đây là tàu sân bay hiện đại nhất châu Âu, tối ưu cho chiến tranh liên minh và triển khai nhanh.

Tàu sân bay Charles de Gaulle (Pháp)
Thông số kỹ thuật

Charles de Gaulle là tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân duy nhất của châu Âu, được trang bị hệ thống động lực và cảm biến mang đậm dấu ấn công nghệ quốc phòng Pháp.

Nhờ cấu hình này, Charles de Gaulle có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 27 hải lý/giờ (tương đương 50 km/h), đồng thời duy trì khả năng hoạt động dài ngày trên biển mà không phụ thuộc nhiều vào tiếp tế nhiên liệu.

Tàu được trang bị hệ thống radar và cảm biến đa lớp, phục vụ cả nhiệm vụ giám sát, cảnh báo sớm và điều khiển hỏa lực. Việc sử dụng lò phản ứng hạt nhân cùng hệ thống radar đa tầng giúp Charles de Gaulle duy trì khả năng tác chiến độc lập trong thời gian dài, đồng thời đảm bảo năng lực kiểm soát không phận hiệu quả trong các chiến dịch quân sự quy mô lớn.

Số lượng máy bay

Tàu mang theo khoảng 30 - 40 máy bay Rafale M và máy bay hỗ trợ.

Hệ thống vũ khí

Tàu được trang bị tên lửa phòng không Aster và các hệ thống phòng thủ tầm gần, đủ khả năng bảo vệ trong môi trường tác chiến hiện đại.

Chi phí vận hành

Chi phí đóng tàu khoảng 3 - 4 tỷ USD, phù hợp với quy mô của Hải quân Pháp.

Đánh giá

Dù nhỏ hơn nhưng tàu sân bay Charles de Gaulle vẫn là lực lượng răn đe quan trọng của Pháp tại châu Âu và khu vực.

Các tàu sân bay lớn nhất thế giới không chỉ khác nhau về kích thước hay số lượng máy bay, mà còn phản ánh rõ chiến lược quân sự của từng quốc gia. Mỹ dẫn đầu tuyệt đối với các siêu tàu sân bay hạt nhân có khả năng triển khai sức mạnh toàn cầu. Trong khi đó, Trung Quốc đang từng bước phát triển năng lực tàu sân bay để mở rộng ảnh hưởng, còn Anh và Pháp tập trung vào các tàu đa nhiệm, phù hợp với chiến lược liên minh và phạm vi hoạt động khu vực.

VietBF@ sưu tập

Mẫu xe côn tay ‘huyền thoại’ của Honda vừa được mở bán tại đại lý với thiết kế đẹp vượt thời gian, trang bị ấn tượng, giá bán dễ tiếp cận.
Cách đây không lâu, Honda đã ra mắt phiên bản Giới hạn (Limited Edition) mới của một trong những dòng xe lâu đời và phổ biến nhất của mình là Monkey 125. Honda Monkey FTR125 trông cực kỳ ấn tượng có mức giá niêm yết là 121.900 Baht (khoảng 85 triệu đồng).


Phiên bản Honda Monkey FTR125 Limited Edition này lấy cảm hứng từ các mẫu xe đua flat-track, vì vậy mới có chữ “FTR” trong tên gọi. Xe được trang bị phần ốp phía trước thiết kế riêng, cùng bộ tem mang phong cách đua xe phủ khắp thân xe.

Tổng thể nổi bật với phối màu ba tông: nền trắng chủ đạo, điểm xuyết các vệt xanh và đỏ, đi kèm logo Monkey màu vàng tạo điểm nhấn. Yên xe cũng có màu đỏ nổi bật, phía sau thêu logo Monkey.

Ngoài ra còn có ốp pô với họa tiết đồng bộ. Tuy nhiên, chi tiết bắt mắt nhất chính là logo cánh chim Honda màu vàng cổ điển trên bình xăng. Nó tăng thêm chất retro và hoàn thiện tổng thể thiết kế.

Về mặt cơ khí, chiếc xe không có thay đổi. Mẫu minibike nhỏ gọn này vẫn sử dụng động cơ 124cc SOHC làm mát bằng không khí, sản sinh công suất 9,25 mã lực tại 6.750 vòng/phút và mô-men xoắn 11 Nm tại 5.500 vòng/phút.

Động cơ bền bỉ, dễ sử dụng, kết hợp với hộp số 5 cấp giúp những chuyến đi dài trở nên thoải mái hơn. Khung thép, phuộc trước USD, giảm xóc đôi phía sau và bánh xe 12 inch mang lại khả năng vận hành êm ái…

Các trang bị hiện đại tiêu chuẩn trên Monkey mới bao gồm: Đèn dạng tròn với 2 dải định vị LED ban ngày hình bán nguyệt. Hệ thống chiếu sáng của xe dùng công nghệ LED chia làm 2 tầng, tầng trên là cos, dưới là pha và chia cách nhau bởi 1 thanh ngang. Bảng đồng hồ LCD nhỏ gọn...

VietBF@ sưu tập

Viện Lập pháp Đài Loan ngày 8.5 đã thông qua dự luật ngân sách bổ sung để tài trợ cho việc mua thiết bị quân sự Mỹ, với tổng số tiền chi tiêu được giới hạn ở mức 780 tỉ Đài tệ (24,8 tỉ USD).

Phe đối lập gồm Quốc dân đảng (KMT) và đảng Nhân dân Đài Loan (TPP) đã sử dụng đa số ghế trong Viện Lập pháp Đài Loan để thông qua dự luật ngân sách với 2 điều khoản tài trợ chính, theo Hãng tin CNA.

Một điều khoản dành 300 tỉ Đài tệ cho gói bán vũ khí đã được Mỹ phê duyệt cho Đài Loan vào ngày 17.12.2025, và điều khoản còn lại dành 480 tỉ Đài tệ cho một gói vũ khí dự kiến sẽ được Washington công bố trong tương lai.


Hệ thống rốc két pháo binh cơ động cao (HIMARS) được trưng bày tại một cuộc triển lãm ở Đài Bắc (Đài Loan) vào ngày 17.9.2025

Ảnh: AFP

Gói vũ khí đã được Mỹ phê duyệt bao gồm Hệ thống rốc két pháo binh cơ động cao (HIMARS), pháo tự hành M109A7, tên lửa TOW 2B, các mẫu máy bay không người lái Altius-700M và 600, và tên lửa chống tăng Javelin.

Dự luật không nêu rõ các mặt hàng mà Đài Loan dự kiến sẽ mua từ Mỹ trong tương lai, nhưng đã vạch ra các nhóm thiết bị lớn, gồm "các hệ thống chống máy bay không người lái tích hợp tiêu diệt mục tiêu mềm và cứng", tên lửa phòng không và chống đạn đạo, hệ thống phòng không tầm trung và tầm thấp, và chương trình bổ sung kho dự trữ tên lửa chống tăng thời chiến.

Dù chưa rõ liệu Viện Lập pháp Đài Loan có thông qua những đề xuất về gói vũ khí bổ sung hay không, nhưng các nghị viên thuộc KMT và TPP sáng nay đã bày tỏ sự ủng hộ đối với những thương vụ vũ khí sắp tới.

Trước đó, phe đối lập đã bác bỏ dự luật chi tiêu quân sự trị giá 1.250 tỉ Đài tệ do chính quyền thuộc đảng Dân tiến (DPP) cầm quyền đề xuất.

Dự luật này bị bác bỏ đồng nghĩa với việc sẽ không có kinh phí trong dự luật ngân sách vừa được thông qua cho các sáng kiến lớn liên quan ngành công nghiệp quân sự ở Đài Loan, trong đó có kế hoạch tăng cường năng lực sản xuất máy bay không người lái, theo CNA.

VietBF@sưu tập

Truyền thông nhà nước Myanmar hôm 8.5 đưa tin nước này vừa tìm được một viên hồng ngọc nặng đến 11.000 carat (2,2 kg), một trong những viên đá quý lớn nhất từng được phát hiện ở quốc gia Đông Nam Á.


Cận cảnh viên hồng ngọc 11.000 carat của Myanmar

ảnh: afp

Trong bài viết đăng trang bìa báo Global New Light of Myanmar, Tổng thống Min Aung Hlaing được chụp ảnh đang cầm viên hồng ngọc 11.000-carat tại văn phòng của ông.

Được tìm thấy ở vùng Mogok, viên hồng ngọc có kích thước đặc biệt lớn, hiếm gặp và rất khó được tìm thấy ở bất kỳ nơi đâu, theo bài viết.

"Viên hồng ngọc khổng lồ có màu đỏ ánh tím với sắc vàng nhạt, và được xem là viên đá quý có cấp độ màu sắc chất lượng cao", bài báo bổ sung.

Trong khi nhỏ hơn viên hồng ngọc 21.450 carat được tìm thấy tại cùng khu vực vào năm 1996, chính phủ Myanmar cho biết viên đá quý mới được phát hiện có giá trị cao hơn, nhờ vào màu sắc, độ tinh khiết và chất lượng tổng thể vượt trội.

Tuy nhiên, giới hữu trách không công bố giá trị cụ thể của viên hồng ngọc này.

Nhiều thế kỷ trước, các đời vua chúa và những thủ lĩnh quân sự luôn tranh giành quyền kiểm soát tại thung lũng Mogok thuộc Mandalay, nơi xuất xứ của những viên đá quý có sắc màu độc nhất vô nhị có tên gọi "huyết bồ câu".

Hồng ngọc được khai thác từ vùng Mogok luôn thuộc nhóm đắt giá nhất thế giới, với những viên ngọc quý chất lượng tốt nhất có thể đạt mức giá hàng triệu USD.

Vùng Mogok cũng được ghi nhận cung cấp tới 90% hồng ngọc trên thế giới và Yangon là điểm lui tới của các tay buôn hồng ngọc lớn nhất thế giới.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo sẽ tăng thuế lên Liên minh châu Âu (EU) nếu khối này không phê chuẩn khung thỏa thuận thương mại được hai bên thống nhất hồi năm ngoái trước ngày 4.7, theo AP.

Tuần trước, ông Trump đe dọa sẽ tăng thuế đối với ô tô nhập từ EU lên 25% trong tuần này với lý do tương tự. Chưa rõ cảnh báo mới sẽ áp dụng cho toàn bộ hàng hóa EU hay chỉ cho ô tô. Nếu chỉ cho ô tô, điều đó đồng nghĩa ông Trump đang kéo dài hạn chót cho EU. Tuyên bố được đưa ra sau khi ông Trump cho biết đã có cuộc gọi "tuyệt vời" với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen.


Tổng thống Trump tại Washington D.C ngày 7.5

ẢNH: REUTERS

Theo khung thỏa thuận được hai vị nhất trí vào năm ngoái, Mỹ sẽ thu thuế 15% lên hầu hết hàng hóa nhập từ EU. Tuy nhiên, vấn đề trở nên phức tạp hơn sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 ra phán quyết vô hiệu thuế quan toàn cầu mà Nhà Trắng đã ban hành vào năm ngoái theo một đạo luật năm 1977. Chính quyền ông Trump đã sử dụng mức thuế này để gây sức ép, buộc EU chấp nhận đàm phán thỏa thuận đó.

Ngay sau phán quyết của tòa án, ông Trump đã ban hành mức thuế 10% mới lên toàn cầu theo một điều luật khác được ban hành hồi năm 1974. Tuy nhiên, Tòa án Thương mại quốc tế - một tòa án liên bang tại New York (Mỹ) - ngày 7.5 ra phán quyết rằng thuế suất mới này là vô hiệu lực và không được luật pháp cho phép.

Tòa án tuyên thuế quan toàn cầu 10% của ông Trump là bất hợp pháp

Quyết định trực tiếp ngăn chặn chính quyền Mỹ thu thuế của 3 nguyên đơn gồm tiểu bang Washington và 2 doanh nghiệp nhỏ đã tham gia khởi kiện. Phán quyết cũng mở đường cho nhiều công ty khác yêu cầu bãi bỏ thuế suất này và đòi lại tiền thuế họ đã đóng.

Nhà Trắng chưa bình luận nhưng giới quan sát nhận định chính quyền nhiều khả năng sẽ kháng án và vụ kiện có thể được đưa lên Tòa án Tối cao.

VietBF@sưu tập