Theo những bức ảnh vệ tinh mới do tờ Tehran Times công bố, gần 40 tàu tấn công cao tốc thuộc Hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) được phát hiện di chuyển theo đội hình tuần tra phối hợp.

Những hình ảnh này cho thấy đây không chỉ là một hoạt động thường lệ, mà là một thông điệp phô diễn sức mạnh đầy toan tính tại một trong những "nút thắt" dầu mỏ quan trọng nhất thế giới.

Đội tàu này được cho là đã xuất hiện ở vùng biển giữa đảo Qeshm của Iran và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), làm dấy lên những lo ngại mới về an ninh hàng hải.

Động thái này diễn ra bất chấp việc Tổng thống Donald Trump tuyên bố sức mạnh hải quân của Iran đã bị suy yếu nghiêm trọng giữa bối cảnh căng thẳng leo thang và các chiến dịch phong tỏa đang diễn ra.

Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington đã kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz và mô tả cuộc phong tỏa là thành công to lớn. Tuy nhiên, theo trang TankerTrackers.com, siêu tàu chở dầu thô (VLCC) do Công ty Tàu dầu Quốc gia Iran (NITC) điều hành được cho là đã qua mặt Hải quân Mỹ và đến khu vực châu Á - Thái Bình Dương, mang theo hơn 1,9 triệu thùng dầu thô trị giá gần 220 triệu USD.

Con tàu có tên "HUGE" được nhìn thấy lần gần nhất ở ngoài khơi Sri Lanka hơn một tuần trước và di chuyển qua eo biển Lombok của Indonesia để hướng tới Quần đảo Riau.

Truyền thông Iran khẳng định có ít nhất 52 tàu của nước này đã chọc thủng vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt chỉ trong khoảng thời gian 72 giờ. Theo Fars, các tàu này bao gồm 31 tàu chở dầu và 21 tàu chở hàng.

Tuy nhiên, theo Al Jazeera, quân đội Mỹ khẳng định họ đã đánh chặn hoặc buộc khoảng 41 tàu có liên hệ với Iran phải quay đầu kể từ khi lệnh phong tỏa bắt đầu.

Giới chức Mỹ vẫn khẳng định chiến dịch này đang phát huy tác dụng và đã khiến Tehran thất thu hàng tỉ USD do bị hạn chế nghiêm trọng khả năng xuất khẩu dầu.

Hai dãy bể chứa cao bằng tòa nhà 20 tầng, chứa đầy khí hóa lỏng, góp phần lý giải nguyên do vì sao Trung Quốc có sự chuẩn bị tốt hơn nhiều quốc gia khác khi đối mặt với tình trạng gián đoạn nguồn cung khí đốt từ Trung Đông.

Mỗi bể trong số 6 bể chứa tại Diêm Thành, một cảng công nghiệp của Trung Quốc, chứa đủ lượng khí đốt tự nhiên để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của 22 triệu dân Bắc Kinh trong hơn 2 tháng. Cạnh đó là 4 bể khác với kích thước chỉ nhỏ hơn một chút.

Các bể chứa này là một phần trong nỗ lực khổng lồ của Trung Quốc suốt thập kỷ qua nhằm tích trữ mọi loại hàng hóa, từ thịt lợn, gạo đến kim loại đất hiếm và than đá, phòng trường hợp nguồn cung từ nước ngoài bị gián đoạn.

Các khu vực dự trữ khí đốt tự nhiên, gồm kho trên mặt đất lớn nhất thế giới nằm ở Diêm Thành, cùng nhiều bể chứa khổng lồ khác ở miền Nam Trung Quốc, hiện đang có tầm quan trọng đặc biệt.

Chúng đã giúp Trung Quốc giảm bớt cú sốc nguồn cung do xung đột ở Trung Đông gây ra, trong khi nhiều nước khác rơi vào tình trạng cạn kiệt khí đốt, đặc biệt là khi lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn.

"Họ đã tính toán điều này từ lâu rồi"

Trung Quốc là nước nhập khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất và là nước tiêu thụ phân bón lớn nhất thế giới (với phần lớn phân bón được sản xuất từ khí đốt). Trung Quốc cũng sở hữu ngành công nghiệp hóa chất lớn nhất, vốn đòi hỏi lượng khí đốt khổng lồ.

Các nhà lãnh đạo cấp cao của Bắc Kinh từ lâu đã lo ngại về khả năng bị tổn thương đối với nguồn cung dầu và khí đốt qua đường biển từ Trung Đông. Các chương trình phát triển năng lượng mặt trời, điện gió và xe điện để thay thế dầu mỏ đều đã được đẩy mạnh từ 20 năm trước.

Geoffrey Garrett, Hiệu trưởng Trường Kinh doanh Marshall thuộc Đại học Nam California, nhận định: “Họ đã tính toán điều này từ rất lâu rồi”.

Diễn ra gần đây hơn, nỗ lực mở rộng các kho dự trữ chiến lược về nhiên liệu hóa thạch của Trung Quốc được Chủ tịch Tập Cận Bình thúc đẩy. Ông Tập đã đưa ra những cảnh báo đáng chú ý về những thách thức mà thế giới phải đối mặt và nhấn mạnh rằng Trung Quốc cần phải dựa vào hàng hóa và công nghệ nội địa.

Trong một bài phát biểu năm 2022, ông đã kêu gọi Trung Quốc “tăng cường năng lượng dự trữ than, dầu và khí đốt, thúc đẩy ứng dụng quy mô lớn các công nghệ lưu trữ năng lượng tiên tiến và cải thiện năng lực tự cung tự cấp năng lượng”.

Dự trữ khí đốt tự nhiên của Trung Quốc, cùng với nguồn nhập khẩu từ những nơi không bị ảnh hưởng bởi xung đột ở Trung Đông như Úc, Turkmenistan và Nga, là đủ cho nhu cầu sưởi ấm và nấu nướng tại gia đình. Các hộ gia đình, bao gồm cả điện sinh hoạt, chiếm chưa đến 15% mức tiêu thụ khí đốt của Trung Quốc. Nước này cũng vừa trải qua mùa đông ấm áp thứ hai liên tiếp, và nhu cầu khí đốt sinh hoạt đã giảm mạnh khi mùa sưởi ấm kết thúc vào tháng trước.

Trung Quốc chỉ sản xuất 4% điện năng từ khí đốt tự nhiên và có thể dễ dàng thay thế bằng than đá hoặc năng lượng tái tạo ở một mức độ nào đó.

Theo tờ Nhân Dân Nhật báo, chỉ vài ngày sau khi xung đột Iran nổ ra, Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường đã kêu gọi đất nước “xây dựng một lưới điện mới an toàn, đáng tin cậy, xanh, carbon thấp, kiên cường, thông minh và linh hoạt”.

Chiến lược táo bạo của Trung Quốc

Khí đốt tự nhiên đặc biệt khó lưu trữ. Cách dễ nhất là giữ dưới lòng đất bằng cách bơm vào các hang muối hoặc các mỏ khí đốt đã cạn kiệt gần các thành phố lớn. Nhưng Trung Quốc có rất ít hang muối và mỏ như vậy so với quy mô dân số khổng lồ.

Điều đó đã thúc đẩy họ theo đuổi một chiến lược táo bạo về mặt công nghệ: lưu trữ một lượng lớn khí siêu lạnh dưới dạng lỏng trong các bể chứa trên mặt đất. Tổng công ty Dầu khí Hải dương Quốc gia Trung Quốc (CNOOC) tiết lộ vào tháng 12 rằng họ đã xây dựng 18 bể chứa khí hóa lỏng có kích thước lớn nhất, nhiều gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại.

Mỗi bể chứa siêu lớn của Trung Quốc, bao gồm 6 bể ở Diêm Thành, có thể tích khoảng 270.000 m³. Để so sánh, nhà thi đấu Madison Square Garden ở New York có thể tích khoảng 175.000 m³.

Dãy bể chứa khổng lồ ở Diêm Thành giữ khí hóa lỏng ở nhiệt độ -162 °C. Khi khí được làm ấm dần đến nhiệt độ phòng thông qua hệ thống đường ống, nó sẽ giãn nở gấp 600 lần. Các bể chứa tại Diêm Thành được kết nối với một cầu cảng dài đâm ra Hoàng Hải để dỡ khí hóa lỏng từ các con tàu.

Các báo cáo đăng trên tạp chí kỹ thuật Trung Quốc tiết lộ những đột phá trong thiết kế để chứa được lượng lớn khí siêu lạnh, vốn có thể gây nổ nếu bị bắt lửa hoặc làm ấm quá nhanh.

Mỗi bể chứa có một khung bê tông bên ngoài để tạo độ cứng. Bên trong tường bê tông là lớp thứ hai gồm các tấm thép dẻo làm từ hợp kim thép đặc biệt với nhiều mangan và niken. Các robot tinh vi đảm nhiệm việc hàn các tấm này.

Ngoài các bể chứa khí hóa lỏng, quốc gia này còn có các phương án cung ứng khác. Họ đã xây dựng các đường ống dẫn đến các mỏ khí đốt ở Trung Á và Nga. Trung Quốc cũng phát triển các quy trình dựa trên than đá với khả năng thay thế khí đốt trong việc sản xuất một số loại hóa chất. Đồng thời, Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi sản lượng khí đốt nội địa trong thập kỷ qua thông qua công nghệ cắt phá thủy lực (fracking) và các công nghệ khác.

Hiện tại, Trung Quốc là nhà sản xuất khí đốt lớn thứ 4, chỉ sau Mỹ, Nga và Iran. Trung Quốc cũng là nhà sản xuất dầu lớn thứ 5, chỉ sau Mỹ, Ả Rập Xê Út, Nga và Canada.

Dữ liệu của chính phủ Trung Quốc cho thấy lượng khí đốt nhập khẩu qua eo biển Hormuz chỉ chiếm 6,9% tổng mức tiêu thụ khí đốt của nước này vào năm ngoái.

Trung Quốc còn một công cụ khác để đảm bảo đủ khí đốt: giảm sản xuất phân bón xuất khẩu. Các nhà phân tích cho biết kể từ khi xung đột ở Iran bắt đầu, Trung Quốc đã dừng hầu hết các hoạt động tiêu thụ phân bón ở nước ngoài.

Trong khi nông dân ở Mỹ, Ấn Độ và các nơi khác bày tỏ lo ngại về tình trạng thiếu phân bón trong mùa xuân này, cư dân ở các ngôi làng gần bể chứa LNG Diêm Thành cho biết họ có rất nhiều. Tại một cửa hàng gần đó, những chồng phân bón cao ngất được bày bán. Ông Lưu, người bán hàng, cho biết chính quyền Trung Quốc đã đảm bảo rằng phân bón luôn sẵn có dồi dào và giá cả không tăng quá mạnh.

“Tôi đã tích trữ khá nhiều phân bón từ trước, dù sao thì xung đột cũng đang diễn ra ở Trung Đông mà", ông Lưu nói.

"Trung Quốc đã sánh ngang Mỹ về mặt quân sự mà không hề có bất kỳ sự dè dặt nào. Cuộc xung đột tại Iran đã chứng minh rằng một trận chiến tương lai ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương sẽ khó khăn hơn nhiều đối với lực lượng Mỹ", cổng thông tin phân tích The War Zone (TWZ) cho biết.

Mặc dù Mỹ vẫn có thể triển khai quân đội đến chiến trường thông qua không phận và đường biển gần như mở, Iran vẫn gây ra những tổn thất đáng kể cho Mỹ và các đồng minh trong chiến dịch quân sự và họ còn tiếp tục gây tổn thất về kinh tế do việc đóng cửa eo biển Hormuz kéo dài.

Một cuộc xung đột với Trung Quốc sẽ gây ra tổn thất và thương vong lớn hơn nhiều lần. Lực lượng vũ trang Mỹ đột nhiên nhận ra rằng các căn cứ quân sự của họ không còn là "hành chính" mà đã trở thành các khu vực chiến đấu thực thụ, được đối xử tương ứng.

Trung Quốc hiện đang đặt ra mối đe dọa trực tiếp ngay cả đối với những căn cứ quân sự nằm trên lục địa Mỹ, tức là cách xa hàng chục ngàn km.

Thách thức lớn nhất đối với Mỹ xuất phát từ nền tảng công nghiệp hùng mạnh của Trung Quốc, vốn đã vượt xa Mỹ từ lâu, cũng như sự sẵn sàng của Trung Quốc trong việc thách thức bá chủ trên hầu hết mọi mặt trận cùng một lúc.

Giới phân tích cũng lưu ý trong nhiều thập kỷ, các quân nhân Mỹ đã không quen với việc đối phó một đối thủ ngang tầm, mà Trung Quốc ngày nay chính là đối thủ đó.

Theo The War Zone

AP dẫn thông cáo của WHO cho biết, vụ bùng phát dịch bệnh đang được điều tra, nhưng ít nhất 1 trường hợp nhiễm hantavirus đã được xác nhận. Một trong các bệnh nhân đang được chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện ở Nam Phi. WHO đang phối hợp với chính quyền để sơ tán 2 người khác có triệu chứng khỏi tàu.

Công ty Hà Lan điều hành tàu du lịch cho biết con tàu hiện đang neo đậu ngoài khơi Cape Verde - quốc đảo ngoài khơi bờ biển phía tây châu Phi, và chính quyền địa phương đang hỗ trợ nhưng chưa cho phép bất kỳ ai xuống tàu. Họ cho biết 2 người cần được chăm sóc y tế khẩn cấp là nhân viên trên tàu.

Virus hanta là 1 họ virus lây lan chủ yếu qua tiếp xúc với nước tiểu hoặc phân của động vật gặm nhấm bị nhiễm bệnh như chuột. Loại virus này gây chú ý sau khi bà Betsy Arakawa - vợ của cố diễn viên Gene Hackman, qua đời vì nhiễm virus hanta ở New Mexico năm ngoái. Hackman qua đời khoảng 1 tuần sau đó tại nhà riêng do bệnh tim.

Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), virus hanta gây ra 2 hội chứng nghiêm trọng, làm suy giảm chức năng phổi và thận.

WHO cho biết nhiễm virus hanta có thể lây giữa người với người, dù hiếm thấy. Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu, nhưng việc được chăm sóc y tế sớm có thể giúp tăng cơ hội sống sót.

Theo Bộ Y tế Nam Phi, con tàu MV Hondius mang cờ Hà Lan rời Argentina khoảng 3 tuần trước, để thực hiện chuyến du ngoạn bao gồm các điểm đến như Nam cực, quần đảo Falkland và các điểm dừng khác, và điểm cuối là quần đảo Canary của Tây Ban Nha.

Nạn nhân đầu tiên là người đàn ông 70 tuổi đã chết trên tàu. Thi thể của ông được đưa về lãnh thổ Saint Helena thuộc Anh ở Nam Đại Tây Dương. Vợ của người đàn ông này đã gục ngã tại sân bay ở Nam Phi, khi đang chuẩn bị lên máy bay về Hà Lan. Bà đã qua đời tại bệnh viện gần đó.

Bệnh nhân đang được chăm sóc đặc biệt tại bệnh viện ở Johannesburg là công dân Anh.

Oceanwide Expeditions - hãng điều hành chuyến du lịch, cho biết thi thể nạn nhân thứ 3 vẫn còn trên tàu ở Cape Verde, và ưu tiên của họ là đảm bảo 2 nhân viên bị ốm được chăm sóc y tế.

Khoảng 150 du khách đã có mặt trên tàu vào thời điểm bùng phát dịch bệnh. Theo một số nhà điều hành tour, tàu Hondius thường có đội nhân viên khoảng 70 người.

Bộ Quốc phòng Israel đã phê duyệt việc mua thêm máy bay chiến đấu F-35I Adir và F-15IA Ra'am từ Mỹ để thành lập 2 phi đội mới, tờ Times of Israel cho biết.

Quyết định này sẽ cho phép Israel thành lập phi đội F-35I thứ tư và phi đội F-15IA thứ hai, qua đó tăng cường đáng kể lực lượng không quân.

Hiện tại Israel đang sở hữu 48 tiêm kích F-35I trong biên chế. Đợt giao hàng gần nhất diễn ra vào tháng 1/2026 , khi Không quân Israel bổ sung 3 máy bay mới vào lực lượng chiến đấu của mình. Chúng được phân bổ cho hai đơn vị - Phi đội 116 và Phi đội 140.

Phi đội 117 (hay còn gọi là Phi đội tiêm kích số 1) cũng đóng tại Căn cứ Không quân Nevatim. Đơn vị này đóng vai trò là trung tâm huấn luyện phi công, nhưng trong tương lai sẽ trở thành phi đội chiến đấu chính thức thứ ba sử dụng F-35I.

Theo các thỏa thuận hiện tại với Lockheed Martin, tổng số tiêm kích F-35I mà Israel đặt hàng dự kiến sẽ đạt 75 chiếc. Vào tháng 6/2024, chính phủ Israel đã ký hợp đồng thêm 25 máy bay chiến đấu F-35I nữa.

Trong khi đó phi đội F-15 của Không quân Israel lớn hơn nhiều. Tổng cộng nước này vận hành 66 máy bay chiến đấu F-15 đời đầu.

Các biến thể A, B, C và D được sử dụng bởi Phi đội 106 "Mũi giáo" và Phi đội 133 "Hiệp sĩ đuôi kép" tại Căn cứ Không quân Tel Nof. Máy bay chiến đấu F-15I Ra'am tối tân hơn được biên chế cho Phi đội 69 tại Căn cứ Không quân Hatzerim.

Thương vụ mua sắm mới của Israel bao gồm mẫu F-15IA (Israel Advanced), một phiên bản sửa đổi từ thiết kế máy bay chiến đấu F-15EX Eagle II của Mỹ.

Vào tháng 11/2024, Bộ Quốc phòng Israel đã chính thức ký kết thỏa thuận với Boeing về việc mua 25 máy bay loại này.

Hợp đồng nói trên trị giá khoảng 5,2 tỷ USD và được tài trợ bằng viện trợ quân sự của Mỹ. Thỏa thuận cũng bao gồm tùy chọn mua thêm 25 chiếc nữa trong tương lai.

Hiện chưa rõ giá trị hợp đồng mua F-35I Adir bổ sung, nhưng số tiền cũng sẽ do Mỹ chi trả.

Theo Times of Israel

Tuyên bố rút quân Mỹ khỏi Đức của Tổng thống Donald Trump khi quyết định diễn ra trong bối cảnh căng thẳng với thủ tướng Đức vì những chỉ trích của ông Merz đối với cuộc chiến của Mỹ tại Iran và chiến lược của Washington, khiến ông Donald Trump đã thực hiện các lời đe dọa trước đó, chính thức tuyên bố rút một lực lượng lớn binh sĩ Mỹ khỏi Đức.

Hôm 01/05/2026, ông Trump đã công bố kế hoạch rút 5.000 quân nhân Mỹ hiện đồn trú tại Đức, một thành viên NATO, trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Trong một thông cáo phát đi sau đó, người phát ngôn Lầu Năm Góc, Sean Parnell cho biết quyết định này “dựa trên một cuộc rà soát toàn diện về bố trí lực lượng của bộ Quốc Phòng tại châu Âu, có tính đến yêu cầu của chiến trường và điều kiện thực tế tại chỗ”.

Phía Berlin đã ghi nhận quyết định này. Bộ trưởng Quốc Phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ rút bớt quân là điều đã được dự đoán từ trước, đồng thời nhấn mạnh châu Âu cần tự đảm nhận nhiều hơn trách nhiệm an ninh của mình.

Các quan chức cấp cao của NATO cho biết họ không hề được thông báo về quyết định của tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan đến việc rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức, trước khi được công bố hôm thứ Sáu.

Giới phân tích đánh giá đây là quyết định không mang tính chiến lược nhất quán, mà chủ yếu là phản ứng chính trị mang tính bộc phát cá nhân, thiếu sự chuẩn bị và phối hợp trong nội bộ liên minh.

Ở châu Âu, Đức là nơi đặt nhiều cơ sở quân sự quan trọng của Mỹ, bao gồm các bộ chỉ huy quân đội Mỹ tại châu Âu và châu Phi, căn cứ không quân Ramstein, cũng như trung tâm y tế Landstuhl, nơi từng tiếp nhận nhiều binh sĩ bị thương trong các cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq. Ngoài ra, vũ khí hạt nhân của Mỹ cũng được triển khai tại đây trong khuôn khổ răn đe của NATO. Việc rút 5.000 quân tương đương khoảng 14% tổng lực lượng Mỹ gồm 36 nghìn bính sĩ đang đóng tại Đức.

Vào thứ Bảy, ông Trump còn tuyên bố rằng sự hiện diện quân sự tại Đức sẽ bị giảm “nhiều hơn đáng kể” so với con số 5.000 binh sĩ ban đầu, nhưng không nêu cụ thể mức giảm cũng như thời điểm thực hiện. Theo nhiều nguồn tin, thông báo này khiến bộ chỉ huy NATO hoàn toàn bị bất ngờ và nhận thấy thiếu chi tiết nghiêm trọng.

“Mọi thứ không có chi tiết vì Trump đơn giản là đã tự đưa ra con số này,” một nguồn tin Mỹ nói với kênh Euronews và con số 5000 quân chỉ mang tính biểu tượng mà Donald Trump đưa đại ra để gây ấn tượng trong việc đối đầu với thủ tướng Đức.

Chính sự mơ hồ này khiến nhiều nguồn tin cho rằng con số 5.000 binh sĩ không xuất phát từ một đánh giá quân sự cụ thể.

Một yếu tố đáng chú ý là thời điểm công bố. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Washington và Berlin, sau khi thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích chiến lược của Mỹ liên quan đến Iran và đặt câu hỏi về tính nhất quán trong chính sách đối ngoại của Mỹ. Phản ứng của Trump dường như mang tính đối đầu trực tiếp, như một sự đáp trả chính trị hơn là một điều chỉnh quân sự có kế hoạch.

Trong bối cảnh đó, việc rút quân không thể hiện như một phần của chiến lược tái cơ cấu lực lượng Mỹ ở châu Âu, mà giống như một công cụ gây áp lực trong quan hệ ngoại giao.

Về mặt quân sự thuần túy, tác động của việc rút 5.000 binh sĩ có thể không quá lớn. Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, vai trò của công nghệ, vũ khí chính xác và năng lực triển khai nhanh quan trọng hơn số lượng binh sĩ đóng quân cố định. Hơn nữa, các nước NATO cũng đã chuẩn bị trước khả năng Mỹ điều chỉnh lực lượng, vì họ biết điều này có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Nhiều nước châu Âu, đặc biệt là Đức, đã tăng cường năng lực quốc phòng trong thời gian gần đây.

Vấn đề chính ở đây là yếu tố chính trị và niềm tin chiến lược. Một số nghị sĩ Mỹ và các quan chức châu Âu lo ngại rằng những quyết định kiểu này làm suy giảm độ tin cậy của cam kết an ninh Mỹ trong NATO. Thượng nghị sĩ Dân Chủ Jack Reed, thành viên quan trọng của Ủy ban Quân lực Thượng Viện, chỉ trích quyết định này là đáng lo ngại, “cho thấy cam kết của Mỹ với đồng minh phụ thuộc vào tâm trạng của tổng thống”. Ông đồng thời cảnh báo nguy cơ hậu quả lâu dài đối với các liên minh và an ninh quốc gia Mỹ.

Đây không phải lần đầu ông Trump đưa ra ý tưởng tương tự. Trong nhiệm kỳ đầu, ông từng đe dọa rút khoảng 10.000 quân Mỹ tại Đức, nhưng kế hoạch này không được thực hiện. Điều này càng củng cố nhận định rằng các tuyên bố rút quân của Donald Trump nhiều khi chỉ là tuyên bố chính trị hơn là kế hoạch hành động dài hạn.

Quan hệ Mỹ và châu Âu đối mặt thêm thách thức về quân sự và thương mại sau những động thái mới nhất của Tổng thống Donald Trump.

Nhà lãnh đạo Mỹ hôm 2-5 cho biết nước này sẽ cắt giảm đáng kể sự hiện diện quân sự tại Đức trong bối cảnh ông tìm cách thu hẹp cam kết của Washington đối với an ninh châu Âu. Khi được hỏi về thông báo rút khoảng 5.000 quân khỏi Đức - được Lầu Năm Góc đưa ra một ngày trước đó, ông Donald Trump không đưa ra lý do cụ thể mà chỉ nhấn mạnh con số này có thể còn cao hơn.

Cùng ngày, Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius nhận định bước đi trên là điều đã được dự báo. Ông kêu gọi các quốc gia châu Âu cần gánh vác nhiều hơn trách nhiệm đối với quốc phòng của chính mình. Tuy vậy, Bộ trưởng Quốc phòng Đức khẳng định hợp tác an ninh vẫn mang lại lợi ích cho cả hai bên trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương.

Khoảng 36.000 quân nhân Mỹ đang đồn trú tại Đức và việc rút quân nêu trên dự kiến diễn ra trong vòng 6 - 12 tháng tới. Trước đó, trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, Tổng thống Donald Trump từng tuyên bố rút 9.500 binh sĩ Mỹ khỏi Đức nhưng không triển khai kế hoạch này. Ở quy mô rộng hơn, Mỹ thường duy trì khoảng 80.000 - 100.000 quân nhân tại châu Âu, tùy theo các chiến dịch, cuộc tập trận và luân chuyển lực lượng.

Quyết định rút quân được công bố trong bối cảnh ông Donald Trump tức giận với các đồng minh châu Âu vì không sẵn sàng tham gia chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Ở chiều ngược lại, Thủ tướng Đức Friedrich Merz gần đây chỉ trích cuộc xung đột mới nhất ở Trung Đông và cho rằng Mỹ thiếu một chiến lược rõ ràng.

Trong một dấu hiệu khác cho thấy căng thẳng gia tăng, ông Donald Trump cuối tuần rồi cáo buộc Liên minh châu Âu (EU) không tuân thủ thỏa thuận thương mại với Mỹ. Ông cũng thông báo kế hoạch nâng thuế nhập khẩu ô tô và xe tải từ EU lên 25% trong tuần này. Nhà lãnh đạo Mỹ không nêu nguyên nhân gây căng thẳng nhưng cho rằng việc nâng thuế sẽ buộc EU phải đẩy nhanh hơn nữa việc chuyển hoạt động sản xuất sang Mỹ.

Đáp lại, ông Bernd Lange, Chủ tịch Ủy ban Thương mại quốc tế của Nghị viện châu Âu, gọi hành động này là "không thể chấp nhận được"; đồng thời cáo buộc Mỹ "liên tục phá vỡ các cam kết", trong đó có các mức thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm.

Hồi tháng 7-2025, ông Donald Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đã đạt được thỏa thuận, theo đó áp mức trần thuế 15% đối với hầu hết hàng hóa. Tuy nhiên, thỏa thuận này bị đặt dấu hỏi sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2 phán quyết tổng thống không có thẩm quyền pháp lý để tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế và áp thuế đối với hàng hóa từ các nước thành viên EU và những quốc gia khác.

Nếu được thực hiện, động thái tăng thuế của Mỹ đe dọa giáng đòn mạnh vào Đức - một cường quốc sản xuất ô tô, đồng thời làm rung chuyển nền kinh tế toàn cầu vào thời điểm nhạy cảm. Chiến sự Trung Đông đã khiến triển vọng tăng trưởng kinh tế toàn cầu chậm lại và lạm phát gia tăng khi giá dầu và khí đốt leo thang do eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa.

Iran thúc đẩy đề xuất mới

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 2-5 cho biết đang xem xét đề xuất mới từ Iran, dù bày tỏ hoài nghi về việc đề xuất này có thể dẫn đến thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Theo trang tin Axios, Iran đã đặt thời hạn một tháng cho các cuộc đàm phán nhằm đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, chấm dứt phong tỏa hải quân của Mỹ và kết thúc vĩnh viễn chiến sự tại Iran cũng như Lebanon. Theo đề xuất, hai bên phải đạt được thỏa thuận đầu tiên rồi mới sang bước hai, tiếp tục đàm phán thêm một tháng về vấn đề hạt nhân.

Trong khi đó, hãng tin Tasnim cho biết Iran đã gửi đến Mỹ đề xuất 14 điểm qua bên trung gian Pakistan nhằm phản hồi đề xuất 9 điểm của Washington. Cụ thể, Iran nhắm đến mốc thời gian 30 ngày để giải quyết những vấn đề cốt lõi, như mở cửa lại eo biển Hormuz. Ngoài ra, đàm phán nên tập trung vào việc "chấm dứt chiến sự" thay vì chỉ là một thỏa thuận đình chiến tạm thời.

Những yêu cầu khác là rút lực lượng Mỹ khỏi các khu vực gần biên giới Iran, chấm dứt hành động thù địch trên nhiều mặt trận và thiết lập cơ chế quản lý mới cho eo biển Hormuz. Bên cạnh đó là các bước đi về kinh tế như: dỡ bỏ phong tỏa hải quân, giải phóng tài sản bị đóng băng của Iran, nới lỏng trừng phạt và chi trả bồi thường.

Theo Tân Hoa Xã ngày 3-5, Bộ trưởng Ngoại giao Iran Seyed Abbas Araghchi đã trao đổi với các đối tác châu Á và châu Âu về đề xuất mới nhất của Tehran nhằm chấm dứt xung đột với Mỹ. Ông Araghchi nhấn mạnh Iran sẵn sàng đàm phán nếu Washington từ bỏ các đòi hỏi quá mức, lời đe dọa và hành động khiêu khích.

Cao Lực

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết ông không bất ngờ trước quyết định của Tổng thống Mỹ về việc rút quân.

Trả lời phỏng vấn kênh truyền hình ARD, ông Merz nhận định: “Không phải tất cả những gì chúng ta nghe trong những ngày qua đều là mới. Có thể tình hình đã leo thang đôi chút, nhưng đây không phải là tin tức mới”, theo TASS.

Ngày 1/5, Reuters dẫn nguồn từ Lầu Năm Góc cho biết Mỹ sẽ rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức trong vòng 6-12 tháng. Động thái này sẽ đưa số lượng quân Mỹ tại châu Âu trở về mức trước năm 2022.

Ngày 2/5, nhà phân tích địa chính trị người Áo Patrick Poppel nhận định việc Mỹ rút quân khỏi Đức được nhiều người dân Đức nhìn nhận tích cực, song quyết định này có thể là tín hiệu gửi tới Liên minh châu Âu (EU).

Ông cũng lưu ý, các quốc gia châu Âu đang nỗ lực hành động độc lập trong lĩnh vực vũ khí, điều này có thể dẫn tới căng thẳng trong quan hệ với Nga.

Ngày 3/5, Thị trưởng Ralf Hechler của thành phố Ramstein-Misenbach, nói với Handelsblatt rằng việc rút quân Mỹ khỏi căn cứ không quân Ramstein có thể tác động tiêu cực tới kinh tế khu vực.

Trong một diễn biến khác, ông Merz cho rằng việc Tổng thống Trump áp thuế mới có thể là “cú đánh” mạnh vào châu Âu. Ông cho biết, 2 bên có bất đồng về vấn đề thuế quan, song cần nỗ lực tìm cách giải quyết.

Ông Merz nói: “Chúng tôi không chia sẻ quan điểm nguyên tắc rằng thuế quan là tốt, nhưng phải thừa nhận rằng Mỹ và Chính phủ Mỹ hiện nhìn nhận tình hình khác, vì vậy chúng ta phải cố gắng tìm ra giải pháp.”

Thủ tướng Merz cũng nhấn mạnh Đức và Mỹ có cách nhìn khác nhau về quan hệ song phương, nhưng 2 nước vẫn cần duy trì vai trò đối tác và đồng minh.

Ông thừa nhận Tổng thống Trump có lý do thất vọng khi Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa hoàn tất chuẩn bị cho thỏa thuận thương mại tại Turnberry (Anh) được ký kết năm ngoái. Theo ông Merz, có những lực lượng trong Nghị viện châu Âu đang cản trở tiến trình này.

Theo IZ

Tổng thống Donald Trump cũng thông báo Mỹ sẽ sớm bắt đầu hỗ trợ các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz bị phong tỏa.

“Các quốc gia trên khắp thế giới đã yêu cầu sự trợ giúp của Mỹ để di chuyển qua tuyến đường thủy quan trọng này và ra khỏi vịnh. Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã nói với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hướng dẫn tàu thuyền của họ an toàn ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế đó, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục công việc của mình. ‘Dự án Tự do’ sẽ bắt đầu vào sáng 4-5 theo giờ Trung Đông” - Tổng thống Donald Trump tuyên bố trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Trước đó, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, ông Esmaeil Baqaei, nói với truyền hình nhà nước rằng Tehran đã gửi một bản kế hoạch 14 điểm “tập trung vào việc chấm dứt chiến sự”, và Washington đã phản hồi kế hoạch này trong một thông điệp gửi tới các nhà trung gian hòa giải Pakistan.

“Chúng tôi đang xem xét vấn đề này và sẽ có phản ứng cần thiết” - ông Baqaei cho hay.

Chưa có xác nhận từ Washington và Islamabad về phản hồi của Mỹ.

Hôm 2-5, Tổng thống Donald Trump cho biết ông vẫn chưa xem xét kỹ nội dung của đề xuất hòa bình từ Iran nhưng có khả năng sẽ bác bỏ nó.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã rơi vào bế tắc kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực vào ngày 8-4. Cho đến nay, chỉ có một vòng đàm phán hòa bình trực tiếp được tổ chức.

Trang tin Axios của Mỹ dẫn hai nguồn tin tiết lộ Iran đã đặt ra “thời hạn 1 tháng để đàm phán về thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz”, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ và chấm dứt chiến sự.

Các đồng minh châu Âu của Washington lo ngại rằng eo biển Hormuz bị đóng cửa càng lâu thì nền kinh tế của họ càng bị ảnh hưởng nặng nề. Giá dầu hiện cao hơn khoảng 50% so với mức trước xung đột, chủ yếu là do tình trạng tắc nghẽn nguồn cung ở eo biển.

Trong khi đó, Israel hôm 3-5 yêu cầu hàng ngàn người dân Lebanon rời khỏi các ngôi làng ở miền Nam Lebanon. Động thái này đánh dấu sự leo thang xung đột giữa Israel và phong trào Hezbollah.

Quân đội Israel đã đưa ra cảnh báo khẩn cấp đối với cư dân của 11 thị trấn và ngôi làng ở miền Nam Lebanon, kêu gọi họ sơ tán khỏi nhà và di chuyển ít nhất 1 km đến các khu vực trống trải.

Một bản đồ từ cơ quan hàng hải cho thấy con tàu bị tấn công ngay ngoài khơi mũi phía bắc của bán đảo Musandam thuộc Oman.

Vụ tấn công được báo cáo hôm 3/5, trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ sẽ bắt đầu hướng dẫn các tàu đi qua eo biển.

“Tất cả thủy thủ đoàn đều an toàn. Không có tác động nào lên môi trường được báo cáo. Cơ quan chức năng đang điều tra vụ việc”, UKMTO cho biết trên X.

Các tàu được khuyến cáo nên di chuyển thận trọng qua eo biển Hormuz, cơ quan này nói thêm.

Cùng ngày, ông Ebrahim Azizi - Chủ tịch Ủy ban An ninh quốc gia của Quốc hội Iran - cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào eo biển Hormuz sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ bắt đầu hướng dẫn tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.

“Eo biển Hormuz và Vịnh Ba Tư sẽ không thể được quản lý bằng những bài đăng của ông Trump”, ông Azizi nói.

Những bình luận của ông đánh dấu một lời cảnh báo mạnh mẽ từ Tehran về bất kỳ vai trò nào của Mỹ trong việc giải cứu các tàu thuyền và thủy thủ bị mắc kẹt trên tuyến đường thủy chiến lược quan trọng này, nơi cuộc phong tỏa kéo dài đã làm gián đoạn hoạt động vận chuyển và khiến hàng nghìn thủy thủ bị mắc kẹt trên tàu.