Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã bảo vệ chiến lược tái định hình quan hệ với châu Phi trong bối cảnh ảnh hưởng của Paris ở lục địa này đang đối mặt nhiều thách thức.Trong cuộc phỏng vấn với báo The Africa Report được công bố ngày 11/5, Tổng thống Macron cho rằng một số thế lực đang tìm cách mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi thông qua khai thác tài nguyên, cạnh tranh địa chính trị và chiến dịch gây ảnh hưởng dư luận.

Theo ông, Pháp không theo đuổi cách tiếp cận đó mà muốn xây dựng “quan hệ đối tác cân bằng hơn” với các quốc gia Phi châu.Nhà lãnh đạo Pháp nhấn mạnh, Paris đang cố gắng thoát khỏi mô hình quan hệ hậu thuộc địa từng gắn với khái niệm “Françafrique” - cụm từ xuất hiện vào những năm 1950 để mô tả ảnh hưởng lâu dài của Pháp đối với các thuộc địa cũ ở châu Phi.

Ông nhắc lại thông điệp được đưa ra tại Đại học Ouagadougou ở Burkina Faso năm 2017 rằng: “Pháp không còn chính sách châu Phi theo kiểu cũ”, đồng thời khẳng định, các cường quốc thực dân cũ của châu Âu như Anh, Pháp không phải là “những kẻ săn mồi của thế kỷ này”.

Theo ông Macron, phần lớn người trẻ châu Phi hiện nay sinh ra sau thời kỳ thuộc địa và mong muốn xây dựng quan hệ với Pháp trên cơ sở mới, thay vì tiếp tục bị ràng buộc bởi các tranh cãi lịch sử. Ông cho rằng, Paris cần thích nghi với sự thay đổi này bằng cách thúc đẩy hợp tác về giáo dục, đổi mới sáng tạo, văn hóa và đầu tư.

Ông Macron cũng bảo vệ quyết định từng bước giảm hiện diện quân sự của Pháp tại châu Phi. Trong những năm gần đây, Pháp đã rút quân khỏi Mali, Burkina Faso và Niger sau khi quan hệ với chính quyền quân sự tại các nước này xấu đi. Theo ông, mô hình can thiệp quân sự trước đây không còn phù hợp và cần được thay thế bằng các cơ chế hợp tác linh hoạt hơn.

Một nội dung đáng chú ý khác trong cuộc phỏng vấn là vấn đề hoàn trả di sản văn hóa châu Phi. Ông Macron nhấn mạnh việc trao trả các cổ vật bị đưa sang Pháp trong thời kỳ thuộc địa là bước đi cần thiết nhằm xây dựng lòng tin và tạo ra “một chương mới” trong quan hệ với châu Phi.

Tổng thống Pháp đồng thời cho rằng cuộc cạnh tranh ảnh hưởng tại châu Phi hiện nay ngày càng gay gắt, đặc biệt trong lĩnh vực kinh tế, thông tin và an ninh. Ông cảnh báo nhiều thế lực bên ngoài đang sử dụng mạng xã hội và chiến dịch thông tin để làm suy giảm vai trò của Pháp tại lục địa này.

Dù vậy, ông Macron khẳng định Pháp vẫn coi châu Phi là đối tác chiến lược lâu dài. Theo ông, ưu tiên hiện nay của Paris không phải duy trì ảnh hưởng theo mô hình cũ, mà là xây dựng quan hệ hợp tác “thực chất, minh bạch và cùng có lợi” với các quốc gia châu Phi.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang có mặt tại Nairobi, Kenya, để tham dự một Hội nghị thượng đỉnh kinh tế từ ngày 11-12/5 với sự tham dự của nhiều nhà lãnh đạo châu Phi và giới doanh nghiệp. Hội nghị tập trung thảo luận các vấn đề phát triển kinh tế, đầu tư xuyên biên giới cùng một số nội dung hợp tác khác.

Trước khi tới Kenya, ông Macron đã thăm Ai Cập và dự kiến sẽ tiếp tục tới Ethiopia trong chuyến công du châu Phi lần này.

Chuyến công du của Tổng thống Macron diễn ra trong bối cảnh tâm lý chống Pháp gia tăng trong những năm gần đây tại một số quốc gia châu Phi từng là thuộc địa cũ của Paris trong khi tầm ảnh hưởng của Nga và Trung Quốc ngày càng được mở rộng tại châu lục này.

Tổng thống Nga Vladimir Putin vừa đưa ra những tuyên bố đáng chú ý về tương lai quan hệ Nga-Armenia, đồng thời cảnh báo Yerevan về những hậu quả nếu lựa chọn đi theo con đường của Ukraine để gia nhập Liên minh Châu Âu (EU). Đây là dấu hiệu cho thấy Nam Caucasus đang trở thành điểm nóng địa chính trị mới, với Armenia đứng trước lựa chọn chiến lược giữa Nga và EU.Phát biểu tại buổi họp báo tại Moscow ngày 10/5, Tổng thống Nga Vladimir Putin khẳng định Armenia không thể vừa thuộc Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU) do Nga dẫn dắt, vừa gia nhập EU. Ông nhấn mạnh sự khác biệt về tiêu chuẩn kỹ thuật và hải quan sẽ khiến việc duy trì cả hai là “bất khả thi”.

Ông Putin nói :“Nếu Armenia quyết định gia nhập EU, chúng tôi đề xuất một cuộc ly hôn văn minh và đôi bên cùng có lợi”

Nhà lãnh đạo Nga đã trực tiếp so sánh nỗ lực hội nhập châu Âu của Armenia với tình hình Ukraine trước đây. Ông Putin nhấn mạnh rằng xung đột tại Ukraine hiện nay bắt nguồn từ chính nỗ lực thắt chặt quan hệ với EU của Kyiv, dẫn đến các biến cố chính trị và quân sự kéo dài.

Ông Putin phát biểu: “Chúng ta hiện đang chứng kiến mọi thứ diễn ra theo hướng Ukraine. Nhưng tất cả bắt đầu từ đâu? Từ việc Ukraine nỗ lực gia nhập EU”. Lãnh đạo Nga cho rằng những bước đi tương tự của Yerevan có thể dẫn đến những hệ lụy phức tạp cho khu vực Nam Caucasus.

Để giải quyết tình trạng căng thẳng hiện nay, ông Putin đề xuất chính quyền Yerevan nên tổ chức một cuộc trưng cầu dân ý càng sớm càng tốt. Theo quan điểm của Điện Kremlin, việc người dân Armenia trực tiếp quyết định giữa việc hội nhập EU hay duy trì vị thế trong các khối do Nga dẫn đầu sẽ giúp Moscow đưa ra các “kết luận thích hợp”.

Tổng thống Nga cũng đề nghị đưa vấn đề của Armenia ra thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh sắp tới của Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU). Đây là động thái cho thấy Moscow sẵn sàng sử dụng các đòn bẩy kinh tế để buộc Armenia phải cân nhắc lại lộ trình của mình.

Trước đó, vào năm 2025, Quốc hội Armenia đã thông qua luật khởi động quá trình gia nhập EU, một bước đi gây rạn nứt sâu sắc với Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) và EAEU. Phía Nga từng cảnh báo sẽ xem xét lại toàn bộ quan hệ kinh tế nếu Yerevan tiếp tục theo đuổi con đường hội nhập phương Tây.Ngày 4/5, Armenia đã đón tiếp hàng chục nhà lãnh đạo, trong đó có Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, tham dự hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Châu Âu (EPC). Một hội nghị thượng đỉnh riêng biệt giữa EU và Armenia sau đó đã được tổ chức tại thủ đô Yerevan vào 5/5

Sau cả hai hội nghị thượng đỉnh, Nga đã triệu tập đại sứ Armenia để khiển trách về việc tiếp đón ông Zelensky.

Hiện tại, chính quyền Armenia vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức về đề xuất trưng cầu dân ý của ông Putin. Tuy nhiên, những tuyên bố này một lần nữa khẳng định sự mong manh trong quan hệ giữa Moscow và Yerevan, đồng thời đặt khu vực Nam Caucasus trước những biến động địa chính trị khó lường trong năm 2026.

Theo New York Times, Ukraine đã biến máy bay An-28 thành phương tiện phòng không giá rẻ, tích hợp UAV đánh chặn P1-SUN để tiêu diệt hiệu quả hàng loạt UAV Nga.

Lực lượng bảo vệ không phận Ukraine đã ghi nhận thành tích ấn tượng khi sử dụng máy bay vận tải dân dụng An-28 cải tiến để tiêu diệt 213 máy bay không người lái (UAV) của Nga. Đây được xem là một giải pháp phòng không sáng tạo, giúp tối ưu hóa chi phí so với việc sử dụng các dòng tiêm kích chuyên dụng hay tên lửa phòng không đắt tiền.

Bằng chứng từ các ký hiệu trên thân máy bay
Dẫn nguồn tin từ tờ New York Times (NYT), các ký hiệu trên thân chiếc An-28 đã minh chứng cho hiệu quả tác chiến của dòng máy bay này. Bên cạnh hàng chục biểu tượng của UAV tự sát Shahed và Geran, giới quan sát còn nhận thấy các dấu hiệu nhận dạng của nhiều loại UAV trinh sát khác.

Dựa trên hình dạng cánh đuôi, các chuyên gia quân sự nhận định đây có thể là UAV trinh sát Corsair hoặc Forpost của Nga. Đáng chú ý, ít nhất một chiếc Corsair đã được xác nhận bị bắn rơi vào năm 2022. Việc sử dụng An-28 để đối đầu với các mục tiêu bay chậm và tầm thấp đang chứng minh được tính hiệu quả thực tế trên chiến trường.
Công nghệ đánh chặn và vũ khí tích hợp
Điểm mấu chốt trong khả năng tác chiến của chiếc An-28 cải tiến nằm ở hệ thống UAV đánh chặn P1-SUN do công ty SkyFall phát triển. Hệ thống này được tích hợp trực tiếp vào máy bay từ tháng 4, mang lại khả năng tiêu diệt mục tiêu chính xác hơn.

Cấu hình kỹ thuật của máy bay bao gồm:

Hệ thống treo: 3 cụm treo dưới mỗi cánh, cho phép mang tối đa 6 đạn đánh chặn cùng lúc.
Hệ thống tìm kiếm: Trang bị trạm quang học hiện đại để chủ động tìm kiếm và khóa mục tiêu trên không.
Vũ khí bổ trợ: Súng máy M134 Minigun 6 nòng, được sử dụng bởi nhóm tác chiến trên khoang để tấn công mục tiêu trực diện.

Chiến thuật tác chiến và đội ngũ phi công
Chiến thuật "săn lùng" UAV bằng An-28 bắt đầu được triển khai rộng rãi từ tháng 2. Quy trình tác chiến bắt đầu từ việc các nhân viên kiểm soát không lưu dẫn giải máy bay vào khu vực hoạt động của UAV đối phương. Sau đó, phi công và người điều khiển sẽ sử dụng trạm quang học hoặc quan sát bằng mắt thường để xác định mục tiêu trước khi khai hỏa.

Đáng chú ý, phi hành đoàn của những chiếc An-28 này bao gồm nhiều phi công dân sự tình nguyện. Họ phối hợp cùng Lực lượng Vũ trang Ukraine để bảo vệ không phận, tạo ra một lưới lửa phòng không linh hoạt và có chi phí vận hành thấp, giải quyết bài toán thiếu hụt tên lửa phòng không tầm xa hiện nay.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã kêu gọi người dân làm việc tại nhà, hạn chế đi lại và tiết kiệm nhiên liệu nhằm giúp chính phủ giảm áp lực lên nguồn dự trữ ngoại tệ."Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta phải đặc biệt chú trọng tới việc tiết kiệm ngoại tệ", ông Modi nói. Thủ tướng Ấn Độ cũng kêu gọi người dân ngừng mua vàng để giảm chi tiêu ngoại hối. Ngoài ra, ông Modi còn thúc giục nông dân cắt giảm tới 50% lượng phân bón sử dụng.

Hãng CNBC cho biết Ấn Độ đã chi 174,9 tỷ USD để nhập khẩu dầu thô và các sản phẩm tinh chế trong năm tài chính kết thúc vào ngày 31/3, khi hóa đơn nhập khẩu năng lượng tăng vọt do giá dầu leo thang bởi chiến sự tại Trung Đông. Bên cạnh đó, nước này cũng chi thêm 72 tỷ USD để nhập khẩu vàng trong cùng giai đoạn.

Kể từ đó, giá dầu tiếp tục tăng mạnh, với dầu Brent một lần nữa vượt mốc 105 USD/thùng trong phiên giao dịch đầu ngày hôm nay, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump bác bỏ phản hồi của Iran đối với kế hoạch hòa bình mà ông đề xuất tuần trước. Ông Trump gọi phiên bản thỏa thuận hòa bình do Iran đưa ra là "hoàn toàn không thể chấp nhận được", làm suy giảm hy vọng về khả năng sớm chấm dứt chiến sự. Trong khi đó, dầu WTI được giao dịch quanh mức 100 USD/thùng tại thời điểm bài viết được thực hiện.

Hơn 40 tàu đang trên đường tới Ấn Độ, gần một nửa trong số đó chở các sản phẩm năng lượng, hiện vẫn mắc kẹt tại vịnh Ba Tư và chưa thể đi qua eo biển Hormuz, theo các quan chức Ấn Độ tuần trước. Các tàu này chở dầu thô, khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), cùng phân bón và nhiều loại hàng hóa khác. Chính phủ Ấn Độ cho biết hiện vẫn còn 13 tàu treo cờ Ấn Độ bị mắc kẹt ở phía tây eo biển Hormuz.

Ấn Độ phụ thuộc vào Trung Đông đối với khoảng 50% lượng dầu thô nhập khẩu và 60% lượng LNG nhập khẩu. Tuy nhiên, mức độ phụ thuộc lớn nhất nằm ở LPG - loại nhiên liệu được người dân Ấn Độ sử dụng phổ biến cho nấu ăn.

Trong lĩnh vực LPG, Ấn Độ gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ Trung Đông.

Những tiêm kích F-4 và F-5 đã hơn 50 năm tuổi của Iran bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý, sau hàng loạt cuộc tấn công xuyên phá mạng lưới phòng không nhiều lớp của Mỹ và đồng minh tại Trung Đông.Cuối tháng 4, một tiêm kích F-5E thế hệ ba của Không quân Iran được cho là đã thực hiện thành công vụ ném bom vào căn cứ Buehring ở Kuwait. Điều gây sốc là chiếc máy bay cũ này đã xuyên thủng hệ thống phòng không Mỹ - Kuwait mà không bị ngăn chặn.

Đầu tháng 5, thêm một vụ việc khác tiếp tục gây chú ý khi tiêm kích F-4E của Iran tiến hành một nhiệm vụ tấn công trên không phận Saudi Arabia. Chiến dịch này bị lộ ra sau khi xảy ra cuộc chạm trán với ít nhất một tiêm kích F-16CJ của Không quân Mỹ. Tuy nhiên, các máy bay Mỹ được cho là không thể bắn hạ chiếc F-4 của Iran, cho phép nó quay trở về an toàn. Điều này làm dấy lên khả năng Tehran đã tiến hành nhiều phi vụ xuyên phá sâu hơn so với những gì được công khai.

Iran hiện sở hữu một trong những hạm đội tiêm kích lạc hậu nhất thế giới. F-4 và F-5, vốn là xương sống của không quân nước này, đều được mua từ thập niên 1970 và đã tụt hậu nhiều thế hệ so với các máy bay hiện đại. Vì vậy, việc các chiến đấu cơ cũ kỹ này vẫn có thể né tránh mạng lưới phòng không dày đặc của Mỹ và đồng minh đang đặt ra câu hỏi nghiêm trọng về năng lực phòng thủ của phương Tây tại Trung Đông.

Một trong những nguyên nhân quan trọng được cho là nằm ở việc Iran đã phá hủy nhiều radar cảnh báo sớm của Mỹ và đồng minh trước đó. Trong số này có hệ thống radar AN/FPS-132 Block 5 cực kỳ đắt đỏ cùng ba radar AN/TPY-2 băng tần X, mỗi hệ thống trị giá từ 700 triệu đến hơn 1 tỷ USD. Việc mạng lưới radar bị suy yếu không chỉ giúp tên lửa đạn đạo Iran tăng tỷ lệ xuyên thủng mà còn khiến khả năng giám sát không phận của Mỹ giảm mạnh.

Mỹ và Saudi Arabia đã cố gắng bù đắp bằng cách tăng cường hoạt động của máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry, nhưng hiệu quả được cho là khá hạn chế.

Ngoài ra, Không quân Iran có thể đã áp dụng chiến thuật bay bám địa hình ở độ cao cực thấp để tránh radar phát hiện từ xa. Dù F-4 và F-5 không có hệ thống lập bản đồ địa hình hiện đại, phi công giàu kinh nghiệm vẫn có thể thực hiện kiểu bay này bằng kỹ năng thủ công. Không gian rộng lớn của Saudi Arabia và vùng Vịnh cũng tạo điều kiện cho máy bay Iran luồn lách qua các khoảng trống phòng không trước khi đối phương kịp phản ứng.


Một giả thuyết khác đang được nhắc đến là Iran có thể đã trang bị các hệ thống tác chiến điện tử hiện đại cho những chiến đấu cơ cũ của mình. Trước đây, Không quân Ấn Độ từng dùng thiết bị gây nhiễu để giúp MiG-21 tránh bị F-15 Mỹ phát hiện trong tập trận, còn Su-34 Nga tại Syria cũng từng bị cho là "biến mất" khỏi radar phương Tây nhờ công nghệ tương tự.

Dù năng lực tự phát triển hệ thống tác chiến điện tử của Iran còn gây tranh cãi, nhiều ý kiến cho rằng Tehran có thể đã nhận công nghệ từ các đối tác thân cận.

Một yếu tố khác có thể giúp Iran hưởng lợi là việc tiêm kích F-15 Mỹ từng bị bắn nhầm gần không phận Kuwait hồi đầu xung đột. Sự cố này có thể khiến phi công Mỹ trở nên thận trọng hơn khi khai hỏa ngoài tầm nhìn, từ đó tạo thêm cơ hội cho máy bay Iran tiếp cận mục tiêu.

Các chiến dịch của Iran hiện được xem là một trong những lần hiếm hoi tiêm kích thế hệ ba tham chiến trong môi trường chiến đấu cường độ cao thời hiện đại. Trong bối cảnh nhiều nước đã hướng tới tiêm kích thế hệ năm và thậm chí chuẩn bị đưa máy bay thế hệ sáu vào hoạt động trong thập niên tới, việc F-4 và F-5 vẫn có thể gây khó khăn cho Mỹ là điều gây bất ngờ lớn.

Điều này cũng khiến giới quan sát đặt thêm câu hỏi: nếu các tiêm kích cũ kỹ của Iran đã có thể khai thác lỗ hổng phòng không như vậy, thì điều gì sẽ xảy ra nếu Tehran sớm đưa vào biên chế các chiến đấu cơ hiện đại hơn như Su-35 hoặc thậm chí là Su-57 mua từ Nga?

Liên minh châu Âu (EU) đang xem xét các biện pháp trừng phạt nhằm vào Slovakia, sau khi Thủ tướng Robert Fico đến Moscow dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng 9/5, và tiếp tục phủ quyết gói trừng phạt thứ 20 chống Nga.Ngày 10/5, truyền thông châu Âu đưa thông tin, Brussels đã cảnh báo về những thiếu sót trong cơ quan thanh toán nông nghiệp của Slovakia, làm dấy lên nguy cơ có thể tạm đình chỉ nguồn tài trợ của EU dành cho nông dân Slovakia. Đây được coi là một bước leo thang đáng kể, chuyển từ chỉ trích ngoại giao sang các biện pháp trừng phạt tài chính trực tiếp

Bất chấp những nỗ lực cô lập Nga từ phía phương Tây, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã tạo nên một tiền lệ chưa từng có khi xuất hiện trên Quảng trường Đỏ vào ngày 9/5.

Sự xuất hiện của ông Fico đã gây ra một “cú sốc” lớn tại Brussels. Các nhà phân tích nhận định, đây là minh chứng rõ nhất cho thấy, mặt trận thống nhất của NATO đang xuất hiện những vết nứt nghiêm trọng.

Về phản ứng của các quốc gia thành viên, sau khi cấm máy bay của ông Fico đi qua không phận, các quốc gia này đang dẫn đầu nhóm vận động cho một thái độ “không khoan nhượng”.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã trực tiếp chỉ trích chuyến đi của ông Fico, cho rằng hành động này làm suy yếu nỗ lực đoàn kết của châu Âu trong việc hỗ trợ Ukraine và duy trì các lệnh trừng phạt đối với Nga.Thay vì nhượng bộ, ông Robert Fico đã có những động thái đối đầu trực diện. Slovakia xác nhận đã khởi kiện kế hoạch năng lượng RePowerEU của Liên minh Châu Âu. Ông Fico cho rằng, việc EU buộc các nước thành viên từ bỏ nhiên liệu hóa thạch của Nga là một quyết định chưa thông qua sự nhất quán và gây thiệt hại kinh tế cho Slovakia.

Trong chuyến thăm Moscow, ông Fico tuyên bố mình là “con cừu đen” của EU và khẳng định sẽ chống lại việc dựng lên một “bức màn sắt mới” giữa châu Âu và Nga.

Hiện tại, Slovakia vẫn đang chặn một số lệnh trừng phạt mới của EU nhắm vào Nga, đặc biệt là các lệnh liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba. Tổng thống Putin trong cuộc gặp với thủ tướng Slovakia Fico đã khẳng định sẽ làm mọi cách để đáp ứng nhu cầu năng lượng của Slovakia

Thủ tướng Anh Keir Starmer dự kiến có bài phát biểu quan trọng vào cuối ngày 11/5 (theo giờ địa phương), trong đó cam kết thúc đẩy các cải cách sâu rộng nhằm giải quyết những thách thức lớn của nước Anh. Động thái diễn ra trong bối cảnh sức ép yêu cầu ông từ chức ngày càng gia tăng sau thất bại nặng nề của Công đảng trong các cuộc bầu cử địa phương vừa qua.Trong nội dung được Văn phòng Thủ tướng Anh công bố trước, ông Starmer sẽ nhấn mạnh rằng “những thay đổi từng phần sẽ không còn đủ” trước các thách thức hiện nay liên quan tăng trưởng kinh tế, quốc phòng, năng lượng và quan hệ với châu Âu.

Nhà lãnh đạo Anh dự kiến khẳng định chính phủ của ông sẽ theo đuổi các cải cách toàn diện với tinh thần “hy vọng, khẩn trương và xác định rõ đứng về phía người dân lao động”.

Ông Starmer cũng sẽ thừa nhận rằng, giai đoạn đầu nhiệm kỳ của mình đã quá tập trung vào việc mô tả tình trạng khó khăn mà chính phủ kế nhiệm phải tiếp quản, trong khi chưa nhấn mạnh đầy đủ các giải pháp cải thiện đời sống người dân.

Một trọng tâm đáng chú ý trong chiến lược mới của chính phủ Anh là thúc đẩy quan hệ gần gũi hơn với châu Âu sau Brexit. Theo Reuters, Thủ tướng Anh sẽ khẳng định chính phủ Công đảng “sẽ được định hình bởi việc tái thiết quan hệ với châu Âu và đưa nước Anh trở lại vị trí trung tâm của châu Âu”, qua đó tăng cường hợp tác về kinh tế, thương mại và quốc phòng.

Ông Starmer cho rằng, việc hợp tác chặt chẽ hơn với các quốc gia châu Âu là lựa chọn đúng đắn đối với nước Anh trong bối cảnh hiện nay.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy, khoảng 60% người dân Anh hiện cho rằng quyết định rời Liên minh châu Âu (EU) là sai lầm. Tuy nhiên, ông Starmer tiếp tục bác bỏ khả năng đưa Anh quay trở lại EU, liên minh thuế quan hoặc thị trường chung châu Âu.

Bài phát biểu được xem là nỗ lực phản công chính trị quan trọng của Thủ tướng Anh Keir Starmer nhằm lấy lại niềm tin trong nội bộ Công đảng cũng như từ cử tri, trong bối cảnh vị thế chính trị của ông bị lung lay mạnh sau kết quả bầu cử địa phương tại Anh cùng các cuộc bỏ phiếu tại Scotland và Wales tuần trước.

Theo giới phân tích, chính phủ Anh hiện đối mặt nhiều sức ép liên quan tăng trưởng kinh tế chậm, chi phí sinh hoạt tăng cao, áp lực tài chính công kéo dài và tình trạng chia rẽ chính trị hậu Brexit.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ “sẽ có được” kho uranium làm giàu của Iran “vào một thời điểm nào đó”, lặp lại một trong những yêu cầu then chốt của Washington trong các cuộc đàm phán hòa bình.Trong một cuộc phỏng vấn phát sóng hôm 10/5, nhà báo Sharyl Attkisson đã hỏi Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng cuộc chiến với nước Cộng hòa Hồi giáo Iran hiện đang ở giai đoạn nào, trong bối cảnh Mỹ vẫn chưa kiểm soát được lượng vật liệu phân hạch của Iran.

Theo kênh RT của Liên bang Nga, nhà lãnh đạo Mỹ đã trả lời rằng: “À, chúng tôi sẽ có được nó vào lúc nào đó, bất cứ thứ gì chúng tôi muốn”.Tổng thống Trump nhấn mạnh: “Chúng tôi đang giám sát nó. Tôi đã tạo ra một lực lượng gọi là Lực lượng Không gian… Nếu bất kỳ ai tiến gần nơi đó, chúng tôi sẽ biết. Và chúng tôi sẽ tiêu diệt họ”.

Trước đó vào hôm 5/5, hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ cho biết cùng ngày, Tổng thống Trump nói rằng lực lượng Mỹ phải tiến hành một nhiệm vụ vào Iran nhằm kiểm soát các tài sản hạt nhân sau các đợt không kích đã chôn vùi các cơ sở làm giàu uranium của Tehran.

Trong một phát biểu với các phóng viên, Tổng thống Trump tuyên bố: “Giờ chúng ta sẽ phải chịu tổn thất, bởi vì chúng ta phải thực hiện một hành trình vào Iran để lấy vũ khí hạt nhân”.

Theo Anadolu, nhà lãnh đạo Mỹ dường như đang đề cập tới khoảng 1.000 pound (453,6 kg) uranium đã được làm giàu của Iran, được cho là đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các cơ sở hạt nhân bị nhắm mục tiêu trong chiến dịch tấn công Mỹ - Israel vào tháng 6 năm ngoái.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng xác nhận số vật liệu này đang “nằm dưới đống đổ nát” và hiện chưa có kế hoạch thu hồi ngay lập tức.

Tổng thống Mỹ khẳng định Washington về cơ bản đã phá hủy năng lực hạt nhân của Tehran.

“Chúng tôi đã phá hủy tiềm lực hạt nhân của họ. Nó đã bị xóa sổ”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng số vật liệu này về cơ bản nằm ngoài tầm tiếp cận của chính quyền Iran và Tehran sẽ mất nhiều tuần để tiếp cận số vật liệu này, nhưng Washington “sẽ không để họ đào xuống” vì quân đội Mỹ đang duy trì giám sát liên tục.Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay, phát biểu của Tổng thống Trump cho thấy sự hiện diện quân sự chủ động và liên tục của Mỹ trong và xung quanh Iran sau các cuộc không kích tháng 6, với việc tổng thống cho biết hoạt động giám sát bằng máy bay hoặc vệ tinh đối với các địa điểm bị phá hủy vẫn đang được duy trì.

Việc ông Trump khẳng định lực lượng Mỹ có thể trực tiếp ngăn Iran đào bới số vật liệu bị chôn vùi cho thấy một mức độ kiểm soát tác chiến mà trước đó, chính quyền chưa từng công khai thừa nhận.Theo hãng thông tấn Al Jazeera, vấn đề uranium làm giàu đang trở thành một trong những điểm bất đồng lớn nhất giữa Mỹ và Iran trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.

Washington đã yêu cầu Tehran từ bỏ quyền kiểm soát hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, do lo ngại số vật liệu này có thể được sử dụng để phát triển vũ khí hạt nhân. Mỹ đồng thời thúc ép Iran chấm dứt hoàn toàn chương trình hạt nhân của nước này.

Tuy nhiên, Tehran đã bác bỏ các cáo buộc trên, khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình. Giới lãnh đạo Iran cũng nhiều lần tuyên bố sẽ không từ bỏ hoạt động làm giàu uranium.

Kỹ sư từ Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc tiết lộ việc trực tiếp hỗ trợ tại chỗ cho phi đội J-10CE của Pakistan trong cuộc xung đột quân sự hồi tháng 5/2025.

Các kỹ sư hàng không Trung Quốc vừa chính thức xác nhận việc cung cấp hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp cho Không quân Pakistan trong cuộc xung đột biên giới với Ấn Độ vào tháng 5/2025. Sự hỗ trợ này được cho là yếu tố then chốt giúp các máy bay chiến đấu J-10CE do Trung Quốc sản xuất phát huy hiệu quả tác chiến, dẫn đến việc bắn hạ ít nhất một tiêm kích Rafale của phía Ấn Độ.

Hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp tại hiện trường trong điều kiện khắc nghiệt
Đài truyền hình quốc gia Trung Quốc CCTV đã phát sóng cuộc phỏng vấn với ông Zhang Heng, kỹ sư tại Viện Thiết kế và Nghiên cứu Máy bay Thành Đô thuộc Tập đoàn Công nghiệp Hàng không Trung Quốc (AVIC). Ông Zhang tiết lộ nhóm chuyên gia đã có mặt tại căn cứ không quân của Pakistan đúng thời điểm xung đột leo thang để đảm bảo tính sẵn sàng chiến đấu của các khí tài.

Theo lời kể của ông Zhang Heng, các kỹ sư phải làm việc trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt với nhiệt độ tiệm cận 50 độ C vào giữa trưa. “Tại căn cứ, tiếng động cơ máy bay cất cánh và còi báo động không kích liên tục vang vọng. Ưu tiên cao nhất của chúng tôi là thực hiện tốt công tác hỗ trợ tại chỗ để trang thiết bị thể hiện được hiệu quả chiến đấu thực sự trong tình huống thực chiến”, ông Zhang nhấn mạnh.

Hiệu quả tác chiến của J-10CE và hệ thống tên lửa PL-15
Không quân Pakistan hiện vận hành phi đội tiêm kích đa năng J-10CE (biến thể xuất khẩu của J-10C) được trang bị các loại vũ khí tiên tiến nhất của Trung Quốc như tên lửa không đối không tầm xa PL-15 và tên lửa tầm ngắn PL-10. Giới phân tích quân sự ghi nhận trong cuộc đối đầu hồi tháng 5, hệ thống vũ khí này đã chứng minh được ưu thế trước các dòng máy bay hiện đại của Ấn Độ, cụ thể là tiêm kích Dassault Rafale do Pháp sản xuất.

Bên cạnh J-10CE, Pakistan cũng nhanh chóng nâng cấp phi đội JF-17 Thunder Block 3 bằng cách trang bị tên lửa PL-15 ngay khi căng thẳng tại khu vực Kashmir gia tăng. Các nguồn tin từ STRATCOM Pakistan khẳng định số tên lửa này được chuyển giao trực tiếp từ kho của Không quân Trung Quốc, không phải biến thể xuất khẩu bị giới hạn tính năng, giúp tăng cường đáng kể khả năng đánh chặn tầm xa.

Bối cảnh leo thang xung đột tại Kashmir
Căng thẳng quân sự giữa hai quốc gia Nam Á bùng phát sau vụ tấn công khủng bố vào ngày 22/4/2025 tại thung lũng Baisaran ở Kashmir, khiến 26 du khách thiệt mạng. Ấn Độ cáo buộc các nhóm khủng bố có mối liên hệ xuyên biên giới với Pakistan và thực hiện loạt biện pháp trả đũa quyết liệt, bao gồm đóng cửa biên giới và đình chỉ Hiệp ước Nước sông Indus.
Xung đột nhanh chóng chuyển từ đấu pháo trên Đường kiểm soát (LoC) sang các trận không chiến quy mô lớn diễn ra từ cuối tháng 4 đến ngày 10/5/2025. Phía Pakistan tuyên bố đã bắn hạ tổng cộng 5 máy bay quân sự của Ấn Độ. Các hình ảnh về xác máy bay Rafale số hiệu BS-001 được công bố vào ngày 8/5 đã phần nào củng cố cho những tuyên bố về chiến tích của phi đội J-10CE trong đợt giao tranh này.

Những nước đưa ra lời kêu gọi đánh thuế sau khi tập đoàn dầu khí Shell công bố lợi nhuận ròng gần 5,7 tỷ USD; BP của Anh đạt 3,84 tỷ USD; TotalEnergies có lợi nhuận tăng vọt 51% lên 5,8 tỷ USD.Trong bối cảnh các công ty dầu khí châu Âu ghi nhận lợi nhuận khổng lồ trong quý 1/2026 nhờ giá cả tăng vọt do xung đột ở Trung Đông, giới chức nhiều nước kêu gọi đánh thuế vào khoản lợi nhuận vượt trội của họ.

Bộ trưởng Năng lượng Anh, ông Ed Miliband đặc biệt lên án điều mà ông gọi là "lợi nhuận quá mức." Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi một phản ứng của châu Âu trước lợi nhuận khổng lồ của các công ty năng lượng hoặc "hành vi đầu cơ."

Những lời kêu gọi trên được đưa ra khi cuối tuần qua, tập đoàn dầu khí Shell công bố lợi nhuận ròng gần 5,7 tỷ USD, tăng 19% so với quý 1/2025. Tập đoàn này giải thích họ đã được hưởng lợi từ giá cả cao hơn và "biên lợi nhuận lọc dầu tăng," cũng như "đóng góp cao hơn từ các hoạt động thương mại."Kết quả tương tự cũng được ghi nhận tại BP của Anh với lợi nhuận tăng mạnh, đạt 3,84 tỷ USD, trong khi TotalEnergies chứng kiến lợi nhuận tăng vọt 51% lên 5,8 tỷ USD.

Về phần mình, tập đoàn dầu khí khổng lồ Aramco của Saudi Arabia cũng thông báo lợi nhuận ròng tăng 25,5% trong quý 1/2026 so với cùng kỳ năm 2025.

Giới chuyên gia phân tích dự báo các công ty sẽ tiếp tục đạt lợi nhuận cao trong quý 2. Ông Stephen Innes, nhà phân tích của SPI Asset Management, cho biết: "Ngay cả khi căng thẳng giảm bớt, thị trường cũng không đột ngột trở lại bình thường chỉ sau một đêm."

Trong khi đó, ông Adi Imsirovic, giảng viên cao cấp về hệ thống năng lượng tại Đại học Oxford, cho rằng “không chắc cuộc xung đột này sẽ được giải quyết dễ dàng như vậy." Điều này sẽ khiến giá cả duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn.

Xung đột Mỹ-Israel với Iran đã khiến Tehran phong tỏa eo biển Hormuz, điểm nghẽn năng lượng quan trọng, gây ra sự sụt giảm mạnh nguồn cung dầu trên thị trường và giá dầu tăng vọt. Giá dầu Brent trong tháng 3 trung bình ở mức khoảng 100 USD/thùng, mức đỉnh điểm là 120 USD/thùng, trong khi mức giá chỉ là 70 USD trước khi xung đột bắt đầu vào cuối tháng 2.

Đáng chú ý là trong những năm gần đây, BP và Shell đã giảm bớt một số mục tiêu về khí hậu để ưu tiên tiếp tục sản xuất dầu khí. Gần đây hơn, TotalEnergies tuyên bố không thể tiếp tục cam kết mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, nhấn mạnh rằng thế giới vẫn chưa sẵn sàng để từ bỏ dầu mỏ.

Tuy nhiên, cuộc xung đột đã đưa vai trò của năng lượng tái tạo trong an ninh năng lượng trở lại tâm điểm chú ý. Ông Imsirovic nhấn mạnh: "Điều này không hề bị bỏ qua ở tất cả các thủ đô trên toàn cầu”./.