Đang điều trị xơ gan tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H. (51 tuổi, tại Ninh Bình) cho biết, cách đây 3 năm tình cờ đi khám sức khỏe, phát hiện nhiễm viêm gan virus B. Bà H. đã có chỉ định dùng thuốc kháng virus. Thời gian đầu, bà duy trì uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ và tái khám định kỳ trong nửa năm.

Sau đó, bà H. lo ngại uống thuốc gây ra tác dụng phụ nên chuyển sang dùng "thuốc nam, thuốc bổ gan" để sắc uống cả ngày với hy vọng "thải độc gan" và giúp gan khỏe hơn. Sau hơn một năm uống "thuốc nam", bà xuất hiện triệu chứng vàng da, chướng bụng. Kết quả thăm khám cho thấy gan của bà đã xơ hóa.

Còn trường hợp ông T. (53 tuổi, tại Lào Cai) không may mắn như bà H. Khi nhập viện, ông đã được chẩn đoán ung thư gan trên nền viêm gan virus.

Khai thác bệnh sử cho thấy, bệnh nhân đã biết mình mắc viêm gan từ khoảng 20 năm trước, nhưng chỉ uống "thuốc nam" trong thời gian ngắn rồi không tái khám, không theo dõi định kỳ. Do không có triệu chứng rõ ràng, bệnh nhân chủ quan, không điều trị và nghĩ rằng mình đã khỏi bệnh. Bệnh nhân còn có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường 11 năm đang điều trị duy trì; đồng thời có thói quen uống rượu bia kéo dài trên 20 năm, trung bình khoảng 200 ml mỗi ngày.

Khoảng 3 tháng gần đây, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện mệt mỏi, ăn uống kém, sụt khoảng 3 kg nhưng không đi khám. Chỉ đến khi kiểm tra gần đây mới phát hiện đồng thời viêm gan virus C và khối u gan ác tính.

Tại Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, không hiếm những trường hợp như bà H. và ông T. Người dân “sợ” uống thuốc theo chỉ định nên quay sang dùng "thuốc lá" hoặc "thuốc bổ gan" vì nghĩ là lành tính. Khi gan xơ, ung thư mới tới viện điều trị thì hậu quả đã nặng nề.
Bác sĩ cảnh báo

BSCKI. Phạm Diệu Trang, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết Việt Nam nằm trong nhóm các quốc gia có tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư gan cao trên thế giới. Ước tính có khoảng 8 triệu người, tương đương 1/12 dân số, mắc viêm gan virus B, C hoặc cả hai. Trong đó, 90% người mắc viêm gan virus C không biết mình mang virus, do đó không được chẩn đoán và điều trị.

Theo Globocan (Tổ chức Ung thư Quốc tế), hiện nay ung thư gan đã trở thành bệnh lý ung thư phổ biến ở Việt Nam với khoảng 26.500 ca mắc mới mỗi năm, chiếm 14,5% tổng số ca mắc ung thư.

Từ thực tế trên, BS. Trang khuyến cáo, viêm gan virus B và C thường diễn tiến âm thầm nên người dân cần chủ động tầm soát. Người bình thường nên kiểm tra định kỳ ít nhất 1 lần/năm; nhóm nguy cơ cao cần tầm soát 6 tháng/lần. Đặc biệt, người đã mắc viêm gan virus và có chỉ định điều trị cần tuân thủ theo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa, không tự ý dùng thuốc nam hay trì hoãn điều trị.

ThS.BS Đới Ngọc Anh, Khoa Viêm gan, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, cho biết thực tế nhiều bệnh nhân thấy khỏe nên tự ý bỏ thuốc hoặc không đi tái khám; đến khi quay lại thì bệnh đã nặng, thậm chí có trường hợp nôn ra máu do xơ gan mất bù hoặc ung thư gan.

Nhiều người từ chối thuốc kháng virus vì lo ngại tác dụng phụ, thay vào đó sử dụng thuốc nam hoặc các loại thuốc "bổ gan" không rõ nguồn gốc.

Các bác sĩ cũng cảnh báo, việc uống quá nhiều thuốc nam với tâm lý "lành tính" (có bệnh nhân dùng tới 2–3 lít/ngày) có thể gây hại thêm cho gan. Nhiều người chỉ quay lại bệnh viện khi tình trạng đã nặng, lúc đó việc điều trị trở nên rất khó khăn.

Một bác sĩ đã kêu gọi những người có 5 dấu hiệu bất thường dưới đây nên đi khám và làm xét nghiệm máu. Theo chuyên gia, 5 dấu hiệu này có thể cảnh báo tiểu đường tuýp 2.

Việt Nam có khoảng 7 triệu người bị đái tháo đường, nhưng đến một nửa số đó không biết mình mắc bệnh, theo báo Sức khỏe & Đời sống.

Có hai loại tiểu đường – tuýp 1 và tuýp 2. Mặc dù nguyên nhân chính xác của tiểu đường tuýp 1 chưa được xác định rõ, nhưng tiểu đường tuýp 2 – chiếm khoảng 90% số ca – có thể do các yếu tố lối sống như thừa cân, béo phì và ít vận động. Tuy nhiên, yếu tố di truyền cũng có thể đóng vai trò.

Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết. Và dù chưa có cách chữa khỏi hoàn toàn, vẫn có nhiều phương pháp điều trị giúp kiểm soát triệu chứng.

Giống như nhiều bệnh lý khác, việc phát hiện sớm các triệu chứng tiểu đường sẽ giúp bạn sớm nhận được sự hỗ trợ y tế cần thiết.

Mới đây, bác sĩ Amir Khan – người nổi tiếng qua các chương trình trên đài ITV của Anh – đã chia sẻ 5 dấu hiệu chính của tiểu đường tuýp 2 cần chú ý. Ông cho biết: “Dưới đây là năm dấu hiệu cho thấy bạn có thể mắc tiểu đường tuýp 2.”

“Tiểu đường tuýp 2 là một tình trạng phức tạp, trong đó insulin của bạn không hoạt động hiệu quả như bình thường để kiểm soát lượng đường trong máu. Điều này có thể do sự kết hợp của yếu tố lối sống và di truyền. Và sau đây là 5 triệu chứng bạn có thể gặp phải, có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn mắc bệnh.”
Luôn cảm thấy mệt mỏi

Bác sĩ Amir cho biết đây là dấu hiệu “phổ biến nhất”. Ông nói: “Thứ nhất, mệt mỏi liên tục.”

“Đây là triệu chứng tôi gặp nhiều nhất. Khi insulin không hoạt động hiệu quả để giải phóng năng lượng từ đường, cơ thể sẽ tìm đến các nguồn năng lượng khác như protein và chất béo.”

“Những nguồn này khó phân giải hơn và cung cấp ít năng lượng hơn, vì vậy bạn sẽ cảm thấy mệt mỏi.”

Mệt mỏi là triệu chứng phổ biến nhất của tiểu đường, theo bác sĩ Amir.
Nhiễm trùng thường xuyên

Ông tiếp tục: “Nếu cơ thể bạn không sử dụng lượng đường đó, sẽ có thứ khác sử dụng – đó là vi khuẩn.”

“Dù là nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm nấm hay nhiễm trùng da, các vi sinh vật này rất ‘ưa’ đường và phát triển mạnh nhờ nó. Ngoài ra, khi đường huyết cao, hệ miễn dịch cũng bị ảnh hưởng tiêu cực, làm giảm khả năng chống lại nhiễm trùng.”
Đi tiểu nhiều

Bác sĩ Amir giải thích: “Nếu đường huyết của bạn liên tục cao, cơ thể sẽ cố gắng giảm bằng cách khiến bạn đi tiểu để đào thải lượng đường dư thừa.”

“Đây là cơ chế tự nhiên để hạ đường huyết, nhưng khi bạn thải đường qua nước tiểu, bạn cũng mất nhiều nước, dẫn đến khát và uống nhiều hơn.”
Sụt cân

Ông nói: “Nhiều người cho rằng tiểu đường tuýp 2 liên quan đến thừa cân.”

“Dù đó là một yếu tố nguy cơ, nhưng khi đường huyết cao và insulin không hoạt động để xử lý, cơ thể sẽ bắt đầu phân giải chất béo và protein như tôi đã nói, dẫn đến sụt cân không rõ nguyên nhân.”
Đau dây thần kinh

“Chúng tôi gọi tình trạng này là bệnh thần kinh ngoại biên. Nó thường gây cảm giác tê, nóng rát hoặc đau ở các ngón chân và bàn chân.”

“Nguyên nhân là do đường huyết cao có thể làm tổn thương các dây thần kinh nhỏ và mạch máu nuôi chúng, khiến việc truyền tín hiệu thần kinh về não và tủy sống bị ảnh hưởng, từ đó gây ra những cảm giác bất thường.”
Nên làm gì nếu có triệu chứng?

Bác sĩ Amir khuyến nghị: “Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này, bạn nên làm xét nghiệm máu để kiểm tra tiểu đường tuýp 2. Có thể đó là bệnh khác, nhưng đây là một điều cần kiểm tra.”

“Và hãy nhớ, một trong những cách tốt nhất để giảm nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 là duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, cân bằng, giàu thực vật. Như tôi thường nói: hãy vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng.”

Ung thư dạ dày tiếp tục là gánh nặng lớn đối với y tế toàn cầu và Việt Nam. Năm 2020, thế giới ghi nhận khoảng 1 triệu ca mắc mới và hơn 750.000 ca tử vong, xếp thứ 5 về tỷ lệ mắc và thuộc nhóm hàng đầu về tử vong do ung thư.

Tại Việt Nam, ung thư dạ dày đứng thứ 4 về số ca mắc và thứ 3 về tử vong trong các loại ung thư. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc ở mức trung bình cao tại Đông Nam Á.

Một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu của ung thư dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (HP) – tác nhân đã được Tổ chức Y tế Thế giới xếp vào nhóm gây ung thư. Vi khuẩn này gây viêm dạ dày mạn tính kéo dài, có thể tiến triển qua các giai đoạn như teo niêm mạc, dị sản ruột, loạn sản và cuối cùng là ung thư.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp nhiễm HP đều dẫn đến ung thư. Nguy cơ gia tăng đáng kể khi đi kèm các yếu tố lối sống, đặc biệt là thói quen ăn uống.
4 thói quen ăn uống phổ biến làm tăng nguy cơ

Theo ThS.BS Nguyễn Thế Phương, Trung tâm Tiêu hóa - Gan mật, Bệnh viện Bạch Mai, nhiều thói quen rất quen thuộc trong đời sống hằng ngày lại chính là “chất xúc tác” làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày.

Ăn mặn, dùng nhiều thực phẩm muối chua, xông khói: Chế độ ăn nhiều muối là yếu tố nguy cơ rõ rệt. Các thực phẩm như dưa muối, cà muối, cá khô, thịt ướp mặn, đồ hun khói hay chứa nitrit, nitrosamine có thể gây tổn thương niêm mạc dạ dày nếu sử dụng kéo dài.

Thường xuyên ăn đồ nướng cháy cạnh: Thực phẩm nướng ở nhiệt độ cao, đặc biệt khi bị cháy xém, có thể sinh ra các hợp chất gây hại, làm tăng nguy cơ biến đổi tế bào niêm mạc dạ dày.

Ít ăn rau xanh và trái cây tươi: Rau quả cung cấp chất xơ, vitamin và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ niêm mạc tiêu hóa. Việc thiếu hụt những thực phẩm này khiến cơ thể mất đi “lá chắn” tự nhiên trước các tác nhân gây ung thư.

Uống rượu bia thường xuyên: Rượu bia, đặc biệt khi sử dụng kéo dài hoặc kết hợp với hút thuốc lá, có thể làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày và nhiều loại ung thư tiêu hóa khác.

Ngoài các yếu tố trên, hút thuốc lá là nguy cơ độc lập, làm tăng khả năng mắc ung thư dạ dày từ 30 - 50% so với người không hút. Béo phì, hội chứng chuyển hóa hay trào ngược dạ dày - thực quản cũng liên quan nhiều hơn đến ung thư vùng tâm vị.

Điều đáng nói là phần lớn các yếu tố nguy cơ này đều xuất phát từ những thói quen rất phổ biến trong sinh hoạt hằng ngày. Khi các yếu tố này kết hợp với nhiễm HP hoặc viêm dạ dày mạn tính, nguy cơ mắc bệnh càng gia tăng.

Ung thư dạ dày nguy hiểm không chỉ vì tỷ lệ tử vong cao, mà còn bởi bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều năm mà không có triệu chứng rõ ràng. Khi phát hiện, nhiều trường hợp đã ở giai đoạn muộn.

Các chuyên gia khuyến cáo, cách phòng bệnh hiệu quả nhất là thay đổi lối sống: giảm ăn mặn, hạn chế thực phẩm muối chua và nướng cháy, tăng cường rau xanh - trái cây, bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia và duy trì cân nặng hợp lý.

Bên cạnh đó, việc tầm soát định kỳ và thăm khám sớm khi có dấu hiệu bất thường, dù nhỏ, có thể tạo ra khác biệt lớn trong phát hiện sớm và điều trị hiệu quả ung thư dạ dày.

Trong chế độ ăn uống hàng ngày, kali là một khoáng chất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua. Đây là chất điện giải đóng vai trò duy trì hoạt động của tim, cơ bắp và hệ thần kinh. Ngoài ra, kali còn giúp cân bằng huyết áp, hỗ trợ đào thải natri dư thừa và góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch.

Tuy nhiên, khi nhắc đến thực phẩm giàu kali, nhiều người chỉ nghĩ đến chuối hoặc các loại trái cây. Ít ai biết rằng một số loại rau quen thuộc lại chứa lượng kali “ấn tượng” không kém, thậm chí còn vượt trội.

Theo PGS.TS Nguyễn Thị Lâm - nguyên Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia (chia sẻ trên báo Lao Động), việc bổ sung kali từ thực phẩm tự nhiên là cách an toàn và hiệu quả để duy trì sức khỏe. Tuy nhiên, cần đa dạng nguồn thực phẩm thay vì chỉ tập trung vào một vài loại nhất định.

Dưới đây là 3 loại rau giàu kali mà bạn nên cân nhắc thêm vào thực đơn

1. Rau bina - “ngôi sao xanh” giàu dinh dưỡng

Rau bina (còn gọi là cải bó xôi) là một trong những loại rau có hàm lượng kali cao, khoảng 502 mg trong 100g. Không chỉ vậy, rau bina còn giàu vitamin A, C, sắt, canxi và chất chống oxy hóa.

Loại rau này giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và phòng ngừa thiếu máu. Đặc biệt, vitamin A trong rau bina đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thị lực và duy trì làn da khỏe mạnh. Các chất chống oxy hóa còn giúp hạn chế lão hóa và cải thiện sắc tố da.

Về cách chế biến, rau bina rất linh hoạt: có thể xào, nấu canh, làm salad hoặc thậm chí dùng làm nhân bánh. Tuy nhiên, chuyên gia khuyên nên nấu chín nhẹ để giảm oxalat và giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

2. Nấm mỡ - “kho dinh dưỡng” quen mà lạ

Nấm mỡ là thực phẩm rất quen thuộc trong bữa ăn gia đình, nhưng nhiều người chưa biết đây cũng là nguồn cung cấp kali đáng kể. Ngoài ra, nấm mỡ còn chứa protein, vitamin nhóm B và chất xơ.

Nhờ thành phần dinh dưỡng đa dạng, nấm mỡ giúp tăng cường hệ miễn dịch, hỗ trợ tim mạch và cải thiện hệ tiêu hóa. Chất xơ trong nấm còn giúp kích thích nhu động ruột, giảm nguy cơ táo bón, особенно ở người trung niên và cao tuổi.

Một ưu điểm khác là nấm mỡ ít calo nhưng vẫn tạo cảm giác no, phù hợp với người đang kiểm soát cân nặng. Bạn có thể xào nấm với thịt, nấu canh hoặc hầm cùng gà để tăng hương vị và giá trị dinh dưỡng.

3. Rong biển nori - “siêu thực phẩm” từ biển

Rong biển nori không chỉ nổi tiếng nhờ hàm lượng iốt cao mà còn chứa lượng kali đáng kể, khoảng 1640 mg trong 100g. Ngoài ra, nori còn cung cấp protein, chất xơ và nhiều loại vitamin thiết yếu.

Rong biển giúp hỗ trợ tiêu hóa, cải thiện chức năng tuyến giáp và tăng cường sức khỏe tổng thể. Chất xơ trong nori còn góp phần ngăn ngừa táo bón và hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.

Trong ẩm thực, nori rất đa dạng: có thể dùng để nấu canh, cuốn cơm hoặc ăn kèm các món Nhật. Tuy nhiên, cần lưu ý không nên ăn quá nhiều vì hàm lượng iốt cao có thể ảnh hưởng đến tuyến giáp nếu tiêu thụ quá mức.

Bổ sung kali thế nào cho đúng?

Dù kali rất quan trọng, việc bổ sung cũng cần đúng cách. Theo các chuyên gia, người trưởng thành nên ưu tiên nguồn kali từ thực phẩm tự nhiên thay vì thực phẩm chức năng.

Tuy nhiên, không phải ai cũng nên ăn nhiều kali. Những người mắc bệnh thận hoặc có vấn đề về đào thải kali cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi tăng lượng tiêu thụ, bởi tích tụ kali có thể gây nguy hiểm.

Ngoài ra, để tối ưu lợi ích sức khỏe, bạn nên:

Kết hợp đa dạng rau củ thay vì ăn một loại duy nhất Hạn chế chế biến quá kỹ làm mất dưỡng chất Duy trì chế độ ăn cân bằng giữa rau, đạm và tinh bột Uống đủ nước và vận động hợp lý

Tóm lại, kali đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe tổng thể. Việc bổ sung từ những thực phẩm quen thuộc như rau bina, nấm mỡ hay rong biển không chỉ đơn giản mà còn mang lại nhiều lợi ích lâu dài.

Thay vì chạy theo những thực phẩm “đắt đỏ”, đôi khi chính những nguyên liệu bình dị trong căn bếp lại là chìa khóa giúp cơ thể khỏe mạnh hơn mỗi ngày.

Những cây có hoa chắc chắn có thể tạo nên “màn trình diễn” rực rỡ vào mùa hè, mang lại màu sắc sống động và thu hút ong bướm đến khu vườn. Để có được “màn trình diễn” hoàn hảo, người làm vườn cần cắt tỉa đúng thời điểm. Dưới đây là năm loại cây có hoa nên cắt tỉa vào đầu mùa xuân, vì nếu làm muộn hơn, bạn có thể sẽ mất hoa, theo tạp chí Mỹ Homes and Gardens.

Việc biết khi nào nên cắt tỉa cây giúp các cây trong vườn luôn khỏe mạnh và nở hoa đẹp nhất. Điều này có nghĩa là không nên cắt tỉa các cây nở hoa vào mùa xuân trong tháng này, mà nên tập trung vào các cây nở hoa mùa hè – những loại cần được cắt tỉa đúng lúc chồi bắt đầu nhú, với dụng cụ sắc bén và sạch sẽ.

Dưới đây là lý do vì sao bạn nên thêm việc cắt tỉa các loại cây như crepe myrtle, chaste, desert willow, sourwood và seven-son vào danh sách làm vườn mùa xuân nếu bạn có chúng trong vườn. Ngoài ra còn có một số mẹo giúp bạn cắt tỉa tự tin hơn.
1. Cây tường vi (crepe myrtle)

Cây tường vi nở rộ vào đầu mùa hè, với những chùm hoa rực rỡ có màu trắng, hồng, đỏ và tím.

Vì là loại cây phát triển nhanh và nở hoa vào đầu mùa hè, thời gian để cắt tỉa tường vi đang dần khép lại. Bạn vẫn có thể cắt tỉa vào đầu mùa xuân mà không làm ảnh hưởng đến hoa mùa hè, nhưng nên thực hiện trước khi kết thúc tháng 3.

Khi trồng tường vi, không nhất thiết phải cắt tỉa mỗi năm. Tuy nhiên, nếu cần, việc này nên được thực hiện trong thời kỳ cây ngủ đông, trước khi chồi bắt đầu phát triển. Vì cây ra hoa trên cành mới, nó cần đủ thời gian để phát triển cành mới mang nụ và hoa.

Nếu bạn cắt tỉa quá muộn, thời gian ra hoa sẽ bị lùi lại và bạn sẽ mất những đợt hoa sớm. Vì vậy, khi chăm sóc cây trong tháng 3, hãy cân nhắc việc cắt tỉa.
2. Cây trinh nữ (chaste tree)

Cây trinh nữ, còn gọi là vitex, là một loại cây bụi hoặc cây nhỏ có mùi thơm. Cây tạo ra các chùm hoa dài khoảng 30cm với hương thơm, có màu hồng, tím nhạt hoặc trắng vào mùa hè, thu hút bướm.

Cây trinh nữ ra hoa trên cành mới, nên cần được cắt tỉa vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Thời điểm lý tưởng là ngay khi chồi mới bắt đầu nhú. Cắt sớm giúp cây ra hoa sớm trên cành mới; nếu trì hoãn, bạn sẽ bỏ lỡ những bông hoa đẹp và thơm.

Việc cắt tỉa khá đơn giản: chỉ cần loại bỏ cành chết, bệnh hoặc hư hại bằng dụng cụ sắc bén và tạo dáng nhẹ nếu cần.

3. Cây liễu sa mạc (desert willow)


Đúng như tên gọi, liễu sa mạc là loại cây chịu hạn tốt và là một trong những cây phù hợp với đất cát hoặc cảnh quan tiết kiệm nước. Đây là loài bản địa ở vùng tây nam nước Mỹ và Mexico, có thể trồng dưới dạng cây bụi lớn hoặc cây nhỏ. Tuy nhiên, dù tên là “liễu”, nó không phải liễu thật mà thuộc cùng họ với cây gỗ thu (catalpa) và (hoa đăng tiêu) campsis.

Kích thước nhỏ gọn khiến liễu sa mạc trở thành lựa chọn phù hợp cho sân vườn nhỏ. Đổi lại, nó mang đến những bông hoa tuyệt đẹp giống hoa lan, dạng kèn, với màu hồng, tím hoặc trắng rực rỡ, thường có họa tiết ở họng hoa.

Nên cắt tỉa cây vào cuối mùa đông hoặc đầu mùa xuân. Vì cây ra hoa trên cành mới, việc cắt tỉa sẽ kích thích phát triển cành mang hoa vào mùa hè. Không chỉ bạn mà cả ong và bướm cũng sẽ thích những bông hoa này. Nếu cắt quá muộn, bạn sẽ mất đi nhiều tuần hoa tiềm năng.

Cá béo và mối liên hệ rõ ràng với nguy cơ đột quỵ

Một phân tích tổng hợp đăng trên Asia Pacific Journal of Clinical Nutrition cho thấy, những người tiêu thụ cá thường xuyên có nguy cơ đột quỵ thấp hơn đáng kể so với nhóm ít hoặc không ăn cá. Mối liên hệ này đặc biệt rõ rệt khi nguồn cá giàu axit béo omega-3 chuỗi dài như cá hồi, cá ngừ hay cá thu được đưa vào thực đơn hàng tuần.

Cá béo giàu omega-3 còn bao gồm các loại như cá cơm, cá trích, cá mòi, cá bơn… có thể dễ dàng tìm mua ở chợ hoặc siêu thị.

“Nghiên cứu về mối liên hệ giữa cá béo và sức khỏe tim mạch vẫn đang tiếp tục được hoàn thiện, nhưng các bằng chứng hiện có cho thấy omega-3 là yếu tố quan trọng giúp tăng cường bảo vệ cơ thể trước nguy cơ đau tim và đột quỵ” , Eric Rimm, giáo sư dịch tễ học và dinh dưỡng tại Trường Y tế Công cộng TH Chan của Harvard cho biết.

Theo khuyến nghị của Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, mỗi người nên ăn ít nhất 2 khẩu phần cá béo mỗi tuần để hỗ trợ giảm nguy cơ đột quỵ và các bệnh tim mạch. Điểm đáng chú ý là lợi ích này không đến từ một yếu tố đơn lẻ, mà là sự kết hợp của nhiều cơ chế sinh học tích cực mà cá béo mang lại cho cơ thể.

Các nhà khoa học cho rằng lợi ích nổi bật của cá béo nằm ở hàm lượng axit béo omega-3, đặc biệt là 2 loại EPA và DHA. Đây là những chất béo thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp, buộc phải bổ sung từ thực phẩm.

Omega-3 giúp giảm nồng độ triglyceride trong máu, đồng thời làm tăng cholesterol HDL - loại “cholesterol tốt” có vai trò bảo vệ tim mạch. Không dừng lại ở đó, chúng còn giúp làm chậm quá trình hình thành mảng bám trong động mạch, từ đó hạn chế nguy cơ hình thành cục máu đông - nguyên nhân trực tiếp gây đột quỵ.

Ngoài ra, omega-3 còn có đặc tính chống viêm và hỗ trợ hạ huyết áp, hai yếu tố then chốt trong việc kiểm soát các bệnh lý tim mạch. Một số nghiên cứu cũng chỉ ra rằng các vitamin nhóm B có nhiều trong cá, như B6 và B12, có thể làm giảm nồng độ homocysteine trong máu - một yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến đột quỵ.

Ăn cá đúng cách để tối ưu lợi ích

Dù cá béo mang lại nhiều lợi ích, các chuyên gia nhấn mạnh rằng việc tiêu thụ nên ở mức hợp lý. Khoảng 2 khẩu phần mỗi tuần (mỗi khẩu phần khoảng 70-100g) được xem là mức tối ưu cho sức khỏe tim mạch, và việc ăn nhiều hơn chưa chắc mang lại lợi ích bổ sung rõ rệt.

“Điều quan trọng là bạn cần tìm được những loại cá phù hợp với khẩu vị của mình, để duy trì thói quen ăn cá đều đặn mỗi tuần, thay vì chỉ ăn trong thời gian ngắn rồi nhanh chóng cảm thấy ngán và bỏ cuộc. Đối với người trưởng thành, việc ăn cá mỗi tuần mang lại lợi ích sức khỏe lớn hơn rất nhiều so với những lo ngại tiềm ẩn về các hợp chất có thể tồn tại trong cá” , giáo sư Rimm nói.

Bên cạnh việc lựa chọn đúng loại cá, cách chế biến cũng đóng vai trò quan trọng để tối ưu lợi ích cho tim mạch. Các chuyên gia khuyến khích ưu tiên những phương pháp nấu ăn lành mạnh như hấp, luộc, nướng hoặc áp chảo với ít dầu, thay vì chiên ngập dầu vì có thể làm tăng chất béo xấu và calo không cần thiết.

Đồng thời, nên hạn chế sử dụng muối và các loại gia vị mặn để tránh làm tăng huyết áp - yếu tố nguy cơ hàng đầu của đột quỵ. Việc kết hợp cá với rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và dầu thực vật lành mạnh cũng giúp tạo nên một bữa ăn cân bằng, hỗ trợ bảo vệ tim mạch hiệu quả hơn.

Với người ăn chay, omega-3 có thể được bổ sung từ các nguồn thực vật như hạt lanh, hạt chia hoặc quả óc chó, dù khả năng chuyển hóa sang EPA và DHA của cơ thể là tương đối hạn chế.

Theo Harvard Health

Hầu hết chúng ta đều có một hình dung trong đầu về người dễ bị đau tim nhất: thừa cân, có thể trung niên, ăn nhiều đồ chiên rán và hiếm khi tập thể dục.

Nhưng theo bác sĩ tim mạch hàng đầu Oliver Guttman, tại London, Anh, định kiến đó có thể gây hiểu lầm nguy hiểm.

Một trong những yếu tố nguy cơ lớn nhất của bệnh tim mạch là cholesterol cao – và nó có thể ảnh hưởng đến cả những người trông gầy, khỏe mạnh và có lối sống lành mạnh, bác sĩ Guttman cảnh báo.

Mặc dù những thói quen không lành mạnh như ăn nhiều chất béo bão hòa, uống rượu nhiều và ít vận động có thể làm tăng nguy cơ đau tim, bác sĩ Guttman nhấn mạnh rằng hình dáng cơ thể không phản ánh toàn bộ vấn đề.

“Cholesterol bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ngoài cân nặng,” ông nói. “Di truyền, chế độ ăn, tuổi tác và mức độ vận động đều có thể tác động đến mức cholesterol.”

“Vấn đề là cholesterol cao thường không gây triệu chứng – cho đến khi đã quá muộn.”

Thường được gọi là “bệnh sát thủ thầm lặng”, cholesterol cao làm tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ và các bệnh tim mạch khác – nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật tại Anh, với khoảng 170.000 ca tử vong mỗi năm.

Trả lời phỏng vấn báo Daily Mail, bác sĩ Guttman đã phân biệt cholesterol tốt và xấu – để giúp mọi người hiểu rõ hơn cách bảo vệ bản thân khỏi bệnh tim.
Cholesterol là gì – và có phải tất cả đều xấu?

Trước hết, cần hiểu rõ cholesterol thực chất là gì. Cholesterol là một chất giống chất béo, còn gọi là lipid, có trong mọi tế bào của cơ thể.

Không phải tất cả cholesterol đều có hại.

Cholesterol HDL, thường được gọi là loại “tốt”, giúp vận chuyển lượng cholesterol dư thừa trong máu trở về gan, nơi nó được phân hủy và đào thải khỏi cơ thể.

Ngược lại, cholesterol LDL – loại “xấu” – hoạt động khác. Nó có thể tích tụ trong thành động mạch, tạo thành các mảng bám mỡ làm hẹp mạch máu và tăng nguy cơ đau tim, đột quỵ.

Nếu mức HDL quá thấp, cholesterol có hại này sẽ tích tụ dễ dàng hơn.

Bác sĩ Guttman cho biết đây là lý do vì sao chỉ số cholesterol tổng không phản ánh toàn bộ tình trạng.

“Hai người có thể có cùng mức cholesterol tổng nhưng nguy cơ tim mạch rất khác nhau, tùy vào sự cân bằng giữa các thành phần,” ông giải thích.

“Các bác sĩ cũng xem xét những yếu tố khác như huyết áp, tuổi, tình trạng hút thuốc, bệnh tiểu đường và tiền sử gia đình khi đánh giá nguy cơ bệnh tim – vì vậy không bao giờ chỉ dựa vào một con số duy nhất.”
Vì sao gầy và khỏe nhưng cholesterol vẫn cao?

Nhiều người cho rằng nếu họ gầy và vận động thường xuyên thì không cần lo lắng về cholesterol. Nhưng theo bác sĩ Guttman, suy nghĩ này có thể gây hiểu lầm nguy hiểm.

“Gầy không đảm bảo mức cholesterol khỏe mạnh,” ông nói. “Cholesterol bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố ngoài cân nặng.”

“Một số người trông rất khỏe mạnh và duy trì cân nặng hợp lý vẫn có thể bị cholesterol cao vì cơ thể họ tự sản xuất nhiều hơn.”

Gầy vẫn có thể bị cholesterol cao.

Cholesterol cao cũng có thể di truyền trong gia đình.

Ngoài ra, chúng ta không nên chỉ để ý tới lượng mỡ tổng thể trong cơ thể, mà còn cần xem xét mỡ nội tạng – loại mỡ tích tụ sâu trong ổ bụng quanh các cơ quan.

Loại mỡ này liên quan đến mức cholesterol LDL cao hơn và nguy cơ tim mạch lớn hơn.

Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa và thực phẩm siêu chế biến có thể thúc đẩy tích tụ mỡ nội tạng, ngay cả ở những người trông gầy.

“Cách duy nhất để biết mức cholesterol của bạn là xét nghiệm máu,” bác sĩ Guttman nói. “Bạn nên kiểm tra định kỳ để đảm bảo nó không âm thầm tăng lên mà không được phát hiện.”
Cách duy trì cholesterol khỏe mạnh

Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong việc giảm mức cholesterol.

Ăn các thực phẩm giàu chất xơ hòa tan như yến mạch, các loại đậu có thể giúp giảm mức cholesterol LDL có hại.

Yến mạch chứa beta-glucan – một loại chất xơ hòa tan tạo thành dạng gel trong ruột và liên kết với cholesterol, ngăn không cho một phần cholesterol được hấp thụ vào máu.

Một nghiên cứu được công bố đầu năm nay cho thấy chỉ cần ăn cháo yến mạch trong hai ngày có thể giúp giảm mức cholesterol LDL tới 10%, đặc biệt ở những người mắc hội chứng chuyển hóa – nhóm tình trạng bao gồm béo phì, huyết áp cao và đường huyết tăng, làm tăng nguy cơ bệnh tim.

Ngáp là một phản xạ sinh lý quen thuộc mà ai cũng từng trải qua. Khi mệt mỏi, buồn ngủ hoặc thiếu tập trung, một cái ngáp có thể giúp cơ thể "nạp" thêm oxy, khiến đầu óc tỉnh táo hơn đôi chút. Chính vì quá phổ biến và vô hại trong phần lớn trường hợp, ngáp thường bị xem nhẹ.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo: nếu ngáp xuất hiện với tần suất bất thường, kéo dài và không cải thiện trạng thái tỉnh táo, đó có thể không còn là phản xạ đơn thuần mà là dấu hiệu sớm của một vấn đề nghiêm trọng hơn, đặc biệt là đột quỵ.

Ngáp nhiều bất thường: Khi não đang "thiếu oxy"

Trong điều kiện bình thường, sau khi loại trừ các yếu tố như thiếu ngủ, làm việc quá sức hay ở trong môi trường bí khí, tần suất ngáp dưới 3 lần trong 15 phút được xem là sinh lý.

Nhưng nếu một người ngáp liên tục vượt mức này, ngáp xong vẫn mệt, thậm chí càng buồn ngủ hơn, ngáp xuất hiện bất kể thời gian, hoàn cảnh… thì cần đặc biệt cảnh giác.

Các khảo sát lâm sàng cho thấy, khoảng 70% bệnh nhân đột quỵ từng có biểu hiện ngáp nhiều bất thường trong vòng 5-10 ngày trước khi phát bệnh.

Lý giải hiện tượng này, các bác sĩ cho biết: khi xảy ra đột quỵ (đặc biệt là đột quỵ thiếu máu não), mạch máu bị tắc hoặc hẹp khiến não không được cung cấp đủ máu và oxy. Khi đó, cơ chế hô hấp bình thường không còn đáp ứng đủ nhu cầu, cơ thể buộc phải kích hoạt phản xạ ngáp để "cứu vãn" tình trạng thiếu oxy.

Nói cách khác, ngáp lúc này không còn là dấu hiệu buồn ngủ, mà là phản ứng sinh tồn của não.

Những ai cần đặc biệt lưu ý?

Không phải mọi trường hợp ngáp nhiều đều nguy hiểm, nhưng một số nhóm có nguy cơ cao cần chú ý hơn, bao gồm:

Người trên 40 tuổi

Người mắc các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn mỡ máu

Người béo phì, hút thuốc lá

Ở những đối tượng này, nếu xuất hiện tình trạng ngáp nhiều không kiểm soát, cần theo dõi sát các dấu hiệu đi kèm.
Không chỉ ngáp: Những "tín hiệu đỏ" trước cơn đột quỵ

Ngáp chỉ là một trong những dấu hiệu cảnh báo sớm. Trước khi đột quỵ xảy ra, cơ thể còn có thể phát ra nhiều "tín hiệu cầu cứu" khác như:

Tê bì tay chân

Nói khó, nói ngọng

Yếu hoặc mất kiểm soát vận động

Nhìn mờ, hoa mắt

Đột ngột té ngã hoặc ngất

Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân

Điểm nguy hiểm là các triệu chứng này thường thoáng qua, dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với mệt mỏi thông thường.

Phòng ngừa đột quỵ: Bắt đầu từ những thói quen nhỏ

Các chuyên gia nhấn mạnh, phòng ngừa đột quỵ không phải là điều gì quá xa vời, mà bắt đầu từ những thay đổi rất cơ bản trong sinh hoạt hàng ngày.

1. Tư thế ngủ cũng ảnh hưởng đến não

Ít ai ngờ rằng, tư thế ngủ có thể tác động đến tuần hoàn máu não và khả năng đào thải chất chuyển hóa. Trong đó, nằm nghiêng bên phải được cho là tư thế có lợi hơn vì:

Tăng lượng máu tĩnh mạch trở về tim

Hỗ trợ não "dọn dẹp" chất thải hiệu quả hơn

2. Ăn đúng để bảo vệ mạch máu

Chế độ ăn giàu axit folic (folate) được chứng minh có thể giảm khoảng 17% nguy cơ đột quỵ, đặc biệt hiệu quả ở người tăng huyết áp.

Cơ chế nằm ở việc folate giúp chuyển hóa homocysteine - một chất nếu tích tụ sẽ làm tổn thương thành mạch, khiến mạch máu dễ xơ cứng, hẹp và hình thành cục máu đông.

Nguồn thực phẩm giàu folate rất quen thuộc:

Rau xanh đậm: rau bina, cải xanh, bắp cải, rau dền…

Trái cây: cam, dâu, kiwi, chuối, xoài…

Khuyến nghị dinh dưỡng:

Khoảng 500g rau/ngày (một nửa là rau xanh đậm)

250g trái cây

Kết hợp thêm đậu và ngũ cốc nguyên cám

Đột quỵ xảy ra: Mỗi phút là một cuộc chạy đua

Đột quỵ là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp, với "thời gian vàng" chỉ khoảng 4,5 giờ kể từ khi khởi phát.

Theo thống kê y học: Mỗi phút trôi qua, khoảng 1,9 triệu tế bào não bị chết, chậm 1 giờ, não có thể "già đi" tương đương 3,6 năm.

Điều đó có nghĩa là, phát hiện càng sớm thì cơ hội sống và hồi phục càng cao.

Trong bối cảnh đột quỵ ngày càng trẻ hóa và phổ biến, việc lắng nghe những thay đổi nhỏ của cơ thể có thể là yếu tố quyết định giữa phát hiện sớm - cứu sống - hay để lại di chứng nặng nề.

Vì vậy, nếu bạn hoặc người thân ngáp bất thường kéo dài kèm theo dấu hiệu thần kinh, đừng chần chừ, hãy đi kiểm tra càng sớm càng tốt.

Ung thư đại trực tràng không chỉ ngày càng phổ biến mà tỷ lệ người trẻ mắc bệnh đang gia tăng với tốc độ đáng báo động trên toàn thế giới. Sự kết hợp giữa lối sống hiện đại, ít vận động và chế độ ăn uống thiếu khoa học đã vô tình biến đại tràng thành "mục tiêu" tấn công của các tế bào ác tính.

Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) cảnh báo tình trạng ung thư đại trực tràng ở người dưới 50 tuổi đang gia tăng tại 27/50 quốc gia trên thế giới. Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) thì chỉ ra cứ 5 người được chẩn đoán ung thư đại trực tràng hiện nay thì có 1 người dưới 55 tuổi.

5 thực phẩm nên ăn nhiều hơn để phòng ung thư đại trực tràng

Chuyên gia dinh dưỡng Hoa Kỳ Lauren Manaker cho biết, chế độ ăn uống chính là "con dao hai lưỡi" với ung thư tiêu hóa nói chung, nhất là ung thư đại trực tràng. Việc tác động vào hệ vi sinh vật đường ruột và giảm viêm nhiễm chính là chìa khóa vàng để ngăn ngừa căn bệnh nguy hiểm này. Để làm được điều đó, các chuyên gia khuyên chúng ta nên ăn nhiều hơn 5 thực phẩm sau:

1. Quả kiwi

Quả kiwi được ví như "công tắc" kích hoạt hệ tiêu hóa vận hành trơn tru. Theo chuyên gia dinh dưỡng Cassy Tigner (Hoa Kỳ), hàm lượng chất xơ dồi dào trong kiwi giúp rút ngắn thời gian vận chuyển chất thải, ngăn chặn các độc tố lưu lại quá lâu trong đại tràng. Đặc biệt, kiwi giàu prebiotic - nguồn thức ăn quý giá cho lợi khuẩn. Một hệ vi sinh vật cân bằng không chỉ giúp giảm viêm mà còn nuôi dưỡng các tế bào niêm mạc ruột luôn khỏe mạnh.

2. Bông cải xanh

Các loại rau họ cải, tiêu biểu là bông cải xanh, chứa hợp chất glucosinolate có khả năng giải độc các chất gây ung thư mạnh mẽ. Chuyên gia Johannah Katz (Hoa Kỳ) cho biết, quá trình tiêu hóa bông cải xanh giải phóng indole-3-carbinol (I3C), một hoạt chất giúp điều chỉnh tín hiệu tế bào và ngăn chặn sự phát triển bất thường của khối u. Ăn bông cải xanh thường xuyên là cách đơn giản để "làm sạch" và làm dịu các phản ứng viêm trong đường ruột.

3. Các loại đậu

Đậu đen, đậu lăng hay đậu nành là nguồn protein thực vật chứa cả chất xơ hòa tan và tinh bột kháng. Khác với tinh bột thông thường, tinh bột kháng đi thẳng xuống đại tràng để lên men, tạo ra axit béo chuỗi ngắn gọi là butyrate. Lauren Manaker nhấnm ạnh, đây chính là "nhiên liệu" trực tiếp nuôi dưỡng lớp lót đại tràng, giúp củng cố hàng rào bảo vệ thành ruột trước các tác nhân gây hại từ môi trường bên ngoài.

4. Yến mạch

Bắt đầu ngày mới với yến mạch không chỉ cung cấp năng lượng mà còn là biện pháp bảo vệ hệ tiêu hóa hiệu quả. Chất xơ hòa tan trong yến mạch tạo thành một lớp gel giúp điều hòa đường huyết và giảm cholesterol. Quan trọng hơn, chuyên gia dinh dưỡng Jessica Ball (Hoa Kỳ) cho biết yến mạch chứa các polyphenol đặc hiệu giúp làm chậm sự phát triển của tế bào ung thư. Sự kết hợp giữa việc hỗ trợ nhu động ruột vật lý và bảo vệ hóa học giúp yến mạch trở thành thực phẩm hàng đầu cho sức khỏe đại tràng.

5. Quả mâm xôi

Cassy Tigner giải thích, sắc màu đậm của quả mâm xôi là minh chứng cho sự hiện diện của ellagitannin - hợp chất hoạt tính sinh học có khả năng ức chế tế bào ung thư. Khi vào cơ thể, vi khuẩn đường ruột chuyển hóa chúng thành các chất nhỏ hơn giúp giảm căng thẳng oxy hóa. Với hàm lượng chất xơ thuộc hàng cao nhất trong các loại trái cây, mâm xôi giúp duy trì môi trường đại tràng dẻo dai và ngăn ngừa sự hình thành các polyp tiền ung thư.
4 nhóm thực phẩm cần hạn chế để giảm nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng

Bên cạnh việc bổ sung thực phẩm tốt, việc cắt giảm 4 nhóm "hung thủ" sau đây là điều bắt buộc để bảo vệ hệ tiêu hóa:

- Thịt chế biến sẵn: Các loại thịt xông khói, xúc xích hay dăm bông chứa nhiều chất bảo quản nitrit, khi vào cơ thể dễ chuyển hóa thành chất gây ung thư trực tiếp cho niêm mạc đại tràng.

- Thịt đỏ nướng ở nhiệt độ cao: Việc tiêu thụ quá nhiều thịt bò, thịt cừu, đặc biệt là khi nướng cháy sạm, sẽ tạo ra các amin dị vòng gây đột biến gen tế bào ruột.

- Đồ uống có cồn: Rượu bia làm tổn thương lớp màng bảo vệ của ruột và cản trở quá trình hấp thụ các dưỡng chất thiết yếu, từ đó làm tăng nguy cơ hình thành khối u.

- Thực phẩm nhiều đường tinh luyện: Chế độ ăn quá ngọt gây ra tình trạng viêm mãn tính và béo phì - hai yếu tố hàng đầu thúc đẩy ung thư đại trực tràng phát triển nhanh hơn ở người trẻ.

Bácv sĩ Lauren Manaker chia sẻ thêm, ung thư đại trực tràng có tỷ lệ chữa khỏi cao (tỷ lệ sống sót sau 5 năm có thể đạt hơn 90%) nếu được phát hiện sớm. Tuy nhiên, phần lớn bệnh nhân thường phát hiện ở giai đoạn muộn. Nhất là với người trẻ vì ỷ lại mình trẻ tuổi, chủ quan với sức khỏe cộng thêm quá bận rộn. Vì vậy, phòng bệnh bao giờ cũng tốt hơn chữa bệnh. Việc chủ động thay đổi thực đơn, kết hợp với tầm soát định kỳ và duy trì hoạt động thể chất chính là cách tốt nhất để bạn làm chủ sức khỏe của chính mình trước khi quá muộn.

Nguồn và ảnh: Eating Well, Express, MSN

Tháng 3 đánh dấu sự khởi đầu của mùa xuân – thời điểm lý tưởng để bắt đầu mùa trồng rau. Khi nhiệt độ tăng dần và đất bắt đầu ấm lên, bạn có thể tiến hành gieo những lứa hạt đầu tiên ngoài trời, đồng thời ươm cây trong nhà để đảm bảo cây phát triển tốt ngay từ đầu. Với người mới, việc chọn những loại rau dễ trồng sẽ giúp bạn nhanh chóng có kết quả và tạo động lực tiếp tục.

Dưới đây là những loại rau dễ trồng và phù hợp nhất để bắt đầu trong tháng 3:
1. Bắp cải

Bắp cải là lựa chọn tuyệt vời vì phát triển nhanh và cho năng suất cao. Khi trưởng thành, cây tạo thành những bắp lớn, giòn và đậm vị hơn hẳn so với loại mua ngoài chợ. Bạn có thể gieo hạt trong nhà rồi đem trồng ra ngoài sau khoảng 5–6 tuần khi cây có vài bộ lá. Khoảng cách giữa các cây nên rộng để chúng phát triển tốt.

Bắp cải cần nhiều dinh dưỡng, đặc biệt là phân giàu nitơ trong giai đoạn đầu. Cây cũng cần được tưới đều và bảo vệ khỏi sâu bệnh, đặc biệt là chim và côn trùng, bằng lưới hoặc khung che.
2. Hành tây

Hành tây là loại rau gia vị không thể thiếu trong nhà bếp và rất dễ trồng. Bạn nên trồng bằng củ giống nhỏ để tăng tỷ lệ thành công. Tháng 3 là thời điểm thích hợp để bắt đầu.

Hành ưa nắng và đất thoát nước tốt. Trồng củ cách nhau khoảng 10 cm, sâu khoảng 2–3 cm. Cây không cần chăm sóc nhiều nhưng phải đảm bảo đủ nước, đặc biệt trong giai đoạn phát triển củ. Nếu thiếu nước, hành sẽ nhỏ và năng suất kém.
3. Su hào

Su hào là loại rau đa năng vì cả thân và lá đều ăn được. Đây là cây dễ trồng, phát triển tốt trong điều kiện mát mẻ. Bạn có thể gieo trực tiếp ngoài trời hoặc ươm trong nhà nếu thời tiết lạnh.

Cây cần đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt và ánh nắng đầy đủ. Sau khi cây con có vài bộ lá thật, có thể đem trồng ra ngoài. Bón phân giàu nitơ định kỳ sẽ giúp cây phát triển nhanh và cho củ to.
4. Ớt

Ớt cần thời gian sinh trưởng dài, vì vậy nên bắt đầu gieo từ tháng 3. Gieo hạt trong nhà giúp cây có đủ thời gian phát triển trước khi chuyển ra ngoài.

Hạt cần được giữ ấm và ẩm để nảy mầm tốt. Khi cây có vài bộ lá thật, bạn có thể chuyển sang chậu hoặc trồng ra đất khi thời tiết ấm hơn. Ớt thích ánh nắng mạnh và đất màu mỡ, thoát nước tốt. Trồng nhiều giống khác nhau sẽ giúp khu vườn thêm đa dạng và thú vị.
5. Rau bina (cải bó xôi)

Đây là một trong những loại rau cho thu hoạch nhanh nhất – chỉ khoảng 4 tuần sau khi gieo. Rau bina thích khí hậu mát và có thể trồng trực tiếp ngoài trời từ tháng 3.

Gieo hạt sâu khoảng 2–3 cm, cách nhau 10–12 cm. Cần giữ đất ẩm đều để cây phát triển tốt. Để có nguồn thu hoạch liên tục, bạn nên gieo bổ sung mỗi vài tuần.
6. Khoai tây

Khoai tây là cây dễ trồng và cho sản lượng cao. Trước khi trồng, bạn nên ủ cho củ nảy mầm bằng cách để ở nơi sáng và mát.

Khi trồng, hãy chuẩn bị đất kỹ với phân hữu cơ và phân bón phù hợp. Đặt củ vào rãnh, mắt hướng lên, rồi phủ đất. Khi cây lớn, cần vun đất thêm để bảo vệ củ khỏi ánh sáng. Khoai tây cần độ ẩm ổn định và nên phủ mùn để giữ nước trong đất.
7. Cà chua

Cà chua là loại cây phổ biến và rất đáng trồng vì năng suất cao. Bạn nên gieo hạt trong nhà trước khoảng 6–8 tuần trước khi trồng ra ngoài.

Gieo hạt trong khay với đất ẩm và giữ nhiệt độ ổn định để hạt nảy mầm nhanh. Khi cây con có vài bộ lá thật, có thể đem trồng. Trước khi chuyển ra ngoài, cần cho cây thích nghi dần với môi trường để tránh sốc nhiệt.

Việc trồng nhiều giống cà chua hoặc gieo theo từng đợt sẽ giúp bạn thu hoạch kéo dài hơn.
Kết luận

Tháng 3 là thời điểm lý tưởng để bắt đầu trồng rau, cho dù bạn là người mới hay đã có kinh nghiệm. Việc chọn những loại cây dễ trồng như bắp cải, hành tây, su hào, ớt, rau bina, khoai tây và cà chua sẽ giúp bạn nhanh chóng có thành quả.

Chỉ cần chú ý đến ánh sáng, nước, dinh dưỡng và thời điểm gieo trồng, bạn hoàn toàn có thể có một khu vườn xanh tốt và nguồn rau sạch ngay tại nhà.