Đứng thứ hai là cú sốc dầu mỏ bắt nguồn từ cuộc xung đột, được 70% số chuyên gia nhắc đến. Đáng chú ý, rủi ro từ thị trường năng lượng mới chỉ vươn lên vị trí thứ hai trong khảo sát lần này, sau khi hoàn toàn vắng bóng trong báo cáo hồi mùa Thu năm ngoái. Bên cạnh đó, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo (AI) và thị trường tín dụng tư nhân cũng nổi lên như những mối đe dọa tiềm tàng, thu hút sự chú ý của 50% số chuyên gia.

Đi sâu vào hệ lụy của các rủi ro này, báo cáo cảnh báo một cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông, kết hợp với tình trạng thiếu hụt hàng hóa và đứt gãy chuỗi cung ứng, có thể đẩy lạm phát lên cao và kìm hãm đà tăng trưởng kinh tế tại Mỹ cũng như trên toàn cầu. Những biến động giá mạnh trên thị trường năng lượng và các sản phẩm tài chính liên quan có nguy cơ gây ra những căng thẳng nghiêm trọng cho thị trường.

Nhiều ý kiến trong khảo sát lo ngại rằng áp lực lạm phát từ cú sốc năng lượng có thể buộc các ngân hàng trung ương phải thắt chặt chính sách tiền tệ, ngay cả khi đối mặt với đà tăng trưởng kinh tế yếu đi. Báo cáo nhấn mạnh việc duy trì mặt bằng lãi suất và lạm phát cao có thể gây ra những hệ lụy tài chính và kinh tế đáng kể, bao gồm cả sự sụt giảm giá trị các loại tài sản.

Những lo ngại về giá dầu và lạm phát trong khảo sát hoàn toàn trùng khớp với quan điểm của giới chức Fed trong những tuần gần đây. Kể từ khi cuộc xung đột nhằm vào Iran nổ ra hồi cuối tháng 2/2026, giá dầu thô chuẩn toàn cầu đã tăng hơn 50% và tiếp tục neo trên mức 100 USD/thùng giữa bối cảnh các luồng thông tin về một thỏa thuận hòa bình vẫn còn mâu thuẫn.

Tại thị trường nội địa Mỹ, giá xăng đã chạm mức cao nhất kể từ tháng 7/2022. Điều này khiến lạm phát tăng nhiệt trở lại và hiện vượt mục tiêu 2% của Fed khoảng 1 điểm phần trăm. Giới chức ngân hàng trung ương Mỹ lo ngại rằng giá năng lượng neo cao càng lâu, rủi ro lạm phát lan sang các hàng hóa và dịch vụ khác càng lớn. Trong những ngày qua, sau khi quyết định giữ nguyên lãi suất, nhiều quan chức Fed đã để ngỏ khả năng tăng chi phí vay mượn nếu lạm phát tiếp tục leo thang và lan rộng.

Bên cạnh các yếu tố vĩ mô truyền thống, báo cáo của Fed cũng chỉ ra những rủi ro mới nổi từ công nghệ và cấu trúc tài chính. Đối với lĩnh vực AI, giới chuyên gia lo ngại các khoản đầu tư đang ngày càng phụ thuộc nhiều vào nợ vay, từ đó làm tăng tỷ lệ đòn bẩy và tính dễ tổn thương của hệ thống. Hơn nữa, việc ứng dụng AI rộng rãi có thể làm suy yếu thị trường lao động.

Về thị trường tín dụng tư nhân, báo cáo ghi nhận một bức tranh đa chiều. Dù lĩnh vực này đang phải đối mặt với tâm lý tiêu cực và yêu cầu rút vốn gia tăng, Fed đánh giá các rủi ro đối với sự ổn định tài chính hiện vẫn "hạn chế và trong tầm kiểm soát". Đối với 10 công ty phát triển kinh doanh vĩnh viễn lớn nhất - chiếm khoảng 80% tài sản tín dụng tư nhân - lượng tiền mặt và tín dụng ngân hàng vẫn đủ để đáp ứng ít nhất 75% yêu cầu rút vốn, với giả định tỷ lệ rút vốn ở mức 5%. Mặc dù vậy, cơ quan này lưu ý rằng nếu làn sóng rút vốn và tâm lý tiêu cực kéo dài, nguồn cung tín dụng cho một số nhóm đi vay, đặc biệt là những người có rủi ro tín dụng cao, có thể bị thu hẹp đáng kể.

Trong khi đó, theo dữ liệu từ Cục Phân tích Kinh tế (BEA), vào cuối tháng 3/2026, nợ quốc gia của Mỹ tăng lên 31.270 tỷ USD, trong khi Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đạt 31.220 tỷ USD. Điều này đưa tỷ lệ nợ trên GDP vượt 100%, cao gấp khoảng 2 lần mức trung bình lịch sử.

Mỹ đã vượt qua một cột mốc mang tính biểu tượng: nợ quốc gia hiện lớn hơn GDP. Tuy nhiên, điều đáng lo không phải là mức tỷ lệ này mà là xu hướng. Điều quan trọng là lý do khiến tỷ lệ nợ/GDP cao như vậy, triển vọng vay nợ trong tương lai và dự báo về tăng trưởng cũng như chi phí vay. Theo Axios, xét trên các yếu tố đó, triển vọng tài khóa của Mỹ đang đặc biệt u ám, theo những cách chưa được phản ánh đầy đủ trong các cuộc thảo luận chính trị hàng ngày.

Tỷ lệ nợ/GDP của Mỹ từng vượt 100% trong những ngày đầu của đại dịch COVID-19 khi hoạt động kinh tế sụp đổ. Nhưng trước đó, tỷ lệ này chưa từng vượt mức đó kể từ sau Thế chiến II.

Tỷ lệ này được dự báo sẽ tiếp tục tăng, với Văn phòng Ngân sách Quốc hội (CBO) dự đoán sẽ đạt 120% vào năm 2036. CBO dự báo nguồn thu liên bang trong những năm tới sẽ ở mức 17% - 18% GDP, trong khi chi tiêu vượt 23% GDP. Khoảng chênh lệch 6% GDP này cao hơn mức tăng trưởng GDP dự báo, đồng nghĩa với việc tỷ lệ nợ/GDP sẽ tiếp tục tăng.

Trong các dự báo đó, chi phí trả lãi của chính phủ liên bang tăng vọt, vượt 1.500 tỷ USD và chiếm hơn 4% GDP vào năm 2031.

Sau Thế chiến II, tỷ lệ nợ/GDP của Mỹ đã giảm mạnh khi chi tiêu thời chiến kết thúc và lực lượng lao động khu vực tư nhân bùng nổ nhờ binh sĩ trở về và bùng nổ dân số. Hiện nay, tỷ lệ người Mỹ đến tuổi nghỉ hưu đang tăng nhanh, tăng trưởng lực lượng lao động chậm lại đáng kể do chính sách nhập cư hạn chế, và chính quyền của Tổng thống Donald Trump tìm cách tăng chi tiêu quân sự.

CBO đã cảnh báo nếu không có sự thay đổi lộ trình, trong vòng 30 năm tới, nợ công tại Mỹ sẽ chiếm 166% GDP. Trong khi đó, vấn đề thực sự của năm 2026 là ở lãi suất. Sau nhiều thập kỷ vay mượn với chi phí gần như bằng 0, Bộ Tài chính Mỹ hiện phải tái cấp vốn cho các khoản nợ cũ với mức lãi suất cao hơn nhiều. Điều này tạo ra một “vòng xoáy nợ”, khi Washington phải vay thêm tiền chỉ để trả lãi cho những khoản vay trước đó.

Trước đó, nền kinh tế Mỹ đã cho thấy khả năng chống chịu trong quý I/2026, dù giá năng lượng tăng mạnh do xung đột với Iran. Theo Bộ Thương mại Mỹ, GDP tăng 2% theo năm trong 3 tháng đầu năm, cải thiện đáng kể so với mức 0,5% của quý trước, vốn chịu tác động từ việc chính phủ đóng cửa kéo dài.

Chi tiêu công phục hồi rõ rệt, tăng 4,4%, góp phần thúc đẩy tăng trưởng chung. Đáng chú ý, tiêu dùng cá nhân vẫn duy trì ổn định, tăng 1,6%, bất chấp việc giá xăng cao làm giảm thu nhập khả dụng. Các khoản hoàn thuế cao hơn - trung bình tăng thêm khoảng 330 USD so với năm trước – được cho là yếu tố quan trọng hỗ trợ chi tiêu, đặc biệt đối với các hộ thu nhập thấp và trung bình.

Tuy nhiên, cấu trúc tiêu dùng cho thấy sự mất cân đối. Nhóm 20% người có thu nhập cao nhất, với thu nhập trên 175.000 USD/năm, chiếm tới 60% tổng chi tiêu cá nhân. Sự gia tăng của thị trường chứng khoán và giá nhà đã hỗ trợ mạnh cho nhóm này, qua đó giúp duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

Ngược lại, các lĩnh vực như bất động sản vẫn yếu. Dù triển vọng ngắn hạn tích cực, rủi ro vẫn hiện hữu. Giá dầu đã lên mức cao nhất trong 4 năm, làm dấy lên lo ngại về áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt. Ngoài ra, khi hiệu ứng từ hoàn thuế giảm dần, khả năng duy trì chi tiêu của các hộ thu nhập thấp có thể suy yếu.

Tại cuộc gặp, Lãnh tụ Tối cao Khamenei đã ca ngợi lực lượng vũ trang, đồng thời công bố “các biện pháp mới, một lộ trình mới để tiếp tục những biện pháp đó và đối đầu mạnh mẽ với đối thủ”. Thông tin chi tiết về các biện pháp mới chưa được tiết lộ.

Ông Ali Abdollahi - người đứng đầu Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya - đã báo cáo với Lãnh tụ Khamenei về sự sẵn sàng của các lực lượng vũ trang nước này. Báo cáo không nói rõ cuộc gặp diễn ra khi nào.

"Các lực lượng vũ trang đã sẵn sàng đối phó với bất kỳ hành động nào của Mỹ - Israel. Trong trường hợp đối thủ phạm bất kỳ sai lầm nào, Iran sẽ đáp trả nhanh chóng, nghiêm khắc và dứt khoát", ông Abdollahi nói.

Kể từ khi được bầu làm Lãnh tụ Tối cao hồi tháng 3, ông Khamenei vẫn chưa xuất hiện trước công chúng. Các tuyên bố của ông đều được truyền tải đến người dân qua phương tiện truyền thông nhà nước.

Cùng ngày 10/5, Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất cho biết, hệ thống phòng không của nước này đã đánh chặn hai máy bay không người lái phóng từ Iran.

Bộ Quốc phòng Kuwait cũng thông báo, “một số máy bay không người lái thù địch” đã được phát hiện trong không phận nước này vào rạng sáng.

Qatar xác nhận, một tàu chở hàng thương mại trong vùng biển thuộc lãnh hải nước này đã bị tấn công bằng máy bay không người lái sáng 10/5.

Vụ việc đã gây ra một đám cháy nhỏ trên tàu. Không có thương vong nào được báo cáo.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran ngày càng trở nên mong manh, nhưng tương lai về một thoả thuận hoà bình vẫn còn mờ mịt.

Người phát ngôn Uỷ ban Chính sách Đối ngoại và An ninh Quốc gia thuộc Quốc hội Iran - Ebrahim Rezaei - cho biết kể từ hôm nay, “sự kiềm chế của Tehran đã chấm dứt”.

“Bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại tàu thuyền của chúng tôi cũng sẽ vấp phải sự đáp trả mạnh mẽ và quyết đoán từ phía Iran, nhằm vào các tàu thuyền và căn cứ của Mỹ”, ông Rezaei viết trên mạng xã hội X.

“Thời gian đang trôi nhanh đối với Mỹ. Sẽ có lợi cho họ nếu họ không hành động ngu ngốc và tự đẩy mình lún sâu hơn vào vũng lầy mà họ đã rơi vào. Cách tốt nhất là đầu hàng và nhượng bộ. Các bạn phải làm quen với trật tự khu vực mới”.

Những bình luận này được đăng tải sau khi người phát ngôn quân đội Iran Akrami Nia cảnh báo, rằng bất kỳ quốc gia nào thực thi lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran “chắc chắn sẽ gặp khó khăn khi đi qua eo biển Hormuz”, theo hãng thông tấn Tasnim .

​

Căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục leo thang khi một tàu hàng bị vật thể chưa xác định đánh trúng ngoài khơi Doha - Qatar.

Cơ quan Điều phối Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) trong thông báo ngày 10-5 cho hay "do bị trúng vật thể lạ nên trên tàu xảy ra đám cháy nhỏ".

Thuyền trưởng tàu hàng cũng cho biết vụ việc "không gây thương vong và chưa ghi nhận tác động môi trường".

Diễn biến xảy ra trong bối cảnh một tàu chở dầu của Qatar đang tìm cách phá lệnh phong tỏa do Iran áp đặt tại eo biển huyết mạch Hormuz.

Dữ liệu theo dõi tàu biển tối 9-5 cho thấy tàu chở dầu Al Kharaitiyat của Qatar chuẩn bị vượt qua lệnh phong tỏa tại eo biển Hormuz do hải quân do Iran áp đặt.

Con tàu được nạp hàng tại nhà máy Ras Laffan hồi đầu tháng, hiện được cho là đang di chuyển giữa Oman và Iran với điểm đến là Pakistan, theo Jerusalem Post.

Nếu hành trình thành công, đây sẽ là chuyến xuất khẩu nhiên liệu đầu tiên của Qatar qua eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.

Qatar là một trong những nhà cung cấp khí tự nhiên hóa lỏng lớn nhất thế giới, trước đó đã nhiều lần tìm cách "vượt ải" Hormuz nhưng các tàu của họ đều buộc phải quay đầu.

Ngay sau vụ việc tàu Qatar trúng hoả lực, phát ngôn viên quân đội Iran Mohammad Akraminia nói với hãng tinTasnim rằng các tàu thuộc những quốc gia tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào Tehran "sẽ gặp khó khi đi qua eo biển Hormuz". Đây là cảnh báo trực tiếp nhất của Iran trong bối cảnh Tehran muốn biến Hormuz thành công cụ gây sức ép với các nước ủng hộ Washington.

Phong tỏa Hormuz đang gây chấn động thị trường năng lượng toàn cầu. Nguồn cung bị gián đoạn khiến giá dầu tăng mạnh. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) gọi đây là "sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ toàn cầu".

Không chỉ cảnh báo bằng tuyên bố quân sự, Iran còn muốn hợp thức hóa quyền kiểm soát eo biển Hormuz. Các nhà lập pháp Iran cho biết họ đang soạn dự luật về quản lý Hormuz, trong đó có điều khoản cấm tàu của các "quốc gia thù địch" đi qua.

"Từ nay, các quốc gia đi theo Mỹ và áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran chắc chắn sẽ gặp khó khăn khi cho tàu đi qua eo biển Hormuz" – hãng tin IRNA dẫn lời ông Akraminia.

Quan chức quân đội Iran nhấn mạnh cuộc xung đột với Mỹ và Israel đã buộc Tehran "sử dụng tiềm năng địa chính trị của eo biển Hormuz.

Ông quả quyết Tehran đang "thực thi chủ quyền" tại khu vực này và mọi tàu muốn đi qua eo biển phải "phối hợp hành động với Iran".

"Những biện pháp này có thể mang lại cho Iran nhiều lợi ích" – phát ngôn viên quân đội Iran quả quyết.

Một nhóm nhà khoa học Trung Quốc vừa phát triển chất xúc tác có thể biến ô nhiễm nitrat trong nước thải nông nghiệp và công nghiệp thành amoniac - hợp chất nền để sản xuất phân urê - với hiệu suất cao gấp gần 3 lần so với các chất xúc tác thông thường.

Nghiên cứu được công bố ngày 18/3 trên Journal of the American Chemical Society và còn được chọn lên trang bìa của tạp chí.

Theo nội dung được công bố, đột phá nằm ở việc ứng dụng chất xúc tác nguyên tử kép - hay còn gọi là DAC. Khác với chất xúc tác nguyên tử đơn, DAC có 2 nguyên tử kim loại nằm kề nhau, cho phép chúng phối hợp thực hiện những phản ứng hóa học nhiều bước và phức tạp hơn, chẳng hạn chuyển nitrat thành amoniac hoặc thúc đẩy các phản ứng chuyển hóa carbon dioxide.

Tuy nhiên, chế tạo loại vật liệu này từ lâu vẫn là bài toán khó. Các nhà khoa học thường phải thử và sai rất nhiều lần vì thiếu cơ sở lý thuyết đủ mạnh để chọn đúng cặp kim loại, trong khi hàm lượng kim loại hoạt tính trong vật liệu lại thấp, còn khả năng kết hợp linh hoạt nhiều nguyên tố khác nhau thì hạn chế.

Chính vì vậy, dù DAC được đánh giá có tiềm năng lớn, việc đưa nó từ ý tưởng trong phòng thí nghiệm thành vật liệu hiệu quả thực tế vẫn tiến triển chậm.

Để vượt qua rào cản này, nhóm của nhà nghiên cứu Han Lili tại Viện Nghiên cứu Cấu trúc Vật chất Phúc Kiến, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc, đã dùng học sâu để huấn luyện mô hình AI nhằm sàng lọc những cặp kim loại có khả năng “bắt cặp” cao nhất. Từ đó, họ chế tạo được 14 chất xúc tác nguyên tử kép có cấu trúc chính xác, sử dụng nhiều nguyên tố đất hiếm như yttri, scandium, lanthanum, cerium, samarium, europium, erbium và ytterbium.

Điểm gây chú ý lớn là hàm lượng kim loại trong các chất xúc tác mới đạt từ 12,8% đến 30,7% theo khối lượng, tức cao hơn hơn bốn lần so với ngưỡng chuẩn trước đây. Trên bìa tạp chí, cấu trúc của vật liệu này được minh họa như những nguyên tử kim loại sắp xếp quanh một tâm, giống các hành tinh quay quanh Mặt Trời.

Nhưng điều quan trọng hơn không nằm ở hình ảnh, mà ở hiệu quả. Khi được đưa vào quá trình điện phân nước nhiễm nitrat, số lượng lớn các vị trí hoạt tính trên bề mặt xúc tác đã giúp sản lượng amoniac tăng lên gấp 2,7 lần so với chất xúc tác thông thường.

Ý nghĩa môi trường của công nghệ này khá rõ ràng. Nitrat từ phân bón nông nghiệp hoặc nước thải công nghiệp từ lâu là một trong những nguyên nhân chính gây nở hoa tảo và tạo ra các “vùng chết” trên sông hồ, nơi oxy suy giảm nghiêm trọng. Phương pháp khử điện hóa có thể xử lý nitrat ngay ở nhiệt độ phòng, vừa giảm độc tính của chất ô nhiễm, vừa biến nó thành amoniac - sản phẩm có giá trị kinh tế.

Về phía công nghiệp, amoniac lại là mắt xích sống còn để sản xuất urê, loại phân đạm được sử dụng nhiều nhất thế giới. Hiện nay, gần như toàn bộ urê thương mại được sản xuất theo quy trình Bosch-Meiser, trong đó amoniac phản ứng với carbon dioxide để tạo thành urê. Vấn đề là con đường này phụ thuộc nặng vào nhiên liệu hóa thạch, chủ yếu là khí đốt tự nhiên, còn tại Trung Quốc là than đá. Dù nguyên liệu đầu vào là khí hay than, khâu sản xuất amoniac vẫn tiêu tốn rất nhiều năng lượng.

Sự phụ thuộc ấy khiến thị trường phân bón toàn cầu dễ rung lắc khi tình hình địa chính trị căng thẳng. Phần lớn thương mại urê thế giới liên quan đến Trung Đông, nơi eo biển Hormuz luôn là điểm nghẽn chiến lược.

Gần đây, xung đột liên quan Iran đã khiến giá urê tăng mạnh. Reuters cho biết Ấn Độ đã phải mua kỷ lục 2,5 triệu tấn urê trong một gói thầu hồi tháng 4 với mức giá gần gấp đôi so với 2 tháng trước đó.

Trong bối cảnh đó, công nghệ thu hồi amoniac từ nitrat trong nước thải sẽ chưa thể thay thế ngay các tổ hợp hóa chất quy mô lớn, nhưng có thể trở thành một phương án bổ trợ quan trọng.

Với Trung Quốc, điều này đồng nghĩa vừa có thêm công cụ xử lý ô nhiễm, vừa có thêm một nguồn nguyên liệu tiềm năng cho ngành phân bón mà không hoàn toàn phụ thuộc vào than hoặc khí đốt.

Theo SCMP

Chủ tịch Hội đồng Đối ngoại Nga (RIAC) Dmitry Trenin đã đưa ra nhận định trên trong chương trình Going Underground.

Theo chuyên gia quan hệ quốc tế nổi tiếng này, Nga đang tham gia vào một cuộc chiến mang tính diện rộng hơn là một cuộc xung đột song phương với Ukraine. Ông Trenin nhìn nhận đây là một cuộc chiến ủy nhiệm mà phương Tây đang thực hiện đối với Moscow.

Ông Trenin đánh giá rằng trong khi chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump có xu hướng giảm dần sự can dự vào vấn đề Ukraine, thì các quốc gia châu Âu lại đang gia tăng can thiệp.

Chuyên gia này cho rằng các nhà lãnh đạo châu Âu đang sử dụng mối đe doạ từ Nga như một công cụ để củng cố sự đoàn kết nội khối trong Liên minh Châu Âu (EU) và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua việc quân sự hóa.

Theo nhận định của ông, Ukraine đang bị phương Tây “lợi dụng” trong cuộc đối đầu dai dẳng chống lại Nga từ thế kỷ 16.

Vị chuyên gia này bày tỏ sự tin tưởng vào khả năng Nga sẽ đạt được các mục tiêu đề ra trong cuộc xung đột dù quá trình này sẽ cần nhiều thời gian. Ông Trenin định nghĩa tầm nhìn chiến thắng của Nga bao gồm việc xử lý các thành phần cực hữu tại Ukraine cũng như các nhóm tinh hoa châu Âu đang nỗ lực xây dựng hình ảnh tiêu cực về Nga.

Về vai trò trung gian của ông Trump, Chủ tịch RIAC nhận định khả năng thúc đẩy các giải pháp then chốt để kết thúc xung đột của Tổng thống Mỹ còn gặp nhiều hạn chế. Điều này dẫn đến tầm ảnh hưởng thực tế của ông Trump đối với cục diện chiến sự không lớn như kỳ vọng.

Theo ông Trenin, Tổng thống Mỹ chưa thể thuyết phục được các bên có quan điểm cứng rắn tại EU và ban lãnh đạo Ukraine hành động theo những thoả thuận chung đã đạt được với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Anchorage, Alaska vào tháng 8 năm ngoái.

Theo RT

"Thông qua Đại sứ của mình tại Trung Quốc, ông Zelensky đã đề nghị Bắc Kinh trì hoãn thời hạn trả nợ, viện dẫn tình hình tài chính khó khăn của Ukraine, nhưng Trung Quốc đã từ chối", tờ Sohu cho biết.

Tờ báo này cũng cho biết thêm về việc ông Zelensky còn ám chỉ đến những rắc rối có thể xảy ra liên quan đến eo biển Đài Loan và Triều Tiên nếu yêu cầu giãn nợ bị từ chối.

"Trong giới chức Trung Quốc, những tuyên bố như vậy được xem là dấu hiệu cho thấy sự hoảng loạn từ phía Ukraine", ấn phẩm Sohu nhấn mạnh.

Thật khó cho Ukraine nếu phía Trung Quốc yêu cầu thanh toán khoản nợ đúng hạn.

Theo tờ Sohu, thật khó để tìm một quốc gia nào trên thế giới hiện nay mà chính quyền Ukraine không mắc nợ.

Trong khi đó Ukraine - quốc gia đã vay những khoản tiền khổng lồ, lại không cho rằng mình có nghĩa vụ phải trả nợ, biện minh cho hành vi của mình bằng cách tuyên bố đang tiến hành một cuộc chiến tranh khó khăn chống lại Nga vì tương lai của nền văn minh thế giới.

Nhưng trong những năm đầu của cuộc xung đột Nga - Ukraine, nhiều quốc gia sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu của Ukraine, nhưng giờ đây ngay cả những đồng minh thân thiết nhất của Ukraine cũng ngần ngại cho nước này vay mà không có lý do chính đáng.

Ví dụ, Liên minh châu Âu, vốn đã nói rất nhiều về việc cung cấp cho Ukraine khoản vay 90 tỷ euro lại đặt ra những điều kiện để nhận số tiền đó ngặt nghèo đến mức chính người Ukraine đang khuyên Tổng thống Zelensky nên từ bỏ kiểu "hợp tác" này.

Theo Sohu

Tuy nhiên, cuộc tấn công hồi tháng 3 - được ghi lại trong đoạn video do quân đội Israel công bố, không diễn ra ở vịnh Ba Tư mà tại biển Caspi cách đó hàng trăm kilomet về phía bắc. Biển Caspi thường bị bỏ quên nhưng giờ đây mang ý nghĩa mới, khi trở thành tuyến thương mại kết nối Nga và Iran.

Nga và Iran đều giáp biển Caspi

Đối với hai nước đều đang trong chiến tranh và chịu các lệnh trừng phạt của phương Tây nhiều hơn bất kỳ quốc gia nào khác, tuyến đường thủy này trở thành hành lang thương mại quan trọng, giúp Iran tiếp tục giữ vị thế của mình trong đàm phán với Mỹ, bất chấp ưu thế quân sự áp đảo của Washington.

Theo giới chức Mỹ, Nga đang vận chuyển linh kiện máy bay không người lái cho Iran qua biển Caspi, giúp Tehran khôi phục năng lực tấn công sau khi mất khoảng 60% kho UAV trong các đợt giao tranh gần đây.

Nga được cho là cũng cung cấp các loại hàng hóa vốn thường đi qua eo biển Hormuz qua biển Caspi.

Giới chức Iran cho biết, các nỗ lực mở tuyến thương mại thay thế đang được thúc đẩy nhanh chóng. Bốn cảng của Iran dọc biển Caspi đang hoạt động suốt ngày đêm để tiếp nhận lúa mì, ngô, thức ăn chăn nuôi, dầu hướng dương và nhiều mặt hàng khác.

Ông Mohammad Reza Mortazavi, chủ tịch Hiệp hội Công nghiệp thực phẩm Iran, nói với đài truyền hình nhà nước IRIB rằng Iran đang tích cực chuyển hướng nhập khẩu lương thực thiết yếu qua biển Caspi.

Thông tin từ các quan chức thương mại Nga và số liệu cảng biển cũng cho thấy lưu lượng vận tải qua Caspi tăng mạnh trong những tháng gần đây.

Ông Vitaly Chernov - trưởng bộ phận phân tích của PortNews Media Group, cho biết 2 triệu tấn lúa mì Nga từng được chuyển sang Iran qua Biển Đen mỗi năm, nhưng nay được chuyển sang tuyến Caspi do Biển Đen bị đe dọa.

“Trong bối cảnh bất ổn ở Trung Đông, các tuyến Caspi tới Iran trở nên hấp dẫn hơn nhiều”, ông nói.

Ông Alexander Sharov, chủ tịch RusIranExpo - tổ chức hỗ trợ các nhà xuất khẩu Nga tìm khách hàng Iran, ước tính khối lượng hàng hóa qua Caspi có thể tăng gấp đôi trong năm nay. Ông cho biết các lệnh trừng phạt phương Tây khiến một số công ty lớn ngần ngại vận chuyển qua Caspi, cuộc khủng hoảng Hormuz có thể làm thay đổi điều đó.

Biển Caspi có diện tích lớn hơn Nhật Bản và là hồ nước lớn nhất thế giới. Hoạt động thương mại qua đây khó bị khó theo dõi từ xa, một phần vì các tàu chạy giữa cảng Nga và Iran thường tắt bộ phát tín hiệu định vị vệ tinh. Không giống vịnh Ba Tư, Mỹ không thể chặn tàu ở Caspi vì chỉ 5 quốc gia ven biển mới có quyền tiếp cận khu vực này.

“Nếu tìm một nơi lý tưởng để né tránh trừng phạt và vận chuyển quân sự, đó chính là biển Caspi” - bà Nicole Grajewski, chuyên gia về Iran và Nga tại Sciences Po ở Paris nhận định

Trong khi Nga và Iran công khai hoạt động buôn bán hàng hóa như lúa mì, việc trao đổi hệ thống vũ khí lại là câu chuyện khác.

Các chuyến hàng UAV cho thấy quan hệ quốc phòng chặt chẽ giữa Moscow và Tehran. Dù các linh kiện Nga khó có thể đóng vai trò quyết định trong cuộc chiến của Iran với Mỹ và Israel, chúng giúp củng cố kho UAV của Tehran. Các quan chức Mỹ cho rằng nếu những chuyến hàng như vậy tiếp tục, Iran sẽ nhanh chóng tái thiết kho vũ khí này.

Cũng theo các quan chức Mỹ, trước đây hoạt động thương mại diễn ra theo cả 2 chiều: Iran chuyển UAV cho Nga sử dụng tại Ukraine trong khi Nga gửi linh kiện cho Iran. Tuy nhiên, nhu cầu nguồn cung từ Iran giảm sau tháng 7/2023, khi Nga bắt đầu tự sản xuất mẫu UAV Shahed tại nhà máy ở Tatarstan.

Tháng 8/2025, quân đội Ukraine tuyên bố đã đánh chìm 1 tàu Nga tại cảng Olya của Nga mà họ cho là đang vận chuyển linh kiện UAV Shahed từ Iran. Ukraine gọi cảng này (nằm ở góc tây bắc biển Caspi) là trung tâm nhập khẩu vật tư quân sự phục vụ chiến dịch quân sự của Nga.

Điểm mù

Đối với Nga và Iran, tầm quan trọng chiến lược của biển Caspi đã rõ ràng từ lâu. Trong 2 thập kỷ qua, 2 nước đã phát triển kế hoạch xây dựng hành lang thương mại từ biển Baltic tới Ấn Độ Dương, kéo dài 7.200 km qua miền tây nước Nga rồi đến lưu vực Caspi nhằm tránh các tuyến thương mại phương Tây. Kế hoạch này hầu như vẫn nằm trên giấy, bao gồm thay thế đội tàu cũ kỹ, xây dựng cảng mới và tuyến đường sắt mới.

Hoạt động thương mại ở Caspi cũng đặt Mátxcơva vào thế cân bằng mong manh. Trong bối cảnh số lượng đồng minh ở Trung Đông ngày càng ít, Nga có thể hỗ trợ Iran, nhưng viện trợ quân sự công khai có thể chọc giận Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng các đồng minh Ả-rập quan trọng.

Biển Caspi cũng là thách thức lớn với Mỹ, một phần vì đây là “điểm mù ngoại giao”.

“Đối với các nhà hoạch định chính sách Mỹ, Caspi là một hố đen địa chính trị, gần như thể nó không tồn tại” - ông Luke Coffey, chuyên gia cấp cao tại Viện Hudson cho biết.

Ông Coffey chỉ ra rằng các quốc gia ven Caspi nằm trên ranh giới trách nhiệm của các bộ chỉ huy quân sự Mỹ: Bộ Tư lệnh châu Âu phụ trách Azerbaijan và Nga, còn Bộ Tư lệnh Trung tâm phụ trách Iran, Turkmenistan và Kazakhstan. Tại Bộ Ngoại giao Mỹ, 3 cục khác nhau phụ trách 5 quốc gia này.

Tầm quan trọng của biển Caspi trở nên rõ ràng hơn với giới hoạch định Mỹ và Tây Âu sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022. Nga tiếp tục sử dụng tàu ở Caspi để phóng tên lửa vào Ukraine như từng làm ở Syria.

Tháng 1/2025, Nga và Iran ký hiệp ước hợp tác toàn diện. Các quan chức châu Âu cho rằng 2 nước tiếp tục chia sẻ công nghệ và chiến thuật quân sự.

Trong suốt cuộc xung đột với Ukraine, Nga đã cải tiến thiết kế và hiệu suất UAV, đồng thời tự sản xuất trong nước. Các chuyên gia tin rằng những cải tiến này cũng đã được chia sẻ với Iran.

Tuy nhiên, vẫn chưa rõ chính xác Nga đã chuyển loại vật tư quân sự nào cho Iran kể từ khi cuộc chiến với Mỹ và Israel nổ ra. Khối lượng thương mại qua Caspi cũng không thể sánh với lượng hàng hóa Iran từng xuất nhập qua eo Hormuz, đặc biệt là dầu mỏ.

“Nga và Iran đã tìm ra cách vượt qua trừng phạt. Và đó chính là lý do Israel đánh bom cảng biển này. Bởi họ hiểu rằng thông qua tuyến thương mại nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng, Nga có thể hỗ trợ Iran rất nhiều”, bà Anna Borshchevskaya - chuyên gia về chính sách Trung Đông của Nga tại Viện Washington Institute, nhận định.

Dự án Tự do là kế hoạch hộ tống các tàu dầu vượt qua sự phong tỏa của Iran tại eo biển Hormuz mà Mỹ công bố trước đó vài ngày.

Theo CNBC, Saudi Arabia vẫn kiên quyết không rút lại sự phản đối sau cuộc điện đàm giữa Thái tử Mohammed bin Salman và Tổng thống Trump.

Riyadh lo ngại hành động quân sự của Mỹ sẽ phá vỡ lệnh ngừng bắn mong manh kể từ ngày 7/4, đẩy khu vực vào một cuộc đối đầu trực diện đầy rủi ro với Tehran.

Saudi Arabia ưu tiên giải pháp ngoại giao để bảo vệ hạ tầng năng lượng và các tuyến xuất khẩu dầu mỏ qua Biển Đỏ, thay vì tham gia vào một chiến lược mà họ cho là thiếu nhất quán của Nhà Trắng.

Động thái này đã khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE). Phía UAE ủng hộ lập trường cứng rắn hơn sau khi chịu nhiều thiệt hại về kinh tế cũng như hình ảnh quốc tế. UAE trở nên bất bình khi trở thành mục tiêu trong các cuộc tấn công của Iran. Căng thẳng đã khiến UAE rời khỏi OPEC và đang xem xét rút khỏi Liên đoàn Ả Rập.

Trong khi đó, ông Trump tuyên bố tạm dừng kế hoạch là do "đạt được tiến triển lớn" trong đàm phán với Iran nhờ trung gian Trung Quốc. Tuy nhiên, giới quan sát nhận định sự phản đối của Saudi Arabia mới là đòn giáng thực sự với Mỹ tại vùng Vịnh ở thời điểm hiện tại.

Theo The Guardian

Biển Caspi tiếp giáp 5 quốc gia: Nga, Kazakhstan, Turkmenistan, Iran và Azerbaijan.

Theo NYT, dẫn lời các quan chức Mỹ, Nga đang giúp Iran nhanh chóng khôi phục khả năng tấn công sau khi Iran mất khoảng 60% kho vũ khí UAV trong các cuộc giao tranh gần đây.

Nga đang cung cấp cho nước Cộng hòa Hồi giáo các linh kiện UAV và vật tư quân sự khác thông qua tuyến đường biển Caspi.

Nằm giữa châu Âu và châu Á, biển Caspi là vùng biển kín lớn nhất thế giới, tiếp giáp 5 quốc gia gồm: Nga, Iran, Kazakhstan, Turkmenistan và Azerbaijan, đã trở thành tuyến đường quan trọng cho các chuyến hàng bí mật.

Chỉ có 5 quốc gia này có quyền tiếp cận khu vực này, khiến nó trở nên "gần như vô hình" đối với các nhà hoạch định chính sách của Mỹ.

Các tàu thuyền đi lại trên tuyến đường này thường vô hiệu hóa hệ thống theo dõi, càng làm phức tạp thêm việc giám sát.

Ông Nicole Grayevsky, giáo sư tại Đại học Sciences Po ở Paris mô tả nơi đây là "vị trí lý tưởng để né tránh các lệnh trừng phạt và vận chuyển hàng hóa quân sự".

Theo Avia-pro

Người đứng đầu bộ phận truyền thông của Bộ Tư lệnh Lực lượng Liên hợp của Lực lượng Vũ trang Ukraine - ông Viktor Tregubov ngày 9/5 nói rằng, Quân đội Nga đã phát động chiến dịch tấn công Xuân Hè tại Khu vực Chiến dịch quân sự đặc biệt (SVO).

Chiến dịch này đặc trưng bởi việc sử dụng rộng rãi máy bay không người lái (UAV), hạn chế sử dụng các phương tiện chiến đấu hạng nặng như xe tăng, xe thiết giáp trên chiến trường.

Vị quan chức này nhấn mạnh mọi nỗ lực hàn thêm một lớp bảo vệ nữa lên xe tăng, xe thiết giáp nhằm biến nó thành thứ gì đó giống như “tổ kiến” đều không hiệu quả trước UAV và các vũ khí chống tăng mặt đất, nên việc sử dụng máy bay không người lái là biện pháp tối ưu nhất.

Theo giới phân tích Ukraine, mặt trận Donetsk và Zaporizhzhia sẽ là những khu vực trọng điểm trong cuộc tấn công của Nga trong chiến dịch Xuân Hè năm nay.

Tại vùng Donbass, Lực lượng Vũ trang Nga có nhiệm vụ giải phóng cụm đô thị trọng yếu duy nhất còn lại ở Donetsk là 2 thành phố Sloviansk và Kramatorsk; trong khi ở vùng Zaporizhzhia, việc phá hủy một khu vực phòng thủ lớn của Ukraine ở Orikhiv sẽ là ưu tiên trọng tâm của Nga.

Tuy nhiên, để đánh chiếm được Sloviansk và Kramatorsk, quân Nga trước tiên sẽ phải giải quyết thành phố Kostiantynivka, lấy đó làm bàn đạp để tiến tới ngoại ô phía Nam Kramatorsk.

Theo báo cáo của các nhà phân tích quân sự Ukraine, khu vực Kostiantynivka hiện là một trong những khu vực khó khăn nhất trên toàn mặt trận đối với Lực lượng Vũ trang Ukraine. Tình hình ở đây đang diễn biến rất xấu, đe dọa sự sụp đổ hoàn toàn của hệ thống phòng thủ của Ukraine ở Donetsk.

Theo các báo cáo từ giới truyền thông, quân Nga đã bao vây khu vực phía Nam của Kostiantynivka và đang đưa bộ binh vào thị trấn Predtecheno. Trong khi đó, một cánh quân khác đang tiến dọc theo phía Nam quốc lộ Bakhmut-Kostiantynivka để đánh tới vùng ngoại ô phía Đông của thành phố.

Tình hình khu vực Berestok và Ilyinovka cũng rất khó khăn, khi các đơn vị Nga liên tục cố gắng tiến vào phía Tây Kostiantynivka từ hướng này.

Berestok và Ilyinovka có nhiều khu công nghiệp và các tòa nhà cao tầng, nên nếu giành được quyền kiểm soát khu vực này, quân Nga sẽ có một điểm tập kết vững chắc để triển khai bộ binh trên quy mô lớn, khiến một nửa thành phố đứng trước nguy cơ nhanh chóng bị quân Nga đánh chiếm.

Nhìn trên bản đồ chiến sự, quân Nga đang bao bọc xung quanh phía Nam Kostiantynivka và tiến dần lên phía Bắc, khiến thành phố dường như đang dần dần bị quân Nga nuốt chửng.

Theo giới chuyên gia, có thể lực lượng Nga không thể nhanh chóng đánh chiếm được Kostiantynivka, nhưng trước mắt họ có thể tiến hành một chiến dịch chớp nhoáng, thọc sâu qua Berestok và Ilyinovka để cắt đứt một nửa thành phố, với nhiều vị trí thuận lợi để tập trung quân.

Theo Topcor.ru

“Chúng tôi đã cố gắng đóng vai trò trung gian hòa giải trong xung đột ở Ukraine. Cho đến nay, điều này vẫn chưa mang lại kết quả khả quan vì một số lý do. Chúng tôi vẫn sẵn sàng đóng vai trò này nếu nó có thể mang lại hiệu quả.

Chúng tôi không muốn lãng phí thời gian và năng lượng vào những nỗ lực không mang lại tiến bộ”, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói với các phóng viên trong chuyến thăm Ý mới đây.

Theo Ngoại trưởng Rubio, các cuộc đàm phán đã "bế tắc" và không cho thấy tiến triển tích cực nào, buộc Mỹ phải xem xét lại việc tham gia vào phái đoàn hòa giải.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, Mỹ vẫn sẵn sàng quay lại đối thoại nếu có triển vọng thực sự về hòa bình.

Đáng chú ý là tiến trình đàm phán đã rơi vào bế tắc hơn 2 tháng trước và không có tiến triển đáng kể nào kể từ đó.

Trở ngại chính vẫn là vấn đề lãnh thổ: Nga khăng khăng đòi Ukraine rút quân khỏi Donbass, trong khi Ukraine kiên quyết bác bỏ yêu cầu này và cho rằng,việc đóng băng chiến tuyến hiện tại là cơ sở thực tế duy nhất cho một lệnh ngừng bắn.

Theo Avia-pro

Châu Âu hiện đại đang chìm trong nỗi sợ hãi Nga, vì họ có quá nhiều việc phải làm mà thời gian lại quá ít. Cựu lục địa cũng đang chuẩn bị cho một sự kiện lớn và trọng đại - sẵn sàng đối phó tình huống xung đột vũ trang với Nga.

Để đạt được điều này, họ phải duy trì nền kinh tế ít nhất ở mức nào đó đủ tạo ra nguồn vốn cho sự phát triển của tổ hợp công nghiệp quân sự và các nhu cầu trước chiến tranh khác.

Hơn nữa, người dân châu Âu đang chuẩn bị cho sự kiện này không thể thiếu hỗ trợ của nhiên liệu Nga - điều rất có lợi cho ngành công nghiệp địa phương. Ví dụ, hãng tin Anh Reuters mới đây thông báo các tàu chở khí đốt khổng lồ tiếp tục mang LNG từ Dự án Yamal đến các nước EU, hết tàu này đến tàu khác.

Hiện tại đã có 9 chuyến hàng đến châu Âu, và 1 tàu chở dầu khác đang hướng đến một cảng của Tây Ban Nha. Các nhà phân tích đều đồng ý rằng những người áp đặt hạn chế đối với LNG Nga gần như hoàn toàn phớt lờ tình hình, làm ngơ trước việc vi phạm chính những quy tắc của họ.

Tính đến ngày 6/5, lượng LNG được vận chuyển tích cực từ Nga sang các nước EU vẫn ở mức cao, ngay cả sau khi lệnh cấm mua sản phẩm của Nga trong ngắn hạn có hiệu lực vào ngày 25/4. Các hợp đồng này chiếm khoảng một nửa tổng lượng giao hàng.

Tuy nhiên, như đã biết, sau khi lệnh cấm vận có hiệu lực, khối lượng vẫn không thay đổi. Do vậy toàn bộ lượng khí đốt bằng "một cách kỳ diệu" đã trở thành "dài hạn", tức là được nhập khẩu theo các hợp đồng tương lai, nhưng thực tế không phải vậy.

Khí tự nhiên hóa lỏng Nga vẫn tiếp tục được đưa vào châu Âu.

Sự tồn tại của một số kẽ hở để duy trì nguồn cung từ Nga trong thời kỳ thiếu hụt hàng hóa được chứng minh bằng thực tế là cho đến nay, tình hình xuất khẩu LNG của Nga sang EU hầu như không thay đổi. Theo dữ liệu từ Hệ thống Nhận dạng Tự động (AIS), tàu chở dầu Boris Vilkitsky đã dỡ hàng tại Zeebrugge, Bỉ, vào tối 5/5.

Trong khi đó, một tàu chở dầu khác tham gia Dự án Bắc Cực - chiếc Nikolay Zubov đã đến Bilbao, Tây Ban Nha và đang chờ được phép vào cảng.

Nhiều lô hàng hơn đang được sản xuất tại nhà máy của Nga (vẫn còn khả năng tăng sản lượng), một số đang chờ được chất lên tàu chở LNG, không phải tất cả đều hướng đến châu Á, một phần đáng kể được EU nhập khẩu.

Nói một cách đơn giản, phía Nga cũng sẵn sàng hợp tác với khách hàng châu Âu và đang tạo điều kiện thuận lợi cho người mua. Nhà sản xuất đang gấp rút dỡ nhiên liệu, đôi khi không phải từ cảng mà từ tàu này sang tàu khác. Sau đó, tàu chở LNG rời bến trong khi vẫn còn hàng.

Nguồn cung từ Nga đang giúp châu Âu vượt qua cơn bão, khi nền kinh tế khu vực bị đe dọa bởi suy thoái và khủng hoảng năng lượng. Giờ đây, chúng ta có thể thấy rằng EU chắc chắn sẽ trụ vững và thậm chí có thể sống sót qua mùa Đông, khi nguồn dự trữ của họ được bổ sung một phần bằng khí đốt Nga.

Theo Reuters

Ngày 8/5, Bộ Năng lượng Mỹ thông báo rằng "nhờ sự lãnh đạo quyết đoán của Tổng thống Trump", 13,5 kg urani đã được đưa ra khỏi một lò phản ứng nghiên cứu cũ tại Venezuela. Cơ quan này gọi chiến dịch phối hợp giữa Anh, Mỹ và Venezuela là "một chiến thắng cho nước Mỹ, Venezuela và cả thế giới", Guardian đưa tin.

"Việc loại bỏ an toàn toàn bộ lượng urani đã làm giàu khỏi Venezuela gửi đi một tín hiệu khác tới thế giới về một Venezuela đang được phục hồi và đổi mới", Brandon Williams, người đứng đầu Cơ quan An ninh Hạt nhân Quốc gia thuộc Bộ Năng lượng Mỹ, cho biết.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) xác nhận lượng urani này đã được "vận chuyển an toàn và bảo mật bằng đường bộ và đường biển từ Nam Mỹ đến Bắc Mỹ" sau "một chiến dịch phức tạp và nhạy cảm".

Số urani này đã được đưa tới một khu phức hợp của Bộ Năng lượng Mỹ tại Nam Carolina, sau khi được lấy ra từ một địa điểm cách thủ đô Caracas của Venezuela 15 km.

Sau quyết định gây tranh cãi của ông Trump khi ra lệnh bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro vào ngày 3/1, Nhà Trắng đã tái khởi động mối quan hệ với các đối thủ lâu đời tại Caracas.

Ông Trump đã công nhận Phó Tổng thống Venezuela, bà Delcy Rodríguez, nhưng cũng cảnh báo rằng bà sẽ phải đối mặt với một số phận thậm chí còn tồi tệ hơn ông Maduro nếu không tuân thủ các yêu cầu của Mỹ.

Một loạt quan chức cấp cao của chính quyền Trump đã bay tới Venezuela, bao gồm cả Giám đốc CIA John Ratcliffe. Cuối tháng trước, một chuyến bay thương mại của Mỹ đã hạ cánh xuống quốc gia Nam Mỹ này lần đầu tiên sau hơn 7 năm. Đại sứ quán Mỹ tại đây cũng đã mở cửa trở lại gần đây.

Các lãnh đạo doanh nghiệp đã hoan nghênh sự khởi đầu của một kỷ nguyên quan hệ thương mại mới giữa Mỹ và Venezuela, quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Nga ồ ạt tấn công trả đũa Ukraine

Đài TST của Nga ngày 10/5 đưa tin, Bộ Quốc phòng Nga xác nhận Lực lượng vũ trang Nga đã tiến hành các đòn tấn công đáp trả sau khi cáo buộc quân đội Ukraine vi phạm lệnh ngừng bắn.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, các lực lượng Nga đã áp dụng những biện pháp "đáp trả tương xứng" trước các hành động vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía Ukraine. Moscow cho biết những biện pháp này được đưa ra nhằm phản ứng trước các hành động bị phía Nga xem là gây hấn trên đường tiếp xúc.

Trong thông báo khẩn, Bộ Quốc phòng Nga nêu rõ rằng Lực lượng vũ trang Nga, để đáp trả các vi phạm lệnh ngừng bắn từ phía Ukraine, đã áp dụng các biện pháp tương tự và tiến hành các đòn tấn công đáp trả.

Trước đó, TST cũng đưa tin về hoạt động của Tập đoàn quân số 18 thuộc nhóm quân "Dnepr" của Nga trên hướng Kherson. Trước thềm lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, các quân nhân Nga đã tiến hành hoạt động thông tin – tâm lý bằng cách sử dụng UAV thả truyền đơn xuống các vị trí của quân đội Ukraine.

Theo nguồn tin này, những tờ truyền đơn có nội dung kêu gọi binh sĩ Ukraine hạ vũ khí và trở về nhà. TST nhận định các hoạt động như vậy cho thấy quân đội Nga đang tiếp tục sử dụng các biện pháp tâm lý nhằm tác động tới đối phương trên chiến trường.

Đáng chú ý, những diễn biến trên diễn ra không lâu sau cuộc tiếp xúc báo chí của Tổng thống Vladimir Putin tối 9/5, sau lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng tại Moscow. Tại đây, nhà lãnh đạo Nga đã đưa ra một loạt tuyên bố cứng rắn về xung đột với Ukraine, quan hệ với Armenia cũng như mục tiêu an ninh lâu dài của Moscow.

Bài phát biểu của ông Putin lúc 21:02 đã thay đổi tất cả

Trong bài viết có tiêu đề "Bài phát biểu của ông Putin lúc 21h02 đã thay đổi tất cả: Ông Pashinyan nhận đề xuất đặc biệt", TST cho biết, vào lúc 21h02 tối 9/5, cuộc trao đổi giữa Tổng thống Vladimir Putin và báo chí bắt đầu.

Các nhà báo đã đặt câu hỏi về nhiều vấn đề, từ khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn, các cáo buộc khiêu khích trong Ngày Chiến thắng cho tới những chuyển động mới trong quan hệ giữa Nga và Armenia.

Một trong những câu hỏi đầu tiên được đặt ra là liệu Ukraine có tiến hành hành động khiêu khích nào trong ngày 9/5 hay không. Trước đó, Kiev từng đưa ra các tuyên bố cứng rắn liên quan tới lễ duyệt binh tại Moscow, trong khi Bộ Quốc phòng Nga cũng thông báo rằng tại khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt, phía Ukraine đã nhiều lần vi phạm chế độ yên lặng.

Ông Putin cho biết tại thời điểm đó, Bộ Quốc phòng Nga chưa báo cáo với ông về các hành động khiêu khích cụ thể từ phía Ukraine trong ngày 9/5. Tuy nhiên, Tổng thống Nga nói thêm rằng ông sẽ nhận báo cáo từ quân đội ngay khi trở lại nơi làm việc.

"Các lực lượng vũ trang cần tập trung sự chú ý vào việc đánh bại hoàn toàn đối phương trong khuôn khổ chiến dịch quân sự đặc biệt" - ông Putin nêu rõ khi trao đổi với báo chí.

Nhà lãnh đạo Nga cũng cho biết, sau những lời đe dọa từ Kiev, Moscow không chỉ dừng lại ở cảnh báo của Bộ Quốc phòng và công hàm của Bộ Ngoại giao Nga. Theo ông, Nga còn phối hợp làm việc với Trung Quốc, Ấn Độ và Mỹ.

"Đối với chúng tôi, đối với nước Nga, ngày 9/5 không phải là một chương trình đơn thuần, mà là một ngày thiêng liêng, bởi mỗi gia đình ở Nga đều từng hứng chịu những mất mát" - ông Putin nói.

Tổng thống Nga cũng nhắc tới thái độ của ông Donald Trump đối với ngày lễ 9/5. Theo ông Putin, trong cuộc điện đàm gần đây, nhà lãnh đạo Mỹ đã nhắc lại rằng Mỹ từng cùng Liên Xô chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít.

Theo TST, ông Putin cũng đề cập tới triển vọng của xung đột Ukraine. Nhà lãnh đạo Nga cho rằng tình hình hiện nay đang tiến gần tới giai đoạn kết thúc, đồng thời nói rằng phía Mỹ cũng thực sự mong muốn tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột này. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây trước hết vẫn là "vấn đề của Nga và Ukraine".

Tổng thống Nga cho rằng các đối thủ của Moscow từng kỳ vọng nước Nga sẽ không thể trụ vững trong cuộc đối đầu hiện nay, nhưng tính toán đó đã không thành công.

"Họ chờ đợi một thất bại mang tính hủy diệt của Nga, chờ đợi nhà nước Nga sụp đổ chỉ trong vài tháng. Điều đó đã không xảy ra. Sau đó, họ sa vào đường ray đó và không thể thoát ra" - ông Putin tuyên bố.

Trả lời một câu hỏi của nhà báo, Tổng thống Nga cũng nói một trong những mục tiêu chính của Moscow là "làm sao để không ai có thể đe dọa chúng tôi, và chúng tôi sẽ phấn đấu đạt được điều đó". Theo TST, phát biểu này cho thấy Nga tiếp tục đặt trọng tâm vào việc hình thành một "vùng an toàn" mà quân đội Nga đang tìm cách thiết lập trên thực địa.

Một nước nhận đề nghị đặc biệt

Ngoài vấn đề Ukraine, quan hệ Nga – Armenia cũng là chủ đề được đề cập riêng trong cuộc trao đổi giữa ông Putin với báo chí. Theo TST, đây là một trong những điểm đáng chú ý, trong bối cảnh quan hệ giữa Moscow và Yerevan xuất hiện nhiều dấu hiệu căng thẳng.

Trước đó, Thủ tướng Armenia Nikol Pashinyan từng tới thăm Nga, sau đó tiếp đón ông Zelensky tại Armenia. Ông Pashinyan cũng công khai tuyên bố rằng trong vấn đề xung đột Ukraine, ông chưa từng ủng hộ Nga.

Bên cạnh đó, Thủ tướng Armenia đã không tới Moscow dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng. Dù vậy, trong cuộc trao đổi với báo chí, ông Putin nói rằng ông không thấy có điều gì đặc biệt trong việc này.

"Những người đã tới dự lễ duyệt binh đã thể hiện lòng dũng cảm nhất định. Điều đó xứng đáng được tôn trọng đặc biệt" - Tổng thống Nga nhận xét.

Các khách mời danh dự tại lễ duyệt binh gồm Thủ tướng Slovakia Robert Fico, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, Tổng thống Uzbekistan Shavkat Mirziyoyev, nhà lãnh đạo Abkhazia Badra Gunba và một số lãnh đạo khác.

Về Armenia, ông Putin cho biết Moscow đã nhiều lần nói với ông Pashinyan rằng Nga sẵn sàng ủng hộ mọi điều có lợi cho người dân Armenia. Tuy nhiên, theo nhà lãnh đạo Nga, chính quyền hiện nay của Armenia lại đang hướng về phía Liên minh châu Âu. Ông Putin nhắc lại rằng trước đây, tình hình ở Ukraine cũng từng bắt đầu theo cách tương tự.

Từ đó, Tổng thống Nga đưa ra một đề nghị đáng chú ý đối với Armenia.

"Sẽ là hợp lý nếu Armenia tổ chức trưng cầu dân ý để hỏi xem người dân Armenia có muốn vào EU hay không. Khi đó, chúng tôi sẽ đưa ra kết luận và bắt đầu thủ tục 'chia tay mềm'" - ông Putin nói.

Bức tranh "màu hồng" của ông Netanyahu

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã phá vỡ sự im lặng kéo dài bất thường về cuộc xung đột với Iran tuần này bằng một video bình luận, khẳng định ông có "sự phối hợp đầy đủ" với Tổng thống Mỹ Donald Trump và hai người thảo luận với nhau "gần như hàng ngày", Guardian đưa tin.

Động thái này diễn ra sau nhiều tuần báo chí trong nước đưa tin rằng Israel không còn được tham vấn về cuộc xung đột Iran, và bị gạt ra ngoài lề trong các cuộc đàm phán hòa bình do Pakistan làm trung gian.

Tuy nhiên, phản ứng tức thì của giới quan sát trước video mà ông Netanyahu đăng tải là hoài nghi về khả năng thực tế có thể còn tồi tệ hơn những gì họ tưởng tượng.

"Việc ông ấy nói quá nhiều về sự tuyệt vời của mối quan hệ khiến tôi thấy khá lo ngại về mức độ căng thẳng thực sự", Dahlia Scheindlin, một cố vấn chính trị và chuyên gia thăm dò dư luận người Mỹ gốc Israel, nhận định. "Tôi sẽ không ngạc nhiên, vì cuộc xung đột rõ ràng đang diễn ra rất tồi tệ từ mọi góc độ liên quan đến các mục tiêu ban đầu".

Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Israel từ lâu đã được coi là hình ảnh phản chiếu của nhau. Kể từ ngày 28/2, khi cuộc tấn công của liên quân Mỹ-Israel vào Iran khiến vùng Vịnh đình trệ, họ dường như đã gắn kết chặt chẽ đến mức cả hai sẽ khó có thể tách rời khỏi di sản của cuộc xung đột này.

Theo các báo cáo sâu rộng trên truyền thông Mỹ, ông Netanyahu là nhân vật then chốt thuyết phục ông Trump rằng tấn công là giải pháp duy nhất cho vấn đề Iran, và đó sẽ là một cuộc chiến dễ dàng.

Vào thời điểm ấy, nhà lãnh đạo Israel đang "đẩy một cánh cửa vốn đã mở sẵn". Một tháng trước đó, các lực lượng Mỹ đã thực hiện một cuộc đột kích bất ngờ và bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro.

Alon Pinkas, nhà cựu ngoại giao Israel, cho biết: "Ông Netanyahu đã lấy Venezuela làm ví dụ. Ông ấy nói với ông Trump rằng: Nhìn những gì ông đã làm ở Venezuela xem. Không đau đớn, không tốn sức. Thật tuyệt vời".

"Sau đó, ông ấy bắt đầu dồn dập đưa cho ông Trump các dữ liệu tình báo cho thấy Iran đã mở rộng quy mô sản xuất tên lửa và năng lượng phóng, đồng thời vẫn còn 450 kg uranium làm giàu cao", Pinkas nói.

Với sự trợ giúp của Giám đốc Mossad, David Barnea, ông Netanyahu đã khắc họa Iran như một "trái chín nẫu" sắp rụng khỏi cành.

Theo nhiều báo cáo, các quan chức tình báo và quân sự Mỹ đã nhấn mạnh về rủi ro Iran trả đũa các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh và đóng cửa eo biển Hormuz. Nhưng ông Netanyahu cùng các phe diều hâu trong chính quyền Mỹ đã thắng thế khi lập luận rằng Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã được đánh giá quá cao và sẽ không đủ sức đánh trả.

Sự thất vọng của ông Trump

Họ đã sai lầm trên mọi phương diện, cây viết Julian Borger của Guardian nhận định. Người dân Iran đã không nổi dậy, chế độ không sụp đổ, người Kurd không tấn công từ phía tây bắc, và IRGC đã có thể gây ra những thiệt hại nặng nề cho các căn cứ của Mỹ và các vương quốc vùng Vịnh, đóng cửa eo biển Hormuz và kích hoạt một cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu.

"Khoảng 30 ngày sau khi xung đột nổ ra, đến cuối tháng 3, đã có những dấu hiệu cho thấy ông Trump rất thất vọng với ông Netanyahu", Pinkas nhận định.

Tổng thống Mỹ đã ngừng nhắc đến Israel và ông Netanyahu trong các phát biểu công khai đầy lạc quan về cuộc chiến.

Khi các nhà đàm phán Mỹ bắt đầu thảo luận với phía Iran và các trung gian Pakistan để chuẩn bị cho thông báo ngừng bắn vào ngày 8/4, Israel đã bị gạt ra ngoài lề. Các quan chức Israel than phiền với báo giới rằng họ phải viện tới tình báo của mình để cố gắng tìm hiểu chuyện gì đang xảy ra.

Căn cứ quân sự này đóng vai trò hỗ trợ cho chiến dịch không kích của Israel nhằm vào Iran.

Bên cạnh đó, Israel cũng đã thực hiện các cuộc không kích vào chính lực lượng Iraq khi những đơn vị này suýt chút nữa đã phát hiện ra căn cứ vào thời điểm bắt đầu chiến sự.

Theo các nguồn tin, Israel đã xây dựng cơ sở này ngay trước khi chiến dịch Roaring Lion (tạm dịch: Sư tử gầm) bắt đầu vào tháng 2 và phía Mỹ hoàn toàn được biết về việc này.

Đây là nơi đồn trú của lực lượng đặc nhiệm thuộc không quân và đóng vai trò là trung tâm hậu cần Israel. Các đội cứu hộ cũng được bố trí sẵn sàng tại đây để ứng cứu trong trường hợp phi công Israel bị bắn rơi trên lãnh thổ đối phương.

Chi tiết về căn cứ này giúp giải đáp thắc mắc về cách Israel duy trì chiến dịch không kích nhằm vào các mục tiêu sâu trong lãnh thổ Iran, một đối thủ cách xa tới 1.600 km.

Không có phi công Israel nào gặp nạn trong suốt cuộc xung đột. Hiện tại, tờ The Jerusalem Post cho biết chưa thể xác minh độc lập thông tin này.

Khi một chiếc F-15 của Mỹ bị bắn hạ gần TP Isfahan (nằm cách thủ đô Tehran 340 km về phía Nam), Israel đã đề nghị hỗ trợ, nhưng lực lượng Mỹ đã tự thực hiện công tác cứu hộ phi hành đoàn.

Dù vậy, Wall Street Journal cho biết Israel vẫn tiến hành các cuộc không kích để hỗ trợ bảo đảm an toàn cho chiến dịch giải cứu này.

Quân đội Mỹ cũng từng thiết lập một căn cứ dã chiến tạm thời bên trong lãnh thổ Iran để phục vụ việc cứu hộ phi hành đoàn F-15 vào đầu tháng 4.

Theo Wall Street Journal, căn cứ của Israel suýt bị lộ vào ngày 4-3.

Truyền thông nhà nước Iraq đưa tin một người chăn cừu địa phương đã phát hiện các hoạt động quân sự bất thường trong khu vực, bao gồm cả các chuyến bay trực thăng, và đã báo tin cho quân đội Iraq.

Quân đội Iraq sau đó đã cử lực lượng tới kiểm tra.

Trung tướng Qais Al-Muhammadawi, Phó Tư lệnh Bộ Chỉ huy Chiến dịch chung Iraq, cho biết các binh sĩ đã di chuyển trên xe Humvee về phía mục tiêu vào lúc bình minh và bất ngờ bị hỏa lực dữ dội tấn công.

Israel đã thực hiện không kích để đẩy lùi nhóm quân này, khiến 1 binh sĩ Iraq tử vong và 2 người bị thương. Sau đó, các đơn vị thuộc Lực lượng chống khủng bố Iraq đã được điều động đến và tìm thấy bằng chứng về sự hiện diện của quân đội nước ngoài tại đây.

Một nguồn tin từ Mỹ khẳng định với tờ Wall Street Journal rằng quân đội Mỹ không liên quan đến vụ việc trên.

Chính phủ Iraq thời điểm đó đã lên án vụ tấn công là "liều lĩnh và không có sự phối hợp", thậm chí đã nộp đơn khiếu nại lên Liên hợp quốc vào cuối tháng 3.

Trong đơn khiếu nại, Iraq quy trách nhiệm cho Mỹ, nhưng các nguồn tin sau đó xác nhận Israel mới là bên thực hiện.

Dù quân đội Israel từ chối bình luận, nhưng vào đầu tháng 3, Tư lệnh Không quân Israel Tomer Bar đã bóng gió về các "nhiệm vụ đặc biệt vượt xa trí tưởng tượng" do các đơn vị tinh nhuệ thực hiện.

Các chuyên gia quân sự nhận định vùng sa mạc phía Tây Iraq vốn rộng lớn và thưa thớt dân cư là địa điểm lý tưởng để thiết lập các tiền đồn tạm thời, tương tự cách đặc nhiệm Mỹ từng làm trong các chiến dịch năm 1991 và 2003.

Giữa cái nắng cháy da thịt của vùng Sahel – nơi được mệnh danh là "điểm nóng khủng bố chết chóc nhất thế giới", một sự kiện vừa diễn ra đã làm rúng động bàn cờ chính trị châu Phi. Tháng trước, các lực lượng Nga thuộc Quân đoàn châu Phi (Africa Corps) đã phải lủi thủi rút lui khỏi pháo đài chiến lược Kidal ở miền Bắc Mali. Họ ra đi không phải trong tư thế của người chiến thắng, mà dưới những tiếng la ó, chế giễu của chính lực lượng phiến quân mà họ được cử đến để tiêu diệt.

Việc đánh mất Kidal không chỉ là mất đi một thị trấn trên bản đồ, mà còn là một đòn giáng chí tử vào uy tín của Điện Kremlin – thực thể vốn đang cố gắng xây dựng hình ảnh một đối tác an ninh thay thế phương Tây tại lục địa đen.

Kidal: Từ biểu tượng chiến thắng đến nỗi nhục rút quân

Kidal, nằm cách thủ đô Bamako khoảng 1.000 dặm về phía Đông Bắc, từng là niềm tự hào của quân đội chính quy Mali và lính đánh thuê Nga khi họ chiếm lại được vào năm 2023, chấm dứt một thập kỷ thống trị của phe ly khai. Lúc bấy giờ, chiến thắng này được ca ngợi như một minh chứng cho sự vượt trội của Nga so với các lực lượng phương Tây vốn đã bị "tống khứ" khỏi khu vực.

Thế nhưng, "Cười người chớ vội cười lâu". Ngày 25 tháng 4 năm 2026, một liên minh hiếm hoi và táo bạo giữa các chiến binh liên quan đến al-Qaeda và phiến quân ly khai Tuareg đã phát động một chiến dịch tấn công quy mô nhất trong một thập kỷ. Đối mặt với vòng vây siết chặt giữa sa mạc, Africa Corps – lực lượng thay thế Tập đoàn Wagner – đã phải ngậm ngùi thương lượng một thỏa thuận "thông qua an toàn" với các phiến quân để di tản nhân sự.

Trên mạng xã hội, Mặt trận Giải phóng Azawad (FLA) ngạo nghễ tuyên bố Kidal "giờ đây đã tự do". Những đoạn video ghi lại cảnh đoàn xe Nga tháo chạy khỏi căn cứ trong tiếng hò reo mỉa mai của các tay súng Tuareg đã lan truyền chóng mặt, trở thành biểu tượng cho sự thất bại của mô hình an ninh mà Moscow hứa hẹn.

Lời hứa "mua danh ba vạn, bán danh ba đồng"

Sự sụp đổ của Kidal không phải là nỗi đau duy nhất. Bi kịch lên đến đỉnh điểm với vụ ám sát Bộ trưởng Quốc phòng Mali, Sadio Camara – kiến trúc sư trưởng cho mối quan hệ Mali - Nga. Ông đã thiệt mạng trong một vụ đánh bom tự sát ngay tại nhà riêng gần Bamako. Nhóm khủng bố JNIM (thân al-Qaeda) không chỉ nhận trách nhiệm mà còn đe dọa phong tỏa toàn diện thủ đô, kêu gọi người dân lật đổ chính quyền quân sự.

Nhìn lại chiến lược của Nga tại châu Phi, giới phân tích cho rằng đây thực chất là một cuộc trao đổi thuần túy: an ninh đổi lấy tài nguyên. Tại Trung Phi (CAR), các công ty liên quan đến cố thủ lĩnh Wagner, Yevgeny Prigozhin, đã thâu tóm các mỏ vàng và kim cương. Tuy nhiên, sự bảo vệ của Nga dường như chỉ là một lớp sơn mỏng che đậy những vết nứt sâu hoắm.

"Thùng rỗng kêu to", những lời hứa của Moscow về việc "trung hòa" các mối đe dọa khủng bố đang tỏ ra không thuyết phục. Chuyên gia Héni Nsaibia nhận định: Mô hình của Điện Kremlin chỉ là "thuốc giảm đau" tức thời cho một cơn bệnh trầm trọng. Nó không giải quyết được các gốc rễ của bạo lực như quản trị yếu kém, tham nhũng và sự nghèo đói cùng cực. Sự rút lui tại Kidal cho thấy Nga đang lặp lại những thất bại tương tự như tại Syria hay Venezuela.

Đi tìm lối thoát giữa "vòng vây" nghiệt ngã

Hiện nay, chính quyền quân sự Mali đang đứng trước một tình thế tiến thoái lưỡng nan. "Một cây làm chẳng nên non", nhưng việc đặt cược toàn bộ vận mệnh vào một đối tác duy nhất đã vừa cho thấy sự rủi ro tột độ. Bakary Sambe, Giám đốc Viện Timbuktu, cảnh báo: Một chế độ không thể tồn tại nếu dựa dẫm vào một đối tác vừa thất bại trong việc ngăn chặn cuộc tấn công lớn nhất lịch sử đất nước.

Dù Mali đã bắt đầu đa dạng hóa quan hệ bằng cách tìm kiếm sự hỗ trợ quân sự từ Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ và thành lập Liên minh các quốc gia Sahel (AES) cùng với Burkina Faso và Niger, nhưng các lựa chọn vẫn còn rất hạn chế. Nga vẫn là đối tác duy nhất sẵn sàng triển khai quân trực tiếp vào các mặt trận khốc liệt mà không kèm theo các điều kiện về nhân quyền của phương Tây.

"Tránh vỏ dưa lại gặp vỏ dừa", Mali đang bị trói chặt vào Moscow trong khi niềm tin đang cạn dần. Những người lính Africa Corps có thể ngăn chặn được một cuộc đảo chính vào phút chót tại Bamako, nhưng họ không thể ngăn chặn được sự sụp đổ về uy tín và tương lai mịt mờ của một vùng đất đang bị xâu xé bởi lửa đạn và sự tuyệt vọng.

Câu hỏi đặt ra là: Liệu Sahel có thể tìm thấy con đường tự cứu mình mà không cần đến những "vị cứu tinh" ngoại quốc đầy toan tính? Hay họ sẽ tiếp tục là quân cờ trong trò chơi quyền lực của các siêu cường, nơi mà mỗi lần rút quân là một lần máu của người dân vô tội lại đổ xuống cát nóng sa mạc?

Trong dòng chảy của lịch sử chính trị Hoa Kỳ thế kỷ 21, có một quy luật dường như đã trở thành định mệnh: sự bất ổn. Khi tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Donald Trump đang sụt giảm nghiêm trọng, giới quan sát bắt đầu nhìn thấy một kịch bản quen thuộc cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm 2026. Đó không chỉ là một cuộc bỏ phiếu thông thường, mà là sự tiếp nối của một "vòng lặp" nghiệt ngã đã thống trị chính trường Mỹ suốt hơn hai thập kỷ qua.

Người xưa có câu: "Hết cơn bĩ cực đến hồi thái lai", nhưng với các đảng phái tại Mỹ hiện nay, "thái lai" chẳng được bao lâu thì "bĩ cực" đã vội vã gõ cửa.

"Con lắc" quyền lực: Khi sự thay đổi trở thành trạng thái bình thường

Nếu Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát Hạ viện hoặc Thượng viện vào tháng 11 năm 2026, điều đó sẽ kéo dài một chuỗi biến động chưa từng có: Trong 13 cuộc bầu cử kể từ năm 2000, có tới 11 lần quyền kiểm soát Hạ viện, Thượng viện hoặc Nhà Trắng đã đổi chủ giữa hai đảng.

Để thấy rõ sự "chóng mặt" này, hãy nhìn lại quá khứ: trong 13 cuộc bầu cử cuối cùng của thế kỷ 20, chỉ có 5 lần quyền lực bị đảo lộn. Doug Sosnik, cựu cố vấn chính trị Nhà Trắng, nhận định rằng chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà cử tri luôn bỏ phiếu cho sự thay đổi như một thói quen.

Nguyên nhân một phần nằm ở chỗ: "Nước nổi thì thuyền nổi", nhưng các đảng tại Mỹ hiện nay chỉ giành được đa số rất mong manh. Với một chiếc "đệm" quyền lực mỏng manh như vậy, chỉ cần một làn sóng phản đối nhỏ từ cử tri cũng đủ để lật đổ cả một triều đại nghị viện.

Từ túi tiền đến bản sắc: Cuộc chiến không có hồi kết

Tại sao khoảng cách giữa hai bên lại sát sao đến thế? Câu trả lời nằm ở sự chuyển dịch từ các vấn đề kinh tế sang các giá trị văn hóa và bản sắc. Trong cuốn sách "Identity Crisis" (Khủng hoảng bản sắc), các nhà khoa học chính trị lập luận rằng chính trường Mỹ không còn tranh cãi về mức thuế mà đang chiến đấu về câu hỏi: "Ai xứng đáng được gọi là người Mỹ?".

Khi chính trị trở thành một cuộc khủng hoảng sinh tồn về bản sắc, cử tri trở nên "hóa thạch" – nghĩa là khoảng 85% người dân sẽ không bao giờ thay đổi đảng phái mà họ ủng hộ. Thế nhưng, chính điều này lại đẩy quyền quyết định vào tay 15% cử tri trung lập còn lại.

Nhóm 15% này chính là những người "Đứng núi này trông núi nọ". Họ không quan tâm đến cuộc chiến văn hóa, họ chỉ quan tâm đến giá xăng trên bảng hiệu và hóa đơn đi siêu thị mỗi tuần. Đối với họ, từ năm 2017 đến nay chưa có năm nào kinh tế thực sự "ổn". Sự bất bình đẳng thu nhập ngày càng tăng khiến nhiều gia đình cảm thấy mình đang "đuối nước" ngay trên cạn. Và khi họ cảm thấy tồi tệ, họ sẽ bỏ phiếu để trừng phạt kẻ đang nắm quyền – dù đó là ai.

"Gậy ông đập lưng ông": Sai lầm từ những sắc lệnh đơn phương

Sự bất ổn còn được tiếp tay bởi chính chiến lược của các vị Tổng thống. Kể từ năm 2000, các chủ nhân Nhà Trắng thường có xu hướng "áp đặt" chương trình nghị sự của mình thông qua các dự án luật mang tính đảng phái cao hoặc các sắc lệnh hành pháp đơn phương thay vì tìm kiếm sự đồng thuận lưỡng đảng.

Lối hành xử "Vừa đánh trống vừa la làng" này thường kích thích sự phản kháng dữ dội từ phía đối diện. Khi một Tổng thống cố gắng lách qua các quy trình thông thường để đạt được mục tiêu, họ thường vô tình tạo ra một làn sóng phản phệ mạnh mẽ trong cuộc bầu cử tiếp theo. Cựu dân biểu Charlie Dent nhận xét: các đảng dường như đã từ bỏ việc xây dựng những đạo luật lớn có sự tham gia của cả hai bên.

Chờ đợi một cú sốc để phá vỡ vòng lặp?

Lịch sử nước Mỹ từng có những giai đoạn ổn định dài lâu, nhưng chúng thường chỉ xuất hiện sau một cuộc khủng hoảng lớn làm thay đổi hoàn toàn cục diện. Cuộc Nội chiến đã mang lại ưu thế cho Đảng Cộng hòa của Lincoln; cuộc Đại suy thoái đã tạo tiền đề cho 36 năm thống trị của Đảng Dân chủ dưới thời Roosevelt.

Hiện nay, nước Mỹ vẫn đang chờ đợi một "cú sốc" đủ lớn để định hình lại trật tự. Trong khi chờ đợi, chính trường Mỹ sẽ vẫn như một con thuyền không lái giữa dòng nước xoáy.

"Sông có khúc, người có lúc", nhưng với cử tri Mỹ hiện tại, cái "lúc" dành cho mỗi đảng dường như ngày càng ngắn lại. Chừng nào các đảng phái chưa tìm ra cách giải quyết những nhu cầu cơ bản của người dân trong một xã hội bị chia rẽ sâu sắc, thì sự ricochet (va đập) giữa hai phe sẽ còn tiếp diễn. Và cuộc bầu cử năm 2026 chính là "thuốc thử" tiếp theo cho thấy liệu ông Trump và Đảng Cộng hòa có thể thoát khỏi lời nguyền "thay tên đổi chủ" này hay không.

Giữa lúc Washington không ngừng gây áp lực buộc Đài Bắc phải chi mạnh tay cho kho vũ khí để chống lại một cuộc tấn công tiềm tàng, bà Trịnh Lệ Văn (Cheng Li-wun) – Chủ tịch Quốc Dân Đảng (KMT), đảng đối lập lớn nhất Đài Loan – lại đưa ra một thông điệp hoàn toàn khác biệt: Bớt đối đầu, thêm đối thoại.

Người xưa thường nói: "Một điều nhịn, chín điều lành". Liệu đây có phải là chiến lược khôn ngoan để cứu vãn một hòn đảo đang nằm giữa hai làn đạn, hay chỉ là một sự nhượng bộ nguy hiểm?

Bài toán quốc phòng: Khi vũ khí không phải là "chiếc đũa thần"

Chỉ vài ngày trước khi Tổng thống Mỹ Donald Trump có cuộc gặp thượng đỉnh với nhà lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, bà Trịnh Lệ Văn đã gây rúng động khi khẳng định với CNN rằng: Chỉ riêng vũ khí sẽ không bao giờ giữ cho Đài Loan được an toàn. "Đài Loan không muốn trở thành một Ukraine tiếp theo", bà cảnh báo một cách đanh thép.

Lời cảnh báo này được đưa ra ngay sau khi cơ quan lập pháp Đài Loan – vốn đang nằm dưới sự kiểm soát của phe đối lập – đã thông qua một phiên bản "rút gọn" của gói ngân sách quốc phòng do Tổng thống Lại Thanh Đức đề xuất. Sau nhiều tháng bế tắc chính trị, kế hoạch 40 tỷ USD ban đầu đã bị cắt giảm khoảng một phần ba. Mặc dù các khoản mua sắm vũ khí từ Mỹ vẫn được giữ lại, nhưng ngân sách dành cho ngành công nghiệp quốc phòng nội địa, đặc biệt là lĩnh vực máy bay không người lái (drone), đã bị cắt tỉa không thương tiếc.

Động thái này vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ các chuyên gia quân sự Mỹ. Ông Matt Pottinger, cựu Phó Cố vấn An ninh Quốc gia Hoa Kỳ, đã kêu gọi phe đối lập Đài Loan cần "suy nghĩ nghiêm túc" về việc cắt giảm nguồn lực cho drone – loại vũ khí rẻ tiền nhưng hiệu quả mà ngay cả các siêu cường cũng khó lòng chống đỡ. Tuy nhiên, bà Trịnh cho rằng: "KMT là lực lượng ủng hộ vững chắc cho quốc phòng, nhưng chúng tôi không thể ký một tờ séc trắng cho một ngân sách mơ hồ như vậy".

Từ nhà hoạt động sinh viên đến bàn đàm phán với Tập Cận Bình

Ít ai có thể ngờ rằng, người phụ nữ từng là một nhà hoạt động sinh viên rực lửa, từng lên án KMT là "bạo chúa" và ủng hộ độc lập cho Đài Loan, giờ đây lại là người đứng đầu chính đảng đó và ngồi đối diện với ông Tập Cận Bình tại Đại lễ đường Nhân dân Bắc Kinh.

Cuộc gặp gỡ hiếm hoi và được dàn dựng công phu này là minh chứng cho một sự xoay trục mạnh mẽ. Bà Trịnh hiện công khai ủng hộ khuôn khổ "Một Trung Quốc" – nền tảng mà Bắc Kinh khẳng định là điều kiện tiên quyết cho bất kỳ cuộc đối thoại chính trị nào. Bà chia sẻ: "Có vẻ như tôi và ông Tập Cận Bình có một ngôn ngữ chung. Nhưng chính vì hai bên có quá nhiều khác biệt, việc tìm ra một nền tảng chung là cách duy nhất để tránh chiến tranh".

Quan điểm của bà Trịnh như lời nhắc nhở về câu tục ngữ: "Lạt mềm buộc chặt". Bà lập luận rằng việc thân thiện với Mỹ không nhất thiết đồng nghĩa với việc phải thù địch với Trung Quốc. Tuy nhiên, những người chỉ trích lại cáo buộc bà đang "nhai lại" những luận điểm của Bắc Kinh, đặc biệt là việc bà cảnh báo chống lại sự "can thiệp từ bên ngoài" – một cụm từ thường được hiểu là sự chỉ trích nhắm vào Mỹ và Nhật Bản.

Canh bạc chính trị 2028: Định mệnh của hòn đảo

Trong khi bà Trịnh hội đàm tại Bắc Kinh, các khí tài quân sự của Trung Quốc vẫn không ngừng áp sát Đài Loan. Giới chức an ninh Đài Bắc lo ngại rằng Bắc Kinh đang sử dụng hình ảnh của bà để khắc họa một Đài Loan đang chia rẽ về chính trị trước thềm hội nghị thượng đỉnh Trump-Tập.

Bất chấp những sóng gió, bà Trịnh Lệ Văn vẫn giữ phong thái sắc sảo và bộc trực. Bà không ngần ngại đùa rằng mình hiếm khi đi giày cao gót không phải vì sợ cao hơn các đồng nghiệp nam, mà chỉ vì "không biết đi". Sự thăng tiến thần tốc và phong cách không chính thống của bà đang làm thay đổi diện mạo của KMT – một trong những đảng chính trị lâu đời nhất châu Á.

Khi được hỏi về khả năng tranh cử tổng thống vào năm 2028, bà khéo léo né tránh nhưng không quên khẳng định: "Tôi tin rằng trong hai đến ba năm tới, vận mệnh của Đài Loan sẽ bước vào thời điểm mang tính quyết định". Bà cam đoan rằng nếu KMT trở lại nắm quyền, các cuộc đối đầu quân sự sẽ giảm bớt và khả năng xảy ra chiến tranh sẽ bị triệt tiêu hoàn toàn.

"Thức lâu mới biết đêm dài", liệu con đường đối thoại mà bà Trịnh Lệ Văn đang theo đuổi sẽ mang lại hòa bình bền vững hay sẽ đẩy Đài Loan vào một thế kẹt khó gỡ? Giữa vòng vây của vũ khí và những toan tính đại chiến lược, hòn đảo này đang đứng trước một lựa chọn mang tính lịch sử, nơi mà mỗi bước đi đều có thể thay đổi vận mệnh của cả một dân tộc.

Theo như có một cô gái tại Trung Quốc phát hiện có thủy ngân trong trà sữa, cô gái liền "bóc phốt" chuỗi cửa hàng nổi tiếng nên phải lên tiếng cáo buộc chuỗi trà sữa nổi tiếng đầu độc mình bằng thủy ngân, thế nhưng sự thật phía sau khiến tất cả mọi người phải ngỡ ngàng. Tuy nhiên, kết quả điều tra được công bố vào ngày hôm sau đã khiến cộng đồng mạng Trung Quốc chấn động.

Một cô gái tại Trung Quốc lên tiếng cáo buộc chuỗi trà sữa nổi tiếng đầu độc mình bằng thủy ngân. Tuy nhiên, kết quả điều tra sau đó cho thấy người đứng sau vụ việc lại chính là bạn trai của cô.

Sự việc bắt đầu khi cô gái họ Trương, sống tại tỉnh An Huy, đăng tải bài viết trên mạng xã hội, cho rằng một cửa hàng thuộc chuỗi trà sữa nổi tiếng đã bỏ thủy ngân vào đồ uống của cô. Theo lời kể, ly trà sữa được bạn trai mua tặng hôm 27/4.

Những ngụm đầu tiên hoàn toàn bình thường, nhưng sau đó cô phát hiện trong ly có những hạt nhỏ lạo xạo, không giống trân châu. Khi nhai thử, cô nhận thấy chúng cứng bất thường.

Sau khi nhổ ra, cô phát hiện những mẩu kim loại màu bạc li ti và nghi đó là thủy ngân. Ngay lập tức, Trương gọi điện phản ánh với cửa hàng, nhưng nhân viên khẳng định quy trình sản xuất khó có khả năng xảy ra sự cố như vậy, đồng thời đề nghị cô trình báo cảnh sát.

Tin rằng mình bị đầu độc, Trương đã báo cảnh sát và liên hệ với Hiệp hội Bảo vệ người tiêu dùng địa phương. Cô cũng chia sẻ sự việc lên mạng xã hội, khiến dư luận đặc biệt quan tâm đến vấn đề an toàn thực phẩm.

Thậm chí, nhiều người bắt đầu chỉ trích và tẩy chay thương hiệu trà sữa này. Phía cửa hàng phản hồi rằng họ rất nghiêm túc tiếp nhận vụ việc và sẽ phối hợp chặt chẽ với cảnh sát cũng như các cơ quan quản lý thị trường.

Tuy nhiên, kết quả điều tra được công bố vào ngày hôm sau đã khiến cộng đồng mạng Trung Quốc chấn động. Ngày 29/4, đội điều tra thông báo nguyên liệu và quy trình sản xuất của cửa hàng trà sữa hoàn toàn đảm bảo an toàn.

Các vật thể lạ trong ly trà sữa thực chất đã bị người mua hàng lén bỏ vào. Sau đó, cơ quan chức năng bắt giữ nghi phạm, thu thập chứng cứ và đang tiếp tục mở rộng vụ án.

Dù phía công an không chia sẻ danh tính kẻ đầu độc, nhưng dựa trên thông tin cô Trương chia sẻ trước đó, thủ phạm chính là người bạn trai. Nhiều người bình luận rằng đây rõ ràng là vụ mưu sát bất thành. Có ý kiến còn bày tỏ sự cảm thông cho thương hiệu trà sữa khi bỗng dưng phải gánh chịu hàm oan và tổn hại danh tiếng.

May mắn thay, cô Trương không gặp vấn đề nghiêm trọng về sức khỏe. Tuy nhiên, ngộ độc thủy ngân có thể dẫn đến tử vong trong những trường hợp nặng.

Các triệu chứng cấp tính bao gồm tổn thương hệ hô hấp, tiêu hóa, phát ban, đau ngực và suy kiệt. Nếu ngộ độc mãn tính, nạn nhân có thể bị rối loạn tâm thần, run rẩy và hỏng thận. Trong các tình huống nghiêm trọng nhất, thủy ngân gây suy đa tạng dẫn đến tử vong.

Tại Trung Quốc, bất kể hậu quả ra sao, hành vi bỏ thủy ngân vào thực phẩm đều bị trừng trị nghiêm khắc theo Luật Hình sự với tội danh phát tán chất độc hại. Người phạm tội có thể đối mặt với mức án từ 3 - 10 năm tù nếu hậu quả chưa nghiêm trọng, và có thể chịu án tử hình nếu gây ra thiệt hại nhân mạng.