"Một người đàn ông lớn tuổi… như tôi, như bạn, đã đi gần hết con đường đời… thì còn cần một người bạn đời để làm gì?"
Câu hỏi ấy khiến tôi nhớ đến một ông cụ từng hay lui tới quán bar, dù ông không hề uống rượu.
Lúc nào ông cũng chỉ gọi một ly nước khoáng với vài viên đá.
Người ta hỏi ông:
— Ông đến bar làm gì nếu không uống rượu?
Ông cười:
— Bar đâu chỉ có rượu. Rượu chỉ là chất bôi trơn cho những cuộc trò chuyện thôi.
Chuyện ấy, cũng như chuyện người già cần tình yêu.
Tình dục với người lớn tuổi không còn là điều quan trọng nhất như khi còn trẻ.
Nghĩ rằng cưới nhau chỉ để làm tình,
cũng giống như nghĩ rằng đến quán bar chỉ để say xỉn.
Vậy… người già cần người bạn đời để làm gì?
Vì một người bạn đời không chỉ là một đối tượng thể xác.
Nhu cầu của ta sâu xa hơn cái nhìn thấy, chạm được.
Là có một người để cùng nhau đi dạo… chậm hơn một chút,
học cách bước chậm lại cho khớp với nhịp chân người kia.
Là học quen với một bàn tay mới, một cái ôm ấm khác,
là cảm nhận ánh bình minh qua đôi mắt của một người phụ nữ.
Là ngồi cùng nhau mỗi sáng, nhấp từng ngụm trà lặng lẽ.
Là trò chuyện về những chuyện chẳng đầu chẳng cuối,
mà lại thấy rất vừa vặn cho riêng hai người.
Là ai đó để cùng nhau ngồi ngắm hoàng hôn mỗi ngày đi qua.
Là người biết đọc được ý trong lời, lời trong ánh mắt.
Khi cô ấy nói:
— Em lạnh…
Tôi hiểu rằng cô ấy đang nói:
“Ôm em đi.”
Và khi tôi bảo:
— Này, khoác thêm áo vào nhé…
Cô ấy biết, điều tôi muốn nói là:
“Anh yêu em.”
Và nếu một ngày, cả hai chọn im lặng…
Thì trong im lặng ấy, vẫn nghe cùng một giai điệu.
Tôi đi làm về sớm hơn chồng nên chứng kiến cảnh con trai chồng vào bếp nấu ăn. Nhìn mâm cơm tuy đơn giản nhưng ấm áp, tôi không khỏi cảm động.
Trước đây, chồng tôi từng kết hôn nhưng họ không hạnh phúc nên ly hôn. Tôi cũng không muốn đào sâu vào quá khứ của anh nên chưa từng hỏi nhiều. Với tôi, tôi quan trọng hiện tại và tương lai; miễn chồng yêu thương, chăm sóc mình chu đáo là hạnh phúc lớn nhất rồi.
Ban đầu, tôi không phải chăm sóc con trai riêng của chồng vì cháu sống với mẹ. Nhưng tháng vừa rồi, mẹ cháu dẫn đến nhà gửi lại cho vợ chồng tôi để đi xuất khẩu lao động. Cháu đang học lớp 7, dáng vẻ ngoan hiền, lễ phép.
Lúc mới gặp cháu, tôi cũng đắn đo và mất ngủ mấy đêm. Chẳng có người phụ nữ nào lại muốn sống chung với con riêng của chồng đâu, và tôi cũng không phải ngoại lệ. Nhưng chính thằng bé lại là người thay đổi suy nghĩ của tôi.
Dù học lớp 7 nhưng cháu rất ngoan ngoãn, hiểu chuyện. Thay vì gọi tôi là “dì”, cháu chủ động gọi tôi là “mẹ” và xin tôi hãy giúp đỡ cháu. Tôi không biết mẹ ruột cháu có dặn dò trước hay không, nhưng những lời nói thật thà và ánh mắt buồn rười rượi của thằng bé làm tôi bất ngờ.
Sau đó, cháu tự nguyện làm những việc lặt vặt trong nhà như quét nhà, phơi quần áo, rửa bát. Tôi bảo cháu cứ để đó tôi làm, thì thằng bé lại nói:
“Con làm được, ở nhà con cũng hay giúp mẹ.”
Cháu còn pha nước chanh cho tôi uống khi nghe tôi than mệt. Dần dần, sự có mặt của cháu trở thành điều hiển nhiên trong nhà. Tôi cũng vô tư đùa giỡn và gọi tên cháu một cách thân mật.
Có đôi lúc, tôi hỏi thằng bé có buồn không khi phải sống xa mẹ. Cháu gật đầu nhưng lại nói mình may mắn vì đã nhận được tình yêu thương của tôi. Tôi vừa thấy thương vừa thấy tội cho cháu.
Hôm qua, tôi đi làm về sớm hơn chồng, thấy con trai đang loay hoay chiên trứng, tôi khá bất ngờ. Biết tôi về, cháu còn làm cho tôi một ly nước cam rồi bảo tôi ngồi nghỉ ngơi.
Nhìn mâm cơm đơn giản chỉ có cá kho, rau luộc với đĩa trứng chiên mà lòng tôi ấm áp đến lạ thường. Thấy bóng dáng nhỏ bé của cháu thoăn thoắt lấy bát đũa, dọn cơm, mắt tôi đỏ hoe.
Thương quá…
Trong bữa cơm, cháu nói sau này tôi sinh con (tôi đang mang bầu 5 tháng) thì cháu sẽ chăm sóc em bé giúp tôi. Nhìn cháu cười tít mắt nhưng lại quá hiểu chuyện, lúc nào cũng nhận phần thiệt về mình, tôi càng thương hơn.
Ai nói mẹ ghẻ không thương con chồng chứ? Sao tôi thấy tình cảm mình dành cho con riêng của chồng chẳng khác gì ruột thịt.
Và tôi tin rằng, chỉ cần mình hết lòng yêu thương con, con sẽ yêu thương mình như mẹ đẻ thôi.
1. Tả chú thương binh:
“Gần nhà em có chú thương binh, chú đã bị thương 2 lần, một lần ở Buôn Mê Thuột và một lần ở đùi”.
2. Viết cảm nhận của em về nhà thơ Tú Xương qua bài Thương vợ:
“Tú Xương rất thương vợ nên ông có nhiều con. Ông cũng là người thông minh, khôn khéo, biết nhường vợ những việc nặng nhọc, dù ông thi hoài không đậu”.
3. Tả trường em trước giờ học:
“Khi tiếng trống trường báo hiệu 15 phút đầu giờ, sân trường em thật hỗn loạn. Các bạn chen lấn, xô đẩy nhau. Các bạn còn đè lên nhau, dẫm đạp nhau để kịp vào lớp. Vài cô giáo đi muộn hối hả chạy vào lớp vì bận cho con bú”.
4. Giải thích câu thành ngữ 'Anh em như thể tay chân':
“Nghĩa là khi chân đau thì tay băng bó, còn tay đau thì chân đưa tay đi bệnh viện”.
5. Tả bà ngoại:
“Nhà em có nuôi một bà ngoại, mỗi sáng, bà thường lên phòng bố mẹ và em hỏi to: Vợ chồng con cái chúng mày ăn gì để tao đi mua?"
6. Hãy điền từ thích hợp vào ô trống: “… đi đôi với hành”:
"THỊT đi đôi với hành".
7. Hãy kể lại chuyện Lạc Long Quân:
“Lạc Long Quân hiện lên nói: Ta và nàng đến đây hết tình. Ta đưa 50 con xuống biển, nàng đưa 50 con lên bờ. Nói xong, Lạc Long Quân nhảy ùm xuống biển lặn mất”.
8. Tả chiếc xe mô-tô:
“Gần nhà em có một chú có chiếc xe mô-tô. Hằng ngày chú thường xách xe đi chợ. Mỗi lần bước lên xe, chú rồ ga thật lớn. Mỗi lần như thế là mẹ em lại bảo: Thằng mất dạy, trời đánh!".
9. Tả cảnh đêm đông của gia đình em:
“Đêm đông, gia đình em quây quần ấm cúng bên bếp lửa. Bố em ngồi đọc báo, mẹ em ngồi đan len, chúng em thì học bài, còn ông bà nội thì ngồi nói chuyện ở bàn ăn. Ngọn đèn dầu soi bóng ông bà lên tường trông như hai con khỉ già vậy”.
10. Tả thầy giáo:
“Bố mẹ em rất quý thầy em. Một hôm, thầy đến chơi, lúc tiễn thầy về, bố đưa thầy tới tận đầu cầu bắc qua sông. Thầy đi rồi mà bố vẫn chưa chịu về, ông còn đứng trông theo bóng thầy nhỏ dần, nhỏ dần, cho tới khi nhỏ bằng con chó, lúc đó bố mới chịu quay về nhà”.
Có một kiểu người cả đời chẳng hề già đi, năm tháng dường như đã lãng quên họ. Cái già đi chỉ là tuổi tác, còn khí chất và thần thái là không hề thay đổi. Tất cả là bởi họ mang trên mình những điều rất đặc biệt này.
1. Một tâm hồn chất phác ngây thơ
Thật khó khi kinh qua trường đời mà vẫn giữ được một tâm hồn chất phác ngây thơ. Đó không phải là kiểu “hồn nhiên như cô tiên” mà là sau những cay đắng của cuộc đời vẫn tin tưởng vào điều tốt đẹp. Đó là một tâm hồn trong sáng, không đánh mất sự hồn nhiên hiếu kỳ đối với vạn vật. Người như vậy thường hạnh phúc và tươi trẻ.
2. Coi trọng dáng vẻ hàng ngày
Ăn mặc tươm tất, chú trọng vẻ ngoài cũng là một điều quan trọng. Người già chúng ta không nên “tuổi chưa cao mà hồn đã lão”, tâm trí lúc nào cũng đặt trong cảnh tương lai mờ mịt, quá khứ u buồn, cảm thấy chăm chút bản thân là việc của giới trẻ.
Người trẻ tuổi có sự hấp dẫn tự nhiên nên không cần phải để tâm vào việc ăn mặc. Còn người có tuổi, bất luận ở nhà hay ra ngoài đều nên tùy thời phục sức, tao nhã đúng mức, mang lại niềm vui cho bản thân và mọi người. Khi bạn ăn mặc trang nhã, hiển lộ tinh thần sung mãn, thì tự nhiên cũng tự tin hơn, nhìn vào thấy trẻ ra cả chục tuổi.
3. Kiên trì đọc sách, học tập, du lịch
Những người nhìn vào trẻ trung phần lớn đều kiên trì với phương châm “không ngừng tinh tiến, không ngừng học hỏi”. Trong bụng đã có một bồ sách, một kho thi thư thì ắt tâm hồn phong phú, dung mạo phong lưu.
Đọc sách giúp mở rộng nhân sinh quan, thế giới quan, du lịch giúp mở mang tầm mắt. Người ham thích đọc sách và du lịch, đối với bất cứ sự việc gì đều tự có kiến giải, không phải kiểu người bảo sao hay vậy, tự nhiên thần thái ung dung, tràn đầy sức sống của tuổi thanh xuân.
4. Tấm lòng lương thiện
Những người nhìn vào trẻ trung, thường là thuần phác, thiện lương. Quá trình tu tâm dưỡng tính của họ thăng hoa thể hiện thành thần thái, tướng mạo bên ngoài. Cũng bởi tướng tùy tâm sinh, nên người có tâm từ bi, có lòng nhân ái, luôn luôn phát ra một loại hào quang. Với người khoan dung, hơn nửa gương mặt là có phúc tướng. Với người mà tính tình dịu dàng thì tướng mặt đã toát lên sự thân thiện.
5. Có mục tiêu theo đuổi
Người mà nhìn vào trẻ trung sẽ luôn trong trạng thái tinh thần phấn chấn và tràn trề sức sống. Dù là đã nghỉ hưu rồi, trong cuộc sống nên đặt những mục tiêu mới. Trong phạm vi mà khả năng cho phép, hãy tích cực tham gia các loại hoạt động như ca hát, chụp ảnh, khiêu vũ… Như vậy, cuộc sống bày ra trước mắt bạn sẽ có sức sống hơn, cũng sẽ khiến bạn không bao giờ thấy mình già đi vậy.
6. Biết cảm mến cuộc đời
Đam mê cuộc sống vẫn chưa đủ, nếu như có thể có chút lòng cảm mến với nó thì sẽ hoàn mỹ hơn. Không hưởng thụ những ưu việt mà đồng tiền mang lại, nguyện ý bỏ tâm tư trồng mấy chậu cây cảnh hay bắt tay chế tác mấy món đồ chơi, có những đam mê sở thích khác. Người như vậy, thời gian làm sao nhẫn tâm để bạn già đi đây?
7. Kiên trì vận động
Thân thể khỏe mạnh mới là nền tảng duy trì sự trẻ trung. Người mà trông không có vẻ già đi nhất định đều kiên trì vận động, khiến bản thân từ trong đến ngoài đều tỏa ra sức sống.
8. Tâm thái trẻ trung
Người có tâm thái trẻ trung sẽ tích cực trải nghiệm những điều mới mẻ, luôn hiếu kỳ khám phá những điều mới lạ. Trên người họ, bạn có lẽ cũng có thể nhìn thấy nếp nhăn nơi khóe mắt chân mày. Nhưng điều khiến bạn nhìn không chớp mắt là gương mặt với thần thái ung dung và tâm trạng yêu đời của họ.
Nhà văn Murakami Haruki đã từng nói: “Con người ta không phải là dần dần trở nên già đi, mà là trở nên già đi chỉ trong nháy mắt“. Con người trở nên già đi, không phải bắt đầu từ nếp nhăn đầu tiên, hay cọng tóc bạc đầu tiên, mà là bắt đầu từ ngay cái thời khắc buông bỏ chính mình. Chỉ có những ai không từ bỏ chính mình, mới có thể sống thành người không sợ già, và cũng sẽ không thấy mình già đi.
Hôm nay tôi xin chia sẻ với quý vị một câu chuyện ẩn dụ. Không phải chuyện của ai xa lạ. Mà là câu chuyện của chính cuộc đời mà hầu hết chúng ta — những kẻ phàm phu còn đắm chìm trong vô minh — đang sống, đang bám víu, đang tưởng là hạnh phúc, đang tưởng là thật.
Hãy đọc chậm. Hãy để từng chữ thấm vào.
Vì đây là câu chuyện của tất cả những ai chưa thức tỉnh.
Có một người đàn ông — hãy gọi hắn là Kẻ Phàm Phu, vì đó là tên thật của hắn, dù hắn không bao giờ biết.
Hắn đẹp. Hắn thông minh. Hắn thành đạt theo mọi thước đo mà thế gian dùng để đo một con người. Năm ba mươi tuổi, hắn đã có tất cả những thứ mà kẻ khác mất cả đời chạy theo mà không với tới , sự nghiệp vững chắc, danh tiếng được nể trọng, người vợ hiền dịu và thương hắn thật lòng, hai đứa con kháu khỉnh bi bô gọi hắn là cha mỗi sáng khi hắn vừa bước ra khỏi phòng ngủ.
Căn nhà hắn ở rộng rãi, thoáng đãng, buổi sáng ánh nắng chiếu vào từ ô cửa sổ lớn, phủ lên bàn ăn, phủ lên khuôn mặt ngái ngủ của những đứa con, phủ lên nụ cười của người vợ đang bưng tô cháo nóng ra. Cha mẹ hắn ở phòng phía trong , hai ông bà già tóc bạc, sáng sáng ra sân tưới mấy chậu hoa, chiều chiều ngồi nhìn đàn cháu chạy giỡn ngoài hiên.
Bạn bè gặp nhau hay nói: "Đời thằng đó mà không phải tu nhân tích đức kiếp trước thì là gì?"
Và hắn — hắn tin điều đó. Hắn tin cuộc đời hắn là thành quả xứng đáng, là nền móng kiên cố, là điều sẽ trường tồn. Hắn không cần Phật pháp. Hắn không cần ngồi thiền, không cần đọc kinh, không cần ai nhắc hắn về vô thường. Hắn có quá nhiều thứ để yêu, để bảo vệ, để tự hào — và hắn tưởng đó là hạnh phúc.
Nhưng Đức Phật đã dạy trong Tương Ưng Bộ Kinh (Saṃyutta Nikāya, Tương Ưng Uẩn, chương Vô Thường — Anicca-vagga) rằng: "Rūpaṃ, bhikkhave, aniccaṃ" — Sắc là vô thường, thọ là vô thường, tưởng là vô thường, hành là vô thường, thức là vô thường. Bất cứ thứ gì được tập hợp lại — đều sẽ tan. Không có ngoại lệ. Không có đặc quyền. Không có đủ tiền để mua sự miễn trừ.
Hắn không biết điều đó. Hoặc hắn biết — nhưng hắn tưởng điều đó chỉ dành cho kẻ khác.
Cha hắn — người đàn ông từng gánh hắn trên vai suốt những năm thơ ấu, từng thức trắng đêm lo tiền học phí cho hắn, từng khóc thầm trong bóng tối khi hắn thi rớt đại học năm đầu — bắt đầu đổi thay mà không ai kịp nhận ra.
Ban đầu chỉ là những bước chân chậm hơn một chút. Rồi đôi tay run rẩy hơn khi bưng chén cơm. Rồi đến một buổi sáng, ông cụ ngồi ở bàn ăn, nhìn chằm chằm vào tô cháo, và hỏi: "Hôm nay là ngày mấy vậy con?" — mà đôi mắt ông không còn là đôi mắt của người hỏi để biết, mà là đôi mắt của người đã bắt đầu lạc lối trong chính tâm trí mình.
Hắn cười: "Ba hỏi hoài vậy, hôm nay mồng tám mà."
Hắn không biết rằng đó là một trong những câu hỏi cuối cùng mà cha hắn còn biết mình đang hỏi ai.
Rồi bệnh tiến nhanh hơn hắn tưởng. Rồi đến một ngày, ông cụ nhìn thẳng vào mặt hắn — đứa con trai duy nhất mà ông đã hi sinh cả cuộc đời để nuôi dưỡng — và hỏi khẽ: "Anh là ai vậy?"
Quý vị có thể tưởng tượng được khoảnh khắc đó không?
Không phải cái chết mới là mất mát. Mà là cái khoảnh khắc người ta còn sống đó, còn thở đó, còn ngồi trước mặt mình đó — nhưng đã không còn biết mình là ai nữa. Đó mới là vô thường phơi bày mặt thật của nó, trần trụi và không thể chối từ.
Hắn ra ngoài hành lang bệnh viện, ngồi xuống ghế, và khóc. Lần đầu tiên trong nhiều năm, hắn khóc thật sự. Không phải vì đau — mà vì hắn chợt nhận ra rằng có những thứ hắn tưởng là mãi mãi, hóa ra chưa bao giờ là của hắn cả.
Nhưng hắn không có ngôn ngữ cho cái nhận ra đó. Hắn không có giáo Pháp để đỡ lấy hắn lúc này. Hắn chỉ có nỗi đau thô thiển, trần trụi, không có gì để nương tựa. Hắn lau nước mắt, đứng dậy, gọi cho vợ bảo tối nay ăn cơm trước đừng chờ — rồi tiếp tục sống như thể không có gì xảy ra.
Người ta hay làm vậy. Để nỗi sợ xuống. Rồi đi tiếp.
Một buổi sáng tháng Ba, trong phòng bệnh viện trắng toát, cha hắn thở những hơi thở cuối cùng.
Hắn ngồi đó. Nắm bàn tay cha — bàn tay từng bế hắn thuở bé, từng dạy hắn đạp xe, từng đặt lên đầu hắn mỗi sáng mồng một Tết — bàn tay ấy giờ lạnh ngắt và nhẹ tênh như tờ giấy mỏng.
Rồi ngực ông cụ nhô lên một lần. Chậm. Rồi không còn nữa.
Trong khoảnh khắc ấy — khoảnh khắc mà hơi thở cuối cùng vừa tan vào không khí, khuôn mặt cha hắn giãn ra trong sự im lặng tuyệt đối — hắn nhìn và hắn hiểu, bằng toàn bộ thân xác chứ không phải bằng trí tuệ, rằng: Con người, dù yêu thương nhau đến đâu, cuối cùng cũng phải buông tay nhau ra mà đi.
Đức Phật dạy trong Trung Bộ Kinh, Kinh Dụ Cái Bẫy (Majjhima Nikāya, số 22 — Alagaddūpama Sutta): "Taṃ mama so'ti" — "Cái đó là của tôi" — chính cái chấp thủ tưởng-là-của-ta đó là gốc rễ của khổ đau. Hắn đã chấp cha là của hắn, mà không biết rằng cha hắn — từ ngày đầu tiên sinh ra — đã là một dòng chảy vô thường, một ngọn lửa mượn dầu mà cháy, không bao giờ là vật sở hữu của bất kỳ ai.
Lễ tang ba ngày. Người đến kẻ đi. Khói nhang. Tiếng kinh tụng mà hắn không hiểu một chữ. Tiếng khóc của mẹ hắn — tiếng khóc của người đàn bà đã ngủ cạnh một người đàn ông suốt năm mươi năm, và giờ phải học cách ngủ một mình trong im lặng còn lại của cuộc đời.
Rồi mọi người về hết. Căn nhà trở lại bình thường. Cơm vẫn nấu. Con vẫn đi học. Công việc vẫn gọi điện hỏi han.
Thế giới không dừng lại vì một người chết. Thế giới không bao giờ dừng lại. Và đó là điều đáng sợ nhất — không phải cái chết, mà là sự bình thản lạnh lùng mà cuộc sống tiếp diễn sau khi ta mất đi những gì ta tưởng là trụ cột của mình.
Mẹ hắn già đi rất nhanh sau khi cha mất.
Không phải vì bệnh. Mà vì đơn độc. Vì bà đã quen, suốt nửa thế kỷ, có một người ngồi đối diện mỗi bữa ăn. Giờ bàn ăn chỉ còn một chỗ. Chỉ còn một đôi đũa. Chỉ còn một tô cơm.
Bà ngồi xem tivi một mình. Bà ra sân tưới hoa một mình — mấy chậu hoa mà ông cụ trồng, bà không nỡ bỏ dù bà không thích hoa. Đêm đêm bà nằm trên giường, tay sờ sang phía bên kia — phía bên kia đã lạnh ngắt từ lâu — và bà không khóc, vì nước mắt của người già đã cạn rồi, chỉ còn lại cái trống rỗng nằm trong lồng ngực không ai lấp được.
Hắn thấy. Hắn biết. Nhưng hắn bận. Công việc. Con cái. Trăm thứ. Hắn hay ghé thăm mẹ vào cuối tuần, ngồi một lúc, hỏi vài câu, rồi lại đứng dậy: "Thôi con về, mẹ nghỉ ngơi nhé."
Và mẹ hắn — bà không bao giờ nói: "Con ở lại thêm một chút." Vì bà biết cuộc đời của con bà bận rộn. Vì bà không muốn làm phiền. Vì đó là tình thương của người mẹ — im lặng nuốt nỗi cô đơn vào trong, mỉm cười tiễn con ra cửa, đứng nhìn theo chiếc xe cho đến khi khuất hẳn, rồi quay vào ngồi một mình trong căn nhà rộng quá mức cần thiết.
Quý vị có cha mẹ già ở nhà không? Quý vị có nhớ lần cuối cùng quý vị ngồi thật lâu bên họ, không cầm điện thoại, không nhìn đồng hồ?
Đức Phật dạy trong Kinh Tăng Chi Bộ (Aṅguttara Nikāya, Chương Hai Pháp): "Dveme, bhikkhave, dullabhā lokasmiṃ. Katame dve? Yo ca pubbakārī, yo ca kataññū katavedī" — Hai hạng người khó tìm trên đời: người có ân trước, và người biết ơn, biết đền đáp. Hắn có người mẹ ngồi một mình trong bóng chiều — và hắn tưởng thỉnh thoảng mang hộp bánh về biếu là đủ.
Hai năm sau khi cha mất, mẹ hắn ngã trong nhà vệ sinh lúc ba giờ sáng. Không ai hay. Bà nằm trên nền gạch lạnh cho đến khi trời sáng, cho đến khi cô giúp việc vào dọn nhà mới phát hiện.
Bà không chết lần đó. Nhưng bà không còn đi lại được nữa. Và ánh mắt bà — từ hôm đó trở đi — là ánh mắt của người đã hiểu rằng phần đời còn lại sẽ được đong bằng những ngày nằm trên giường, nhìn lên trần nhà, chờ đợi điều mà ai cũng biết nhưng không ai dám gọi tên.
Hắn thuê người chăm sóc bà ngày đêm. Hắn mua xe lăn tốt nhất. Hắn trả tiền bệnh viện không một lời than. Hắn nghĩ đó là hiếu thảo.
Nhưng bà chỉ muốn hắn ngồi cạnh bà lâu hơn một chút.
Rồi đến lượt những đứa con.
Chúng lớn lên lúc nào hắn không hay. Đứa con gái đầu — đứa bé mà hắn từng bế trên tay trong phòng sinh, nhìn vào đôi mắt nhắm nghiền của nó mà khóc vì hạnh phúc — giờ hai mươi ba tuổi, có người yêu, có cuộc sống riêng, có những bí mật mà cha nó không biết và cũng không được phép biết.
Nó dọn ra ở riêng. Nó gọi điện mỗi tuần một lần, đôi khi mỗi hai tuần. Giọng nó vẫn ngọt ngào, vẫn gọi "ba ơi" — nhưng sau lời hỏi thăm là khoảng im lặng nhỏ của hai thế giới đã không còn chung nhịp nữa.
Đứa con trai thứ hai đi du học. Múi giờ lệch nhau tám tiếng. Nhắn tin qua lại bằng những câu ngắn, những icon cười, những "con ổn ba ơi đừng lo" — mà hắn không biết đằng sau những chữ đó là một thanh niên đang trưởng thành trong một thế giới hoàn toàn xa lạ với thế giới mà hắn đã xây dựng cho nó.
Căn nhà bốn tầng — căn nhà mà hắn từng tự hào là tổ ấm, là thành trì, là bằng chứng cho sự thành công của hắn — bắt đầu có những căn phòng đóng cửa.
Phòng của cha hắn. Đóng.
Phòng của mẹ hắn. Đóng.
Phòng của con gái. Đóng.
Phòng của con trai. Đóng.
Mỗi cánh cửa đóng là một chương của cuộc đời đã qua, không thể mở lại.
Hắn và vợ ngồi ăn cơm tối trong căn bếp rộng, trong sự im lặng mà hai mươi năm trước họ không thể tưởng tượng sẽ tồn tại giữa hai người từng yêu nhau say đắm. Không phải vì họ không còn yêu nhau. Mà vì tình yêu — khi bị thời gian, bận rộn, và vô thường mài mòn — đôi khi trở thành sự quen thuộc lặng lẽ, không còn lửa, nhưng cũng không biết gọi là gì khác.
Đức Phật dạy trong Kinh Pháp Cú (Dhammapada, kệ 147):
"Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ,
āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti."
"Hãy nhìn thân xác được tâm tạo tác, đầy vết thương chất chồng, bệnh hoạn, đầy tư lự lo âu, cái thân mà không có gì là bền vững trường tồn."
Hắn không đọc Pháp Cú. Hắn không biết kệ này. Hắn chỉ biết rằng đêm đó, nhìn người vợ đang rửa chén trong ánh đèn bếp vàng vọt, lưng bà đã có những đường cong của tuổi tác, tóc bà đã có sợi bạc — hắn chợt cảm thấy một nỗi buồn không tên, lan ra từ giữa ngực, không biết từ đâu đến và không biết phải làm gì với nó.
Năm hắn năm mươi tám tuổi, bác sĩ gọi hắn vào phòng riêng sau kết quả xét nghiệm.
Hắn ngồi xuống. Bác sĩ nói chậm, rõ ràng, bằng những từ ngữ y khoa lạnh lùng — nhưng hắn chỉ nghe được một từ. Một từ duy nhất thôi, và từ đó đã thay đổi tất cả. Ung thư. !
Hắn ra khỏi phòng khám. Đứng trên vỉa hè. Trời nắng. Người đi lại bình thường. Xe cộ vẫn chạy. Tiếng còi xe. Tiếng rao hàng. Mùi khói bụi. Tất cả vẫn y nguyên — chỉ có hắn, trong một khoảnh khắc, đã bước sang một thế giới khác.
Thế giới mà từ đây, mỗi buổi sáng thức dậy đều là một câu hỏi: Còn bao lâu nữa?
Quý vị có bao giờ đứng trên vỉa hè đó không? Quý vị có bao giờ nhận ra rằng cái câu hỏi "Còn bao lâu nữa?" — thật ra hắn đáng lẽ phải hỏi từ ngày đầu tiên sinh ra, chứ không phải đợi đến khi bác sĩ ép hắn phải hỏi?
Đức Phật dạy trong Kinh Tương Ưng Bộ (Saṃyutta Nikāya, Tương Ưng Duyên Khởi): "Jātipaccayā jarāmaraṇaṃ" — Do sinh mà có già và chết. Từ ngày đầu tiên hắn cất tiếng khóc chào đời, cái chết đã được gieo vào trong hắn như hạt giống được gieo vào đất. Không một thứ gì có thể ngăn hạt giống đó nảy mầm. Không tiền bạc, không danh vọng, không tình yêu, không căn nhà bốn tầng, không hai chiếc xe hơi.
Nhưng hắn đã không biết. Hoặc hắn đã biết — và hắn đã chọn không nhìn.
Hóa trị. Xạ trị. Thuốc. Kim tiêm. Bệnh viện. Mùi thuốc sát trùng. Ánh đèn huỳnh quang trắng nhợt. Tiếng máy móc đều đều trong đêm.
Con gái hắn bay về. Ngồi cạnh giường bệnh, cầm tay hắn, mắt đỏ hoe mà cố nhoẻn miệng cười. Hắn nhìn con gái — nhìn đứa bé mà hắn từng bế trên tay, giờ đã là một người đàn bà trưởng thành với những lo toan riêng — và hắn muốn nói một điều gì đó quan trọng lắm. Nhưng hắn không biết phải nói gì. Cả đời hắn, hắn giỏi nói chuyện công việc, nói chuyện tiền bạc, nói chuyện kế hoạch — nhưng hắn chưa bao giờ học cách nói những điều thật sự quan trọng.
Con trai hắn về từ nước ngoài. Ngồi ở góc phòng, nhìn xuống điện thoại, không biết phải làm gì với nỗi đau của mình. Người ta không dạy đàn ông cách khóc khi cha đang hấp hối.
Vợ hắn ngủ trên chiếc ghế bên cạnh giường bệnh mỗi đêm. Lưng bà oằn xuống vì ghế cứng và vì tuổi tác. Mắt bà thâm quầng. Bà không than. Bà chỉ ở đó. Như bà đã ở đó suốt ba mươi năm — lặng lẽ, kiên trì, không điều kiện.
Và hắn nằm đó, nhìn lên trần nhà trắng, lần đầu tiên trong cuộc đời không còn gì để làm, không còn nơi nào để đi, không còn gì để kiểm soát — và hắn nhớ lại.
Hắn nhớ buổi sáng con gái lần đầu biết đi, loạng choạng băng qua phòng khách trong khi hắn đang nhìn vào màn hình laptop. Hắn nhớ bữa tối cha hắn muốn kể chuyện hồi xưa, mà hắn bảo "ba kể hoài rồi" rồi cầm điện thoại lên. Hắn nhớ bao nhiêu buổi tối vợ hắn ngồi một mình trên ban công, nhìn ra đường, mà hắn không hỏi bà đang nghĩ gì.
Những khoảnh khắc đó. Những khoảnh khắc hắn đã có mà đã không sống trọn vẹn. Chúng không mất — chúng vẫn còn nguyên trong ký ức — nhưng hắn không thể quay lại. Không ai có thể quay lại.
Đó là khổ. Không phải khổ vì đau xác thịt. Mà là dukkha theo nghĩa sâu nhất mà Đức Phật đã dạy trong bài Pháp đầu tiên tại vườn Lộc Uyển (Dhammacakkappavatta na Sutta — Kinh Chuyển Pháp Luân, Tương Ưng Bộ, Tương Ưng Sự Thật, số 56.11): "Saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā" — Tóm lại, năm thủ uẩn chính là khổ. Cái thân này, cái tâm này, cái cuộc đời mà hắn đã xây dựng và bám víu — tất cả đã là khổ ngay từ đầu. Không phải vì cuộc đời xấu. Mà vì hắn đã chấp nó là thật, là của hắn, là trường tồn — trong khi bản chất của nó chưa bao giờ là gì khác ngoài vô thường, vô ngã, và khổ.
Một đêm tháng Chạp. Trời lạnh.
Hắn thở khó hơn. Những người thân ngồi quanh giường — vợ, con gái, con trai, và vài người bạn cũ đến thăm lần cuối. Ai cũng biết đây là đêm gì. Không ai nói ra.
Hắn mở mắt. Nhìn từng khuôn mặt một.
Vợ hắn — người đàn bà đã đi cùng hắn ba mươi năm. Hắn muốn nói "anh xin lỗi vì những lần anh không nghe em nói" — nhưng môi hắn không còn đủ sức.
Con trai hắn — đang nhìn hắn với đôi mắt của đứa bé năm tuổi ngày nào, đứa bé mà hắn từng hứa sẽ bảo vệ khỏi tất cả mọi thứ đau đớn trên đời. Hắn muốn nói "ba không giữ được lời hứa đó" — nhưng không còn kịp nữa.
Rồi hắn nhắm mắt.
Và trong khoảnh khắc cuối cùng đó — trong khoảng tối trước khi tất cả tan biến — hắn chợt hiểu. Hiểu bằng toàn bộ sự tồn tại, không phải bằng trí tuệ: Cả một đời hắn đã chạy theo bóng. Cả một đời hắn đã tưởng bóng là thật.
Nhưng đã quá muộn để làm gì với cái hiểu đó.
Ba ngày sau, lễ tang kết thúc. Mọi người về nhà. Cuộc sống tiếp tục.
Vợ hắn học cách ký tên một mình vào những tờ giấy tờ. Con gái hắn đặt một bức ảnh của hắn lên kệ thờ nhỏ trong căn hộ riêng của nó. Con trai hắn bay trở lại nước ngoài, đeo tai nghe, nhìn ra cửa sổ máy bay — bên dưới là mây trắng, bên trên là bầu trời xanh, và trong lòng nó là một khoảng trống mà không có gì lấp được.
Căn nhà bốn tầng được bán. Người ta sơn lại tường, thay đổi nội thất, dọn sạch mọi dấu vết của một gia đình từng sống ở đó.
Và thế giới không nhớ hắn lâu hơn thế. Vì thế giới chưa bao giờ thuộc về hắn — dù hắn đã sống như thể nó là của hắn suốt cả cuộc đời.
Đây không phải bi kịch của riêng hắn.
Đây là bi kịch của tất cả những ai chưa thức tỉnh.
Trường An, năm 719, dưới bầu trời mùa xuân còn vương chút lạnh, một bé gái chào đời trong gia tộc họ Dương. Không ai ngờ rằng đứa trẻ mang tên Dương Ngọc Hoàn, sau này sẽ trở thành người phụ nữ khiến cả thiên hạ phải nghiêng ngả, và cũng là người gánh trên vai một trong những bi kịch lớn nhất của nhà Đường.
Tuổi thơ của nàng không quá đặc biệt, nhưng từ rất sớm, những người xung quanh đã nhận ra một vẻ đẹp lạ lùng. Không phải kiểu sắc sảo rực rỡ, mà là vẻ đẹp mềm mại, đầy đặn, như đóa mẫu đơn vừa nở. Khi nàng tròn 10 tuổi, ánh mắt đã long lanh, giọng nói như tiếng đàn. Đến 14 tuổi, sắc đẹp ấy khiến người trong kinh thành phải truyền tai nhau.
Năm 733, khi 14 tuổi, nàng được tuyển vào cung làm phi cho Thọ Vương, con trai của hoàng đế Đường Huyền Tông. Cuộc sống trong cung điện xa hoa tưởng chừng là khởi đầu của một số phận may mắn. Nhưng đó chỉ là bước đầu của một vòng xoáy định mệnh mà nàng không thể thoát ra.
Năm 21 tuổi, cuộc đời nàng rẽ sang một hướng không ai ngờ tới. Đường Huyền Tông, lúc đó, 55 tuổi, vô tình nhìn thấy nàng. Chỉ một ánh nhìn, mọi thứ thay đổi. Nhà vua, người từng được ca tụng là minh quân, bỗng bị mê hoặc. Nhưng nàng khi đó lại là vợ của con trai ông. Nếu Huyền Tông nạp Dương thị làm cung phi, tức là loạn luân.
Một quyết định gây chấn động được đưa ra. Nàng buộc phải xuất gia làm đạo sĩ, lấy đạo hiệu là Thái Chân, như một cách hợp thức hóa việc tách nàng khỏi Thọ Vương. Rồi 4 năm sau, khi nàng 26 tuổi, nàng trở lại cung, chính thức trở thành Dương Quý Phi, tước vị cao quý nhất hậu cung. Và từ đây, không chỉ số phận nàng mà cả triều đại cũng bắt đầu rung chuyển bởi chính sắc đẹp ấy.
Nhan sắc của Dương Quý Phi không giống bất kỳ mỹ nhân nào trước đó. Nàng không mảnh mai như liễu, mà đầy đặn, mềm mại, một vẻ đẹp mà người đời sau gọi là “phong nhuận”. Làn da nàng trắng như tuyết đầu xuân, mái tóc đen như gỗ mun, đôi mắt long lanh như nước hồ thu. Khi nàng bước đi, từng bước nhẹ như gió, tà áo lay động như mây trôi. Khi nàng cười, dường như cả cung điện sáng lên.
Trong bài “Trường hận ca”, đại thi hào Bạch Cư Dị từng mô tả nhan sắc Dương Quý Phi rằng:
Nhất triêu tuyển tại quân vương trắc
Hồi mâu nhất tiếu bách mị sinh
Lục cung phấn đại vô nhan sắc
Xuân hàn tứ dục Hoa Thanh trì
Tạm dịch:
Một sớm vào cung cạnh đế vương
Quay đầu mỉm cười rạng muôn phương
Sáu cung phấn nhạt thua nhan sắc
Xuân lạnh Hoa Thanh ngập ánh sương
Vẻ đẹp ấy đã khiến Đường Huyền Tông, người hơn nàng 34 tuổi, say đắm đến mức gần như quên cả thiên hạ. Trong suốt 10 năm, sự sủng ái mà nhà vua dành cho Dương Quý Phi gần như không có giới hạn. Ông cho xây những cung điện lộng lẫy cho nàng, ban tặng vô số châu báu và thậm chí thay đổi cả nhịp sống triều đình để chiều theo ý thích của nàng.
Có những đêm đông lạnh giá, khi gió bấc thổi qua Trường An, Đường Huyền Tông ra lệnh đốt trầm hương suốt 3 canh giờ, chỉ để giữ cho cung điện của Dương Quý Phi luôn ấm áp như mùa xuân. Ông còn cho xây hồ tắm Hoa Thanh, nơi nước suối nóng được dẫn về ngày đêm, để nàng có thể tắm trong làn hơi nước mờ ảo, nơi mà mỗi lần nàng bước xuống, làn da trắng ngần như tan vào làn sương, đẹp đến mức khiến cung nữ cũng phải cúi đầu không dám nhìn lâu.
Chỉ cần một lời than mệt, y quan tốt nhất trong thiên hạ sẽ được triệu vào ngay trong đêm. Chỉ cần nàng nói thích một khúc nhạc, nhạc công phải luyện tập suốt 7 ngày 7 đêm cho đến khi hoàn hảo. Vua giận hờn ai, nàng cười nhếch mép là vua nguôi giận. Ngày đêm vua ôm ghì lấy nàng, bỏ bê việc triều đình, việc dân, việc nước. Dương Quý phi đã đẹp lại có tài chơi đàn tỳ bà, múa hát. Nàng có nhiều khúc hát và điệu múa làm cho Huyền Tông rất si mê. Ngày nào Dương Quý phi cũng ăn đu đủ. Ban đầu, đám cung nữ chỉ nghĩ đơn giản rằng chủ nhân thích ăn loại quả này chứ không hề biết đây chính là phương pháp chăm sóc đôi gò bồng đảo của mỹ nhân.
Có lần, chỉ vì nàng nhớ hương vị vải thiều đầu mùa, nhà vua đã lệnh cho trạm dịch thay ngựa liên tục trên suốt quãng đường hơn 2.000 dặm, bất kể ngày đêm. Những con ngựa ngã gục trên đường, những kỵ sĩ kiệt sức, tất cả chỉ để đổi lấy một nụ cười thoáng qua của nàng. Người ta nói rằng, trong suốt hơn 10 năm, hậu cung ba nghìn giai lệ, nhưng trong mắt nhà vua chỉ có một mình Dương Quý Phi.
Tương truyền, Dương Quý phi mỗi ngày thay một bộ váy áo mới, cùng những đồ trang sức xinh đẹp, quý giá, nên mỗi ngày nàng đều mới mẻ trước mặt Huyền Tông. Nhưng cũng chính sự chiều chuộng không giới hạn của vua đã khiến cán cân triều đình nghiêng lệch, lòng người oán thán, và vô tình đẩy nàng, người được yêu nhất, trở thành cái tên bị căm hận. Gia tộc họ Dương nhờ nàng mà thăng tiến chóng mặt. Anh họ nàng Dương Quốc Trung nắm giữ quyền lực lớn trong triều. Sự tham nhũng, tranh đoạt quyền lực bắt đầu lan rộng. Trong khi đó, biên cương bất ổn, lòng dân dần bất mãn.
Rồi cơn bão thực sự ập đến.
Năm 755, tướng An Lộc Sơn phát động cuộc nổi loạn lịch sử mang tên Loạn An Sử. Quân lính tiến như vũ bão, nhanh chóng uy hiếp Trường An. Triều đình rối như mớ bòng bong. 1 năm sau, kinh thành thất thủ. Đường Huyền Tông buộc phải bỏ chạy về phía Tây, mang theo đoàn tùy tùng và Dương Quý Phi.
Cuộc chạy trốn kéo dài trong tuyệt vọng. Những ngày tháng xa hoa trước kia giờ chỉ còn là ký ức. Đoàn người kiệt sức, quân lính bất mãn, lòng người rối ren. Quân lính nổi loạn, họ cho rằng nguyên nhân của tai họa chính là gia tộc họ Dương, đặc biệt là Dương Quốc Trung. Ông ta bị gi*t ngay tại chỗ. Nhưng cơn giận dữ chưa dừng lại.
Giữa khói bụi binh biến, lòng căm phẫn đối với họ Dương vẫn cuộn trào như sóng dữ. Dưới danh nghĩa vì xã tắc, võ tướng đứng đầu cấm quân Trần Huyền Lễ dồn Đường Huyền Tông vào bước đường cùng: Hoặc Dương Quý Phi ch*t, hoặc lòng quân tan rã.
Cuối cùng, tình yêu không thắng nổi thời cuộc. Một dải lụa trắng được vua ban xuống. Dưới gốc lê nơi Phật đường, giữa tĩnh lặng đến nghẹt thở, Dương Quý Phi ra đi ở tuổi 37, mang theo cả một trời xuân sắc và những tháng ngày ân sủng chưa kịp phai. Người ta kể rằng, trước khi ch*t, nàng không khóc lóc. Chỉ lặng lẽ nhìn về phía nhà vua, ánh mắt chứa đựng tất cả tình yêu, tiếc nuối, và một nỗi buồn không thể gọi tên.
Thi th? Dương Quý Phi được chôn vội bên đường, rồi đoàn quân lại tiếp tục hành trình trong bụi mù lịch sử. Hai năm sau, khi trở thành Thái thượng hoàng, Đường Huyền Tông quay về Trường An, lòng đau như cắt, muốn cải t^ng mộ Dương Quý Phi cho xứng đáng. Nhưng lời can ngăn khiến ông chỉ có thể âm thầm dời mộ. Người ta nói khi mở lại huyệt mộ, thânx^c nàng đã tan nát, chỉ còn túi thơm vương lại hương cũ, như chút tàn dư cuối cùng của một kiếp hồng nhan. Từ đó, nhà vua chỉ còn biết nhìn vào bức họa của Dương Quý Phi ngày đêm thương nhớ, ân hận cho đến khi nhắm mắt. Nơi trấn Mã Ngôi nay chỉ còn “mộ gió”, không có h^i cốt, chỉ có gió và ký ức. Nhưng có lẽ, chính khoảng trống ấy mới là nỗi đau lớn nhất: Một tình yêu từng làm nghiêng trời lệch đất, cuối cùng chỉ còn lại hư vô.
Chuyện đời Dương Quý Phi không chỉ là bi kịch của một nữ nhân hồng nhan bạc mệnh. Đó là câu chuyện về quyền lực, tình yêu, và cái giá của sự sủng ái quá mức.
Trong vòng 37 năm ngắn ngủi, nàng đã đi qua tất cả: Từ thiếu nữ vô danh, đến Quý Phi quyền lực, rồi trở thành vật hi sinh cho cơn giận dữ của lịch sử. Đáng chú ý, giữa muôn vàn ân sủng mà Dương Quý Phi nhận được từ Đường Huyền Tông cũng như con trai ông, lại có một khoảng trống lặng thầm không ai nhắc tới đó là nàng không có con. Không một hoàng tử, không một công chúa. Sắc đẹp của nàng có thể làm nghiêng thành, nhưng cũng chính nó đẩy nàng vào kết cục bi đát. Có lẽ, nỗi đau lớn nhất của Dương Quý Phi không phải là bị ép vào chỗ ch*t mà là việc suốt cuộc đời, nàng chưa bao giờ thực sự được sống cho chính mình.
Đêm thứ 11 trực ở khoa Hồi sức, đồng hồ điểm 2:17 sáng. Máy monitor kêu từng nhịp đều đều như tiếng mưa rơi trên mái tôn. Tôi, bác sĩ giảng viên 29 tuổi, vừa về khoa được 6 tháng - đang cúi kiểm tra lại liều noradrenalin cho giường số 4 thì nghe tiếng "cạch" khẽ.
Là em, Lan, sinh viên năm cuối đi thực tập, áo blouse còn mới cứng, cổ áo hơi lệch. Em đứng nép ở cửa buồng cách ly, tay cầm xấp bệnh án, mắt thâm quầng vì ba đêm trực liền.
"Thầy... bệnh nhân giường 7 SpO2 tụt còn 82." Giọng em nhỏ, nhưng không run. Em đã học được cách báo động mà không hoảng loạn.
Tôi gật đầu, cùng em bước nhanh qua dãy giường trắng. Bệnh nhân nam 54 tuổi, ARDS sau viêm phổi. Em đã đặt lại mask, tăng FiO2 trước khi gọi tôi. Đúng quy trình. Nhưng tay em vẫn lạnh khi đưa ống nghe cho tôi.
"Em làm tốt lắm." Tôi nói khẽ, vừa nghe phổi vừa liếc sang. Em nhìn chằm chằm vào monitor, môi mím chặt. Ở khoa này, ai cũng phải học cách nín thở khi chờ một nhịp thở của người khác.
3:40 sáng, bệnh nhân ổn lại. Cả hai ra hành lang cho thoáng, ngồi xuống ghế đá lạnh ngắt. Ngoài cửa kính, Sài Gòn vẫn chưa ngủ. Em đột nhiên hỏi: "Thầy có bao giờ... sợ không?"
Tôi nhìn bàn tay mình. Tay bác sĩ, lúc nào cũng phải ấm, phải vững, cố không sợ hãi. Nhưng nhớ cái đêm đầu tiên tôi mất bệnh nhân, tôi đã đứng trong nhà vệ sinh khoa, dội nước lên mặt đến khi không phân biệt được nước mắt và nước máy, tôi đã rất buồn và sợ.
"Sợ chứ," tôi trả lời thật. "Sợ quen rồi thì mình sẽ không còn phải cố hết sức nữa."
Em im lặng, rồi lấy từ túi áo ra hai viên kẹo gừng. Đưa tôi một viên. "Mẹ em bảo, trực đêm ngậm cái này cho ấm. Em mang dư nè thầy."
Vị gừng cay xộc lên mũi, xuống tận ngực. Tự dưng tôi nhớ ra em đã 11 đêm không về nhà, vì "ở lại thêm chút, lỡ có ca thì em phụ được thầy!". Sinh viên thực tập, đã có lịch trực, không ai bắt buộc.
Tuần sau, buổi báo cáo chuyên đề cuối khóa của em. Em đứng trên bục, nói về "Tiên lượng và chăm sóc bệnh nhân thở máy". Giọng vẫn nhỏ nhẹ, nhưng ánh mắt không còn như nép sau cửa nữa. Slide cuối cùng, em chiếu ảnh chụp lén một bàn tay đang đặt lên monitor, bên dưới là dòng chữ: "Có những bài học không nằm trong giáo trình. Cảm ơn người đã dạy em cách giữ bình tĩnh giữa những nhịp thở mong manh".
Cả giảng đường nhìn tôi. Tôi giả vờ cúi xem hồ sơ tài liệu, vì cổ họng tự nhiên như nghẹn lại.
Tối đó, tôi nhận được tin nhắn: "Thầy ơi, em đậu nội trú rồi. Em chọn Hồi sức. Hẹn gặp lại thầy ở buồng trực."
Ngoài kia, xe cấp cứu lại hú còi. Một ca mới vào. Tôi đứng dậy, khoác áo blouse, và lần đầu tiên sau rất nhiều đêm, tôi thấy mình không cô đơn khi trực một mình.
Ở khoa này, người ta dạy nhau cách giành lại sự sống. Đôi khi, người ta cũng vô tình sưởi ấm cho nhau bằng một viên kẹo gừng, và bằng cách chọn ở lại, dù không ai yêu cầu.
Bom lượn JDAM-LR sử dụng động cơ phản lực bay được khoảng 370 km khi thử nghiệm, tương đương nhiều loại tên lửa hành trình.
Bộ tư lệnh Các hệ thống Không quân Hải quân Mỹ (NAVAIR) hôm 20/4 cho biết nước này đã đạt cột mốc quan trọng trong nỗ lực phát triển lựa chọn mới về "năng lực tập kích tầm xa, giá cả phải chăng và dễ sản xuất" cho lực lượng chiến đấu cơ trên tàu sân bay, thông qua hai cuộc thử nghiệm với bom lượn JDAM-LR diễn ra hồi đầu tháng 4.
Hình ảnh được công bố cho thấy tiêm kích F/A-18E/F thuộc Phi đoàn Thử nghiệm và Đánh giá Hàng không số 31 mang theo bom huấn luyện, dường như là phiên bản Mark 82 nặng 227 kg.
NAVAIR cho biết hai cuộc thử nghiệm cho thấy một số khả năng của bom JDAM-LR, gồm tách an toàn khỏi máy bay, sử dụng hệ thống có sẵn trên phi cơ và tự bay bằng động cơ nhờ hệ thống dẫn đường. Mỗi quả bom bay khoảng 370 km và duy trì được quỹ đạo ổn định khi lao thẳng tới mục tiêu.
"Năng lực mới này cho phép phi công tấn công mục tiêu từ khoảng cách an toàn hơn đáng kể, duy trì lợi thế chiến thuật trong môi trường xung đột", đại tá Sarah Abbott, quản lý chương trình Vũ khí Tấn công Chính xác của hải quân Mỹ, cho hay.
NAVAIR cho biết đang tập trung vào giai đoạn tiếp theo của chương trình là tích hợp bom JDAM-LR vào hoạt động trên tàu sân bay, nhằm nhanh chóng trang bị vũ khí này cho hạm đội.
Tiêm kích F/A-18F Mỹ mang bom JDAM-LR trong cuộc thử nghiệm hôm 1/4. Ảnh: US Navy
JDAM là tên gọi chung của những loại bom thông thường được hoán cải thành bom thông minh bằng cách gắn bộ dẫn đường, gồm thiết bị định vị vệ tinh toàn cầu (GPS) và hệ thống điều khiển. Đây là phương án giúp tận dụng kho dự trữ bom thông thường, thay vì phải sản xuất những quả bom dẫn đường có chi phí cao.
Phiên bản tăng tầm JDAM-ER được bổ sung bộ cánh nâng giá rẻ, giúp tăng tầm bay lên hơn 65-80 km, gấp khoảng ba lần so với JDAM nguyên bản.
Điểm khác biệt của JDAM-LR so với các phiên bản trước là được trang bị động cơ tua-bin phản lực cỡ nhỏ. NAVAIR cho biết sự bổ sung này sẽ biến bom JDAM thông thường thành tên lửa hành trình chính xác cao có giá thành thấp.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.
