Mỹ tự cho nổ tung máy bay

Báo New York Times dẫn các nguồn tin am hiểu cho biết, trong chiến dịch giải cứu thành viên phi hành đoàn của chiếc tiêm kích F-15E Strike Eagle bị bắn rơi trong không phận Iran, quân đội Mỹ đã rơi vào một tình huống đặc biệt nguy hiểm ngay trên lãnh thổ đối phương.

Cụ thể, hai máy bay vận tải quân sự chở lực lượng đặc nhiệm cùng phi công được giải cứu đã bị mắc kẹt tại một đường băng dã chiến do Mỹ thiết lập ở khu vực hẻo lánh của Iran. Trước tình thế này, Mỹ buộc phải điều thêm 3 máy bay khác xâm nhập để đưa toàn bộ quân nhân rút khỏi khu vực.

Sau khi hoàn tất việc sơ tán, quân đội Mỹ đã chủ động phá hủy các máy bay vận tải bị mắc kẹt nhằm tránh để chúng rơi vào tay Iran. Các nguồn tin cho biết đây nhiều khả năng là các máy bay vận tải C-130. Hiện Lầu Năm Góc chưa đưa ra bình luận về thông tin trên.

Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắn hạ một máy bay Mỹ tham gia chiến dịch tìm kiếm phi công mất tích tại khu vực phía nam tỉnh Isfahan. Theo lực lượng này, vụ việc diễn ra trong một chiến dịch phối hợp giữa nhiều đơn vị, bao gồm không quân vũ trụ, lục quân, lực lượng Basij và cảnh sát.

Người phát ngôn của Bộ Chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya cho biết các mục tiêu bị bắn hạ gồm một máy bay vận tải quân sự C-130 cùng hai trực thăng Black Hawk.

Hãng thông tấn Fars của Iran cũng công bố đoạn video cho thấy khói đen dày đặc bốc lên từ một cánh đồng, đồng thời cho rằng một đơn vị đặc nhiệm mang tên Biệt kích Faraj đã bắn rơi một máy bay vận tải C-130 của Mỹ khi chiếc này đang tham gia nhiệm vụ giải cứu.

Nguồn tin này cho biết thêm, chiếc máy bay bị bắn hạ đúng thời điểm đang thực hiện chiến dịch đưa quân nhân Mỹ ra khỏi khu vực.

Chiến dịch trên được triển khai sau khi một tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ bị bắn rơi trong không phận Iran. Một thành viên phi hành đoàn được giải cứu ngay sau vụ việc và đang được điều trị, trong khi người còn lại mất tích cho đến khi được tìm thấy vào rạng sáng cùng ngày.

Tổng thống Donald Trump cho biết hàng chục máy bay đã được huy động cho chiến dịch này, đồng thời xác nhận phi công mất tích đã được đưa ra khỏi Iran an toàn. Ông cũng khẳng định không có thương vong trong toàn bộ chiến dịch.

Theo New York Times, hàng trăm binh sĩ thuộc lực lượng đặc nhiệm đã tham gia nhiệm vụ tìm kiếm cứu hộ. Quân nhân được giải cứu — một sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí — sau đó đã được đưa tới Kuwait để điều trị.

Các nguồn tin truyền thông cho biết, sau khi thoát khỏi chiếc F-15E bị bắn rơi, quân nhân Mỹ đã liên lạc được với lực lượng của mình ngay trong ngày 3/4, tạo cơ sở để triển khai chiến dịch giải cứu. Các đơn vị chức năng sau đó nhanh chóng xác định vị trí của người này.

36 giờ nghẹt thở

Bài đăng trên Truth Social của Tổng thống Mỹ rạng sáng 5/4 (theo giờ địa phương) đã chính thức khép lại hơn 36 giờ căng thẳng trong nội bộ quân đội nước này.

"Chúng ta đã tìm thấy anh ấy" - ông Donald Trump tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh rằng lực lượng Mỹ vừa thực hiện "một trong những chiến dịch tìm kiếm - cứu hộ táo bạo nhất trong lịch sử". Ông cho biết phi công mất tích đã được đưa ra ngoài an toàn tuyệt đối.

Các đoạn video ghi lại tại hiện trường cho thấy viên phi công đã ẩn náu trong một khu vực núi khô cằn, hẻo lánh ở phía Nam Iran sau khi phải kích hoạt ghế phóng khẩn cấp.

Hệ thống sử dụng nhiên liệu tên lửa rắn CKU-5 để xuyên qua buồng lái, được đánh giá là rất hiện đại, nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ cao gây tổn thương cột sống cùng nhiều chấn thương nghiêm trọng khác.

Trong trường hợp này, nhiều khả năng phi công đã bị thương, điều được cho là nguyên nhân khiến việc giải cứu kéo dài hơn so với người còn lại trong phi hành đoàn. Theo quy trình huấn luyện, các phi công buộc phải nhảy dù xuống lãnh thổ đối phương sẽ tìm cách ẩn náu tối đa và chờ lực lượng cứu hộ chuyên trách tiếp cận.

Quân nhân này chỉ mang theo một khẩu súng ngắn, có thể kèm pháo hiệu, và hoàn toàn phụ thuộc vào việc lực lượng đặc nhiệm Mỹ có tiếp cận kịp thời trước khi phía Iran phát hiện hay không.

Trong khi đó, Iran được cho là đã treo thưởng cho bất kỳ ai tìm thấy viên phi công. Một đoạn video lan truyền từ ngày 3/4 cho thấy hàng chục người dân địa phương đang tổ chức tìm kiếm tại khu vực nghi có dấu vết.

Các trực thăng tham gia giải cứu phi công đầu tiên hôm 3/4 đã vấp phải hỏa lực từ mặt đất. Hình ảnh được công bố cho thấy một chiếc trong số đó bốc khói khi rời khỏi Iran để bay sang Iraq.

Chiến dịch giải cứu phi công thứ hai diễn ra trong điều kiện đặc biệt nguy hiểm. Theo các quan chức Mỹ, lực lượng tham gia đã phải nổ súng và sử dụng hỏa lực mạnh để mở đường tiếp cận và đưa người của mình ra ngoài.

Báo Wall Street Journal cho biết viên đại tá bị thương đã rời khỏi nơi ẩn nấp vào những phút cuối, thực hiện một "hành động táo bạo" để tiếp cận đội cứu hộ gồm các đặc nhiệm SEAL Team 6. Ông leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m, trong khi lực lượng Mỹ đồng thời ném bom và khai hỏa nhằm vào các đoàn xe Iran đang tiến lại gần.

Toàn bộ chiến dịch có sự tham gia của hàng trăm binh sĩ đặc nhiệm, được vận chuyển bằng máy bay MC-130J xuống một đường băng dã chiến.

Trên không, các UAV MQ-9 Reaper cùng tiêm kích đảm nhiệm nhiệm vụ yểm trợ, tấn công mọi mục tiêu bị coi là mối đe dọa trong bán kính khoảng 3km.

Chiến dịch chỉ được triển khai khi CIA xác định chính xác vị trí của phi công, đồng thời tiến hành một biện pháp đánh lạc hướng khiến phía Iran tin rằng mục tiêu xuất hiện ở khu vực khác.

Trong suốt 36 giờ kể từ khi chiếc F-15 bị bắn hạ, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc gần như giữ im lặng. Tuy nhiên, theo Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt, phía sau hậu trường, ông Donald Trump liên tục túc trực tại Phòng Bầu dục và nhận cập nhật từ Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth.

Tạp chí Newsweek ngày 4/4 đưa tin, theo truyền thông Mỹ, Lầu Năm Góc sẽ bắt đầu điều động tên lửa hành trình tàng hình từ các kho dự trữ toàn cầu để sử dụng tại Iran khi cuộc xung đột ở Trung Đông tiếp tục leo thang, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố năng lực quân sự của Tehran đã bị "phá hủy hoàn toàn".

Washington đã ra lệnh rút tên lửa khỏi kho dự trữ ở Thái Bình Dương vào cuối tháng 3, tương tự như các động thái của chính quyền Mỹ nhằm di dời các khí tài khác đã được triển khai trước đó trong khu vực, chẳng hạn như hệ thống phòng thủ tên lửa tầm cao THAAD từ Hàn Quốc.

Theo thông tin mới nhất, sẽ chỉ còn lại khoảng 425 tên lửa hành trình tàng hình JASSM-ER so với số lượng 2.300 tên lửa có sẵn để sử dụng trong kho dự trữ toàn cầu của Mỹ trước khi xung đột bùng nổ tại Trung Đông, chỉ đủ cho khoảng 17 máy bay ném bom B-1B trong một nhiệm vụ duy nhất.

Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra

Newsweek đưa tin, ngày 28/2, Mỹ và Israel đã nhắm mục tiêu vào các mục tiêu quân sự quan trọng ở Iran và sát hại Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei cùng các lãnh đạo cấp cao khác của Iran. Tehran đã đáp trả bằng cách phóng tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào Israel và một số quốc gia Ả Rập vùng Vịnh có lực lượng Mỹ đóng quân.

Mỹ đã nhanh chóng chuyển vũ khí và hệ thống phòng thủ từ các khu vực khác sang để duy trì chiến dịch quân sự nhắm vào Iran, tận dụng các kho dự trữ và khí tài được bố trí trên toàn cầu.

Việc tăng cường lực lượng của Mỹ đã mở rộng ra ngoài phạm vi phòng không, với các nguồn lực và năng lực được tập trung từ nhiều nơi để hỗ trợ các hoạt động ở Trung Đông. Một lượng lớn đạn dược đã được bắn ra kể từ khi các cuộc tấn công bắt đầu, trong khi các căn cứ và cơ sở hạ tầng của đồng minh Mỹ trên khắp vùng Vịnh cũng được sử dụng, phản ánh cách cuộc xung đột đã định hình lại thế trận lực lượng toàn cầu của Mỹ và gây áp lực lên kho dự trữ vũ khí dành cho các cuộc xung đột tiềm tàng khác.
Những điều cần biết

Theo Newsweek, tên lửa hành trình tàng hình phóng từ trên không AGM-158B (JASSM-ER) được phát triển cho Không quân Mỹ có tầm bắn gần 1.000 km, nhằm tấn công các mục tiêu có giá trị cao và được bảo vệ nghiêm ngặt bởi hệ thống phòng không tiên tiến của đối phương.

Theo các tài liệu chính thức của Không quân và Bộ Quốc phòng Mỹ, loại tên lửa này bay theo lộ trình đã được lập trình sẵn bằng cách kết hợp hệ thống định vị toàn cầu (GPS) và dẫn đường quán tính, sử dụng cảm biến hồng ngoại để đạt độ chính xác cao khi tấn công, và mang theo đầu đạn xuyên phá nặng hơn 450 kg được thiết kế để phá hủy các mục tiêu kiên cố trong khi giảm thiểu rủi ro cho phi hành đoàn.

Việc Mỹ chuyển hướng các nguồn lực quân sự này làm dấy lên lo ngại về tương lai xung đột ở khu vực Thái Bình Dương, nơi Mỹ đã tích lũy được nguồn lực đáng kể để răn đe tham vọng của Trung Quốc trong khu vực, bao gồm cả các kế hoạch đối với đảo Đài Loan. Tuy nhiên, các báo cáo gần đây cho thấy Mỹ đã xem xét lại đánh giá của mình về Trung Quốc, điều này có thể ảnh hưởng đến quyết định chuyển hướng các nguồn lực này.

Theo các nguồn tin, Lầu Năm Góc cũng đã rút các tên lửa đánh chặn dành cho hệ thống phòng không Patriot do Mỹ sản xuất đặt trên mặt đất khỏi các khu vực khác, bao gồm cả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Mỹ đã sử dụng một lượng lớn đạn dược kể từ khi bắt đầu tấn công Iran, và tiếp tục leo thang căng thẳng với những tuyên bố sẽ tung ra những đòn tấn công mạnh mẽ nhất từ trước đến nay.

"Chúng ta sẽ giáng một đòn cực mạnh vào họ trong hai đến ba tuần tới", Tổng thống Mỹ Trump tuyên bố trong bài phát biểu trước toàn quốc hôm 1/4.

Đến ngày 4/4, ông Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social rằng: "Hãy nhớ khi tôi cho Iran mười ngày để THỎA THUẬN hoặc MỞ CỬA EO BIỂN HORMUZ. Thời gian đang cạn dần - chỉ còn 48 giờ nữa trước khi địa ngục giáng xuống. Vinh quang thuộc về CHÚA!"

Theo như người phát ngôn Bộ Quốc phòng Áo mới đây nói với Reuters rằng Áo đã từ chối một số yêu cầu của Mỹ về việc cho phép các chuyến bay phục vụ mục đích quân sự bay qua không phận của nước này, đồng thời tái khẳng định lập trường trung lập và tách biệt mình khỏi cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng. Áo không phải là thành viên của liên minh NATO và từ lâu đã theo đuổi chính sách trung lập.

Áo bác bỏ yêu cầu của Mỹ về việc sử dụng không phận của nước này cho các chuyến bay quân sự liên quan đến cuộc chiến chống Iran, đồng thời tái khẳng định lập trường trung lập và tách biệt mình khỏi cuộc chiến do Tổng thống Trump khởi xướng.

“Chúng tôi không muốn dính dáng gì đến chính sách hỗn loạn và chiến tranh của Trump, điều sẽ dẫn chúng ta đến cuộc khủng hoảng năng lượng tiếp theo”, Phó Thủ tướng Áo Andi Babler viết trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X.

“Tính trung lập là một tài sản quý giá của đất nước chúng ta. Nói không với chiến tranh.”

Người phát ngôn Bộ Quốc phòng Áo nói với Reuters rằng Áo đã từ chối một số yêu cầu của Mỹ về việc cho phép các chuyến bay phục vụ mục đích quân sự bay qua không phận của nước này.

Người phát ngôn của Áo nói với Reuters rằng tất cả các yêu cầu bay qua không phận của Mỹ mang tính chất quân sự liên quan đến cuộc xung đột ở Iran đều đã bị từ chối. Người phát ngôn nói thêm rằng Áo áp dụng nguyên tắc tương tự đối với các quốc gia khác đang tham gia vào xung đột quân sự.

Áo không phải là thành viên của liên minh NATO và từ lâu đã theo đuổi chính sách trung lập.

Tuy nhiên, việc Áo từ chối yêu cầu hỗ trợ quân sự của Mỹ là điều đáng chú ý, nhất là khi các quốc gia châu Âu khác đã từ chối tham gia vào cuộc chiến do Trump phát động cùng với Israel vào cuối tháng Hai.

Ý và Tây Ban Nha cũng đã từ chối cho Mỹ tiếp cận không phận của họ liên quan đến quân đội Mỹ.

Trong nỗ lực đối phó với cuộc khủng hoảng điện ngày càng nghiêm trọng, Cuba đã lựa chọn một giải pháp khẩn cấp. Quốc đảo này thuê nhà máy điện nổi từ Thổ Nhĩ Kỳ nhằm bổ sung nguồn cung cho hệ thống điện đang quá tải.

Con tàu phát điện mang tên Belgin Sultan, thuộc công ty năng lượng Karpowership (một phần của tập đoàn Karadeniz Holding), vừa được ghi nhận neo đậu tại cảng Havana. Đây là một trong những “powership”, nhà máy điện nổi, có thể nhanh chóng kết nối vào lưới điện quốc gia để cung cấp điện trong thời gian ngắn.

Cuba hiện đang trải qua các đợt mất điện nghiêm trọng. Chỉ trong vài tuần gần đây, lưới điện quốc gia đã sụp đổ 2 lần trong vòng 1tuần, khiến khoảng 10 triệu người dân rơi vào tình trạng thiếu điện. Nguyên nhân chính đến từ việc nguồn cung nhiên liệu bị thắt chặt do lệnh phong tỏa dầu gần như toàn diện từ Mỹ, cùng với sự suy yếu kéo dài của hệ thống điện phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.

Trong bối cảnh đó, các nhà máy điện nổi được xem là giải pháp “cấp cứu” hiệu quả. Không giống các nhà máy điện truyền thống mất nhiều năm xây dựng, nhà máy điện nổi có thể triển khai trong vòng vài tuần và hoạt động linh hoạt với nhiều loại nhiên liệu như dầu, khí tự nhiên hoặc LNG.

Riêng tàu Belgin Sultan có công suất khoảng 15 MW, trong khi các tàu điện nổi khác trong đội tàu của Karpowership có thể đạt từ vài chục đến hàng trăm MW. Karpowership hiện sở hữu đội tàu hơn 40 nhà máy điện nổi với tổng công suất vượt 7.000 MW trên toàn cầu.

Tại Cuba, các tàu điện nổi của Thổ Nhĩ Kỳ không phải là giải pháp mới. Từ năm 2019, quốc đảo này đã tiếp nhận nhiều nhà máy điện nổi với tổng công suất khoảng 400-420 MW, đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì nguồn điện trong những giai đoạn khủng hoảng.

Với công suất khoảng 15 MW, nhà máy điện nổi từ Thổ Nhĩ Kỳ chỉ đủ cung cấp điện cho khoảng 100.000-150.000 người trong điều kiện tiêu thụ thấp, tương đương một khu đô thị quy mô trung bình.

Song song với giải pháp từ Thổ Nhĩ Kỳ, Cuba cũng tìm kiếm hỗ trợ từ các đối tác khác. Cuối tháng 3, một tàu dầu Nga đã cập cảng Matanzas, mang theo khoảng 700.000 thùng dầu thô, giúp tạm thời giảm bớt áp lực thiếu nhiên liệu. Moscow được cho là đang chuẩn bị thêm các chuyến hàng tiếp theo, trong khi Washington tạm thời cho phép một số lô hàng nhằm tránh leo thang căng thẳng trên biển.

Dù vậy, các chuyên gia cho rằng những giải pháp này chỉ mang tính tạm thời. Hệ thống điện của Cuba vốn đã cũ kỹ, thiếu đầu tư và phụ thuộc rất lớn vào dầu nhập khẩu. Trong khi đó, lệnh phong tỏa kéo dài cùng tình trạng thiếu ngoại tệ khiến Havana gặp khó khăn trong việc nâng cấp hạ tầng.

Một yếu tố khác khiến tình hình thêm phức tạp là chi phí vận hành các nhà máy điện nổi. Các dự án tương tự tại khu vực Caribe cho thấy chi phí thuê và vận hành nhà máy điện nổi có thể lên tới hàng chục triệu USD trong thời gian ngắn, đặt gánh nặng lớn lên ngân sách vốn đã hạn hẹp của Cuba.

Theo Caliber.az

Sự chuyển biến bắt đầu từ cuối tuần trước, khi Iran tuyên bố miễn trừ cho Iraq khỏi các hạn chế vận chuyển qua eo Hormuz. Tuy nhiên, Tehran không công bố chi tiết về phạm vi áp dụng, khiến thị trường vẫn thận trọng.

Ngay sau đó, vào sáng Chủ nhật, tàu chở dầu Ocean Thunder, mang theo khoảng 1 triệu thùng dầu thô Iraq, đã vượt qua eo Hormuz thành công. Con tàu đi theo hành lang phía Bắc, sát bờ biển Iran, giữa hai đảo Qeshm và Larak, khu vực được ví như “trạm thu phí” mới do Tehran thiết lập để kiểm soát luồng tàu.

Đây được xem là chuyến đi mang tính “thử nghiệm”, nhằm kiểm tra mức độ hiệu quả của cơ chế miễn trừ. Cùng thời điểm, dữ liệu vận tải cho thấy tổng cộng 16 tàu đã đi qua eo biển kể từ sáng thứ Bảy, bao gồm 11 tàu rời vịnh và 5 tàu đi vào từ biển mở. Đây là mức cao nhất trong 1 tuần kể từ khi chiến sự bùng phát, dù vẫn thấp hơn nhiều so với bình thường.

Ngay trong ngày Chủ nhật, cơ quan tiếp thị dầu quốc gia Iraq (SOMO) đã gửi thông báo tới các nhà giao dịch và nhà máy lọc dầu châu Á, khẳng định các lô hàng dầu của nước này hiện “được miễn trừ khỏi mọi hạn chế tiềm tàng”.

SOMO yêu cầu khách hàng cung cấp lịch bốc hàng, bao gồm thông tin tàu và khối lượng cần mua trong vòng 24 giờ. Đồng thời, cơ quan này nhấn mạnh tất cả các cảng xuất khẩu, đặc biệt là Basrah, đầu mối quan trọng nhất, đều đang hoạt động bình thường.

Động thái này cho thấy Baghdad đang tận dụng cơ hội “cửa mở” để nhanh chóng khôi phục dòng chảy xuất khẩu. Trong điều kiện bình thường, Iraq thường bán dầu theo hình thức FOB (giao tại cảng), nghĩa là người mua tự thu xếp tàu vận chuyển. Tuy nhiên, chính mô hình này lại trở thành rào cản khi rủi ro tại Hormuz tăng cao.

Trong khi đó, các khách hàng châu Á tỏ ra thận trọng. Nhiều nhà nhập khẩu cho biết họ cần làm rõ liệu cơ chế miễn trừ có áp dụng cho tất cả tàu hay không và Iraq có sẵn sàng cung cấp tàu của mình để đảm bảo an toàn khi đi qua eo biển hay không.

Trước khi có tín hiệu nới lỏng, ngành dầu Iraq đã chịu thiệt hại nặng nề. Do phụ thuộc gần như hoàn toàn vào Hormuz, xuất khẩu của nước này trong tháng 3 đã giảm tới 97%, xuống chỉ còn khoảng 99.000 thùng/ngày.

Ngoài một tuyến đường ống qua Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq hầu như không có lựa chọn thay thế đáng kể. Điều này khiến nền kinh tế phụ thuộc dầu mỏ của nước này rơi vào thế bị động khi tuyến vận tải chính bị gián đoạn.

Nếu cơ chế miễn trừ được áp dụng rộng rãi, Iraq có thể giải phóng khoảng 3 triệu thùng dầu/ngày bị “mắc kẹt”, đồng thời khôi phục sản lượng tại các mỏ đang phải tạm dừng. Song, điều kiện tiên quyết là các hãng tàu phải sẵn sàng quay trở lại khu vực rủi ro.

Dù lưu lượng tàu qua Hormuz đã tăng nhẹ trong tuần qua, hoạt động vẫn ở mức rất thấp so với trước chiến sự. Nhiều tàu tắt tín hiệu định vị (AIS) khi đi qua khu vực nguy hiểm. Hơn nữa, tình trạng nhiễu điện tử cũng làm giảm độ chính xác của dữ liệu theo dõi.

Các tàu hiện buộc phải đi theo hành lang hẹp sát bờ Iran, thay vì tuyến hàng hải truyền thống. Điều này cho thấy Tehran đang kiểm soát chặt chẽ dòng chảy qua eo biển, biến Hormuz thành một “đòn bẩy chiến lược” trong bối cảnh đàm phán và xung đột song hành.

Trong 2 ngày cuối tuần, ngoài các tàu dầu, còn có nhiều tàu hàng khô và tàu chở LPG di chuyển qua eo biển, bao gồm cả những tàu có liên hệ với Iran. Một số tàu nhỏ thậm chí “bám sát” bờ Oman để giảm thiểu rủi ro, cho thấy các hãng vận tải đang tìm mọi cách thích nghi.

Theo Reuters

Bộ Tư lệnh Hải quân IRGC, trong một tuyên bố, nhấn mạnh rằng những diễn biến khu vực gần đây đã tạo ra một thực tế mới, trong đó các cường quốc ngoài khu vực, đứng đầu là Mỹ, không còn khả năng áp đặt hay chi phối môi trường an ninh hàng hải gần Iran.

Cơ quan này tái khẳng định eo biển Hormuz sẽ không trở lại trạng thái cũ, đồng thời nhấn mạnh cam kết bảo vệ chủ quyền và an ninh khu vực trước mọi hành động can thiệp mà Tehran cho là gây bất ổn.

"Eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái trước đây, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel”, Hải quân IRGC nhấn mạnh.

Theo tuyên bố, Hải quân Iran đã bước vào giai đoạn cuối của kế hoạch tác chiến toàn diện, hướng tới xây dựng một cấu trúc an ninh "nội khối" tại Vịnh Ba Tư. Theo đó, an ninh khu vực phải do các quốc gia ven biển đảm nhiệm, không có sự hiện diện của các lực lượng bên ngoài.

Các bước chuẩn bị bao gồm tăng cường triển khai hải quân, nâng cấp hệ thống giám sát và khả năng phản ứng nhanh chóng, nhằm bảo vệ vùng biển và đảm bảo dòng chảy năng lượng không bị gián đoạn qua eo biển.

Giới chức Iran đã nhiều lần nhấn mạnh rằng, bất kỳ nỗ lực nào của Mỹ hoặc các đồng minh nhằm thách thức trật tự mới này sẽ vấp phải phản ứng nhanh chóng, quyết đoán và áp đảo từ lực lượng phòng thủ của Iran.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục đưa ra những cảnh báo cứng rắn, bao gồm đe dọa tấn công các cơ sở hạ tầng như nhà máy điện và cầu đường tại Iran nếu Tehran không thay đổi lập trường liên quan đến eo biển Hormuz.

Trong bối cảnh căng thẳng leo thang, Iran đã siết chặt kiểm soát hoạt động hàng hải tại eo biển. Theo Tehran, tuyến đường này vẫn mở cho các quốc gia không liên quan đến Mỹ, Israel và các đồng minh, nhưng các biện pháp hạn chế đã khiến lưu lượng tàu thuyền giảm mạnh.

Lưu lượng hàng hải sụt giảm nghiêm trọng

Dữ liệu từ các tổ chức vận tải biển quốc tế cho thấy lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz đã giảm tới 94% kể từ cuối tháng 2, khi xung đột bùng phát. Số tàu đi qua eo biển mỗi ngày giảm từ khoảng 138 xuống dưới 10 tàu.

Báo cáo từ Lloyd's List và các nguồn tin khu vực cho biết có khoảng 2.000-3.000 tàu đang mắc kẹt quanh eo biển, trong khi Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) ước tính hơn 3.200 tàu bị ảnh hưởng, khiến gần 20.000 thủy thủ mắc kẹt trên tàu.

Theo báo cáo của Tasnim, tổng cộng 181 tàu hoặc tàu chở dầu đã đi qua eo biển Hormuz kể từ đầu tháng 3, trong đó 125 tàu thuộc sở hữu của Iran hoặc các đồng minh của nước này.

Theo báo cáo, Iran đã miễn trừ Iraq khỏi các hạn chế ở eo biển Hormuz, trong khi các quốc gia như Trung Quốc, Ấn Độ, Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ được cho là đã đàm phán trực tiếp với Tehran để đảm bảo quyền lưu thông.

Theo như mới đây lại đưa ra thời hạn tối hậu thư cho Iran phải mở cửa Eo biển Hormuz trong 48 giờ, trễ nhất vào ngày Thứ Hai 06/4 nếu không Mỹ sẽ tấn công hủy diệt toàn bộ Iran về mọi lãnh vực, sau khi Tổng thống Donald Trump hôm nay tuyên bố các lãnh đạo quân sự Iran “đã bị tiêu diệt” trong cuộc không kích tại Tehran mới nhất. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh xung đột leo thang, với các cuộc không kích của Mỹ và Israel mở rộng trên khắp Iran, và áp lực ngày càng tăng buộc Tehran phải đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz.
Tổng thống Donald Trump cho biết nhiều lãnh đạo quân sự Iran đã “bị tiêu diệt” trong một cuộc tấn công vào Tehran, đồng thời chia sẻ đoạn video được cho là ghi lại vụ tấn công trên nền tảng Truth Social.

“Rất nhiều lãnh đạo quân sự của Iran, những người đã dẫn dắt họ một cách tồi tệ và thiếu sáng suốt, đã bị tiêu diệt, cùng với nhiều thứ khác, trong cuộc không kích quy mô lớn này tại Tehran!” Trump viết.

Bài đăng kèm theo đoạn video dường như cho thấy các vụ nổ tại thủ đô Iran, tuy nhiên các chi tiết cụ thể về mục tiêu và thương vong vẫn chưa được Fox News Digital xác nhận độc lập.

Video khá tối, nhưng có thể nghe thấy tiếng nổ lớn và âm thanh của máy bay.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh xung đột leo thang, với các cuộc không kích của Mỹ và Israel mở rộng trên khắp Iran, và áp lực ngày càng tăng buộc Tehran phải đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz.

Mỹ được cho là đã chuẩn bị cho xung đột tại eo biển Hormuz trong nhiều thập kỷ khi căng thẳng gia tăng

Quân đội Mỹ đã chuẩn bị cho khả năng xảy ra xung đột tại eo biển Hormuz trong nhiều thập kỷ, theo một chuyên gia an ninh quốc gia.

Cộng tác viên Fox News Kiron Skinner cho biết Ngũ Giác Đài đã lường trước thách thức chiến lược từ vị trí địa lý và năng lực của Iran trong khu vực.

“Quân đội Mỹ đã chuẩn bị cho điều này trong nhiều thập kỷ,” Skinner nói trên chương trình “Fox Report” vào thứ Bảy 04/4, đề cập đến các cuộc diễn tập chiến tranh và kế hoạch lâu dài trong bộ máy an ninh quốc gia.

Tuy nhiên, bà cảnh báo việc mở lại tuyến hàng hải quan trọng này không hề đơn giản, mô tả đây là một nhiệm vụ “phức tạp” và “nguy hiểm”.

Skinner cho biết Iran vẫn nắm giữ những lợi thế quan trọng, bao gồm địa hình dọc theo Vịnh Ba Tư và khả năng triển khai tên lửa, tàu tấn công nhỏ và các lực lượng ủy nhiệm để đe dọa tàu thuyền.

Bà cũng kêu gọi các đồng minh châu Âu đóng vai trò lớn hơn, cho rằng Mỹ và Israel đang gánh phần lớn gánh nặng trong cuộc xung đột.

Những bình luận này được đưa ra khi Tổng thống Donald Trump đã đặt thời hạn cho Iran mở lại eo biển, cảnh báo rằng “thời gian đang cạn dần.”

Video cho thấy binh sĩ Israel rà soát tòa nhà giữa các cuộc tấn công “quy mô lớn” nhằm vào chế độ Iran

Quân đội Israel đã công bố đoạn video mới cho thấy các binh sĩ di chuyển qua và kiểm soát một tòa nhà như một phần trong các chiến dịch đang mở rộng liên quan đến các cuộc không kích vào Iran và các lực lượng ủy nhiệm của nước này.

Video do Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đăng tải trên X cho thấy các binh sĩ có vũ trang tiến lên cầu thang và rà soát tòa nhà, mang đến cái nhìn hiếm hoi về hoạt động thực địa bên cạnh các cuộc không kích đang diễn ra.

Đoạn video được công bố khi IDF cho biết họ đã hoàn thành “các đợt tấn công quy mô lớn” nhằm vào hơn 200 mục tiêu trên khắp Iran và Lebanon, bao gồm các địa điểm liên quan đến chính quyền Iran và Hezbollah.

Các quan chức Israel cho biết các cuộc tấn công là một phần của chiến dịch rộng lớn hơn nhằm vào cơ sở hạ tầng vũ khí, sản xuất tên lửa và các vị trí của lực lượng vũ trang trong khu vực.

Trump tái đe dọa về eo biển Hormuz, Mỹ tìm kiếm thành viên phi hành đoàn F-15

Tổng thống Mỹ cho biết Tehran có 48 giờ để mở lại hoàn toàn tuyến vận chuyển quan trọng này. Một cuộc khủng hoảng dầu mỏ đang đẩy giá cả tăng trên toàn bộ nền kinh tế toàn cầu.

Các nguồn tin cho biết quân đội Mỹ vẫn đang tìm kiếm một thành viên phi hành đoàn từ chiếc tiêm kích F-15E bị bắn hạ trên lãnh thổ Iran vào hôm qua Thứ Sáu 03/4.

Theo truyền thông nhà nước Iran, các bộ lạc Iran được cho là đã nổ súng vào trực thăng Mỹ tham gia nhiệm vụ tìm kiếm và cứu hộ.

Eo biển Hormuz: Tổng thống Donald Trump nói rằng “thời gian đang cạn dần” đối với Iran để mở lại hoàn toàn tuyến đường thủy quan trọng này qua Eo biển Hormuz trong vòng 48 giờ trước khi kết thúc ngày Thứ Hai 06/4; đồng thời cảnh báo sẽ “trút xuống địa ngục” nếu Tehran không đạt thỏa thuận.

Iran cho biết sẽ cho phép “hàng hóa thiết yếu” đi qua eo biển, nhưng chưa nêu điều kiện cụ thể.

Tác động kinh tế: Một cuộc khủng hoảng dầu mỏ đang gây ảnh hưởng lan rộng đến mọi lĩnh vực tiêu dùng. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã tăng lên 4,10 USD/gallon, theo AAA.

Biểu tình tại Israel: Cảnh sát Israel đã giải tán một cuộc biểu tình phản chiến tại Tel Aviv vào thứ Bảy 04/4, bắt giữ ít nhất 17 người.

Tại Lebanon, khủng hoảng nhân đạo đang trở nên nghiêm trọng hơn khi Israel mở rộng chiến dịch quân sự chống lại Hezbollah.

Syria tạm thời đóng cửa khẩu biên giới.

Syria đã tạm thời đóng cửa khẩu Masnaa ở biên giới Syria–Lebanon sau khi quân đội Israel ban hành lệnh sơ tán vào thứ Bảy 04/4 trước các cuộc không kích dự kiến.

Người phát ngôn tiếng Ả Rập của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), Avichay Adraee, cho biết:

“Do Hezbollah sử dụng cửa khẩu Masnaa cho mục đích quân sự và buôn lậu vũ khí, quân đội Israel quyết định tiến hành không kích vào khu vực này trong thời gian tới.”

Ông cũng cảnh báo:

“Ở lại khu vực này sẽ gây nguy hiểm cho bạn.”

Sau cảnh báo của IDF, Cơ quan quản lý cửa khẩu và hải quan Syria thông báo sẽ tạm thời đóng cửa khẩu Masnaa.

Cơ quan này khẳng định cửa khẩu Masnaa (phía Syria gọi là Jdeidet Yabous) “chỉ dành cho mục đích dân sự”.

“Không được sử dụng cho mục đích quân sự, không có sự hiện diện của các nhóm vũ trang hay dân quân, và không được phép sử dụng ngoài khuôn khổ dân sự và pháp lý.”

Việc mở lại cửa khẩu sẽ được thông báo khi tình hình ổn định.

Cửa khẩu này từng bị đóng vào tháng trước do lo ngại bị Israel pháo kích, nhưng sau đó đã mở lại khi các cuộc tấn công không xảy ra.

Tổng quan tình hình
Chiến tranh lan rộng:

Xung đột bước sang tháng thứ hai với các cuộc tấn công liên tục vào Iran và Lebanon.

Trump vừa đe dọa vừa để ngỏ kết thúc sớm: Có thể kết thúc trong 2–3 tuần nhưng cũng cảnh báo tấn công mạnh nếu không đạt thỏa thuận.

Iran bác bỏ đàm phán: Cho rằng Mỹ dùng ngoại giao để che đậy áp lực quân sự.

Israel mở rộng chiến dịch ở Lebanon: Thương vong dân sự tăng mạnh.

Tấn công cơ sở công nghiệp Iran: Nhắm vào ngành thép, dược phẩm nhằm làm suy yếu kinh tế.

Xung đột lan ra khu vực Vùng Vịnh: Tàu chở dầu và cơ sở năng lượng bị tấn công.

Nhiều quốc gia trong khu vực tham gia phòng thủ và đánh chặn tên lửa từ Iran.

Các hoạt động quân sự của Israel ở miền nam Lebanon gia tăng nhằm vào Hezbollah, trong khi các cuộc tấn công vào tài sản năng lượng vùng Vịnh và tuyến vận tải biển vẫn tiếp diễn.

Trong bối cảnh thị trường dầu mỏ biến động, eo biển Hormuz bị căng thẳng và điều kiện dân sự tại Iran xấu đi, cuộc xung đột đang bước vào giai đoạn gay cấn nhất và khó lường.

Israel ra cảnh báo sơ tán đối với một ngôi làng ở Lebanon

Trump chia sẻ video về cuộc tấn công “quy mô lớn” vào Tehran

Quân đội Israel cập nhật tình hình chiến sự

Người phát ngôn quân đội Iran đe dọa Mỹ khi các cuộc không kích tiếp diễn.

Diễn biến mới nhất
ngày Thứ Bảy 04/4:
Israel yêu cầu người dân làng Kfar Hatta (Lebanon) rời đi, di chuyển “ít nhất 1.000 mét” (1 Km) vì quân đội Israel sẽ sớm tiến hành chiến dịch quân sự tại khu vực này.

Người phát ngôn quân đội Iran cảnh báo Mỹ không nên leo thang chiến tranh vì “Nếu xung đột mở rộng, toàn bộ khu vực sẽ trở thành địa ngục đối với các bạn.”

Hơn 1.400 người đã thiệt mạng tại Lebanon do các cuộc không kích của Israel, trong đó có 126 trẻ em.

Israel cho biết đã tấn công hơn 200 mục tiêu tại Iran và Lebanon trong cuối tuần.

Israel phát hiện một tên lửa được phóng từ Yemen và đã kích hoạt hệ thống phòng không đánh hạ.

Ít nhất 5 người thiệt mạng sau cuộc tấn công vào khu hóa dầu Mahshahr (Iran) vào tối hôm qua Thứ Sáu 03/4.

Israel được cho là đang chuẩn bị tấn công các cơ sở năng lượng của Iran, chờ “đèn xanh” từ Mỹ.

Iran đang nổ lực truy tìm phi công Mỹ thứ nhì sau khi bắn hạ máy bay chiến đấu F-15E; một thành viên phi hành đoàn đã được cứu, người còn lại chưa rõ tình trạng.

Eo biển Bab el-Mandeb (tuyến vận tải quan trọng toàn cầu) có nguy cơ bị ảnh hưởng khi lực lượng Houthi từ Yemen có thể nối lại các cuộc tấn công.

Donald Trump tuyên bố Mỹ đã “đánh bại hoàn toàn Iran”, nhưng các diễn biến chiến trường cho thấy tình hình phức tạp hơn.

Iran tuyên bố sẽ “kiểm soát hoàn toàn không phận” sau khi nói đã bắn hạ nhiều máy bay và Drones của Mỹ.

Thương vong gia tăng: Cả binh sĩ và dân thường đều bị ảnh hưởng.

Tình hình dân sự tại Iran xấu đi: Mất điện, hạn chế internet, kiểm soát an ninh chặt chẽ.

Trong khi Thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực vì giá dầu tăng, nguồn cung bị gián đoạn.

Các nước Vùng Vịnh muốn Mỹ mạnh tay hơn, thậm chí cân nhắc nên đẩy mạnh chiến dịch trên bộ. Điều nầy sẽ gây rủi ro toàn cầu, đe dọa thương mại, an ninh và kinh tế thế giới.

Lần đầu tiên trong hơn 20 năm máy bay chiến đấu Mỹ bị đối phương bắn rơi.

Việc Iran bắn hạ 02 máy bay quân sự Mỹ là một cuộc tấn công cực kỳ hiếm hoi, chưa từng xảy ra trong hơn 20 năm, đồng thời cho thấy Cộng hòa Hồi giáo Iran vẫn còn khả năng phản công dù Tổng thống Trump tuyên bố họ đã bị “đánh bại hoàn toàn”.

Các cuộc tấn công diễn ra 5 tuần sau khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran. Đầu tuần này, Trump cho biết khả năng phóng tên lửa và máy bay không người lái của Tehran đã “bị suy giảm đáng kể”.

Iran đã bắn rơi một tiêm kích F-15E Strike Eagle của Mỹ vào thứ Sáu 03/4. Theo quan chức Mỹ, một phi công đã được cứu, trong khi việc tìm kiếm người thứ hai vẫn đang tiếp diễn. Truyền thông nhà nước Iran cũng cho biết một máy bay tấn công A-10 của Mỹ đã rơi sau khi bị lực lượng phòng không Iran bắn trúng.

Lần gần nhất một máy bay chiến đấu Mỹ bị bắn hạ trong chiến đấu là vào năm 2003, khi một chiếc A-10 Thunderbolt II bị bắn rơi trong cuộc xâm lược Iraq, theo tướng không quân nghỉ hưu Houston Cantwell.

Ông cho biết điều này là vì Mỹ chủ yếu chiến đấu với các lực lượng nổi dậy không có khả năng phòng không mạnh. Việc không có nhiều máy bay bị bắn rơi ở Iran cho thấy năng lực vượt trội của quân đội Mỹ.

“Việc điều này chưa xảy ra cho đến bây giờ là một điều gần như kỳ diệu,” Cantwell nói. “Chúng tôi bay nhiệm vụ chiến đấu mỗi ngày và luôn bị bắn.”

Tên lửa vác vai có thể đã được sử dụng
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho biết lực lượng Mỹ đã thực hiện hơn 13.000 nhiệm vụ và tấn công hơn 12.300 mục tiêu trong cuộc chiến với Iran.

Dù bị không kích dữ dội trong hơn một tháng, quân đội Iran vẫn là đối thủ đáng gờm. Các cuộc tấn công liên tục của họ nhằm vào Israel và các nước Arab vùng Vịnh đã gây bất ổn khu vực và ảnh hưởng kinh tế toàn cầu.

Theo chuyên gia Behnam Ben Taleblu, vẫn có sự khác biệt giữa “ưu thế trên không” và “kiểm soát hoàn toàn bầu trời”.

“Một hệ thống phòng không bị suy yếu không có nghĩa là đã bị phá hủy,” ông nói. “Không có gì đáng ngạc nhiên khi họ vẫn chiến đấu.”

Máy bay Mỹ gần đây bay ở độ cao thấp hơn, khiến chúng dễ bị tên lửa Iran tấn công. Nhiều khả năng Iran đã sử dụng tên lửa vác vai – loại khó phát hiện hơn.

“Iran yếu nhưng vẫn nguy hiểm chết người,” ông nói.

Chuyên gia Mark Cancian cũng đồng ý rằng tên lửa vác vai nhiều khả năng đã được sử dụng.

Dù vậy, ông nhận định chiến dịch không chiến của Mỹ vẫn là “thành công lớn” cho đến nay.

Ông so sánh: trong Thế chiến II, tỷ lệ mất máy bay của Mỹ từng lên tới 3%, tương đương khoảng 350 máy bay trong bối cảnh hiện tại.

“Nhưng vấn đề là chính trị — người dân Mỹ đã quen với những cuộc chiến ít tổn thất. Vì vậy, bất kỳ mất mát nào cũng bị coi là không thể chấp nhận.”

Phi công được huấn luyện để xử lý khi bị bắn trúng
Lần gần nhất máy bay Mỹ bị bắn rơi là ngày 8/4/2003 tại Baghdad. Phi công đã thoát hiểm an toàn và được cứu.

Trong môi trường nguy hiểm như tại Iran, phi công luôn trong trạng thái cảnh giác cao với tên lửa – thường là dẫn đường bằng hồng ngoại hoặc radar – và phải sử dụng các chiến thuật né tránh khác nhau.

Nếu bị bắn trúng và phải nhảy dù, họ được huấn luyện kỹ lưỡng:

Kiểm tra chấn thương sau vụ nổ, Xác định vị trí, Liên lạc để lực lượng cứu hộ tìm thấy.

Tuy nhiên, đối phương cũng có thể nghe lén hoặc gây nhiễu tín hiệu này.

Trực thăng dễ bị bắn hạ hơn
Đây không phải lần đầu Mỹ mất máy bay có người lái tại Iran. Năm 1980, một nhiệm vụ giải cứu con tin tại Tehran thất bại khi trực thăng va chạm với máy bay tiếp nhiên liệu, khiến 8 người thiệt mạng.

Trong những thập kỷ gần đây, trực thăng Mỹ bị bắn hạ nhiều hơn, như vụ năm 2005 tại Afghanistan khiến 16 người chết.

Theo Cantwell:

“Càng bay thấp và chậm, bạn càng dễ trở thành mục tiêu.”

Vì vậy, những người tham gia các nhiệm vụ cứu hộ tuần này — nhiều khả năng bằng trực thăng — đã thực hiện “một hành động vô cùng dũng cảm và đáng kính”.

Tướng George nói Quân đội xứng đáng có “những nhà lãnh đạo có phẩm chất” trong thư chia tay.

Tướng Randy George, Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, người bị Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth miễn nhiệm, hôm thứ Sáu 03/4 đã gửi thư chia tay, trong đó ông nói rằng quân đội xứng đáng có “những nhà lãnh đạo có phẩm chất.”

George cảm ơn các quan chức trong quân đội vì sự ủng hộ của họ trong một email được đăng trên trang Reddit của Lục quân. Một quan chức quân đội đã xác nhận tính xác thực của email này với tờ The Hill.

“Tôi biết tất cả các bạn sẽ tiếp tục tập trung cao độ vào nhiệm vụ, tiếp tục đổi mới, và không ngừng vượt qua những rào cản quan liêu để cung cấp cho các chiến binh của chúng ta những gì họ cần để chiến thắng trên chiến trường hiện đại,” George viết.

“Những người lính của chúng ta thực sự là tốt nhất thế giới –– họ xứng đáng được huấn luyện khắc nghiệt và có những nhà lãnh đạo dũng cảm, có phẩm chất,” ông tiếp tục. “Tôi không nghi ngờ gì rằng tất cả các bạn sẽ tiếp tục lãnh đạo với lòng dũng cảm, phẩm chất và sự kiên cường.”

George cho biết ông nhìn lại 38 năm phục vụ trong quân đội với “niềm tự hào vô hạn” và luôn chọn “tiếp tục thêm một nhiệm kỳ” bởi những con người tận tụy mà ông may mắn được phục vụ cùng.

Hôm thứ Năm, Hegseth đã yêu cầu George từ chức và nghỉ hưu ngay lập tức. Cùng ngày, ông cũng miễn nhiệm Thiếu tướng William Green, Chánh tuyên úy Lục quân, và Tướng David Hodne, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Chuyển đổi và Huấn luyện Lục quân từ năm ngoái. Trước đó, vào tháng Hai, Hegseth đã yêu cầu Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll loại bỏ Đại tá David Butler, một trong những cố vấn hàng đầu của ông.

Việc George bị miễn nhiệm là một ví dụ nữa cho thấy căng thẳng giữa Hegseth — một cựu sĩ quan Vệ binh Quốc gia Lục quân với cấp bậc thiếu tá — và ban lãnh đạo Lục quân. Hegseth đã sa thải hơn một chục sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi đảm nhiệm vị trí tại Ngũ Giác Đài.

Tướng Christopher LaNeve, Phó tham mưu trưởng Lục quân từ tháng Hai, đã được chỉ định thay thế George trên cương vị tạm quyền.

Các Dân biểu Đảng Cộng hòa đã ca ngợi George sau khi ông bị miễn nhiệm. Chủ tịch Ủy ban Quân vụ Hạ viện, Dân biểu Mike Rogers (bang Alabama), cho biết trong thời gian George giữ chức Tham mưu trưởng Lục quân, “chúng tôi đã đạt được tiến bộ lớn trong việc tăng cường tuyển quân, cải thiện hiệu quả và hiện đại hóa quân đội.”

“Trong suốt sự nghiệp dài phục vụ nước Mỹ, Tướng George đã thể hiện cam kết, lòng dũng cảm và năng lực lãnh đạo,” Rogers nói.

Dân biểu Rich McCormick (bang Georgia) nói với Newsmax rằng ông “sẽ xem xét ngay lập tức” lý do vì sao vị tướng bốn sao này bị sa thải.

“Tôi chưa từng nghe ông ấy nói điều gì đi ngược lại với mục tiêu của tổng thống,” McCormick nói. “Tôi nghĩ ông ấy đã làm rất tốt trong việc chuẩn bị cho quân đội sẵn sàng cho chiến tranh. Vì vậy, tôi muốn biết thêm vì điều này khiến tôi lo ngại.”

Các nhà lãnh đạo thế giới bỏ qua Trump để giải quyết khủng hoảng Eo biển Hormuz
Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu năng lượng từ Eo biển Hormuz đang tìm cách lập kế hoạch để mở lại tuyến hàng hải quan trọng này giữa tình trạng hỗn loạn và bất ổn liên quan đến cuộc chiến Mỹ-Israel chống Iran.

Vương quốc Anh đã triệu tập 41 quốc gia vào thứ Năm 02/4 để thảo luận kế hoạch mở lại Eo biển Hormuz, đổ lỗi cho Iran vì “giữ con tin” nền kinh tế toàn cầu bằng cách chiếm tuyến vận tải quốc tế nầy.

Mặc dù không được đề cập công khai trong cuộc họp, các đồng minh tỏ ra vô cùng thất vọng với Donald Trump, người đã khởi động chiến tranh với Iran vào ngày Thứ Bày 28/2 mà không có kế hoạch giữ Eo biển mở, và không tham khảo ý kiến các quốc gia đồng minh mà hiện ông đang yêu cầu đảm nhận việc giải quyết khủng hoảng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã giữ lập trường cứng rắn đối với chiến tranh Mỹ chống Iran, từ chối lời kêu gọi của Trump để các quốc gia châu Âu tham gia các hoạt động tấn công nhằm mở Eo biển.

“Họ không thể sau đó lại phàn nàn vì không được hỗ trợ trong một chiến dịch do chính họ quyết định. Đây không phải là chiến dịch của chúng tôi,” Macron nói với các phóng viên hôm thứ Năm 02/4, bên lề chuyến thăm Hàn Quốc.

Macron trả lời câu hỏi về tuyên bố của Trump ngày 1/4 rằng ông đang chuẩn bị các cuộc tấn công lớn nhằm vào Iran. Tổng thống Mỹ hôm thứ Năm cho biết Mỹ đã đưa các cây cầu và nhà máy điện của Iran vào danh sách mục tiêu.

Tại Liên Hợp Quốc, Bahrain đã soạn một nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc để bảo vệ vận tải thương mại quanh Eo biển, nhưng đang đối mặt với sự phản đối từ Trung Quốc, quốc gia có quyền phủ quyết, theo Reuters. Nghị quyết dự kiến sẽ được bỏ phiếu vào tuần tới.

Trump đã chỉ trích các quốc gia châu Âu từ chối yêu cầu trợ giúp của ông, từ những lời trêu chọc cá nhân — nhắm vào cuộc hôn nhân của Macron — đến những đe dọa nghiêm trọng, như rút Mỹ khỏi NATO.

Các nhà lãnh đạo châu Âu và các quốc gia phụ thuộc xuất khẩu năng lượng từ vùng Vịnh đang đối diện với thực tế rằng họ phải lập kế hoạch hành động trong bối cảnh bất định về thời gian cuộc chiến ở Iran sẽ kéo dài bao lâu, và chiến lược rút lui của Trump sẽ ra sao.

Trump đã đưa ra những tuyên bố mâu thuẫn trong vài ngày qua về Eo biển Hormuz. Ngày 1/4, trong bài phát biểu giờ vàng trước quốc dân Hoa Kỳ, Trump nói rằng “các quốc gia trên thế giới” phụ thuộc nhiều nhất vào xuất khẩu năng lượng từ vùng Vịnh phải đứng đầu trong việc mở tuyến đường này.

“Họ phải nắm lấy và trân trọng nó. Họ có thể làm dễ dàng. Chúng tôi sẽ hỗ trợ,” ông nói thêm.

Trong cùng bài phát biểu, ông cũng nói tuyến đường sẽ “tự nhiên mở ra” khi chiến sự kết thúc.

Vào thứ Sáu 03/4, Trump nói rằng với nhiều thời gian hơn, Mỹ có thể mở Eo biển, “LẤY DẦU & KIẾM LỢI NHUẬN LỚN,” trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social.

Iran đã thành công trong việc đóng hiệu quả Eo biển Hormuz bằng các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào một số tàu, đe dọa tấn công tiếp, và có khả năng đặt thủy lôi tại khắp Eobie63n Hormuz này. Tehran cho phép một số tàu từ các quốc gia thân thiện đi qua theo yêu cầu, nhưng điều này không giúp giảm bớt các cú sốc kinh tế và nhân đạo lan ra toàn cầu.

Iran đang tăng cường kiểm soát tEoa biển Hormuz, yêu cầu được công nhận là cơ quan có chủ quyền đối với Eo biển nầy như một phần của thỏa thuận ngừng bắn. Quốc hội Iran hôm thứ Năm 02/4 đã thông qua kế hoạch thu phí các tàu đi qua Eo biển, mặc dù cần sự chấp thuận từ các quốc gia láng giềng.

Bloomberg đưa tin Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang kiểm soát Eo biển Hormuz, áp đặt yêu cầu với các tàu bị mắc kẹt để cho phép họ đi qua. Nếu một tàu xác nhận không liên quan đến Mỹ hoặc Israel, IRGC bắt đầu thương lượng mức phí, ưu tiên các quốc gia thân thiện với Tehran.

Giá khởi điểm cho tàu chở dầu có thể là 1 USD/thùng, với một số tàu chở đến 2 triệu thùng, và thanh toán bằng Nhân dân tệ Trung Quốc hoặc tiền điện tử, theo Bloomberg.

Hội nghị thượng đỉnh do Anh chủ trì đã bác bỏ việc Iran thu phí các tàu đi qua. Các nước tham dự đồng ý bốn biện pháp để chống lại kiểm soát của Iran đối với tuyến đường Eo biển Hormuz.

Điều này bao gồm gây áp lực ngoại giao để Iran cho phép tự do đi lại, “khám phá” các lựa chọn trừng phạt nếu Iran tiếp tục đóng Eo biển. Các quốc gia cũng thảo luận về hợp tác nhiều hơn với các nhà điều hành tàu để tăng “sự tin cậy trong vận hành” và sử dụng Tổ chức Hàng hải Quốc tế để “đảm bảo giải phóng” hàng ngàn tàu và thủy thủ bị mắc kẹt.

Trong khi đó, các chính phủ nước ngoài đang hạn chế dầu và khí đốt do tắc nghẽn và đối mặt với tác động của việc Eo biển Hormuz bị phong tỏa đối với nguồn cung thực phẩm toàn cầu. Các hậu quả gồm nông dân phải tiết kiệm nhiên liệu vận hành máy móc, và đối mặt với thiếu hụt phân bón đi qua Eo biển.

Tác động nhân đạo là nghiêm trọng, các quốc gia đang xung đột đã chịu áp lực lớn, và sự mệt mỏi của nhà tài trợ ảnh hưởng đến việc hỗ trợ các tổ chức phi chính phủ giảm bớt khổ đau.

Tháng trước, Liên Hợp Quốc đã lập một lực lượng đặc nhiệm để giải quyết tác động nhân đạo từ việc đóng Eo biển. Mục tiêu là phát triển và đề xuất các cơ chế kỹ thuật để đáp ứng nhu cầu nhân đạo.

Sáng kiến này nhận được sự ủng hộ từ Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế, tập hợp nhiều cựu lãnh đạo và quan chức nhân đạo nổi tiếng ký vào tuyên bố ủng hộ. Mục tiêu là thuyết phục Iran cho phép các vật tư quan trọng như phân bón, lưu huỳnh và amoniac đi qua Eo biển.

“Sáng kiến sẽ độc lập với bất kỳ kế hoạch mở Eo biển bằng vũ lực nào. Cách tiếp cận này sẽ phục vụ lợi ích của cả Iran và Mỹ,” tuyên bố viết. “Nó bảo vệ an ninh lương thực của Iran và nhấn mạnh rằng kiểm soát chọn lọc của họ chỉ nhằm vào các đối thủ thù địch. Đồng thời, giúp nông dân và người tiêu dùng, giảm chi phí xung đột cho phần còn lại của thế giới.”

Tuyên bố nhắc đến kinh nghiệm của Liên Hợp Quốc trong việc trung gian xuất khẩu ngũ cốc qua Biển Đen giữa cuộc tấn công của Nga vào Ukraine. Sáng kiến này hoạt động vài tháng cho đến khi Nga rút khỏi. Ukraine sau đó tạo ra lối đi tránh các mối đe dọa từ Nga, đảm bảo xuất khẩu thực phẩm quan trọng cho nguồn cung toàn cầu.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong một cuộc phỏng vấn với NewsNation phát sóng hôm thứ Năm 02/4 cho biết lời khuyên của ông về việc mở Eo biển Hormuz là tách việc này khỏi đàm phán chiến tranh.

“Đó là điều tôi nói với các nước Trung Đông, theo kinh nghiệm của tôi, chúng ta có thể làm song song: chiến tranh và đàm phán năng lượng, theo tôi không liên quan,” ông nói.

Nhưng Zelensky cho biết Ukraine cũng sẵn sàng giúp “kiểm soát Eo biển đơn phương,” với kế hoạch gồm các bộ phận chặn, đoàn hộ tống quân sự, “mạng lưới chiến tranh điện tử tích hợp lớn và các công cụ khác.”

“Chúng tôi sẵn sàng giúp. Nhưng hiện tại, chúng tôi chưa tham gia,” ông nói trên X.
“Cho đến nay, chưa ai yêu cầu. Chúng tôi chỉ chia sẻ kiến thức. Nếu một ngày các đối tác muốn sử dụng, chúng tôi sẽ sẵn sàng.”

Trung Quốc hiện vượt Mỹ về xếp hạng tín nhiệm toàn cầu.

Theo một cuộc thăm dò mới của Gallup công bố hôm thứ Sáu 03/4, mức tín nhiệm toàn cầu đối với Trung Quốc đã vượt Mỹ vào năm 2025, tạo ra khoảng cách ưa thích rộng nhất giữa hai nước trong gần 20 năm.

Gallup cho biết mức tín nhiệm toàn cầu đối với Trung Quốc năm ngoái đạt trung bình 36% ủng hộ lãnh đạo của nước này. Trong khi đó, mức tín nhiệm đối với lãnh đạo Mỹ giảm xuống còn 31%, giảm 8 điểm phần trăm so với năm 2024. Mức tín nhiệm của Trung Quốc tăng từ 32% năm 2024.

Mức không ưa chuộng lãnh đạo Trung Quốc vẫn giữ nguyên ở 37%, theo Gallup. Mức không ưa chuộng lãnh đạo Mỹ đạt mức cao kỷ lục là 48%.

Năm ngoái là năm thứ hai trong lịch sử mà cả hai nước đều ghi nhận mức tín nhiệm ròng tiêu cực trên toàn cầu. Mức tín nhiệm ròng trung bình của Trung Quốc giảm xuống -1, trong khi Mỹ giảm xuống mức -15, thấp nhất từ trước đến nay.

Trung Quốc nhận được sự ủng hộ tương đối mạnh từ các nước như Nga, Pakistan, Tunisia và Singapore. Gallup cho rằng “sở thích của các nước này phản ánh sự tiêu cực sâu sắc đối với Mỹ hơn là sự hứng thú mạnh mẽ với Trung Quốc.”

Các quốc gia như Israel, Ba Lan, Kosovo, Philippines và Albania lại ưa chuộng Mỹ. Mức tín nhiệm ròng của họ phản ánh mức không ưa chuộng Trung Quốc tương tự.

Gallup nhận thấy tỷ lệ người trả lời không có ý kiến đạt mức thấp nhất trong gần 20 năm. 16% người được khảo sát không có ý kiến về Trung Quốc, hơi cao hơn so với 13% không có ý kiến về Mỹ.

“Điều này cho thấy quan điểm toàn cầu về cả hai cường quốc đang trở nên rõ ràng hơn, với nhiều người hình thành ý kiến cụ thể theo cả hướng tích cực và tiêu cực,” Gallup nhận định.

Tuy nhiên, hầu hết các quốc gia không có sở thích mạnh mẽ đối với Trung Quốc hay Mỹ. Trung Quốc nhận được sự ủng hộ mạnh từ 8% các quốc gia, so với 5% ủng hộ mạnh Mỹ, theo kết quả thăm dò. Khoảng 40% còn lại chỉ ủng hộ yếu đối với hai nước, trong đó 32% nghiêng về Trung Quốc và 8% nghiêng về Mỹ.

Kết quả này được công bố sau khi Tổng thống Trump hoãn chuyến thăm Trung Quốc giữa lúc Mỹ và Israel xảy ra xung đột với Iran. Ông nói vào tháng trước rằng mặc dù muốn thăm Trung Quốc, “vì chiến tranh, tôi muốn ở lại đây.” Trước đó, ông cũng cho biết sẽ hoãn chuyến đi sau khi kêu gọi các nước khác giúp mở lại Eo biển Hormuz, nơi Iran đóng cửa sau khi xung đột bùng phát.

Thư ký báo chí Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt từng nói rằng cuộc gặp giữa Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình “không gặp nguy cơ bị hủy.”

Trung Quốc và Iran có quan hệ chiến lược và kinh tế chặt chẽ. HẠNH DƯƠNG

Trong khi nhiều người sẵn sàng chi hàng triệu đồng cho thực phẩm chức năng với kỳ vọng cải thiện sức khỏe và kéo dài tuổi thọ, thì ít ai ngờ rằng một loại thực phẩm quen thuộc, giá rẻ lại mang đến hiệu quả không kém. Đó chính là đậu nành - nguồn protein thực vật được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng bảo vệ tim mạch, giảm bệnh tật và góp phần nâng cao chất lượng sống nếu được sử dụng đúng cách, đều đặn.

Protein thực vật và “chìa khóa” cho tuổi thọ

Những năm gần đây, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học khẳng định vai trò của protein thực vật đối với sức khỏe lâu dài. Một nghiên cứu công bố tháng 1/2024 trên Tạp chí Dinh dưỡng Lâm sàng Hoa Kỳ đã theo dõi hơn 40.000 người trong độ tuổi từ 38 đến 59, phân tích mối liên hệ giữa lượng protein tiêu thụ và tình trạng sức khỏe trong thời gian dài.

Kết quả cho thấy, những người tiêu thụ nhiều protein thực vật ở độ tuổi trung niên có khả năng duy trì sức khỏe tốt và sống thọ hơn so với nhóm tiêu thụ ít. Đáng chú ý, cứ mỗi 3% năng lượng hằng ngày được bổ sung từ protein thực vật, khả năng kéo dài tuổi thọ và giảm nguy cơ bệnh tật trong giai đoạn sau của cuộc đời có thể tăng tới 46%.

Không chỉ dừng lại ở tuổi thọ, chế độ ăn giàu protein thực vật còn giúp giảm nguy cơ mắc nhiều bệnh mãn tính. Nhóm người này có tỷ lệ suy giảm trí nhớ, suy giảm nhận thức và các vấn đề sức khỏe tinh thần thấp hơn đáng kể. Các nhà nghiên cứu lý giải rằng thực phẩm có nguồn gốc thực vật giúp giảm cholesterol xấu, hỗ trợ hạ huyết áp, cải thiện độ nhạy insulin và giảm tình trạng viêm trong cơ thể - những yếu tố quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Một nghiên cứu khác công bố tháng 2/2024 trên chuyên trang “Thực phẩm tự nhiên” của tạp chí Nature tiếp tục củng cố nhận định này. Theo đó, việc thay thế thịt đỏ, thịt chế biến sẵn và một phần sản phẩm từ sữa bằng thực phẩm giàu protein thực vật có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh mãn tính, đồng thời góp phần kéo dài tuổi thọ.

Những kết quả này cho thấy, thay vì phụ thuộc vào các loại thực phẩm bổ sung đắt đỏ, việc điều chỉnh chế độ ăn uống theo hướng tăng cường thực phẩm có nguồn gốc thực vật là một giải pháp bền vững, khoa học và phù hợp với đa số người dân.

Đậu nành - nguồn protein thực vật “vàng”

Trong số các thực phẩm giàu protein thực vật, đậu nành được xem là lựa chọn nổi bật. Theo Phó giáo sư Bành Tinh Vân, thuộc Học viện Khoa học Thực phẩm và Kỹ thuật Dinh dưỡng (Trung Quốc), hàm lượng protein trong đậu nành có thể đạt khoảng 35%. Đặc biệt, tỷ lệ hấp thu của protein từ đậu nành lên tới hơn 0,9 - tương đương với protein từ thịt và trứng.

Chính vì vậy, đậu nành được đánh giá là loại protein thực vật có giá trị sinh học cao, có thể thay thế một phần hoặc thậm chí toàn bộ protein động vật trong khẩu phần ăn nếu sử dụng hợp lý.

Không chỉ dừng lại ở hạt đậu nành, các sản phẩm chế biến như sữa đậu nành, đậu phụ, đậu phụ khô, váng đậu hay tào phớ cũng đều chứa lượng protein chất lượng cao. Những thực phẩm này không chỉ dễ ăn, dễ chế biến mà còn phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ em đến người cao tuổi.

Theo “Hướng dẫn chế độ ăn uống cho cư dân Trung Quốc” năm 2022, mỗi người nên tiêu thụ từ 105-175 gram đậu nành mỗi tuần, tương đương khoảng 15-25 gram mỗi ngày để đảm bảo lợi ích sức khỏe tối ưu.

Giải đáp những hiểu lầm phổ biến:

Dù mang lại nhiều lợi ích, đậu nành vẫn thường bị hiểu sai, khiến không ít người e ngại khi sử dụng.

1. Đậu nành gây ung thư vú?

Theo bác sĩ Trịnh Oánh, Giám đốc Khoa Phòng chống Ung thư của Bệnh viện Ung thư Đại học Phúc Đán, cả nghiên cứu thực tế và thí nghiệm đều không ủng hộ quan điểm này. Ngược lại, nhiều nghiên cứu cộng đồng cho thấy việc tiêu thụ đậu nành có liên quan đến việc giảm nguy cơ ung thư vú. Đối với bệnh nhân ung thư, sử dụng đậu nành hợp lý còn giúp giảm nguy cơ tái phát và tử vong.

2. Người mắc bệnh thận không nên ăn đậu nành?

Chuyên gia dinh dưỡng Lư Vị (Bệnh viện trực thuộc Đại học Tôn Trung Sơn) cho biết đây là quan niệm chưa chính xác. Protein từ đậu nành có thể giúp giảm tình trạng lọc cầu thận quá mức. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần kiểm soát lượng tiêu thụ, không nên vượt quá 20 gram mỗi ngày.

3. Trẻ em ăn đậu nành sẽ dậy thì sớm?

Theo bà Hùng Trúc Quyên, Giám đốc Khoa Dinh dưỡng Lâm sàng Bệnh viện Ung thư Tứ Xuyên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này. Phytoestrogen trong đậu nành khác biệt đáng kể với estrogen trong cơ thể người và lượng hấp thụ hằng ngày không đủ để gây ảnh hưởng đến quá trình dậy thì.

(Theo The Paper)

Nước tăng lực hiện là ngành công nghiệp trị giá hàng tỷ USD, với hơn một nửa dân số toàn cầu từng thử ít nhất một lần và hơn 20% sử dụng hàng tuần. Điều đó đồng nghĩa với việc có một lượng lớn người đã và đang sử dụng loại đồ uống này.

Theo các chuyên gia, vấn đề không nằm hoàn toàn ở bản thân nước tăng lực, mà ở liều lượng, tần suất và thời điểm sử dụng, cũng như lối sống tổng thể của người dùng.
Cơ chế tác động: caffeine và đường

Một video do Viện Giải phẫu Người (Institute of Human Anatomy) công bố năm 2023 đã giải thích chi tiết những gì xảy ra trong cơ thể khi bạn uống nước tăng lực.

Trong video, Justin Cottle - cựu Giám đốc phòng thí nghiệm của viện cho biết, tác động của nước tăng lực chủ yếu đến từ hai thành phần phổ biến nhất: caffeine và đường. Mặc dù những tác động này không chỉ riêng nước tăng lực mới có, nhưng đây là nguồn phổ biến và dễ tiếp cận nhất để hai yếu tố này cùng xuất hiện.
Caffeine “đánh lừa” não bộ

Caffeine hoạt động bằng cách chặn các thụ thể adenosine trong não. Bình thường, adenosine là phân tử giúp gửi tín hiệu khiến bạn cảm thấy buồn ngủ.

Caffeine có cấu trúc tương tự nên có thể “chiếm chỗ” các thụ thể này nhưng không kích hoạt chúng. Kết quả là não không nhận được tín hiệu mệt mỏi, khiến bạn cảm thấy tỉnh táo dù thực tế không hề được bổ sung năng lượng.

Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ là tạm thời. Khi caffeine hết tác dụng, lượng adenosine tích tụ trước đó sẽ đồng loạt gắn vào các thụ thể, tạo ra cảm giác mệt mỏi dồn dập - hiện tượng này thường được gọi là “tụt năng lượng”.

Kích hoạt phản ứng “chiến hay chạy”

Việc tiêu thụ caffeine còn kích thích tuyến yên và tuyến thượng thận, khiến cơ thể giải phóng adrenaline và norepinephrine - những hormone liên quan đến phản ứng “chiến đấu hoặc bỏ chạy”.

Ở liều cao, phản ứng này khiến nhịp tim tăng lên dù cơ thể không thực sự cần chiến đấu hay chạy trốn. Điều này có thể gây áp lực lên hệ tim mạch, đặc biệt ở những người ít vận động hoặc đã có bệnh nền.

Ngoài ra, trạng thái “chiến hay chạy” cũng khiến cơ thể tạm ngưng các chức năng như nghỉ ngơi và tiêu hóa, vốn bị xem là không cần thiết trong tình huống nguy hiểm.
Tác động của đường

Bên cạnh caffeine, lượng đường cao trong nước tăng lực cũng là vấn đề đáng lo ngại.

Đường kích hoạt hệ thống phần thưởng dopamine trong não. Theo Cottle, bản thân đường không hoàn toàn xấu, nhưng tiêu thụ quá nhiều có thể gây hại nghiêm trọng.

Trong quá trình tiêu hóa, đường được phân giải thành glucose và fructose, sau đó được lưu trữ dưới dạng mỡ. Điều này có thể ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, và các nghiên cứu vẫn đang tiếp tục tìm hiểu mối liên hệ giữa đường với các rối loạn chuyển hóa và thần kinh.
Vấn đề nằm ở cách sử dụng

Việc thỉnh thoảng sử dụng nước tăng lực có thể không gây vấn đề lớn đối với người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu bạn có chế độ ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, ít vận động hoặc có sẵn vấn đề sức khỏe, thì ngay cả một lon nước tăng lực cũng có thể làm trầm trọng thêm tình trạng hiện tại.

Tóm lại, nước tăng lực không hoàn toàn có hại nhưng việc sử dụng thiếu kiểm soát có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho cơ thể, từ cảm giác mệt mỏi đến các nguy cơ về tim mạch và chuyển hóa.

(Theo Ladbible)

Nhiều người trung niên và lớn tuổi cố gắng duy trì thói quen đi bộ 10.000 bước mỗi ngày với hy vọng cải thiện sức khỏe. Tuy nhiên, không ít người lại gặp tình trạng cân nặng không giảm, trong khi đầu gối ngày càng đau, leo cầu thang thì chân yếu hẳn đi.

Chuyên gia cho biết, nếu chỉ coi đi bộ là hình thức vận động duy nhất, thậm chí cố gắng "cày đủ bước" mỗi ngày, điều này không những không tốt mà còn có thể làm mất cơ nhanh hơn và gây hại cho khớp.

Đi bộ chỉ rèn luyện một loại cơ

Chuyên gia dinh dưỡng đồng thời là huấn luyện viên của Hiệp hội Y học Thể thao Mỹ, ông Khâu Thế Hân, chia sẻ một trường hợp: Một phụ nữ 62 tuổi kiên trì đi đủ 10.000 bước mỗi ngày trong vài tháng. Kết quả là cân nặng không giảm rõ rệt, nhưng đầu gối lại đau nghiêm trọng.

Ông giải thích, cơ thể con người có 2 loại cơ chính:

Cơ co chậm (cơ đỏ): Phụ trách sức bền.

Cơ co nhanh (cơ trắng): Phụ trách sức mạnh, khả năng chống đỡ và phản xạ chống ngã.

Các hoạt động như đi bộ hay chạy chậm trong thời gian dài chủ yếu chỉ kích thích cơ co chậm.

Theo chuyên gia, khi tuổi tăng lên, nhóm cơ bị suy giảm nhanh nhất lại chính là cơ co nhanh. Điều này đồng nghĩa với việc dù mỗi ngày đi đủ 10.000 bước, bạn vẫn không tác động được đến nhóm cơ đang bị teo đi nhanh nhất.

Thiếu protein, càng đi càng "hao cơ"

Nếu chế độ ăn thiếu protein, việc đi bộ kéo dài có thể khiến cơ thể rơi vào trạng thái dị hóa (phân giải). Khi đó, cơ thể sẽ "đốt" chính phần cơ vốn đã ít ỏi để tạo năng lượng.

Hậu quả là:

Khối lượng cơ giảm dần

Khớp mất lớp "đệm" bảo vệ

Mỗi bước đi giống như xương cọ xát trực tiếp vào nhau

Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người càng đi càng đau đầu gối.

3 chiến lược quan trọng để vừa giữ cơ, vừa bảo vệ khớp

Chuyên gia khuyến nghị, nếu đã xuất hiện đau gối, nên từ bỏ việc ép bản thân đi đủ 10.000 bước mỗi ngày, và thay vào đó:

1. Đi bộ nhẹ nhàng: Chỉ cần đi dạo thư giãn khoảng 15-20 phút mỗi ngày là đủ.

2. Kích hoạt cơ co nhanh bằng tập kháng lực: Điều thực sự cần thiết là "rèn luyện sức đề kháng". Bạn có thể từ từ thực hiện squat tại nhà với một chiếc ghế ổn định, hoặc buộc dây thun vào đùi để nâng chân bên. Kích thích trọng lượng cho cơ bắp một chút để phát triển các cơ co bóp nhanh.

3. Bổ sung dinh dưỡng đúng thời điểm: Trong vòng 30-60 phút sau khi tập kháng lực là "thời điểm vàng" để tổng hợp cơ.

Nên bổ sung sữa đậu nành không đường hoặc protein whey giúp cung cấp nguyên liệu cần thiết cho cơ bắp phục hồi và phát triển.

Tóm lại, đi bộ tốt cho sức khỏe nhưng không phải "càng nhiều càng tốt". Nếu thiếu tập kháng lực và dinh dưỡng phù hợp, bạn có thể rơi vào tình trạng càng vận động càng mất cơ – càng đi càng đau khớp.