Dấu hiệu suy thận ở nữ giới dễ bị bỏ qua, chị em có dấu hiệu này cần được khám sớm
Suy thận ở nữ giới là căn bệnh nguy hiểm nhưng dễ bị nhầm lẫn với rối loạn nội tiết hoặc mệt mỏi thông thường, khiến nhiều người phát hiện bệnh muộn.

Vì sao dấu hiệu suy thận ở nữ giới dễ bị bỏ qua
Suy thận ở giai đoạn sớm thường không có biểu hiện rõ ràng, đặc biệt ở nữ giới lại càng dễ bị nhầm lẫn do ảnh hưởng của nội tiết tố. Sự thay đổi hormone trong chu kỳ kinh nguyệt, thai kỳ hoặc giai đoạn mãn kinh có thể gây mệt mỏi, phù nhẹ, thay đổi làn da và tâm trạng – những biểu hiện rất giống với giai đoạn đầu của bệnh thận.

Bên cạnh đó, phụ nữ thường chịu áp lực từ công việc và gia đình, dễ rơi vào tình trạng căng thẳng, thiếu ngủ kéo dài. Khi xuất hiện mệt mỏi hoặc suy nhược, nhiều người có xu hướng cho rằng đây là hệ quả của lối sống thay vì nghi ngờ bệnh lý. Thói quen chủ quan với các triệu chứng nhẹ cũng khiến nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi suy thận mạn đã tiến triển nặng.

Cảnh giác với các dấu hiệu suy thận thường gặp ở nữ giới
Những biểu hiện của suy thận ở nữ giới thường không đặc hiệu, dễ bị bỏ qua nếu không chú ý theo dõi cơ thể.

Cảm giác ớn lạnh dù thời tiết không lạnh có thể liên quan đến việc chức năng thận suy giảm làm giảm khả năng điều hòa thân nhiệt. Giảm ham muốn cũng là một dấu hiệu gián tiếp do hoạt động của thận ảnh hưởng đến nội tiết và sức khỏe tổng thể.

Ù tai, chóng mặt là triệu chứng dễ nhầm với nhiều bệnh lý khác, nhưng cũng có thể xuất hiện khi tuần hoàn máu bị ảnh hưởng do thận yếu. Sạm da, quầng thâm mắt hình thành khi chức năng lọc thải suy giảm khiến độc tố tích tụ trong cơ thể.

Rụng tóc bất thường là dấu hiệu ít được chú ý, nhưng có thể liên quan đến rối loạn nội tiết khi chức năng thận suy giảm. Ngoài ra, tiểu nhiều về đêm, tiểu lắt nhắt hoặc thay đổi lượng nước tiểu là những dấu hiệu khá điển hình.

Phù nề, tăng cân nhanh không rõ nguyên nhân cũng cần đặc biệt lưu ý vì có thể do tích tụ dịch trong cơ thể. Tình trạng mệt mỏi kéo dài, khó tập trung, suy nhược cơ thể có thể liên quan đến thiếu máu – biến chứng thường gặp của suy thận.

Một dấu hiệu quan trọng khác là nước tiểu có bọt, do protein bị rò rỉ ra ngoài (protein niệu), cảnh báo chức năng lọc của thận đang suy giảm.

Ngoài ra, nếu xuất hiện các triệu chứng như chuột rút, buồn nôn, mất ngủ, tăng huyết áp hoặc khó thở, người bệnh nên đi khám sớm để xác định nguyên nhân.

Cách phòng ngừa suy thận ở nữ giới
Để giảm nguy cơ mắc bệnh, chị em cần chủ động bảo vệ sức khỏe thận từ sớm bằng việc kiểm soát tốt các bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường – những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến suy thận.

Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ đúng hướng dẫn, tránh lạm dụng thuốc không kê đơn vì có thể gây độc cho thận. Đồng thời, nên duy trì cân nặng hợp lý, xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, tăng cường rau xanh, uống đủ nước mỗi ngày.

Hạn chế sử dụng rượu bia, thuốc lá và các chất kích thích cũng là yếu tố quan trọng giúp bảo vệ chức năng thận. Bên cạnh đó, duy trì thói quen vận động và kiểm soát căng thẳng sẽ góp phần nâng cao sức khỏe tổng thể, giảm nguy cơ tiến triển thành bệnh thận mạn tính.

VietBF@ sưu tập

Tổng thống Liban Joseph Aoun ngày 19/3 tiếp tục kêu gọi ngừng bắn và khởi động đàm phán với Israel nhằm chấm dứt xung đột với lực lượng Hezbollah, trong bối cảnh Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot thăm Beirut để thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao hạ nhiệt căng thẳng.


Tổng thống Liban Joseph Aoun. Ảnh: IRNA/TTXVN

Trong cuộc hội đàm với Ngoại trưởng Barrot tại Phủ Tổng thống ở Baabda, ông Aoun nhấn mạnh “sự cần thiết của một lệnh ngừng bắn” cùng các bảo đảm để thỏa thuận có thể được thực thi hiệu quả. Ông cho biết sáng kiến đàm phán mà Liban đề xuất vẫn “đang được đặt trên bàn”, song việc leo thang quân sự liên tục đang cản trở tiến trình này.

Trước đó, hôm 9/3, Tổng thống Aoun đã đưa ra sáng kiến gồm 4 điểm, trong đó có thiết lập lệnh ngừng bắn toàn diện với Israel, tăng cường hỗ trợ quân đội Liban để tiến tới giải giáp Hezbollah, và tiến hành đàm phán trực tiếp giữa hai bên dưới sự bảo trợ quốc tế.

Xung đột leo thang từ hôm 2/3, khi Hezbollah phóng rocket vào Israel nhằm đáp trả việc thủ lĩnh tối cao Iran bị sát hại trong các cuộc tấn công do Israel và Mỹ tiến hành. Israel sau đó mở các đợt không kích quy mô lớn và triển khai lực lượng trên bộ tại khu vực biên giới Liban. Giao tranh đã khiến hơn 1.000 người tại Liban thiệt mạng và buộc hơn 1 triệu người phải rời bỏ nhà cửa, trong khi phía Israel ghi nhận ít nhất 2 binh sĩ thiệt mạng.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Ngoại trưởng Pháp khẳng định đây là hành động thể hiện “tình đoàn kết với người dân Liban, những người bị cuốn vào cuộc chiến không do họ lựa chọn”. Ông Barrot đã gặp nhiều lãnh đạo cấp cao Liban và thăm một trường học gần Beirut đang được sử dụng làm nơi trú ẩn cho người sơ tán.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, sau các cuộc trao đổi với lãnh đạo Liban và tham dự Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu (EU), bày tỏ hy vọng Israel sẽ chấp nhận tiến hành đàm phán trực tiếp với Beirut. Paris cũng sẵn sàng đứng ra tổ chức các cuộc đàm phán này, song loại trừ khả năng yêu cầu Liban chính thức công nhận Israel.

Theo kế hoạch, Ngoại trưởng Barrot sẽ tiếp tục tới Israel trong ngày 21/3 để thảo luận với giới chức nước này về tình hình an ninh, vấn đề nhân đạo và triển vọng giảm leo thang.

Trong khi đó, tình hình thực địa tiếp tục diễn biến phức tạp. Công ty điện lực quốc gia Liban cho biết, một cuộc không kích của Israel đã làm tê liệt một trạm truyền tải điện chính tại miền Nam nước này, gây mất điện trên diện rộng tại khu vực Bint Jbeil và các vùng lân cận, đồng thời làm gia tăng gánh nặng tài chính và khó khăn trong khôi phục hệ thống.

Liên quan đến diễn biến khu vực, Hezbollah đã bác bỏ cáo buộc của Kuwait về việc tồn tại các mạng lưới liên quan đến tổ chức này trên lãnh thổ Kuwait, khẳng định các cáo buộc là “vô căn cứ” và tái khẳng định cam kết đối với an ninh của quốc gia Vùng Vịnh này.

Giới quan sát nhận định, trong bối cảnh giao tranh chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các nỗ lực ngoại giao của Pháp và lời kêu gọi ngừng bắn từ phía Liban đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.

VietBF@sưu tập

Bệnh viện Tallahassee bang Florida kiện một bệnh nhân vì từ chối rời phòng bệnh về nhà, dù các bác sĩ đã cho bà xuất viện hơn 5 tháng trước.

Hãng thông tấn AP ngày 19/3 dẫn đơn kiện được Bệnh viện Tallahassee nộp lên tòa án bang Florida cho biết nữ bệnh nhân ở phòng 373 được bác sĩ cho xuất viện từ ngày 6/10/2025 sau khi xác định bà không còn cần dịch vụ chăm sóc khẩn cấp.

Tuy nhiên, sau hơn 5 tháng, bà vẫn tiếp tục lưu lại và "chiếm" một phòng nội trú tại cơ sở y tế này. Bệnh viện cho biết đã nhiều lần tìm cách hoàn tất thủ tục xuất viện cho bệnh nhân, trong đó có phối hợp với người thân và đề nghị bố trí phương tiện để bà đi lấy giấy tờ tùy thân cần thiết. Dù vậy, các nỗ lực này đều thất bại.

Bệnh viện Tallahassee đề nghị tòa án bang Florida ra phán quyết buộc người phụ nữ này rời khỏi phòng bệnh, đồng thời cho phép văn phòng cảnh sát trưởng địa phương hỗ trợ thi hành nếu cần.


Bảng hiệu bên ngoài bệnh viện Tallahassee, Florida, vào ngày 3/2/2023. Ảnh: AP

Phía bệnh viện cho rằng việc bệnh nhân tiếp tục ở lại đã gây sức ép đến hoạt động điều trị. Bệnh viện Tallahassee có số giường nội trú hạn chế và việc một người đã có giấy xuất viện vẫn chiếm phòng khiến bệnh viện không thể bố trí chỗ cho những bệnh nhân cần được ưu tiên chăm sóc hơn.

Bệnh viện cũng lập luận rằng họ đã phải bố trí nhân lực và nguồn lực để xử lý trường hợp này, ảnh hưởng đến công tác điều trị cho các bệnh nhân khác.

Theo People, người phụ nữ đã được thông báo bằng văn bản rằng bà sẽ bị kiện nếu không rời đi. Tuy nhiên, đơn kiện không nêu rõ bà được điều trị bệnh gì, chi phí nằm viện bao nhiêu và vì sao tình trạng này kéo dài 5 tháng qua.

Một phiên điều trần trực tuyến về vụ kiện dự kiến diễn ra vào cuối tháng này. Người phụ nữ hiện không có luật sư đại diện và tự đứng ra bào chữa. Các số điện thoại được liệt kê trong cơ sở dữ liệu trực tuyến của bà hiện đều không thể liên lạc.

Theo Đạo luật Điều trị Y tế Khẩn cấp và Lao động Mỹ, các bệnh viện nhận ngân sách từ chương trình Medicare phải cứu chữa cho bất kỳ ai đến phòng cấp cứu trong tình trạng khẩn cấp, bất kể người đó có bảo hiểm hay khả năng chi trả hay không. Trung tâm Dịch vụ Medicare và Medicaid liên bang có thể điều tra các bệnh viện nếu vi phạm quy định này.

Tuy nhiên, bệnh nhân có thể được xuất viện khi bác sĩ xác định rằng họ có thể điều trị ngoại trú, với điều kiện người đó được cung cấp kế hoạch theo dõi phù hợp trong hướng dẫn xuất viện.

VietBF@sưu tập

Ngày 20/3, một vụ tai nạn nghiêm trọng đã xảy ra tại hầm cao tốc ở tỉnh Mie, miền Trung Nhật Bản, khiến 5 người thiệt mạng.

Theo cơ quan chức năng địa phương, vụ việc xảy ra vào khoảng 2h20 rạng sáng 20/3 (giờ địa phương) tại khu vực Kameyama trên cao tốc Shin-Meishin, liên quan đến 4 phương tiện di chuyển trong hầm.

Điều tra ban đầu cho thấy một chiếc xe tải đã đâm vào 2 xe ô tô và 1 rơ-moóc phía trước, sau đó bốc cháy. Năm nạn nhân tử vong là hành khách trên các ô tô, các phương tiện này cũng bị cháy hoàn toàn. Trong khi đó, tài xế rơ-moóc phía trước may mắn không bị thương.

Thời điểm xảy ra tai nạn, đoạn đường trên đang ùn tắc do công trình xây dựng khoảng 1 km phía trước và đang hạn chế lưu thông. Lực lượng cứu hỏa nhận được cuộc gọi khẩn cấp báo rằng xe tải đã đâm vào các phương tiện đang kẹt trong hầm.

Người lái xe tải, Mitsuyo Mizutani, 54 tuổi, đã bị bắt giữ và bị điều tra với cáo buộc vô ý gây chết người. Người phụ nữ này cũng đã thừa nhận hành vi của mình.

VietBF@sưu tập

Trong buổi quốc yến tại Tòa Bạch Ốc, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi đã gây chú ý khi gửi lời chúc mừng sinh nhật đến Barron Trump, con trai út của Tổng thống Trump, đồng thời thể hiện sự gần gũi và thiện chí trong quan hệ song phương giữa hai quốc gia.

Trong phần phát biểu khai mạc, bà Takaichi nhắc đến hai sự kiện quan trọng, trong đó có sinh nhật của Barron Trump, người tròn 20 tuổi vào ngày hôm sau. Bà nhận xét Barron đã trưởng thành thành một thanh niên cao lớn và điển trai, đồng thời hài hước cho rằng điều đó dễ dàng nhận thấy là được thừa hưởng từ Tổng thống Trump và gia đình.

Phát biểu này đã tạo không khí thân mật trong buổi tiệc, nhận được tiếng cười và sự hưởng ứng từ các khách mời cũng như Tổng thống Trump, góp phần làm dịu bầu không khí chính trị căng thẳng trong bối cảnh các vấn đề quốc tế đang được thảo luận.

Bên cạnh yếu tố cá nhân, Thủ tướng Nhật Bản cũng chính thức gửi lời chúc mừng đến Hoa Kỳ nhân dịp kỷ niệm 250 năm lập quốc, ca ngợi Hoa Kỳ như một biểu tượng của tự do và dân chủ trên thế giới.



Bà nhấn mạnh rằng chính phủ và nhân dân Nhật Bản trân trọng mối quan hệ đồng minh với Hoa Kỳ, đồng thời bày tỏ kỳ vọng về việc tiếp tục củng cố hợp tác song phương trong nhiều lĩnh vực chiến lược.

Trong lĩnh vực văn hóa và thể thao, bà Takaichi đề cập đến sự kiện Freedom 250 Grand Prix dự kiến tổ chức tại Washington, nơi các xe đua sử dụng động cơ từ cả Hoa Kỳ và Nhật Bản sẽ tham gia, được xem là biểu tượng sống động cho sự hợp tác giữa hai quốc gia.

Thủ tướng Nhật cũng xác nhận kế hoạch tặng 250 cây hoa anh đào cho Hoa Kỳ nhân dịp kỷ niệm, nối tiếp truyền thống ngoại giao văn hóa lâu đời giữa hai nước, dù bà bày tỏ tiếc nuối vì không thể trực tiếp mang hoa sang do các quy định kiểm dịch nghiêm ngặt.
Buổi quốc yến không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao, mà còn thể hiện sự gắn kết cá nhân giữa các nhà lãnh đạo, qua đó củng cố thêm nền tảng cho liên minh Mỹ Nhật trong bối cảnh thế giới đang đối diện nhiều biến động.

Một diễn tiến nghiêm trọng vừa xảy ra tại Trung Đông khi các hỏa tiễn của Iran đã đánh trúng khu công nghiệp Ras Laffan của Qatar, trung tâm xuất cảng khí đốt hóa lỏng lớn nhất thế giới, gây thiệt hại nặng nề và làm gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Theo thông báo từ QatarEnergy, mức độ tàn phá tại cơ sở này được đánh giá là nghiêm trọng, với thời gian phục hồi có thể kéo dài đến 5 năm. Các cuộc tấn công đã gây ra hỏa hoạn và buộc cơ sở phải tạm ngưng hoạt động trong một thời gian nhất định.

Bộ trưởng Năng lượng Qatar, ông Saad Sherida Al Kaabi, cho biết năng lực xuất cảng khí đốt đã giảm khoảng 17%, đồng thời ước tính thiệt hại lên đến $20 tỷ Mỹ kim mỗi năm. Ông cảnh báo rằng Qatar có thể phải tuyên bố tình trạng bất khả kháng dài hạn do mức độ hư hại sâu rộng đối với hạ tầng sản xuất.

Ras Laffan là trung tâm cung cấp khoảng 20% khí đốt hóa lỏng toàn cầu, vì vậy sự gián đoạn này được dự báo sẽ tạo áp lực lớn lên thị trường năng lượng, đặc biệt trong bối cảnh xung đột khu vực đang leo thang.

Không dừng lại ở đó, một cuộc tấn công tiếp theo vào sáng Thứ Năm đã tiếp tục gây cháy tại khu vực này, buộc giới chức Qatar phải triển khai các biện pháp khẩn cấp nhằm kiểm soát tình hình.



Trong khi đó, tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, chính quyền đã triệt phá một mạng lưới bị cáo buộc có liên hệ với Hezbollah và Iran, hoạt động dưới vỏ bọc thương mại nhằm rửa tiền, tài trợ khủng bố và gây bất ổn kinh tế quốc gia.

Theo cơ quan truyền thông nhà nước UAE, mạng lưới này đã tìm cách thâm nhập nền kinh tế, đồng thời thực hiện các kế hoạch bên ngoài nhằm đe dọa an ninh tài chánh của quốc gia.

Các vụ việc diễn ra trong bối cảnh Iran tiếp tục gia tăng các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái trên khắp vùng Vịnh, với UAE là một trong những quốc gia bị nhắm đến nhiều nhất kể từ khi xung đột bùng phát.

Diễn tiến này cho thấy xung đột không chỉ dừng lại ở phương diện quân sự, mà còn lan sang lĩnh vực năng lượng và tài chánh, đe dọa trực tiếp đến sự ổn định của thị trường toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, chiến lược của Tổng thống Trump nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và kiểm soát các tuyến hàng hải chiến lược ngày càng được xem là yếu tố then chốt trong việc ổn định tình hình khu vực.

Ủy ban Mỹ thuật Liên bang đã chính thức phê chuẩn thiết kế một đồng tiền vàng 24 carat mang hình Tổng thống Trump nhằm kỷ niệm 250 năm lập quốc Hoa Kỳ, mở đường cho Sở Đúc tiền Hoa Kỳ tiến hành sản xuất trong thời gian tới.

Theo thiết kế được thông qua, mặt trước của đồng tiền khắc họa chân dung Tổng thống Trump với phong thái cứng rắn, hai tay đặt trên bàn, phía trên là chữ “LIBERTY” cùng mốc thời gian 1776 và 2026. Hình ảnh này được lấy cảm hứng từ bức chân dung đang trưng bày tại National Portrait Gallery ở Washington.

Mặt sau của đồng tiền thể hiện hình ảnh đại bàng đầu trắng chuẩn bị cất cánh, biểu tượng truyền thống của sức mạnh và tự do Hoa Kỳ, kèm theo các dòng chữ quen thuộc như “UNITED STATES OF AMERICA” và “E PLURIBUS UNUM”.

Phát biểu về quyết định này, Thủ quỹ Hoa Kỳ Brandon Beach cho biết việc lựa chọn hình ảnh Tổng thống Trump phản ánh tinh thần trường tồn của quốc gia, đồng thời khẳng định không có hình tượng nào mang tính biểu trưng mạnh mẽ hơn đương kim Tổng thống trong giai đoạn lịch sử trọng đại này.



Quyết định được thông qua với sự đồng thuận của ủy ban, trong đó có nhiều thành viên được bổ nhiệm dưới thời Tổng thống Trump. Một số thành viên cũng đề xuất đồng tiền nên có kích thước lớn nhất có thể, phản ánh tầm vóc của sự kiện kỷ niệm.

Tổng thống Trump đã chuẩn thuận thiết kế, và Bộ trưởng Tài chánh Scott Bessent dự kiến sẽ ban hành lệnh sản xuất chính thức. Tuy nhiên, các chi tiết về kích thước và thời gian phát hành vẫn do Sở Đúc tiền Hoa Kỳ quyết định.

Dù vậy, quyết định này cũng gây tranh luận trong một số giới chuyên môn. Một số thành viên của Ủy ban Cố vấn Tiền tệ Công dân cho rằng việc đưa hình ảnh một Tổng thống đương nhiệm lên đồng tiền có thể đi ngược lại truyền thống lâu đời của Hoa Kỳ.

Theo lịch sử, chỉ có Tổng thống Calvin Coolidge từng xuất hiện trên đồng tiền khi còn tại vị, trong dịp kỷ niệm 150 năm lập quốc vào năm 1926. Việc đưa Tổng thống Trump lên đồng tiền kỷ niệm 250 năm vì vậy được xem là một bước đi mang tính biểu tượng và khác biệt.

Trong bối cảnh Hoa Kỳ chuẩn bị bước vào cột mốc lịch sử 250 năm, đồng tiền này được kỳ vọng không chỉ là một sản phẩm kỷ niệm, mà còn là biểu tượng chính trị và văn hóa phản ánh thời đại dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump.

Một làn sóng tranh cãi chính trị đang bùng nổ tại New York sau khi bà Rama Duwaji, phu nhân của Thị trưởng Zohran Mamdani, bị phát hiện có nhiều bài đăng trong quá khứ bị cho là ca ngợi khủng bố, công kích Israel và chỉ trích quân đội Hoa Kỳ.

Theo các nguồn tin truyền thông, bà Duwaji đã xóa tài khoản X cũ của mình ngay sau khi các bài đăng gây tranh cãi bị công bố rộng rãi. Tuy nhiên, trang Instagram cá nhân của bà với hơn 2 triệu người theo dõi vẫn tiếp tục hoạt động.

Các nội dung được khai quật cho thấy một loạt phát biểu từ thời niên thiếu và đầu tuổi trưởng thành, bao gồm việc bày tỏ ủng hộ đối với các cá nhân và tổ chức có liên hệ với các hoạt động khủng bố, cũng như những phát biểu mang tính công kích đối với Israel và lực lượng quân sự Hoa Kỳ.

Một số bài đăng còn gây phẫn nộ khi được cho là cổ vũ hoặc biện minh cho các hành vi bạo lực, bao gồm việc ủng hộ các cuộc tấn công nhắm vào Israel, đồng thời phủ nhận các báo cáo về tội ác chiến tranh liên quan đến các nhóm vũ trang.



Ngoài ra, các nội dung khác bị cho là mang tính kích động, bao gồm những phát biểu chống lại sự tồn tại của Tel Aviv, cùng với việc sử dụng ngôn từ gây tranh cãi trong các bài đăng từ nhiều năm trước.

Trước làn sóng chỉ trích, bà Duwaji vẫn giữ im lặng, trong khi Văn phòng Thị trưởng New York chưa đưa ra phản hồi chính thức trước các yêu cầu từ báo chí.

Về phía mình, Thị trưởng Zohran Mamdani đã lên tiếng bảo vệ vợ, nhấn mạnh rằng bà không giữ bất kỳ vai trò chính thức nào trong chính quyền thành phố, đồng thời khẳng định trách nhiệm của ông là đại diện cho toàn thể cư dân New York trong các vấn đề chính sách.

Vụ việc đang làm dấy lên tranh luận rộng rãi về trách nhiệm cá nhân, quan điểm chính trị trong quá khứ và mức độ ảnh hưởng của những phát biểu cá nhân đối với vai trò công chúng trong hiện tại.

Trong bối cảnh chính trị Hoa Kỳ ngày càng phân cực, sự việc này tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý, đặt ra nhiều câu hỏi về tiêu chuẩn đạo đức và trách nhiệm của những người có liên hệ với giới lãnh đạo.

Chiếc cường kích này chưa từng nằm trong kế hoạch loại biên của Không quân Mỹ, nhưng cường kích A-10 – biệt danh “lợn lòi” đang bất ngờ tái xuất và giữ vai trò đáng kể trong chiến dịch quân sự tại Iran.

Khác với những phiên bản từng tham chiến trước đây, A-10 hiện được nâng cấp toàn diện về trang bị, từ hệ thống vũ khí, cảm biến cho đến khả năng kết nối dữ liệu. Đáng chú ý, nền tảng này còn được tích hợp trí tuệ nhân tạo, giúp tăng độ chính xác và hiệu quả tác chiến trên chiến trường.

Trong bối cảnh xung đột leo thang, A-10 đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quan trọng. Một trong những vai trò nổi bật là đối phó với UAV Shahed-136, khi máy bay tận dụng cảm biến hiện đại và vũ khí cải tiến để đánh chặn, kết hợp với hệ thống radar tiên tiến từ F-35 để nhận diện và khóa mục tiêu.

Không chỉ hoạt động trên không, A-10 còn tham gia bảo vệ các tuyến hàng hải, hỗ trợ Hải quân Mỹ trong việc phát hiện và xử lý các tàu rải thủy lôi của Iran. Đồng thời, loại cường kích này cũng được sử dụng để tấn công các trận địa tên lửa ven biển – những vị trí được cho là gây nguy hiểm cho hoạt động vận tải tại Vịnh Ba Tư.

Ngoài ra, A-10 còn chứng tỏ hiệu quả trong việc đối phó với các xuồng tấn công tốc độ cao của Iran, cũng như tham gia các chiến dịch nhằm vào lực lượng vũ trang ủy nhiệm do Tehran hậu thuẫn tại Iraq.

Sự trở lại mạnh mẽ của A-10 diễn ra trong bối cảnh Không quân Mỹ nhiều năm qua đã thúc đẩy kế hoạch loại biên dòng máy bay này nhằm ưu tiên ngân sách cho các hệ thống hiện đại hơn. Tính đến nay, hàng trăm chiếc A-10 đã bị loại khỏi biên chế, phần lớn được đưa vào niêm cất hoặc tháo dỡ. Dù vậy, kế hoạch “khai tử” hoàn toàn dòng máy bay này vẫn được duy trì với mốc thời gian dự kiến vào năm 2029.



Hiện các phi đội A-10 còn lại chủ yếu thuộc Không đoàn 23, đóng tại căn cứ Moody (bang Georgia, Mỹ). Từ đầu năm 2026, một số lượng đáng kể đã được triển khai ra tiền phương, hoạt động từ các căn cứ chiến lược tại Jordan và UAE, cũng như các sân bay dã chiến gần eo biển Hormuz nhằm tăng khả năng phản ứng nhanh.

Theo đánh giá của giới quan sát, hiệu quả tác chiến của A-10 trong giai đoạn hiện tại đang đặt Không quân Mỹ vào thế khó. Một mặt, đây là dòng máy bay đã cũ và nằm trong lộ trình loại bỏ. Mặt khác, những gì A-10 thể hiện trên chiến trường cho thấy nó vẫn là công cụ hữu hiệu trong các nhiệm vụ tác chiến cụ thể, đặc biệt ở môi trường xung đột bất đối xứng.

Sự “hồi sinh” của A-10 vì thế không chỉ mang ý nghĩa chiến thuật, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của một trong những dòng cường kích đặc trưng nhất của Không quân Mỹ.

Tổng thống Trump sẽ sử dụng mọi biện pháp cần thiết nhằm giữ giá dầu ở mức thấp, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo vì căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 20/3 trong cuộc gặp với Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi, ông Trump thừa nhận các cuộc tấn công nhằm vào Iran có thể đẩy giá dầu tăng và gây áp lực lên nền kinh tế Mỹ. Tuy nhiên, ông cho rằng tình hình hiện tại vẫn “chưa nghiêm trọng như lo ngại ban đầu” và chính quyền đang theo dõi sát sao diễn biến thị trường để có phương án kiểm soát phù hợp.

“Tôi không muốn phải tấn công Iran, nhưng đó là điều cần thiết”, ông Trump nói, đồng thời nhấn mạnh nỗ lực của Washington trong việc hạn chế tác động tiêu cực từ biến động năng lượng.

Những tuyên bố này được đưa ra khi xung đột giữa Israel và Iran tiếp tục làm rung chuyển thị trường. Hai bên được cho là đã nhắm vào các cơ sở năng lượng của nhau, trong đó Israel tấn công khu xử lý khí tại mỏ South Pars, còn Qatar cáo buộc tên lửa từ Iran gây thiệt hại tại trung tâm công nghiệp Ras Laffan.

Diễn biến này khiến giá dầu và khí đốt toàn cầu tăng vọt trước khi hạ nhiệt vào cuối ngày, làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát cũng như đà tăng trưởng kinh tế.



Cũng trong cuộc trao đổi, ông Trump cho biết Mỹ hiện chưa có kế hoạch triển khai lực lượng bộ binh tham chiến tại Iran. “Tôi không đưa quân tới bất cứ đâu”, ông nói khi được hỏi về khả năng điều động lực lượng trên bộ, đồng thời để ngỏ các kịch bản khác trong trường hợp cần thiết.

Thời gian gần đây, Tổng thống Mỹ liên tục đưa ra các thông điệp đan xen, vừa cảnh báo khả năng leo thang quân sự, vừa ám chỉ xung đột có thể sớm hạ nhiệt.

Trong khi đó, Bộ Chiến tranh Mỹ được cho là đề xuất ngân sách khoảng 200 tỷ USD cho các chiến dịch liên quan đến Iran, con số có thể vấp phải nhiều tranh cãi tại Quốc hội. Các quan chức Mỹ tiết lộ chỉ trong 6 ngày đầu triển khai, chi phí quân sự đã vượt 11,3 tỷ USD.

Washington cũng đang xem xét nhiều phương án chiến lược, bao gồm khả năng kiểm soát đảo Kharg – nơi xuất khẩu phần lớn dầu của Iran – hoặc tấn công các cơ sở hạt nhân ngầm tại Isfahan.

Song song với đó, Mỹ đã tăng cường hiện diện quân sự tại khu vực khi điều thêm 2.500 lính thủy đánh bộ từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tới Trung Đông, nâng tổng số binh sĩ lên khoảng 50.000 người. Động thái này cho thấy Washington đang chuẩn bị cho những kịch bản phức tạp hơn, trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.