Theo Reuters, ngày 16/3, chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã yêu cầu các nhà ngoại giao Mỹ ở nước ngoài thúc đẩy các đồng minh đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và Hezbollah tại Lebanon vào danh sách các tổ chức khủng bố.

Lý do được đưa ra là bởi nguy cơ tấn công từ các lực lượng này đang gia tăng không ngừng, Reuters đã tiếp cận được bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ.

Chỉ thị đề ngày 16/3, do Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ký, được gửi tới toàn bộ các cơ quan ngoại giao và lãnh sự của Mỹ trên toàn thế giới. Văn bản yêu cầu các nhà ngoại giao Mỹ chuyển thông điệp này tới đối tác “ở cấp phù hợp cao nhất” chậm nhất vào ngày 20/3.

Chính quyền ông Trump cũng đang tìm cách tập hợp các đồng minh còn do dự. Nhiều nước vốn được xem là đồng minh của Mỹ không hề được thông báo trước về chiến dịch không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran. Điều này cho thấy trong bước đầu của chiến dịch, Mỹ không tìm kiếm sự ủng hộ của họ đối với hoạt động quân sự tại Iran.

Một số đồng minh của Mỹ trong ngày 16/3 đã cho biết chưa có kế hoạch điều tàu quân sự tới hỗ trợ Washington khai thông eo biển Hormuz. Qua đó, các bên cho thấy họ không đáp lại lời kêu gọi của ông Trump về việc giữ tuyến vận chuyển dầu mỏ này thông suốt.

“Mức độ rủi ro gia tăng từ các cuộc tấn công của Iran và các lực lượng ủy nhiệm đòi hỏi mọi chính phủ phải nhanh chóng hành động, nhằm làm suy giảm năng lực của Iran và các tổ chức khủng bố liên kết với nước này. Họ đang tấn công các quốc gia và công dân của chúng ta”, một nội dung trong bức điện nêu rõ.

IRGC là lực lượng quân sự tinh nhuệ có nhiệm vụ bảo vệ các lãnh đạo cấp cao nhất tại Iran, đồng thời cũng kiểm soát phần lớn nền kinh tế nước này. Trước đây, IRGC và Hezbollah vốn đã bị Mỹ và một số quốc gia liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.

Bức điện không nêu chi tiết về các nguy cơ đang gia tăng, song viện dẫn các ví dụ về việc Tehran đang tấn công các nước láng giềng ở Trung Đông và kêu gọi các giải pháp hành động chung.

“Chúng tôi đánh giá rằng chính quyền Iran nhạy cảm hơn trước các hành động tập thể so với hành động đơn phương. Sức ép chung có nhiều khả năng buộc họ thay đổi hành vi hơn là các biện pháp đơn lẻ”, bức điện đề cập.

“Tổng thống Trump đang tập trung vào việc đảm bảo hòa bình tại Trung Đông. IRGC, Hezbollah và các lực lượng ủy nhiệm do Iran hậu thuẫn đang làm mất ổn định các chính phủ và làm suy yếu hòa bình tại khu vực”, một người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với Reuters.

Theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, Tổng thống nước này Donald Trump ngày 16/3 cho biết Washington đã yêu cầu các quốc gia cử tàu chiến tham gia bảo vệ và khai thông tuyến vận tải qua eo biển Hormuz, trong bối cảnh nguy cơ khủng hoảng năng lượng toàn cầu gia tăng khi hoạt động hàng hải tại khu vực này gần như tê liệt.Theo người đứng đầu Nhà Trắng, các cuộc tấn công của Iran nhằm vào tàu thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz, cùng với nguy cơ tiếp tục bị tập kích, đã khiến lưu lượng tàu thuyền qua tuyến hàng hải quan trọng này giảm mạnh. Eo biển Hormuz hiện là cửa ngõ vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô và khí đốt giao dịch trên toàn cầu.

Nhà lãnh đạo Mỹ chỉ trích phản ứng còn dè dặt của nhiều nước đối với đề nghị cử tàu chiến hộ tống các tàu chở dầu qua khu vực. Ông nhấn mạnh những quốc gia được hưởng lợi từ tuyến vận tải năng lượng này cần “tham gia nhanh chóng và tích cực hơn” để đảm bảo an ninh hàng hải.Trả lời phỏng vấn tờ Financial Times, Tổng thống Trump đồng thời cảnh báo các đồng minh trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây dương (NATO) về một “tương lai rất tồi tệ” nếu họ từ chối tham gia hỗ trợ đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz. Theo ông, việc các nước hưởng lợi từ tuyến vận tải này tham gia bảo vệ là điều “hoàn toàn hợp lý”.

Tuy nhiên, các nước, ngay cả các quốc gia đồng minh của Mỹ, phản ứng vẫn khá thận trọng. Thủ tướng Anh Keir Starmer cho biết London đang phối hợp với các đối tác để xây dựng một kế hoạch khả thi nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, song khẳng định đây sẽ không phải là một sứ mệnh của NATO. Một số nước châu Âu khác cũng cho rằng việc mở rộng vai trò quân sự tại khu vực có thể làm gia tăng căng thẳng.

Thủ tướng Giorgia Meloni ngày 16/3 cũng tuyên bố Italy sẽ không điều tàu tới eo biển Hormuz và chỉ nỗ lực thúc đẩy các biện pháp để giảm leo thang căng thẳng tại Trung Đông.

Phát biểu trên kênh truyền hình Rete4 của Italy, Thủ tướng Meloni tái khẳng định lập trường của nước này, không tham chiến cũng như sẽ không tham gia vào cuộc xung đột. Nhà lãnh đạo Italy cảnh báo rằng việc can thiệp vào eo biển Hormuz sẽ là một bước tiến tới xung đột, trong khi người dân Italy lo ngại nguy cơ chiến tranh.

Tại cuộc họp ở Brussels, các ngoại trưởng Liên minh châu Âu (EU) cũng thảo luận tình hình an ninh hàng hải nhưng chưa thể hiện ý định mở rộng các sứ mệnh hải quân hiện có sang eo biển Hormuz. Nhiều quốc gia như Nhật Bản, Australia, Ba Lan, Tây Ban Nha hay Thụy Điển cũng tỏ ra dè dặt trước khả năng tham gia một chiến dịch quân sự tại khu vực.

Việc lưu thông qua eo biển Hormuz bị gián đoạn đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh, với mức tăng ước tính từ 40–50% trong vài tuần qua. Các chuyên gia nhận định nếu tuyến vận tải này không sớm được khôi phục, thị trường năng lượng toàn cầu có thể đối mặt với nhiều biến động lớn và nguy cơ về một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu mới là hoàn toàn có thể.

Từ mức giá rẻ bất thường, cuộc điều tra đã hé lộ quy trình sản xuất mất vệ sinh, thậm chí sử dụng hóa chất bị cấm để “tẩy trắng” thực phẩm – khiến ngay cả công nhân trong xưởng cũng không dám ăn.

Những gói chân gà được quảng cáo là “món ăn vặt xem phim” hay “mồi nhậu hoàn hảo” đang trở thành mặt hàng bán chạy trên các nền tảng trực tuyến tại Trung Quốc.

Không chỉ “cháy hàng” trên sàn thương mại điện tử với hàng chục nghìn đơn mỗi tháng, sản phẩm này còn tiêu thụ mạnh tại siêu thị và các cửa hàng đồ ăn vặt, đặc biệt được giới trẻ ưa chuộng nhờ hương vị cay mặn hấp dẫn.



Tại các khu vực như Tứ Xuyên và Trùng Khánh, nhiều thương hiệu chân gà “hot mạng” đã trở nên quen thuộc với người tiêu dùng.

Những gói chân gà trắng đẹp, thịt đầy đặn, nhìn bắt mắt khiến không ít người tin rằng đây là món ăn tiện lợi, ngon miệng. Tuy nhiên, một chi tiết khiến phóng viên chú ý là mức giá quá rẻ – chỉ khoảng 15 nhân dân tệ (tương đương 57.000 đồng) cho 500g, thấp hơn nhiều so với chi phí sản xuất thông thường.

Từ nghi vấn này, phóng viên chương trình 315 đã tiến hành điều tra thực tế tại các cơ sở sản xuất và tiêu thụ lớn. Kết quả thu được khiến nhiều người không khỏi rùng mình.



Tại một xưởng chế biến ở Thành Đô, phóng viên dễ dàng xin vào làm việc mà không cần giấy khám sức khỏe, không kiểm tra y tế, cũng không trải qua bất kỳ quy trình khử trùng nào. Bên trong nhà xưởng, khu vực ngâm và sơ chế bốc mùi tanh nồng, không khí ngột ngạt khiến người chứng kiến buồn nôn.

Môi trường sản xuất bị đánh giá là cực kỳ nhếch nhác: sàn nhà đọng nước bẩn, máy móc phủ đầy dầu mỡ, thùng nhựa vứt bừa bãi. Chân gà bị đặt trực tiếp xuống nền đất ẩm, thậm chí bị giẫm lên nhưng vẫn được nhặt lại để tiếp tục chế biến. Dụng cụ vệ sinh như chổi, xẻng cũng để lẫn với thực phẩm.

Đáng nói, một nhân viên còn thẳng thắn thừa nhận: “Bây giờ tôi cũng không dám ăn”.

Không chỉ mất vệ sinh, quá trình điều tra còn hé lộ bí mật phía sau màu trắng bắt mắt của sản phẩm. Theo lời công nhân, chân gà được tẩy trắng bằng hydrogen peroxide (oxy già) – một chất oxy hóa mạnh vốn bị cấm sử dụng trong chế biến thực phẩm theo quy định hiện hành.

Chất này thường dùng để khử trùng, nhưng nếu dùng sai mục đích có thể gây hại cho da, hệ tiêu hóa, đồng thời phá hủy dinh dưỡng và che giấu dấu hiệu thực phẩm hư hỏng. Dù vậy, tại nhiều cơ sở, oxy già vẫn được sử dụng như một “bí quyết” giúp sản phẩm trông tươi ngon hơn.

Phóng viên ghi nhận hàng loạt thùng hóa chất không nhãn mác được sử dụng trong xưởng. Khi được hỏi, một công nhân thừa nhận: “Có cho thêm hóa chất thì chân gà mới trắng”, thậm chí còn cảnh báo “tốt nhất nên ăn ít”.

Điều đáng lo ngại là tình trạng này không chỉ xảy ra tại một doanh nghiệp. Tại nhiều cơ sở khác ở Trùng Khánh, phóng viên cũng phát hiện các thùng hydrogen peroxide nồng độ cao được dùng để ngâm chân gà. Nhiều công nhân xác nhận đây là quy trình quen thuộc.

Chuỗi cung ứng hóa chất cũng bộc lộ nhiều lỗ hổng khi các doanh nghiệp sẵn sàng bán hydrogen peroxide mà không kiểm tra mục đích sử dụng. Thậm chí, có nơi còn hướng dẫn cách thay nhãn để “lách luật”.

Sau hơn một tháng điều tra, toàn bộ thông tin đã được chuyển đến cơ quan quản lý. Ngày 13/3, lực lượng chức năng đồng loạt kiểm tra và phát hiện hàng nghìn thùng hóa chất cùng nhiều lô sản phẩm vi phạm.

Kết quả cho thấy hàng trăm thùng chân gà thành phẩm và bán thành phẩm có dấu hiệu chứa hydrogen peroxide đã bị niêm phong. Một doanh nghiệp thừa nhận đã sử dụng hơn 5.000 thùng hóa chất trong quá trình sản xuất từ năm 2025.

Vụ việc không chỉ làm dấy lên lo ngại về chất lượng của một món ăn quen thuộc mà còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn thực phẩm. Khi những sản phẩm tưởng chừng tiện lợi, phổ biến lại tiềm ẩn rủi ro, người tiêu dùng càng cần thận trọng hơn trong việc lựa chọn thực phẩm hằng ngày.

VietBF@ sưu tập

Tàu chở khí hóa lỏng của Nga bốc cháy sau khi bị UAV tấn công, buộc thủy thủ đoàn sơ tán, khiến con tàu trôi dạt vô định trên Địa Trung Hải.

Giới chức hàng hải châu Âu đang cảnh báo tàu thuyền tránh xa con tàu mang tên Arctic Metagaz, treo cờ Nga, trôi dạt nhiều ngày sau khi bị máy bay không người lái (UAV) tấn công trên Địa Trung Hải.

Theo trang Vessel Finder, con tàu dài 277 m này rời cảng Murmansk ở vùng Bắc Cực của Nga, chở theo khoảng 900 tấn dầu diesel, hơn 60.000 tấn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trên đường tới Ai Cập. Bộ Ngoại giao Nga ngày 11/3 cho hay tàu Arctic Metagaz bị UAV đánh trúng tại vùng biển quốc tế ở Địa Trung Hải, cách Malta khoảng 168 hải lý về phía đông nam.

Toàn bộ 30 thành viên thủy thủ đoàn đã rời tàu lên xuồng cứu sinh sau khi hỏa hoạn bùng phát, trong đó có người bị bỏng. Họ được lực lượng cảnh sát biển Libya phối hợp với đại sứ quán Nga tại Libya giải cứu và đưa tới Benghazi.

Con tàu từ đó trôi dạt vô định trên biển. Hình ảnh từ trên không cho thấy con tàu bị cháy phần đuôi và mũi, nghiêng về một bên, mạn trái rách toạc, nhưng khoang chứa LNG dường như còn nguyên vẹn.


Tàu Arctic Metagaz trôi dạt trên biển Địa Trung Hải, ngày 15/3. Ảnh: AFP

Bộ Giao thông Vận tải Nga cáo buộc hải quân Ukraine đứng sau vụ tấn công. Kiev chưa bình luận về sự việc này.

Bộ Ngoại giao Nga gọi đây là "hành động khủng bố". "Đáng chú ý là vụ tấn công xảy ra gần bờ biển của một nước thành viên EU, nhưng đến nay chưa quốc gia châu Âu nào lên án sự việc", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nói.

Sự cố xảy ra trên vùng biển quốc tế, song Italy đang lo ngại gió đổi hướng có thể đẩy con tàu tiến sát lãnh hải nước này.

CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết trong cuộc họp đặc biệt hồi cuối tuần trước, các bộ trưởng khuyến nghị Thủ tướng Italy Giorgia Meloni không cho phép kéo con tàu vào cảng nước này vì không thể đảm bảo an toàn, mô tả Arctic Metagaz là "quả bom hẹn giờ chứa đầy khí đốt".

Trong tuyên bố sau cuộc họp, bà Meloni cho biết chính phủ Italy đang duy trì liên lạc với Malta để cùng theo dõi sát tình hình. Hai nước đều đã điều tàu kéo cùng các phương tiện chống tràn dầu, sẵn sàng can thiệp khi cần.

Về nguyên tắc, trách nhiệm lai dắt Arctic Metagaz thuộc về chủ tàu phía Nga là công ty LLC SMP Techmanagement, song giới chức Italy lẫn Malta đều chưa xác nhận đã liên lạc được với doanh nghiệp này.

VietBF@sưu tập

Đại sứ quán Mỹ tại Hà Lan vừa phát đi cảnh báo an ninh khẩn cấp đối với công dân Mỹ đang sinh sống và du lịch tại châu Âu, trong bối cảnh nguy cơ khủng bố gia tăng sau các vụ tấn công mang tính bài Do Thái gần đây.Thông báo ngày 16/3 nhấn mạnh, các tổ chức khủng bố vẫn đang tiếp tục lên kế hoạch tiến hành tấn công không chỉ tại Hà Lan mà còn ở nhiều quốc gia châu Âu khác, với đặc điểm đáng lo ngại là các vụ việc có thể xảy ra “với rất ít hoặc không có dấu hiệu báo trước”.

Theo cảnh báo, những mục tiêu tiềm tàng trải rộng trên nhiều không gian công cộng như điểm du lịch, trung tâm giao thông, khu mua sắm, khách sạn, nhà hàng, địa điểm tôn giáo, công viên, trường học, sân bay cũng như các sự kiện văn hóa – thể thao đông người.

Lo ngại an ninh gia tăng sau khi giới chức Hà Lan xác nhận hai vụ kích nổ thiết bị tại các cơ sở của cộng đồng Do Thái trong hai ngày liên tiếp. Dù chưa ghi nhận thiệt hại lớn, các vụ việc đã làm dấy lên cảnh báo về nguy cơ các cộng đồng Do Thái tại châu Âu trở thành mục tiêu tấn công. Trước tình hình này, nhiều quốc gia châu Âu đã tăng cường bảo vệ các cơ sở tôn giáo Do Thái, trường học và trung tâm cộng đồng, đồng thời đặt lực lượng an ninh trong trạng thái cảnh giác cao nhằm ngăn chặn các kịch bản tấn công. Đại sứ quán Mỹ khuyến cáo công dân nước này hạn chế di chuyển đến nơi đông người, thường xuyên theo dõi thông báo từ chính quyền sở tại và chủ động áp dụng các biện pháp đảm bảo an toàn cá nhân khi tham gia các hoạt động công cộng.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết đã hỗ trợ hơn 60.000 công dân rời khỏi Trung Đông kể từ khi chiến dịch quân sự nhằm vào Iran bắt đầu cuối tháng 2. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Pigott cho hay hơn 41.000 người đã nhận được hỗ trợ trực tiếp, trong khi hơn 50 chuyến bay thuê bao đặc biệt đã được triển khai để sơ tán công dân.

Theo ông Pigott, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã huy động nhiều phương án, từ đường hàng không đến đường bộ, phối hợp với các hãng vận tải quốc tế nhằm đảm bảo công dân Mỹ có thể rời khỏi khu vực nguy hiểm một cách nhanh chóng và an toàn. Các đội đặc nhiệm cũng được kích hoạt hoạt động 24/7 để tiếp nhận yêu cầu hỗ trợ và điều phối sơ tán.

Những diễn biến mới cho thấy tác động lan rộng của các điểm nóng địa chính trị, khi căng thẳng tại Trung Đông không chỉ giới hạn trong khu vực mà còn kéo theo rủi ro an ninh tại châu Âu và nhiều nơi khác trên thế giới.

Israel thông báo nhắm mục tiêu vào Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran trong đòn không kích ban đêm và cho rằng ông đã thiệt mạng.

Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) hôm nay tuyên bố mục tiêu của đòn không kích nhằm vào Iran đêm 16/3 là thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Ali Larijani. IDF cũng khẳng định đã hạ sát ông Gholamreza Soleimani, chỉ huy lực lượng bán quân sự Basij của Iran, cùng phó tướng và một số thành viên cấp cao.

Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz sau đó tuyên bố ông Larijani đã thiệt mạng trong cuộc tập kích.

Ba nguồn tin giấu tên nói với Times of Israel rằng vụ tấn công nhằm vào ông Larijani là "một trong những chiến dịch ám sát quan trọng nhất" kể từ khi xung đột bùng phát.


Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Iran Ali Larijani trong chuyến thăm Lebanon tháng 8/2025. Ảnh: AFP

Trong cuộc họp đánh giá tình hình chiến sự sáng nay, tư lệnh IDF Eyal Zamir đã đề cập chiến dịch ám sát khi nói rằng quân đội Israel ghi nhận "những kết quả hạ mục tiêu đáng kể trong đêm qua", nhấn mạnh nó sẽ ảnh hưởng đến tiến trình thực hiện chiến dịch và nhiệm vụ của IDF.

Ông Zamir thêm rằng IDF còn mở cuộc tấn công nhắm vào "những thành viên cấp cao" liên quan hoạt động chống lại Israel ở Dải Gaza và Bờ Tây. Nguồn tin quốc phòng Israel tiết lộ mục tiêu trong một cuộc không kích là Akram al-Ajouri, lãnh đạo phong trào Jihad Hồi giáo Palestine, cùng các quan chức cấp cao của nhóm này.

Iran chưa bình luận về thông tin.

Ali Larijani là quan chức an ninh quốc gia hàng đầu Iran, cũng là một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất trong bộ máy lãnh đạo nước này. Ông từng là chỉ huy Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), sau đó giữ chức Chủ tịch Quốc hội trước khi trở thành thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia.

Trong những tuần trước khi chiến sự nổ ra, Larijani phụ trách điều hành hoạt động thường nhật của chính quyền và tham gia các cuộc đàm phán với phương Tây. Truyền thông Israel cho rằng ông Larijani thiệt mạng hay bị thương đều sẽ gây ảnh hưởng đáng kể đến cục diện chiến lược của Iran.

VietBF@sưu tập

Cầu thủ Nguyễn Xuân Son có tên trong danh sách tập trung tuyển Việt Nam tái đấu Malaysia. Đây là một tin vui với người hâm mộ.


Hoàng Hên tái hợp với Xuân Son ở tuyển Việt Nam. Ảnh: VFF
Báo VietNamNet đưa tin, theo thông báo của VFF trong sáng 17/3, cầu thủ nhập tịch Đỗ Hoàng Hên nằm trong danh sách tập trung của tuyển Việt Nam, hướng tới 2 trận gặp Bangladesh (giao hữu) và Malaysia (vòng loại AFC Asian Cup 2027). Sự góp mặt của tiền vệ sinh năm 1994 mang đến phương án mới cho tuyến giữa dưới thời HLV Kim Sang Sik.

Ngoài sự xuất hiện của Hoàng Hên, Xuân Son cũng có tên trong danh sách tập trung tuyển Việt Nam lần này. Bộ đôi cầu thủ nhập tịch từng khoác áo Thép Xanh Nam Định tái hợp, được kỳ vọng tạo nên sức mạnh đáng gờm cho "Những chiến binh sao vàng".

"Tuyển Việt Nam vừa có "Son" vừa có "Hên". Đó chính là Nguyễn Xuân Son và Đỗ Hoàng Hên, hai cái tên đáng chú ý vừa góp mặt trong đội hình sơ bộ của tuyển Việt Nam trong dịp FIFA Days lần này, được kỳ vọng sẽ gia tăng sức mạnh cho hàng công đội tuyển. Người hâm mộ hoàn toàn có thể chờ đợi khả năng “Son” và “Hên” góp mặt trong đội hình chính thức, sẵn sàng tỏa sáng trong các trận đấu sắp tới", VFF viết, vẫn theo báo VietNamNet.

Báo Quân đội nhân dân cho biết thêm, danh sách tập trung cũng tiếp tục trao cơ hội cho các cầu thủ trẻ triển vọng như thủ môn Trần Trung Kiên, hậu vệ Nguyễn Nhật Minh, tiền vệ Khuất Văn Khang. Ngoài ra còn có 2 gương mặt tiềm năng khác là hậu vệ Phạm Lý Đức và tiền đạo Nguyễn Đình Bắc, nhưng bộ đôi này không góp mặt trong đợt tập trung tháng 3 do đang chấp hành án phạt thẻ của Liên đoàn Bóng đá châu Á tại vòng chung kết Giải bóng đá U23 châu Á 2026.


Danh sách tập trung đội tuyển Việt Nam. Ảnh: VFF
Theo kế hoạch, đội tuyển Việt Nam sẽ hội quân tại Hà Nội từ ngày 21-3. Nhóm cầu thủ tham dự các trận tứ kết Cúp quốc gia 2025-2026 và trận đấu bù vòng 13 V-League 2025-2026 sẽ lên tập trung muộn hơn. Trong dịp FIFA Days lần này, đội tuyển Việt Nam sẽ có trận giao hữu quốc tế với Bangladesh vào 19 giờ ngày 26-3 trên Hàng Đẫy (Hà Nội), trước khi di chuyển tới Ninh Bình để chuẩn bị cho cuộc tiếp đón Malaysia trên sân Thiên Trường vào ngày 31-3 trong khuôn khổ Vòng loại thứ 3 Asian Cup 2027.

VietBF@ sưu tập

Không cần chiến hạm hộ tống, những chuyến tàu "được đặc cách" đầu tiên đã vượt qua eo biển Hormuz, cho thấy quyền kiểm soát của Iran với tuyến hàng hải huyết mạch này.

Tàu chở dầu Karachi, do Tổng công ty Vận tải Quốc gia Pakistan (PNSC) vận hành, hôm 15/3 băng qua eo biển Hormuz, nơi gần như bị Iran phong tỏa trong hai tuần qua.

Tàu chở theo dầu thô Abu Dhabi, khởi hành từ đảo Das, trung tâm xử lý và xuất khẩu dầu khí ngoài khơi vịnh Ba Tư, cách đất liền Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hơn 160 km về phía tây bắc và được cho là đang trở về Pakistan.

Các quan chức PNSC cho hay đây là tàu dầu thứ ba của Pakistan băng qua Eo biển Hormuz an toàn trong 10 ngày qua. Tuy nhiên, đây là tàu dầu đầu tiên không phải của Iran bật tín hiệu hệ thống nhận dạng tự động (AIS) trong suốt hành trình này, theo MarineTraffic.

Các nguồn tin cho hay "rất có khả năng con tàu đã phối hợp với phía Iran" để có thể vượt eo biển một cách thuận lợi, trong khi ít nhất 10 tàu hàng khác đã bị Iran tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) khi tìm cách đi qua Hormuz trong hai tuần qua.

Các chuyên gia hàng hải cho rằng tàu dầu treo cờ một số quốc gia nhất định có thể đang được Iran "đặc cách" cho phép đi lại an toàn qua eo biển Hormuz sau khi đàm phán với nước này.

"Việc tàu Karachi di chuyển men theo lãnh hải Iran thay vì vùng biển quốc tế ở eo biển Hormuz cho thấy nó có thể đã nhận được sự chấp thuận quá cảnh từ chính quyền Iran. Đây là một mô hình cần theo dõi sát sao trong thời gian tới", Jemima Shelley, chuyên gia phân tích nghiên cứu cấp cao tại tổ chức United Against Nuclear Iran, cho biết.


Tàu chở dầu Shenlong Suezmax cập cảng Mumbai ở Ấn Độ sau khi băng qua eo biển Hormuz ngày 12/3. Ảnh: AP

Pakistan phụ thuộc nặng nề vào dầu thô và nhiên liệu tinh chế nhập khẩu từ các nhà sản xuất vùng Vịnh, hầu hết trong số đó đi qua eo biển Hormuz. Quốc gia này có mối quan hệ tốt với Iran, đồng thời vẫn duy trì quan hệ mật thiết với Mỹ và Arab Saudi, quốc gia mà Islamabad có hiệp ước phòng thủ chung.

Thực tế này khiến Pakistan đối mặt tình thế rất nhạy cảm về ngoại giao khi xung đột nổ ra, nhưng dường như Islamabad đã tìm ra cách xử lý "vẹn cả đôi đường".

Ngoại trưởng Iran Seyed Abbas Araghchi hôm 16/3 đăng bài trên X, cảm ơn Pakistan vì đã bày tỏ "đoàn kết" với Tehran trong cuộc xung đột.

Tuần trước, hải quân Pakistan triển khai chiến dịch nhằm bảo vệ các tuyến đường hàng hải, bao gồm cả việc hộ tống các tàu hàng. Một nguồn tin quân sự nói với Reuters rằng khi phía Pakistan liên lạc với các đối tác Iran, họ nhận được câu trả lời "không cần hộ tống vì đó là tàu của Pakistan".

Đây dường như là lý do ba tàu của Pakistan có thể băng qua eo biển Hormuz an toàn trong 10 ngày qua.

Cuối tuần qua, Ấn Độ cũng hoan nghênh việc hai tàu chở khí hóa lỏng (LPG) treo cờ nước này đi qua eo biển Hormuz. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, tàu Shivalik đã cập cảng Mundra ở Gujarat, Ấn Độ hôm 16/3, trong khi tàu Nanda Devi dự kiến đến bờ biển Ấn Độ vào ngày 17/3.

Việc hai tàu LPG của Ấn Độ đi qua Hormuz an toàn diễn ra sau cuộc điện đàm tuần trước giữa Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.

Theo các quan chức tại New Delhi, Ấn Độ cũng đang tìm cách giúp 22 con tàu khác bị kẹt ở phía tây eo biển. Ngoại trưởng Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar cho biết ông hy vọng các cuộc đàm phán với Iran sẽ bắt đầu tháo gỡ những gián đoạn cho đội tàu của nước này.

Ấn Độ đã đối mặt tình trạng thiếu hụt trầm trọng nguồn cung gas dùng cho đun nấu kể từ khi xung đột bùng phát và eo biển bị kiểm soát, dẫn đến sự gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong nhiều thập kỷ. Khoảng một nửa lượng dầu thô và khí đốt hóa lỏng nhập khẩu của Ấn Độ đi qua tuyến đường biển nằm giữa Iran và Oman này.

New Delhi, vốn có quan hệ tốt với cả Mỹ, Israel và Iran, vẫn duy trì lập trường trung lập về xung đột. Tuy nhiên, họ đã tăng cường đối thoại với Tehran trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, ông Jaishankar đã dẫn chứng việc các tàu chở dầu đi qua eo biển an toàn là ví dụ về những gì ngoại giao có thể đạt được. "Hiện tại tôi đang tham gia thảo luận với họ và cuộc đối thoại của tôi đã mang lại một số kết quả", ông nói.

Tuy nhiên, ông làm rõ rằng không có "thỏa thuận chung" chính thức nào với Iran cho các tàu treo cờ Ấn Độ và "mỗi con tàu là một trường hợp riêng lẻ".

Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây kêu gọi các đồng minh điều tàu chiến tới khu vực để đảm bảo an ninh cho tuyến đường biển qua eo biển Hormuz. Bộ Ngoại giao Ấn Độ hôm 16/3 tuyên bố New Delhi không thảo luận song phương với Mỹ về đề xuất của Washington.

New Delhi cũng đã hồi hương khoảng 180 thành viên thủy thủ đoàn trên chiến hạm Iran xin cập cảng Ấn Độ để nương náu sau khi chiến sự nổ ra. Đây là một trong ba tàu chiến Iran đang di chuyển trên Ấn Độ Dương vào thời điểm xung đột bùng phát. Một tàu đã bị ngư lôi Mỹ đánh chìm, trong khi tàu còn lại tị nạn ở Sri Lanka.

"Đó là một cử chỉ thiện chí. Ấn Độ không phải là một bên tham chiến, vì vậy trách nhiệm của Ấn Độ là đảm bảo an toàn cho họ", Chintamani Mahapatra, chủ tịch Viện Kalinga về Nghiên cứu Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nói. "Việc Iran cho phép tàu Ấn Độ đi qua eo biển Hormuz là một minh chứng cho sự đúng đắn trong chính sách trung lập của New Delhi".

17 tàu chở dầu đã đi qua eo biển trong ngày 1-15/3, theo công ty theo dõi tàu biển Kpler. 7 tàu trong số đó treo cờ Iran, cho thấy chúng chở dầu thô của Tehran. Không rõ điểm đến chính xác của chúng, nhưng Trung Quốc là bên mua phần lớn dầu của Iran. Chỉ duy nhất một tàu, do Associated Maritime ở Hong Kong quản lý, là đang hướng về phía châu Âu.

Giới quan sát hàng hải cho biết một số tàu phát tín hiệu điểm đến hoặc thông tin liên quan đến Trung Quốc như "chủ sở hữu Trung Quốc" hoặc "toàn bộ thủy thủ đoàn Trung Quốc" đã được phép đi qua.

Lưu lượng tàu thuyền đi qua Hormuz vẫn thấp hơn nhiều so với mức trước chiến tranh. Stephen Gordon, giám đốc nghiên cứu tại công ty môi giới tàu biển Clarksons, ước tính trung bình có 5 con tàu đi qua eo biển mỗi ngày trong tuần qua, so với 125 tàu trước chiến tranh.

Ông thêm rằng chỉ có 3 tàu chở dầu đi qua eo biển vào hai ngày cuối tuần, so với con số 40 tàu lúc bình thường. Theo ông Gordon, hiện có khoảng 1.100 tàu, trong đó có 250 tàu dầu, đang bị kẹt lại trong vùng Vịnh.

Jack Kennedy, trưởng bộ phận rủi ro quốc gia khu vực Trung Đông tại S&P Global Market Intelligence, nhận định rủi ro đối với tàu bè đi qua eo biển Hormuz hiện "ở mức rất cao". Ông thêm rằng ngay cả khi Mỹ và các đồng minh triển khai chiến hạm hộ tống, nỗ lực này cũng khó có thể đáp ứng nhu cầu của hàng trăm tàu thương mại đang chờ qua eo biển.

"Chỉ cần một quả thủy lôi hay UAV tấn công cũng đủ để làm tất cả các đơn vị vận hành tàu biển khiếp sợ", ông nói.

Giới phân tích cho rằng hiện chưa thể biết có tồn tại hệ thống chính thức nào để tàu bè xin phép đi qua eo biển Hormuz hay không. Tuy nhiên, cách mà lực lượng Houthi ở Yemen từng xử lý việc đi lại trên Biển Đỏ năm ngoái có thể trở thành tiền lệ.

Cuối năm 2023, Houthi bắt đầu nhắm vào các tàu ở Biển Đỏ và thiết lập một hệ thống đăng ký để cho phép một số tàu nhất định đi qua. Theo một thành viên thủy thủ đoàn và giới phân tích hàng hải, mỗi tàu sẽ gửi email cho lực lượng Houthi để xin phép vài ngày trước khi băng qua khu vực.

Tuy nhiên, Saleem Khan, giám đốc dữ liệu và phân tích tại công ty tình báo hàng hải Pole Star Global, cho biết việc giải quyết tình trạng ùn ứ ở eo biển Hormuz sẽ mất nhiều tuần ngay cả sau khi tuyến đường biển này được khơi thông trở lại.

Điểm hẹp nhất tại eo biển Hormuz rộng chưa tới 34 km và chỉ có hai đoạn dài gần 3 km có mực nước đủ sâu để các tàu cỡ lớn đi qua. "Điều này tạo ra một xa lộ hai làn cho các tàu lớn, một làn vào và một làn ra. Tình trạng tắc nghẽn ở đây có thể kéo dài ít nhất vài tuần", ông Khan nói.

VietBF@sưu tập