Tuần trước, Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ báo cáo về việc một đám cháy xuất phát từ khu giặt ủi chính của tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Cơ quan này cho biết đám cháy không liên quan đến hoạt động chiến đấu. Sự cố khiến hai thủy thủ bị thương nhẹ.

Thông báo cho biết các hoạt động tác chiến trên con tàu 100.000 tấn, được triển khai ở Biển Đỏ trong cuộc chiến với Iran, không bị ảnh hưởng bởi vụ hỏa hoạn.

Tuy nhiên, tờ NYT hôm thứ Hai (16/3) đưa tin, sự cố trên tàu sân bay Mỹ đã khiến điều kiện sinh hoạt của khoảng 4.500 thủy thủ và nhân viên trên tàu bị xáo trộn đáng kể. Báo cáo cho biết, đám cháy kéo dài 30 giờ đã khiến hơn 600 thủy thủ trên tàu mất chỗ ngủ, phải nằm vạ vật trên sàn nhà, mặt bàn, trong khi hệ thống giặt ủi không thể hoạt động trong nhiều ngày.

Đây là sự cố mới nhất trong chuỗi vấn đề kỹ thuật từng được ghi nhận trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford. Trước đó, con tàu từng gặp trục trặc với hệ thống 650 nhà vệ sinh, vốn bị đánh giá là lỗi thiết kế.

USS Gerald R. Ford (CVN-78) được xem là siêu tàu sân bay tiên tiến và lớn nhất của Hải quân Mỹ, đã đi qua kênh đào Suez vào ngày 6/3 và tiến vào Biển Đỏ như một phần của hoạt động tăng cường quân sự rộng lớn hơn của Mỹ trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau vụ tấn công của Mỹ và Israel nhằm vào Iran ngày 28/2.

Tàu sân bay này thường hoạt động cùng với một hạm đội tàu hộ tống, bao gồm các tàu khu trục và tuần dương hạm mang tên lửa dẫn đường, cũng như các tàu hỗ trợ cung cấp hậu cần và bảo trì.

Theo hình ảnh vệ tinh do công ty địa không gian thương mại Trung Quốc MizarVision công bố, con tàu 100.000 tấn này đang hoạt động cách bờ biển Ả Rập Xê Út khoảng 100 km, và những dấu hiệu gần đây cho thấy nó đã di chuyển đến gần cảng Jeddah hơn.

Hôm Chủ nhật (15/3), Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo, tất cả các trung tâm hậu cần và dịch vụ hỗ trợ tàu sân bay USS Gerald R. Ford của Mỹ ở Biển Đỏ có thể trở thành mục tiêu của lực lượng vũ trang Iran.

Một nỗ lực của Mỹ nhằm tiến hành chiến dịch đổ bộ lên đảo Kharg của Iran ở Vịnh Ba Tư có thể dẫn đến những tổn thất nghiêm trọng.

Theo truyền thông phương Tây, Lầu Năm Góc đang nghiêm túc xem xét việc chiếm giữ hòn đảo này, nơi đặt cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng của Iran, đồng thời là tuyến đường vận chuyển một phần đáng kể dầu thô xuất khẩu của nước này.

Kiểm soát được hòn đảo sẽ cho phép Mỹ cắt giảm doanh thu năng lượng của Tehran và gia tăng áp lực lên đối thủ.

Tuy nhiên, các chuyên gia được báo Izvestia phỏng vấn tin rằng Quân đội Iran có khả năng phá vỡ chiến dịch nói trên bằng tên lửa, máy bay không người lái và bãi mìn. Bản báo cáo của Izvestia đã thảo luận về những kịch bản có thể xảy ra.

Lính thủy đánh bộ Mỹ trên tàu đổ bộ USS Tripoli đang tăng tốc hướng về Iran để sẵn sàng chiếm đảo Kharg.

"Theo lệnh của tôi, Bộ Tư lệnh Trung tâm của Mỹ đã phát động một trong những cuộc không kích mạnh nhất lịch sử Trung Đông. Chúng ta đã phá hủy hoàn toàn mọi cơ sở quân sự trên đảo Kharg, Iran", Tổng thống Donald Trump viết trên Truth Social vào ngày 14/3.

Ngày 16/3, Axios đưa tin Washington đang cân nhắc việc tịch thu cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg, điều này sẽ đòi hỏi một chiến dịch trên bộ. Bài báo lưu ý bước đi như vậy có thể được đưa ra "nếu các tàu chở dầu vẫn bị chặn ở Vịnh Ba Tư".

Đảo Kharg hiện là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng dầu mỏ của Iran. Nằm ở Vịnh Ba Tư, 90% lượng dầu thô xuất khẩu trên cả nước đi qua đây.

"Nếu một cuộc tấn công đổ bộ được thực hiện trên đảo Kharg, người Mỹ sẽ phải chịu tổn thất đáng kể", Phó Đô đốc Alexander Brazhnik, cựu Tham mưu trưởng Hạm đội Baltic nói với báo Izvestia.

Ông Brazhnik lưu ý: "Hoa Kỳ có đủ khả năng triển khai lực lượng cần thiết cho một cuộc đổ bộ lên hòn đảo. Nhưng Iran là một cường quốc quân sự đáng gờm với quân đội hùng mạnh.

Tôi không nghi ngờ gì về việc Iran sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để ngăn chặn cuộc đổ bộ. Nếu điều đó xảy ra, chúng ta có thể dự đoán Hoa Kỳ sẽ chịu tổn thất nặng nề".

Theo Phó Đô đốc, Iran có đủ số lượng thủy lôi để ngăn chặn lực lượng đổ bộ bằng tàu cao tốc. Hơn nữa, Cộng hòa Hồi giáo sở hữu số lượng lớn phương tiện không người lái trên không, trên mặt nước và dưới nước.

"Việc sử dụng các loại thủy lôi thế hệ hiện tại sẽ tạo ra một rào cản giúp chống lại cuộc đổ bộ", ông Alexander Brazhnik kết luận.

Việc dùng trực thăng đổ bộ có vẻ khả thi hơn, nhưng ngay cả khi đó, Iran vẫn có khả năng chống trả. Chuyên gia quân sự, Đại tá dự bị Vasily Dandykin, đã nói với báo Izvestia về điều này.

Theo ông Dandykin, Quân đội Iran sở hữu số lượng đáng kể các hệ thống tên lửa vác vai, có thể gây ra mối đe dọa nghiêm trọng đối với trực thăng. Chuyên gia này lưu ý rằng Mỹ đã chịu tổn thất về trang thiết bị trong chiến dịch hiện tại.

Đồng thời, ông Dandykin nhận xét, một chiến dịch sử dụng các tàu đổ bộ cỡ lớn ở Vịnh Ba Tư khó có thể xảy ra.

"Mỹ có những tàu tấn công đổ bộ cỡ lớn với lượng giãn nước khoảng 40.000 tấn và dài hơn 200m, đó là một mục tiêu tuyệt vời. Iran có tên lửa, máy bay không người lái và ngư lôi như Shkval với tốc độ 200km/h. Mỹ sẽ gặp khó khăn ngay khi tiếp cận eo biển Hormuz.

Hơn nữa, Iran còn có thể rải thủy lôi dọc tất cả các tuyến đường tiếp cận hòn đảo và đó sẽ là một vấn đề lớn. Cần nhớ rằng bất chấp tuyên bố của Mỹ, Cộng hòa Iran vẫn còn tàu chiến", ông Dandykin nhấn mạnh.

Theo nhận định của Chuẩn Đô đốc kiêm Tiến sĩ Quân y Mikhail Chekmasov, toàn bộ ý tưởng về một chiến dịch như vậy dường như vô cùng rủi ro.

"Trong các chiến dịch tương tự, lực lượng được huấn luyện đặc biệt sẽ triển khai lên bờ để lựa chọn và đánh dấu các địa điểm đổ bộ. Họ tiến hành trinh sát để phát hiện mối đe dọa từ thủy lôi. Và không chỉ trên đất liền, còn phải khảo sát vùng biển gần bờ để phát hiện các bãi mìn dưới nước.

Tất cả những điều này đều phải được thực hiện. Và tôi nghi ngờ khả năng Quân đội Iran và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo sẽ cho phép người Mỹ tự do hành động", ông Chekmasov bình luận.

Nhưng khó khăn chính mà người Mỹ sẽ phải đối mặt là việc tiếp tế cho lực lượng đổ bộ.

"Cần phải tổ chức hỗ trợ toàn diện cho Thủy quân lục chiến, gồm: Bổ sung đạn dược và lương thực, cung cấp các nhu yếu phẩm khác và sơ tán người bị thương. Trong điều kiện như vậy, việc này sẽ vô cùng khó khăn và tổn thất là không thể tránh khỏi", ông Chekmasov tự tin nói.

Chuyên gia Dandykin bình luận thêm: "Mỹ và Israel hiện đang rơi vào bế tắc. Trái với dự đoán của họ, Iran đang tiến hành chiến tranh và không có ý định đầu hàng. Hóa ra Iran khác Venezuela, họ không thể nhanh chóng thay đổi chính phủ. Cả người Mỹ lẫn Israel dường như đều không biết làm thế nào để xoay chuyển tình thế theo hướng có lợi cho mình và đang xem xét đủ mọi phương án".

Đáng chú ý, vào năm 1988, khi đó vẫn còn là một doanh nhân, ông Trump đã từng nói về việc tấn công hòn đảo Kharg của Iran. Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The Guardian, ông nói: "Chỉ cần một phát súng bắn vào người hoặc tàu của chúng tôi, và tôi sẽ thổi bay đảo Kharg thành từng mảnh. Tôi sẽ chiếm lấy nó...".

Đồng thời chỉ huy Hải quân thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) Alireza Tangsiri cảnh báo cuộc tấn công của Mỹ vào hòn đảo này sẽ ảnh hưởng đến giá dầu, gây suy sụp nền kinh tế thế giới.

Sở dĩ Iran tự tin là bởi Hoa Kỳ có lịch sử về các chiến dịch đổ bộ không thành công trong thời kỳ hậu Thế chiến II. Một ví dụ tiêu biểu là cuộc đổ bộ Vịnh Con Lợn đưa người Cuba lưu vong vào lãnh thổ quốc đảo này.

Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) chỉ huy chiến dịch, nhưng Quân đội Cuba đã đánh bại họ trong vòng 3 ngày. Hơn 1.000 người trong lực lượng đổ bộ bị bắt làm tù binh, và khoảng 100 người thiệt mạng. Thất bại của chiến dịch đã dẫn đến việc Giám đốc CIA Allen Dulles từ chức và gây ra sự phẫn nộ rộng rãi trên toàn thế giới.

Một trong những chiến dịch thảm khốc nhất trong lịch sử Hoa Kỳ là Eagle Claw, được thực hiện vào tháng 4/1980. Tổng thống Jimmy Carter ra lệnh giải cứu con tin bị bắt giữ tại đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Tehran của Iran.

Lực lượng đặc nhiệm Mỹ được giao nhiệm vụ đổ bộ bằng trực thăng xuống ngoại ô Tehran, lên xe tải, tấn công tòa nhà đại sứ quán và giải cứu các nhà ngoại giao.

Tuy nhiên, chiến dịch đã gặp trục trặc ngay từ đầu khi 1 chiếc trực thăng rơi xuống biển ngay sau khi cất cánh, chiếc khác bị lạc trong bão cát và quay trở lại, chiếc nữa bị rơi khi hạ cánh khiến 8 người thiệt mạng. Chiến dịch bị hủy bỏ, và đặc nhiệm Mỹ quay trở lại. Cuối cùng, các con tin được thả sau các cuộc đàm phán đổi lấy 8 tỷ USD.

Theo Izvestia

Cựu Chủ tịch Hạ viện Mỹ Newt Gingrich đã khởi xướng một sáng kiến quan trọng thu hút sự chú ý ngay lập tức của cộng đồng quốc tế và các chuyên gia địa chính trị.

Trong tuyên bố gần đây, chính trị gia có tầm ảnh hưởng này kêu gọi giới lãnh đạo Mỹ xem xét lại cách tiếp cận chiến lược của mình đối với việc đảm bảo an ninh năng lượng và sự ổn định của các tuyến thương mại toàn cầu.

Theo ông Gingrich, Hoa Kỳ nên ngừng tập trung vào cuộc đấu tranh không hồi kết để kiểm soát eo biển Hormuz, vốn vẫn là một trong những điểm căng thẳng nhất trên bản đồ thế giới do các mối đe dọa thường trực từ các đối thủ trong khu vực.

Thay vì lãng phí nguồn lực khổng lồ vào sự hiện diện quân sự và những hoạt động ngoại giao ở một khu vực bất ổn, cựu nghị sĩ Gingrich đề xuất một giải pháp kỹ thuật triệt để. Ông chủ trương tạo ra một tuyến đường thủy thay thế đi qua lãnh thổ của các quốc gia thân thiện.

Mỹ sẽ tạo ra một eo biển mới thông qua những vụ nổ hạt nhân có kiểm soát?

Khía cạnh gây sốc nhất của đề xuất nói trên là phương pháp thực hiện dự án. Chính trị gia này đề nghị sử dụng các vụ nổ hạt nhân hòa bình để nhanh chóng và hiệu quả tạo ra một kênh đào nhân tạo.

Ông Gingrich nhấn mạnh rằng công nghệ hiện đại cho phép những mục tiêu đầy tham vọng như vậy trở thành một giải pháp khả thi cho bế tắc địa chính trị kéo dài.

Lập luận này gợi nhớ đến các dự án từ giữa thế kỷ 20, chẳng hạn như chương trình Plowshare của Mỹ, vốn đã nghiêm túc xem xét việc sử dụng năng lượng hạt nhân cho các dự án xây dựng quy mô lớn.

Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, những ý tưởng như vậy đang phải đối mặt với sự chỉ trích gay gắt từ các nhà bảo vệ môi trường và giới chuyên gia an toàn hạt nhân - những người chỉ ra những hậu quả môi trường thảm khốc và vi phạm các hiệp ước quốc tế.

Theo Avia-pro

Một nhân chứng của Reuters đã nhìn thấy ít nhất ba máy bay không người lái hướng về phía đại sứ quán. Hệ thống phòng không C-RAM đã bắn hạ hai chiếc, trong khi chiếc thứ ba tấn công bên trong khuôn viên đại sứ quán, từ đó có thể nhìn thấy lửa và khói bốc lên, nhân chứng cho biết.

Tiếng nổ lớn đã vang lên, một nhân chứng khác của Reuters nói. Điện thoại của đại sứ quán Mỹ đã bị tắt khi phóng viên Reuters liên lạc.

Ngoài Đại sứ quán Mỹ, khách sạn Al-Rasheed ở Baghdad và mỏ dầu Majnoon ở miền Nam Iraq cũng bị hư hại trong các cuộc tấn công.

Kể từ khi xung đột bùng phát đến nay, các nhóm dân quân thân Iran đã liên tục tấn công các cơ sở của Mỹ ở Iraq để trả đũa.

Lực lượng an ninh Iraq đã được triển khai khắp các khu vực của thủ đô và ở Vùng Xanh của Baghdad, nơi đặt các tòa nhà chính phủ và các phái đoàn ngoại giao, bao gồm cả đại sứ quán Mỹ.

Cùng ngày tại Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất, cơ quan hàng không dân dụng đã tạm thời tuyên bố đóng cửa không phận “trong bối cảnh diễn biến an ninh khu vực đang thay đổi nhanh chóng”.

Chính quyền Abu Dhabi đã đình chỉ hoạt động tại mỏ khí đốt Shah sau khi một vụ tấn công bằng máy bay không người lái gây ra hỏa hoạn.

Giới chức thành phố Fujairah cho biết, một vụ cháy đã bùng phát tại Khu công nghiệp dầu khí Fujairah (FOIZ) do một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái gây ra.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận, quân đội nước này đã nhắm mục tiêu vào ông Larijani - Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran.

Tehran chưa bình luận về thông tin này.

Ông Larijani là cánh tay phải của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cho đến khi ông Khamenei bị ám sát vào đầu cuộc chiến.

Sinh ngày 3/6/1958 tại Najaf (Iraq) trong một gia đình giàu có ở Amol, ông Larijani thuộc một dòng họ có ảnh hưởng lớn đến nỗi tạp chí Time đã mô tả họ vào năm 2009 là “gia tộc Kennedy của Iran”.

Cha ông, Mirza Hashem Amoli, là một học giả tôn giáo nổi tiếng. Giống như ông Larijani, các anh em của ông cũng nắm giữ một số vị trí quyền lực nhất ở Iran, bao gồm cả trong ngành tư pháp và Hội đồng Chuyên gia - một hội đồng giáo sĩ có quyền lựa chọn lãnh tụ tối cao.

Sau cuộc cách mạng năm 1979, ông Larijani gia nhập Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) vào đầu những năm 1980, trước khi chuyển sang làm việc trong chính phủ.

Năm 2005, ông Larijani được bổ nhiệm làm Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran và là trưởng đoàn đàm phán hạt nhân của nước này. Đến năm 2007, ông từ chức.

Từ năm 2008 đến năm 2020, ông giữ chức Chủ tịch Quốc hội trong ba nhiệm kỳ liên tiếp, đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chính sách đối nội và đối ngoại.

Ông Larijani từng hai lần ra tranh cử tổng thống nhưng thất bại.

Tháng 8/2025, ông được Tổng thống Masoud Pezeshkian bổ nhiệm lại làm thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao.

Kể từ khi nhậm chức, lập trường của ông đã trở nên cứng rắn hơn.

Mặc dù có lập trường cứng rắn, ông Larijani thường được coi là người thực dụng và có thể sẵn sàng thỏa hiệp, một phần do vai trò trước đây của ông trong việc ủng hộ thỏa thuận hạt nhân năm 2015.

Chỉ vài tuần trước khi leo thang căng thẳng hiện tại, ông Larijani được cho là đã tham gia các cuộc đàm phán gián tiếp với Mỹ.

Trong một cuộc phỏng vấn với Al Jazeera trước các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran, ông Larijani mô tả lập trường của Tehran về các cuộc đàm phán là “tích cực”, lưu ý rằng Mỹ đã nhận ra phương án quân sự là không khả thi. “Việc chuyển sang đàm phán là một con đường hợp lý”, ông nói vào thời điểm đó.

Tuy nhiên, các cuộc không kích, bắt đầu từ ngày 28/2, đã đóng sầm cánh cửa ngoại giao.

Theo SNN , vụ tấn công được tiến hành nhằm vào các mục tiêu gần văn phòng của Thủ tướng Netanyahu ở Tây Jerusalem.

Hệ thống phòng không của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) được cho là chỉ có thể đánh chặn một tên lửa. Số tên lửa còn lại đã xuyên thủng lưới phòng không.

Phía Israel chưa bình luận về thông tin này.

Cùng ngày, truyền thông Israel đưa tin, quân đội nước này đã nhắm mục tiêu vào Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran - ông Ali Larijani - trong một cuộc không kích ban đêm.

Hiện chưa rõ ông Larijani có thiệt mạng hay bị thương trong cuộc tấn công hay không.

Ông Larijani là cánh tay phải của cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei cho đến khi ông Khamenei bị ám sát vào đầu cuộc chiến.

Lực lượng Phòng vệ Israel cũng xác nhận đã loại bỏ chỉ huy lực lượng bán quân sự Basij - Gholamreza Soleimani - trong một cuộc tấn công ở Iran đêm qua.

Ông Soleimani bị nhắm mục tiêu khi đang ở trong một khu lều trại mới được Basij thiết lập. Theo IDF, Basij đã dựng khu lều trại sau khi quân đội Israel tấn công nhiều trụ sở của lực lượng bán quân sự này.

Ngoài ra, cuộc tấn công cũng đã loại bỏ phó chỉ huy lực lượng Basij và một số quan chức cấp cao khác.

Tờ Telegraph đã thu được đoạn băng ghi âm lời tường trình của ông Mazaher Hosseini - người đứng đầu bộ phận lễ tân của văn phòng cố Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei - về những gì xảy ra bên trong khu nhà của ông Khamenei trước vụ tấn công định mệnh ngày 28/2.

Theo đoạn băng, ông Mojtaba Khamenei cũng là mục tiêu của cuộc tấn công đã loại bỏ cha ông và các thành viên cấp cao khác của chính quyền Iran.

Tuy nhiên, ông Khamenei đã ra ngoài “để làm việc gì đó” vài phút trước khi tên lửa đạn đạo Blue Sparrow của Israel tấn công dinh thự của ông lúc 9h32 sáng.

Ông Hosseini tiết lộ, ông Mojtaba Khamenei bị thương ở chân, trong khi vợ và con trai ông thiệt mạng ngay lập tức.

Ông Mojtaba Khamenei sống cùng khu nhà với cha mình ở thủ đô Tehran. Nơi đây cũng có một hội trường tôn giáo - nơi cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thường thuyết giảng, cũng như nhà của những người con khác của ông.

Ngày 28/2, ông Ali Khamenei và các quan chức an ninh cấp cao đang họp thì khu nhà bị trúng tên lửa. Ngoài ông Ali Khamenei, ông Mohammad Pakpour - chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và ông Aziz Nasirzadeh - Bộ trưởng Quốc phòng Iran cũng nằm trong số những người thiệt mạng.

“Ý Chúa là ông Mojtaba phải ra ngoài sân làm việc gì đó rồi quay về”, ông Hosseini nói trong băng ghi âm. “Ông ấy đang ở ngoài thì tòa nhà bị trúng tên lửa. Vợ ông ấy - bà Haddad - đã tử vong ngay lập tức. Ông Mojtaba chỉ bị thương nhẹ ở chân”.

Theo ông Hosseini, các cuộc tấn công nhắm vào nhiều địa điểm trong khu phức hợp cùng lúc và dường như nhằm mục đích loại bỏ toàn bộ gia đình ông Khamenei.

“Đối phương đã cân nhắc một số địa điểm trong khu phức hợp để tấn công, một trong số đó là nơi ở của lãnh tụ tối cao”, ông nói. “Họ đã tấn công địa điểm đó bằng ba quả tên lửa”.

Tuần trước, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho biết, ông Mojtaba Khamenei đã bị thương trong cuộc ám sát bất thành. Vị lãnh đạo 56 tuổi này đã không xuất hiện trước công chúng kể từ khi xung đột bùng phát, và chỉ đưa ra một tuyên bố bằng văn bản.

Bộ trưởng Ngoại giao Iran Abbas Araghchi hôm 15/3 khẳng định ông Khamenei vẫn “khỏe mạnh và đang hoàn toàn kiểm soát được tình hình”.

Iran tấn công căn cứ lực lượng Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ

Đài Press TV Iran ngày 17/3 dẫn tuyên bố của Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya cho biết, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã triển khai đợt tấn công thứ 57 trong khuôn khổ chiến dịch "Lời hứa chân thực 4".

Theo thông tin được công bố, đợt tấn công này nhằm vào một căn cứ không quân lớn của Mỹ tại Qatar, nơi đặt lực lượng của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM), đồng thời hướng tới các mục tiêu chiến lược nằm sâu trong khu vực do Israel kiểm soát. Các đòn đánh được cho là tập trung vào hệ thống thông tin liên lạc phục vụ chỉ huy – kiểm soát và các tổ hợp phòng thủ tên lửa, với độ chính xác cao.

Không dừng lại ở một hướng tấn công, chiến dịch được triển khai bằng nhiều loại tên lửa như Kheibar Shekan, Emad và Qadr, nhằm vào các mục tiêu đã được xác định từ trước. Theo IRGC, trọng tâm là các mạng lưới hỗ trợ hoạt động quân sự của Israel, qua đó tác động trực tiếp đến khả năng chỉ huy và điều hành của lực lượng này.

Đáng chú ý, đòn đánh tiếp theo được mở rộng ra ngoài Israel. IRGC thông báo đã tiến hành một cuộc tấn công nhằm vào căn cứ không quân Al Udeid tại Qatar. Theo tuyên bố, cuộc tấn công sử dụng kết hợp tên lửa Zolfaghar dẫn đường chính xác, tên lửa Qiam cùng các thiết bị bay không người lái mang thuốc nổ.

Al Udeid được xem là trung tâm điều phối các hoạt động của CENTCOM trong khu vực và được sử dụng để hỗ trợ các chiến dịch quân sự chống Iran và các lực lượng đồng minh của nước này.

Chỉ vài giờ trước đó, một mũi tấn công khác cũng đã được kích hoạt. Hải quân IRGC tiến hành đòn đánh phối hợp bằng tên lửa và UAV nhằm vào các nhà chứa máy bay chiến đấu của Mỹ tại hai căn cứ quan trọng trong khu vực.

Theo phía Iran, các mục tiêu tại căn cứ Sheikh Isa (Bahrain) và căn cứ không quân Al Dhafra (UAE) đã bị tấn công bằng tên lửa hành trình có sức công phá lớn. Đáng chú ý, Al Dhafra là điểm xuất phát cho các hoạt động quân sự gần đây của Mỹ nhằm vào một số đảo chiến lược của Iran.

IRGC tuyên bố sau các cuộc tấn công này, năng lực hoạt động của căn cứ Al Dhafra đã bị "suy giảm nghiêm trọng". Hải quân IRGC đồng thời cảnh báo các đòn đánh sẽ tiếp tục cho đến khi lực lượng Mỹ rút hoàn toàn khỏi các căn cứ nói trên, đồng thời kêu gọi người dân tránh xa các mục tiêu quân sự.

Chuỗi đòn tấn công dồn dập này được Iran coi là bước leo thang mới nhất, sau các cuộc không kích mà Tehran cáo buộc do Mỹ và Israel tiến hành từ ngày 28/2.

Theo phía Iran, các cuộc tấn công trước đó đã gây thương vong lớn, trong đó có Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng nhiều dân thường. Iran cũng cáo buộc một vụ tấn công nhằm vào trường học tại thành phố Minab khiến khoảng 170 nữ sinh thiệt mạng.

Tehran khẳng định các hoạt động quân sự của mình là hành động tự vệ theo luật pháp quốc tế, chỉ nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ và Israel, đồng thời hạn chế tối đa thiệt hại đối với cơ sở hạ tầng dân sự.

Trước đó, IRGC cho biết đã phóng khoảng 700 tên lửa và 3.600 thiết bị bay không người lái nhằm vào các mục tiêu của Mỹ và Israel kể từ khi xung đột bùng phát.

Chiến thuật mới của Tehran khiến Washington choáng ngợp

Tuy nhiên, điều khiến Washington thực sự lo ngại không chỉ nằm ở số lượng đòn đánh, mà ở cách Iran tiến hành chúng.

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran đã bước sang tuần thứ ba. Hai bên liên tục trao đổi các đòn tấn công, nhưng cục diện không chỉ được quyết định trên chiến trường mà còn trong "cuộc chiến chi phí".

Tehran dường như đã thay đổi cách chơi. Thay vì đối đầu trực diện với ngân sách quân sự khổng lồ của Mỹ, Iran lựa chọn chiến lược phi đối xứng – triển khai các đợt tấn công quy mô lớn bằng UAV giá rẻ.

Theo trang 19FortyFive, khi xung đột kéo dài, các làn sóng tấn công bằng vũ khí giá rẻ xuất hiện ngày càng nhiều, làm dấy lên nguy cơ kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Mỹ bị bào mòn nhanh chóng.

Một UAV Shahed-136 có giá chỉ khoảng 20.000–50.000 USD, trong khi mỗi tên lửa đánh chặn của Mỹ có thể lên tới 3–12 triệu USD. Theo ông Arthur Erickson, Giám đốc điều hành hãng Hylio, đây là "cuộc chơi về chi phí", trong đó lợi thế có thể nghiêng về phía Iran với tỷ lệ lên tới 10:1.

Vấn đề không dừng ở chi phí. Quá trình sản xuất tên lửa đánh chặn vừa tốn kém vừa kéo dài. Theo Bloomberg, Lockheed Martin chỉ sản xuất khoảng 600 tên lửa PAC-3 trong năm vừa qua, khiến khả năng bổ sung kho dự trữ trở thành bài toán khó.

Dữ liệu từ CENTCOM cho thấy, chỉ trong 5 ngày đầu xung đột, Iran đã phóng hơn 500 tên lửa đạn đạo và trên 2.000 UAV. Dù phần lớn bị đánh chặn, nhịp độ này vẫn tạo áp lực rất lớn lên hệ thống phòng không.

Các chuyên gia nhận định Iran có thể duy trì cường độ tấn công trong nhiều tuần, với kho UAV lên tới hàng chục nghìn chiếc. Điều này đặt Lầu Năm Góc trước lựa chọn khó khăn: tiếp tục chi hàng tỷ USD để đánh chặn các mục tiêu giá rẻ, либо tìm cách đối phó hiệu quả hơn với chiến thuật "bầy đàn".

Ông Putin phản hồi đề xuất của Iran, máy bay Nga cất cánh khẩn cấp

Giữa lúc chiến sự leo thang và các đòn tấn công dồn dập qua lại, một động thái đáng chú ý đã xuất hiện từ Moscow. Khi Iran phát đi đề nghị khẩn về hỗ trợ nhân đạo, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhanh chóng đưa ra phản hồi.

Máy bay của Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga (EMERCOM) đã lập tức cất cánh mang theo một lô hàng viện trợ từ Nga tới thành phố Lankaran (Azerbaijan), sau đó được chuyển tiếp bằng đường bộ sang Iran.

Trước đó, Iran đã gửi đề nghị khẩn tới Nga, yêu cầu hỗ trợ vật tư y tế trong bối cảnh nhiều bệnh viện và cơ sở cấp cứu bị phá hủy, số người bị thương gia tăng nhanh chóng.

Thông tin này được người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga, bà Maria Zakharova, công bố tại một cuộc họp báo. Theo bà, trước tình hình nhân đạo nghiêm trọng, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã chỉ đạo Bộ Tình trạng Khẩn cấp Nga tổ chức chuyển giao các lô thuốc men và thiết bị y tế tới Iran.

Theo thông tin từ phía Nga, lô hàng viện trợ gồm khoảng 13 tấn vật tư y tế được vận chuyển bằng đường không tới Azerbaijan trước khi bàn giao cho phía Iran.

Đại sứ Iran tại Nga Kazem Jalali cho biết Tehran bày tỏ sự cảm ơn đối với Tổng thống Vladimir Putin và chính phủ Nga, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu cấp bách về thuốc men và trang thiết bị y tế.

Ông Jalali cũng cho biết phía Nga dự kiến sẽ tiếp tục gửi thêm các lô viện trợ nhân đạo trong thời gian tới.

Trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran leo thang tại Trung Đông, nhiều hình ảnh vệ tinh lan truyền trên mạng xã hội cho rằng các phi công Mỹ - Israel đã bị “đánh lừa” khi ném bom vào những mô hình máy bay giả được sơn vẽ trên mặt đất ở Iran.

Tuy nhiên, theo hãng thông tấn AFP (Pháp), thông tin này là sai sự thật; những hình ảnh đó được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI) và không cho thấy các cuộc tấn công thực sự.

“Vậy là Israel và Mỹ đã ném bom các hình vẽ chứ không phải máy bay phản lực thật. Iran đã di chuyển các máy bay phản lực thực sự của mình xuống lòng đất trước khi cuộc chiến bắt đầu”, một bài viết trên Facebook được đăng tải bởi một tài khoản ở Nam Phi vào ngày 6.3 cho biết.

Bài đăng bao gồm một hình ảnh dường như là ảnh vệ tinh của một sân bay, cho thấy một hố bom được bao quanh bởi hai hình vẽ bóng đen giống như máy bay phản lực quân sự.

Bài đăng này đã được chia sẻ hơn 2.500 lần, được đăng tải bởi một tài khoản Facebook giả danh lãnh đạo phe đối lập Nam Phi Julius Malema.

Các bài đăng tương tự đã được chia sẻ bằng tiếng Tây Ban Nha, tiếng Bulgaria, tiếng Hy Lạp và tiếng Romania.

Theo AFP, Iran trước đây từng sử dụng các mồi nhử để đánh lạc hướng mục tiêu của đối phương. Ví dụ như các mồi nhử phản xạ radar nổi được triển khai trong cuộc chiến tranh Iran - Iraq năm 1980 - 1988.

Tuy nhiên, những tuyên bố cho rằng hình ảnh vệ tinh cho thấy Mỹ và Israel đã bị lừa ném bom các mục tiêu giả ở Iran trong cuộc xung đột hiện tại là sai sự thật.

Hình ảnh được chia sẻ trên Facebook mang nhiều dấu hiệu của sự chỉnh sửa, bao gồm cả các tọa độ vô nghĩa dọc theo các cạnh bức ảnh.

Ví dụ, ký hiệu “E” (hướng đông) xuất hiện ở vị trí thường là “N” (hướng bắc), trong khi các ký hiệu kinh độ và vĩ độ không tương ứng với bất kỳ hệ tọa độ toàn cầu nào được công nhận hoặc vị trí đã biết.

Bóng đen của máy bay phản lực cũng trông giống hệt nhau, như thể chúng được nhân bản, và có kích thước lớn bất thường so với các tòa nhà xung quanh.

Ngoài ra, khu vực xảy ra vụ nổ có tính đối xứng kỳ lạ, với nhiều hình tròn gọn gàng xung quanh miệng hố, trông có vẻ giống vẽ thêm vào hơn là một vụ nổ thực sự.

Nhìn chung, hình ảnh cũng quá sắc nét và rõ ràng, với độ tương phản sống động bất thường, không giống như ảnh vệ tinh thực tế thường có hiện tượng mờ nhẹ hoặc biến dạng do khí quyển.

Ảnh chụp màn hình cho thấy dấu hiệu của quá trình tạo ra hình ảnh bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Nhãn AI được thêm bởi AFP

Hai công cụ phát hiện AI khác nhau được AFP sử dụng để phân tích đều kết luận rằng hình ảnh này được tạo ra bởi một công cụ AI, rất có thể thuộc về Google.

Theo công cụ SynthID, nội dung trong bức ảnh trên có thể được tạo ra bởi một trong các mô hình AI của Google, chẳng hạn như Gemini hoặc Veo.

Phân tích lần thứ hai với công cụ Hive Moderation cho thấy xác suất hình ảnh được tạo ra bởi AI là 99%.

AFP đưa tin, những hình ảnh khác về hình vẽ máy bay giả được cho là do Iran sử dụng để đánh lừa máy bay đối phương cũng đã lan truyền trên mạng với những tuyên bố tương tự.

“Nếu đúng như vậy thì, Iran-10 Mỹ-0. Iran đã chơi khăm Mỹ và Israel bằng cách vẽ những chiếc máy bay phản lực thay vì máy bay thật tại các căn cứ của họ. Iran đã di chuyển các máy bay phản lực thực sự của mình xuống lòng đất trước khi cuộc chiến bắt đầu”, bài viết trên Facebook được đăng tải bởi một tài khoản ở Kenya vào ngày 5.3 cho biết.

Một lần nữa, công cụ SynthID lại phát hiện hình ảnh chiếc trực thăng được "tạo ra bằng Google AI".

Một phân tích riêng biệt của Hive Moderation cũng kết luận rằng hai hình ảnh đầu tiên trong bài đăng (hiện đã bị xóa) được tạo ra bằng AI.

Công cụ Image Whisperer cũng phát hiện ra khả năng cao hình ảnh thứ ba được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo.

Những hình ảnh này đã được chia sẻ riêng lẻ ở nhiều nơi khác với những tuyên bố tương tự.

Thông tin sai lệch từ hình ảnh vệ tinh

AFP đưa tin, những hình ảnh vệ tinh giả mạo này xuất hiện sau sự nổi lên của các tài khoản giả mạo thông tin tình báo nguồn mở (OSINT) trên mạng xã hội.

“Do tình trạng hỗn loạn trong chiến sự, rất khó để xác định mức độ thành công của các cuộc tấn công từ phía đối phương”, nhà phân tích chiến tranh thông tin Tal Hagin nói với AFP.

“OSINT xuất hiện như một giải pháp, sử dụng hình ảnh vệ tinh công khai để vượt qua sự kiểm duyệt. Nhưng giờ đây nó đang bị các đối tượng tung tin giả lợi dụng”, ông nói thêm.

Nhà nghiên cứu tình báo nguồn mở Brady Africk nói với AFP rằng, giống như các hình thức đưa tin sai lệch khác, hình ảnh vệ tinh bị chỉnh sửa có thể gây ra những tác động thực tế khi được chia sẻ "mà không xác minh tính xác thực của nó".

"Điều này có thể gây ra những ảnh hưởng đa dạng, từ việc tác động đến dư luận về một vấn đề lớn, chẳng hạn như việc một quốc gia có nên tham gia vào xung đột hay không, cho đến ảnh hưởng đến thị trường tài chính", ông nói.

Theo AFP, vào ngày 10.3, công ty chụp ảnh Trái đất Planet Labs PBC (Mỹ) cho biết họ đã tăng thời gian trì hoãn việc công bố hình ảnh vệ tinh Trung Đông của mình lên 14 ngày để bảo vệ các quốc gia trong khu vực đồng minh với Mỹ.

Động thái này diễn ra sau quyết định trước đó trong tháng 3 về việc trì hoãn 96 giờ trong việc công bố các hình ảnh vệ tinh độ phân giải cao, vốn thường được đăng tải rộng rãi chỉ vài giờ sau khi chụp.

Hãng truyền thông Al Jazeera (Qatar) ngày 16/3 dẫn lời các chuyên gia cho biết, các cuộc tấn công phối hợp của Mỹ và Israel đã làm suy yếu nghiêm trọng khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran, nhưng nước này vẫn còn đủ khả năng để gây ra thiệt hại đáng kể.

“Năng lực phóng tên lửa đạn đạo của Iran về cơ bản đã bị phá hủy. Hải quân của họ được đánh giá là không hiệu quả trong chiến đấu. Chúng tôi [Mỹ và Israel] hoàn toàn chiếm ưu thế trên không trước Iran”, Nhà Trắng tuyên bố hôm 14/3. “Chiến dịch Epic Fury [Cuồng nộ] đang mang lại những kết quả to lớn”, tuyên bố cho biết thêm, đề cập đến chiến dịch quân sự do Israel và Mỹ phát động vào ngày 28/2.

Ngày 15/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố lực lượng Mỹ đã làm suy yếu nghiêm trọng năng lực sản xuất UAV của Iran.

Tuy nhiên, đến chiều 16/3 (giờ địa phương), Qatar tuyên bố đã đánh chặn được tên lửa mới nhất trong loạt tên lửa được Iran bắn về phía nước này. Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Bahrain cũng đã đưa ra cảnh báo. Một tên lửa đã rơi trúng một chiếc xe ở Abu Dhabi, khiến một người thiệt mạng.

Vậy năng lực tên lửa của Iran đã bị suy giảm nghiêm trọng hay chưa? Và tại sao nước này vẫn có thể phóng tên lửa vào các nước láng giềng và Israel?
Iran hiện đang phóng ít tên lửa hơn?

Thực tế, số lượng tên lửa và UAV mà Iran phóng trả đũa nhắm vào các nước vùng Vịnh, Israel và các quốc gia khác trong khu vực đã giảm mạnh kể từ khi xung đột bắt đầu.

Theo thống kê do Al Jazeera tổng hợp dựa trên các tuyên bố của Bộ Quốc phòng UAE, trong 24 giờ đầu tiên của cuộc xung đột, Iran đã phóng 167 tên lửa (cả tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình) và 541 UAV vào UAE. Ngược lại, vào ngày thứ 15 của cuộc xung đột, Iran chỉ phóng 4 tên lửa và 6 UAV.

Theo Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, số vụ tấn công nhắm vào Israel cũng đã giảm, từ gần 100 vụ trong hai ngày đầu tiên xuống còn con số một chữ số trong vài ngày qua.

Tuần trước, Lầu Năm Góc cho biết số vụ phóng tên lửa đã giảm 90% so với ngày đầu giao tranh và số vụ tấn công bằng UAV đã giảm 86%.
Kho tên lửa của Iran lớn đến mức nào?

Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ (OND) đánh giá vào năm 2022 rằng Iran sở hữu kho tên lửa đạn đạo lớn nhất trong khu vực. Mặc dù không có số liệu chính thức về số lượng tên lửa của nước này, nhưng các báo cáo tình báo của Israel cho thấy Iran từng sở hữu khoảng 3.000 tên lửa, và con số này đã giảm xuống còn 2.500 sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày hồi tháng 6 năm ngoái.

Điểm mấu chốt trong chiến lược của Mỹ và Israel là truy lùng các bệ phóng tên lửa của Iran. Mỗi vụ phóng tên lửa đều tạo ra một dấu hiệu, chẳng hạn như một vụ nổ lớn, có thể được phát hiện bởi vệ tinh và hệ thống radar.

Theo một quan chức quân sự cấp cao Israel được Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở ở Washington dẫn lời, Israel đã làm ngừng hoạt động khoảng 290 bệ phóng tên lửa của Iran, trong tổng số ước tính từ 410 đến 440 bệ phóng.

Tuy nhiên, theo Phó giáo sư David Des Roches tại Đại học Quốc phòng Quốc gia ở Washington, Iran là một quốc gia rộng lớn, và nếu Mỹ và Israel không triển khai bộ binh, sẽ rất khó để loại bỏ hoàn toàn năng lực tên lửa của nước này, bất chấp việc Mỹ và Israel gần như kiểm soát hoàn toàn không phận Iran.

“Việc xác định các bệ phóng không hề dễ dàng”, Des Roches nói với Al Jazeera. “Những gì chúng ta thấy là các tên lửa được cất giấu ở những nơi bí mật hoặc những nơi không liên quan đến quân đội trước cuộc chiến, khi việc giám sát còn hạn chế”.

Theo ông Des Roches, việc giảm số vụ phóng tên lửa là do lực lượng Iran đã mất khả năng phóng nhiều loạt tên lửa; kết quả là, Iran chỉ có thể phóng một hoặc hai tên lửa một lúc.

“Xét về mặt quân sự, [hành động của Iran] không có ý nghĩa gì đáng kể – đây chỉ là hành động quấy rối bằng hỏa lực”, Des Roches nói.

Chiến lược của Iran là gì?

Theo Hamidreza Azizi - một chuyên gia về Iran và là nghiên cứu viên thỉnh giảng tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức (SWB), tính toán trọng tâm của Tehran là các nước vùng Vịnh và Israel có thể cạn kiệt khả năng phòng thủ trước khi Iran hết tên lửa.

“Có thể sẽ có một số người muốn biến đây thành một cuộc chiến tiêu hao”, ông nói, đồng thời chỉ vào số vụ phóng từ Iran mỗi ngày, dù thấp hơn nhưng vẫn đều đặn.

Mặc dù Mỹ và Israel đã thành công trong việc vô hiệu hóa một số bệ phóng và căn cứ tên lửa lớn, nhưng Iran đã phân tán hoạt động phóng tên lửa, dựa nhiều hơn vào các bệ phóng di động, vốn khó phát hiện và nhắm mục tiêu hơn, Azizi cho biết. "Đây là một cuộc chạy đua với thời gian."

Và trong cuộc đua đó, Iran tin rằng họ có cơ hội, các chuyên gia nhận định.

“Không quan trọng phóng bao nhiêu, miễn là duy trì được mối đe dọa đủ lớn,” Muhanad Seloom - trợ lý giáo sư về nghiên cứu an ninh trọng yếu tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha - nói với Al Jazeera. “Chỉ cần một UAV [vượt qua hệ thống phòng thủ] thành công là đủ để cảm thấy mất an toàn.”