Quân đội Iran tuyên bố Iraq, một quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn, được miễn trừ khỏi các hạn chế vận chuyển hàng hóa tại eo biển Hormuz, một động thái có ý nghĩa quan trọng đối với nguồn cung dầu thô toàn cầu.

“Iraq anh em được miễn trừ khỏi mọi hạn chế mà chúng tôi áp đặt lên eo biển Hormuz”, người phát ngôn quân đội Iran cho biết trong một tuyên bố video bằng tiếng Ả Rập được hãng thông tấn nhà nước Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRNA) công bố.

Tuyên bố này có khả năng giải phóng tới 3 triệu thùng dầu mỗi ngày từ Iraq. Tuy nhiên, một quan chức Iraq cảnh báo rằng hiệu quả của việc miễn trừ sẽ phụ thuộc vào việc các công ty vận tải biển có sẵn sàng mạo hiểm đi vào eo biển để nhận hàng hay không.

Hiện chưa rõ liệu việc miễn trừ này sẽ áp dụng cho tất cả dầu của Iraq hay chỉ các tàu chở dầu của nước này, hoặc việc thực thi nó sẽ được tiến hành như thế nào.

Ngay cả khi giao tranh tiếp diễn và Mỹ tăng cường các mối đe dọa, lưu lượng tàu thuyền qua eo biển quan trọng này đã tăng nhẹ, với một số quốc gia châu Á đang đàm phán để được đi qua an toàn. Một tàu container của Pháp đã vượt qua eo biển trong tuần này. Đây là lần đầu tiên một tàu của Tây Âu làm được điều này, và một tàu chở khí hóa lỏng (LNG) thuộc sở hữu của Nhật Bản cũng đã đi qua.

Tuy nhiên, số lượng các chuyến đi qua vẫn chỉ bằng một phần nhỏ so với trước chiến tranh, khi một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua eo biển này.

Vào đầu cuộc chiến kéo dài năm tuần, Iraq và các nhà sản xuất dầu mỏ quan trọng khác ở vùng Vịnh Ba Tư đã buộc phải cắt giảm sản lượng dầu thô khi tuyến đường xuất khẩu chính bị đóng cửa và các bể chứa đầy.

Xuất khẩu dầu của Iraq đã giảm mạnh khoảng 97% xuống mức trung bình 99.000 thùng mỗi ngày trong tháng 3 so với tháng trước đó do sản lượng giảm và các chuyến hàng ra nước ngoài bị hạn chế thông qua hệ thống đường ống dẫn dầu đi qua Thổ Nhĩ Kỳ đến cảng Ceyhan trên Địa Trung Hải.

Việc Iran nới lỏng các hạn chế đối với eo biển Hormuz ít nhất mở ra cơ hội cho Iraq nối lại một số chuyến hàng vận chuyển bằng đường biển, mặc dù vẫn còn những trở ngại khác, bao gồm việc thiếu rõ ràng về thời điểm và mức độ các mỏ dầu của quốc gia này có thể tăng sản lượng.

Cũng chưa rõ, trong bối cảnh nhiều tuần bất ổn vận chuyển, lượng tàu chở dầu sẵn có để bốc dỡ và vận chuyển dầu thô của Iraq từ các cảng vùng Vịnh Ba Tư sẽ là bao nhiêu.

Iraq là nhà sản xuất dầu lớn thứ hai trong OPEC, chỉ sau Ả Rập Xê Út. Tuyên bố của Iran phân biệt Iraq “anh em” với các quốc gia “thù địch” mà Tehran đã nhiều lần tuyên bố đóng cửa eo biển.

Theo như lời tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya mới đây đã được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn vào hôm vừa qua khi gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.

Bộ chỉ huy trung tâm của quân đội Iran cho biết, hệ thống phòng không mới do Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo triển khai đã bắn hạ “một số lượng đáng kể” máy bay quân sự của Mỹ.

Tuyên bố của người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya được đưa ra sau khi máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle và 1 máy bay quân sự khác của Mỹ rơi vì trúng đạn hôm 3/4.

Người phát ngôn Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya gọi ngày hôm đó là “thứ Sáu đen tối” đối với Mỹ và Israel, đồng thời tuyên bố Iran chắc chắn sẽ “giành quyền kiểm soát hoàn toàn bầu trời của đất nước mình”.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố rằng Iran không còn vũ khí phòng không.

Theo bài viết của New York Times , Iran có thể đã sử dụng hệ thống tên lửa Third Khordad để bắn hạ chiếc F-15E Strike Eagle . Third Khordad, còn được gọi là “Sevvom Khordad”, là hệ thống phòng không tầm trung có thể vận hành từ xe tải.

Xe tải có thể chở 3 tên lửa dẫn đường Taer-2 và một radar mảng pha chủ động AESA X-Band. Các hệ thống này được cho là có khả năng phát hiện 100 mục tiêu, tấn công 4 mục tiêu và phóng 2 tên lửa cùng lúc. Tầm bắn của chúng dao động từ 25 - 30 km tùy vào phiên bản. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) chỉ mất không quá 5 phút chuẩn bị để triển khai.

Third Khordad do Tehran tự phát triển và được đánh giá là giống hệ thống Buk-M2EK của Nga.

Các chuyên gia nhận định, Iran đã sử dụng hệ thống phát hiện hồng ngoại thụ động để theo dõi và bắn máy bay Mỹ, nghĩa là họ theo dõi F-15E mà không phát tín hiệu radar - loại tín hiệu mà máy bay Mỹ có thể phát hiện và né tránh, theo ABC News .

Chiếc máy bay trị giá 31 triệu USD của Mỹ đã rơi tại tỉnh Kohgiluyeh & Boyer-Ahmad ở phía tây nam Iran, gần biên giới Iraq. Tổ bay buộc phải nhảy dù; 1 người đã được cứu sau sự cố hôm 3/4, còn 1 người được giải cứu sau 1 ngày .

Theo các báo cáo, chiếc tiêm kích F-15E đã bất ngờ trước khi bị khoá mục tiêu và bắn hạ. Diễn biến này làm dấy lên tranh luận về các chiến thuật phòng không mới và công nghệ giám sát mà Iran sử dụng.

Ngay sau đó, 1 máy bay cường kích A-10 Thunderbolt II “Warthog” trúng đạn trong nhiệm vụ giải cứu phi công mất tích, nhưng đã kịp bay sang không phận Kuwait và phi công thoát ra an toàn.

Đây là những tổn thất đầu tiên về máy bay Mỹ tại Iran từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công ngày 28/2.

Kể từ đó, quân đội Mỹ tấn công hơn 12.300 mục tiêu, khẳng định đã huỷ diệt hơn 90% năng lực tên lửa và máy bay không người lái của Tehran.

Việc bắn hạ F-15E đặt ra nhiều câu hỏi về sức mạnh không quân và các hệ thống phòng không hiện đại. Giới phân tích cho rằng, việc sử dụng công nghệ hồng ngoại thụ động có thể thách thức các máy bay vốn phụ thuộc vào hệ thống cảnh báo radar.

Trong diễn biến mới nhất liên quan cuộc xung đột tại Trung Đông, máy bay chiến đấu của Mỹ đã bị Iran bắn rơi trên lãnh thổ nước này và các máy bay khác cũng bị trúng đạn trong nhiệm vụ tìm kiếm - cứu hộ, đánh dấu bước ngoặt mới tiềm ẩn nhiều nguy hiểm trên chiến trường.

Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với đài NBC News , Tổng thống Donald Trump nhấn mạnh tin tức về vụ bắn rơi máy bay chiến đấu sẽ không ảnh hưởng đến cuộc đàm phán với Iran .

Ưu thế trên không của Mỹ

Vụ việc hai máy bay chiến đấu của Mỹ bị phòng không Iran bắn hạ trong 1 ngày xảy ra sau khi Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth cùng nhiều quan chức khác tuyên bố năng lực quân sự của Iran bị suy yếu nghiêm trọng và Mỹ có "quyền thống trị hoàn toàn trên không" đối với Iran.

Trong bài phát biểu trực tiếp trên truyền hình quốc gia hôm 1/4, ông Trump cho rằng Mỹ đang "gần hoàn thành" mục tiêu quân sự của mình và khả năng phòng không của Tehran bị suy yếu nghiêm trọng.

"Chúng ta đã làm tất cả rồi. Hải quân của họ đã biến mất. Không quân của họ cũng biến mất. Tên lửa của họ gần như cạn kiệt hoặc bị đánh bại. Họ không có thiết bị phòng không nào cả. Hệ thống radar của họ bị phá hủy hoàn toàn. Chúng ta là lực lượng quân sự bất khả chiến bại", ông Trump nói.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đưa ra một số tuyên bố về việc máy bay Mỹ bị bắn hạ , nhưng Mỹ lập tức bác bỏ những tuyên bố đó.

Theo quan chức Mỹ, Iran vẫn duy trì ít nhất một số khả năng tiếp tục cuộc tấn công nhắm vào cơ sở của Mỹ ở Trung Đông và nhiều quốc gia khác trong khu vực, làm bị thương hơn 300 binh sĩ Mỹ. Dữ liệu do ABC News xem xét cho thấy số người bị thương đang tăng lên với tốc độ tương đối mỗi tuần. Theo dữ liệu của Lầu Năm Góc, 13 binh sĩ thiệt mạng trong chiến đấu kể từ khi cuộc chiến bắt đầu cách đây 5 tuần.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad-Bagher Ghalibaf chế giễu Mỹ về thành viên phi hành đoàn mất tích trong bài đăng trên mạng xã hội hôm 3/4. Ông Ghalibaf cho rằng nỗ lực chiến đấu của Mỹ chuyển từ việc theo đuổi "thay đổi chính quyền" sang việc tìm kiếm và giải cứu phi công bị bắn rơi.

“Sau khi đánh bại Iran 37 lần liên tiếp, cuộc chiến không có chiến lược xuất sắc mà họ phát động giờ đây bị hạ cấp từ 'thay đổi chính quyền' xuống thành: 'Này! Có ai tìm thấy phi công của chúng tôi không? Làm ơn?'” , ông Ghalibaf viết.

Theo nhà quan sát quân sự Trung Quốc Song Zhongping, nếu Iran tìm thấy phi công mất tích còn sống trước khi đội cứu hộ của Mỹ đến, điều đó "chắc chắn" sẽ gây áp lực rất lớn và dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng đối với chính quyền ông Trump, tương tự như cuộc khủng hoảng con tin Iran năm 1979.

Tuy nhiên, việc máy bay Mỹ bị bắn rơi "không có gì đáng ngạc nhiên", ông Song nói: "Xung đột về bản chất là cuộc chơi tiêu hao vũ khí và trang thiết bị. Bất kỳ trang thiết bị nào cũng nên được coi là vật dùng một lần".

Trong khi chuyên gia quân sự khác có tên Fu Qianshao cho biết Chiến dịch Epic Fury cho đến nay đã thể hiện rõ những điểm mạnh của quân đội Mỹ, bao gồm cuộc tấn công bất ngờ và đòn đánh tiêu diệt mục tiêu chính xác. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm chiến dịch này bộc lộ một điểm yếu chí mạng: năng lực phòng thủ yếu kém.

“Về cơ bản, tất cả các căn cứ của Mỹ triển khai khắp Trung Đông đều bị tấn công và tàu sân bay buộc phải rút lui 1.000 km. Điều này cho thấy, trong khi Mỹ sở hữu năng lực tấn công đáng gờm, năng lực phòng thủ của nước này vẫn còn chưa đủ", ông Qianshao nhận định.

Đòn hạ bệ "tuyệt đối" từ Iran

Dù Mỹ luôn khẳng định ưu thế phòng thủ trên không nổi trội hơn so với Iran nhưng phía Tehran cũng được đánh giá là đối thủ đáng gờm khi nhìn vào số lượng máy bay có người lái của Washington bị bắn hạ trong suốt Chiến dịch Epic Fury.

Tờ New York Times trích các báo cáo của tình báo Mỹ thông tin Iran vẫn đang duy trì lượng đáng kể tên lửa và bệ phóng di động. Điều này làm dấy lên nghi ngờ về mức độ hiệu quả trong nỗ lực của Washington nhằm phá hủy năng lực tên lửa của Tehran .

Các báo cáo đều chỉ ra Mỹ gặp khó khăn trong việc xác định chính xác số bệ phóng bị phá hủy, do Iran sử dụng nhiều mục tiêu giả để đánh lừa. Ngoài ra, ngay cả khi những hầm ngầm và kho chứa bị hư hại, các bệ phóng vẫn có thể được nhanh chóng phục hồi và đưa trở lại hoạt động.

Theo CNN , chỉ huy quân sự cấp cao của Iran cho biết lực lượng nước này đang "săn lùng" máy bay Mỹ bằng phương pháp và thiết bị mới. Phát biểu của ông được đưa ra ngay sau khi hai máy bay quân sự Mỹ bị bắn rơi cùng ngày 3/4.

Thiếu tướng Alireza Elhami, chỉ huy Căn cứ Phòng không Liên hợp của Iran nhấn mạnh đây là “kết quả của chiến thuật hợp lý, việc sử dụng trang thiết bị hiện đại và những cải tiến trong hệ thống phòng không”. Tuy nhiên, ông không tiết lộ cụ thể các nâng cấp này.

Theo Thiếu tướng Alireza Elhami, những thay đổi này khiến phía đối phương rơi vào trạng thái “hoang mang và bối rối”. "Điều này gây ra sự hoang mang và bối rối cho kẻ thù", ông Elhami nói.

Và vụ tấn công tiêm kích F15 cùng máy bay cường kích A-10 của Mỹ đánh dấu hệ thống phòng không Iran đã có thể tấn công và bắn hạ các máy bay chiến đấu hiện đại sâu bên trong lãnh thổ đối phương bất chấp nhiều tuần liên quân tiến hành chiến dịch tìm kiếm và tiêu diệt.

Ngoài ra, hệ thống tên lửa phòng không Majid do Iran tự sản xuất được cho có thể đã tham gia vào một số vụ tấn công máy bay của Mỹ. Hệ thống này sử dụng công nghệ dẫn đường hồng ngoại thụ động và theo dõi quang điện tử để phát hiện mục tiêu ở khoảng cách lên đến 15 km mà không cần phát xạ radar, đảm bảo khả năng tàng hình và sống sót.

Hiện tại, Iran được cho đang duy trì nhịp độ tấn công đáng kể với khoảng 15 - 30 tên lửa đạn đạo và 50 - 100 máy bay không người lái cảm tử được phóng mỗi ngày trên toàn khu vực.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết đã tiến hành một đợt tấn công mới với quy mô lớn, nhằm vào các mục tiêu quân sự của Mỹ và các tài sản liên quan tới Israel tại khu vực Tây Á, trong khuôn khổ làn sóng thứ 95 của chiến dịch “True Promise 4”.

Trong thông cáo công bố ngày 4/4, IRGC cho biết chiến dịch được thực hiện thông qua một loạt cuộc tấn công đa hướng do lực lượng hải quân và không gian vũ trụ phối hợp triển khai.

Theo IRGC, chiến dịch diễn ra trên phạm vi rộng, từ khu vực Tây Á tới các vùng lãnh thổ liên quan, với việc sử dụng các loại tên lửa như Haj Qassem, Khaybar-shekan và Qadr.

Các mục tiêu được nêu gồm hệ thống pháo phản lực HIMARS của Mỹ đặt trên đảo Bubiyan (Kuwait), hệ thống phòng không Patriot tại miền Bắc Bahrain, các địa điểm tập trung vận hành hệ thống tên lửa do Mỹ sản xuất, cùng những khu vực được cho là có sự hiện diện của chỉ huy và huấn luyện viên quân sự Mỹ tại UAE.

IRGC cũng cho biết một cơ sở thuộc công ty công nghệ Mỹ Oracle tại UAE đã bị tấn công trong đợt này.

Một tàu thương mại mang tên “MCS Ishika”, được cho là thuộc sở hữu của Israel và treo cờ một quốc gia thứ ba, đã bị lực lượng hải quân IRGC tấn công khi đang neo đậu tại cảng Khalifa bin Salman (Bahrain).

IRGC cũng thông báo nhiều khu vực tại Tel Aviv, Bnei Brak, Petah Tikva, Ramat Gan và Kiryat Shmona đã bị tấn công liên tục bằng tên lửa Qadr mang nhiều đầu đạn.

Trước đó, từ ngày 28/2, Mỹ và Israel đã triển khai chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, với các cuộc không kích vào nhiều mục tiêu quân sự và dân sự.

Phía Iran sau đó tiến hành các hoạt động đáp trả, sử dụng tên lửa và UAV nhằm vào các mục tiêu liên quan tại khu vực.

Theo Tasnimnews

Mỹ tái khởi động tham vọng Mặt Trăng

Chương trình Artemis của Cơ quan Hàng không vũ trụ Mỹ (NASA) vừa đưa tàu Orion cùng phi hành đoàn 4 người bay quanh Mặt Trăng trong sứ mệnh Artemis II - chuyến bay có người lái đầu tiên kể từ thời Apollo năm 1972.

Tuy nhiên, kế hoạch đưa con người đổ bộ trở lại bề mặt Mặt Trăng đã bị lùi sang năm 2027 do các vấn đề kỹ thuật, đặc biệt là lớp chắn nhiệt của tàu Orion. Dù vậy, Washington vẫn thúc đẩy chương trình này với tốc độ cao, bao gồm cả việc xây dựng trạm quỹ đạo Lunar Gateway và một căn cứ nghiên cứu trên bề mặt.

Giới phân tích cho rằng, mục tiêu của Mỹ không chỉ là khoa học, mà còn nhằm khẳng định vị thế công nghệ và thiết lập chỗ đứng chiến lược ngoài Trái Đất.

Các phi hành gia NASA trong sứ mệnh Artemis II lên tàu vũ trụ trên bệ phóng. Ảnh: Keystone Press Agency.

Trung Quốc-Nga chọn cách tiếp cận dài hơi

Trái ngược với nhịp độ gấp gáp của Mỹ, Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược từng bước nhưng bài bản hơn.

Bắc Kinh dự kiến phóng tàu Chang’e -7 (Hằng Nga/Thường Nga-7) vào năm 2026 để thăm dò cực Nam Mặt Trăng - khu vực được cho là giàu tài nguyên. Trung Quốc đặt mục tiêu đưa phi hành gia lên Mặt Trăng trước năm 2030, đồng thời hợp tác với Nga xây dựng Trạm quốc tế nghiên cứu Mặt Trăng trong giai đoạn 2030-2035.

Phía Nga cũng phát triển hàng loạt dự án hỗ trợ như tên lửa siêu nặng, tàu kéo hạt nhân và đặc biệt là các lò phản ứng nhỏ gọn để cung cấp năng lượng cho căn cứ trên Mặt Trăng.

Helium-3: “vàng năng lượng” trên Mặt Trăng

Điểm chung trong chiến lược của cả ba cường quốc không gian nằm ở một yếu tố then chốt: helium-3 , đồng vị hiếm gần như không tồn tại trên Trái Đất nhưng được cho là có trữ lượng lớn trên Mặt Trăng, nằm trong lớp bụi bề mặt.

Theo các tính toán, phản ứng nhiệt hạch sử dụng helium-3 có thể tạo ra năng lượng khổng lồ: 1 tấn helium-3 kết hợp với deuteri (một đồng vị của hydro) có thể tương đương 15 triệu tấn dầu. Trong khi đó, 1 tấn uranium chỉ tương đương khoảng 1,35 triệu tấn dầu.

Điều này đồng nghĩa helium-3 có tiềm năng vượt xa nhiên liệu hạt nhân hiện nay về hiệu suất và độ sạch, do phản ứng của nó ít tạo ra chất thải phóng xạ hơn.

Các nhà khoa học ước tính, Mặt Trăng có thể chứa hàng triệu tấn helium-3, khiến nó trở thành “kho năng lượng” hấp dẫn nhất trong hệ Mặt Trời gần Trái Đất.

Deuteri được coi là một trong những chìa khóa cho năng lượng sạch trong tương lai, vì có nhiều trong nước biển, khi phản ứng nhiệt hạch sẽ tạo năng lượng lớn, ít chất thải nguy hiểm hơn so với phân hạch.

Lý do phải xây căn cứ trên Mặt Trăng

Để khai thác helium-3, các quốc gia không thể chỉ thực hiện các chuyến bay thăm dò đơn lẻ. Việc này đòi hỏi căn cứ lâu dài trên bề mặt, hệ thống khai thác và xử lý bụi Mặt Trăng, hạ tầng vận chuyển giữa Trái Đất và Mặt Trăng.

Đây chính là lý do các dự án như trạm quỹ đạo, tàu vận tải không gian hay lò phản ứng hạt nhân ngoài không gian được phát triển song song.

Nếu giải quyết được bài toán logistics, chi phí năng lượng trên Trái Đất có thể giảm mạnh, thậm chí mở ra khả năng nguồn năng lượng gần như vô hạn.

Trong bối cảnh đó, việc ai quay lại Mặt Trăng trước không còn là câu hỏi quan trọng nhất. Thay vào đó, cuộc cạnh tranh thực sự nằm ở chỗ ai kiểm soát được khai thác công nghiệp trên Mặt Trăng trước.

Mỹ đang tăng tốc để giành lợi thế sớm, trong khi Trung Quốc và Nga theo đuổi chiến lược dài hạn, tập trung vào hạ tầng và khai thác tài nguyên.

Dù cách tiếp cận khác nhau, điểm chung là cả ba đều coi Mặt Trăng không còn là biểu tượng khoa học, mà là chìa khóa cho an ninh năng lượng trong tương lai.

Quân đội Mỹ tuyên bố đã thực hiện một chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn quy mô lớn trong lãnh thổ Iran để giải cứu viên phi công còn mất tích của chiếc F-15E bị bắn rơi, trong bối cảnh chiến dịch này có lúc chuyển thành một cuộc đấu súng dữ dội trên thực địa.

Diễn biến mới nhất cho thấy người này đã được đưa ra khỏi Iran và hiện an toàn. Tổng thống Donald Trump sau đó trực tiếp xác nhận chiến dịch đã thành công.

Trước đó, ngày 3/4, Iran tuyên bố bắn rơi hai máy bay chiến đấu của Mỹ trong không phận nước này, gồm một tiêm kích F-15E và một cường kích A-10.

Phi công của chiếc A-10 đã thoát ra ngoài an toàn. Với chiếc F-15E, một thành viên tổ lái được giải cứu từ sớm, trong khi người còn lại mất tích, buộc Mỹ phải triển khai chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn quy mô lớn nói trên.

Đấu súng dữ dội, Mỹ đột kích giải cứu phi công F-15E

Những cập nhật đầu tiên từ phía Mỹ cho thấy chiến dịch giải cứu diễn ra trong điều kiện cực kỳ căng thẳng. Al Jazeera dẫn lời một quan chức chính phủ Mỹ ngày 5/4 cho biết viên sĩ quan mất tích của chiếc F-15E đã được giải cứu sau một “cuộc giao tranh dữ dội”.

Ở thời điểm đó, nguồn tin này nói chiến dịch vẫn đang tiếp diễn: lực lượng cứu hộ đã tiếp cận được người cần cứu, nhưng việc rút ra khỏi Iran vẫn chưa hoàn tất, nên chưa thể coi là đã an toàn tuyệt đối.

Tuy nhiên, các cập nhật sau đó cho thấy cục diện đã thay đổi. Theo phần thông tin mới được công bố, chiến dịch không dừng lại ở việc tìm thấy viên sĩ quan mất tích, mà đã đi tới bước cuối cùng: lực lượng Mỹ đưa được người này ra khỏi lãnh thổ Iran.

Theo thông tin mới, chiến dịch giải cứu "bắt đầu trong bóng tối" và kết thúc khi trời đã sáng. Khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí của viên sĩ quan đang ẩn náu trên mặt đất, một cuộc đấu súng đã nổ ra. Chính trong lúc cuộc đấu súng diễn ra, lực lượng cứu hộ đã tiếp cận mục tiêu, đưa người này ra khỏi khu vực nguy hiểm và tổ chức rút lui.

Thông tin từ Al Jazeera nêu rõ: viên sĩ quan mất tích đã được đưa lên phương tiện và bay ra khỏi Iran, hiện đã an toàn.

Trong đêm diễn ra chiến dịch, truyền thông Iran cùng lúc đưa tin quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích tại tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, nơi viên sĩ quan điều khiển hệ thống vũ khí của chiếc F-15E được cho là đã nhảy dù thoát khỏi máy bay sau khi tiêm kích này bị bắn rơi.

Phóng viên RT, dẫn các nguồn tin trong chính phủ Mỹ xác nhận thông tin về những cuộc “giao tranh dữ dội” giữa quân đội Mỹ đang thực hiện nhiệm vụ giải cứu tổ lái F-15E và các lực lượng Iran.

Một đoạn video chưa được công bố cho thấy cảnh giao chiến gần thủ phủ của tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad. Truyền thông Iran cho biết một tháp viễn thông trong khu vực đã bị trúng đòn không kích.

Hàng trăm đặc nhiệm tham gia chiến dịch

Theo Al Jazeera, hàng trăm binh sĩ đặc nhiệm Mỹ đã tham gia cuộc giải cứu này. Một thành viên tổ lái của chiếc F-15E đã được đưa ra trước đó, còn viên sĩ quan còn lại phải ẩn náu trên mặt đất trong suốt hai ngày, trong khi quân đội Mỹ liên tục theo dõi vị trí của ông và chuẩn bị phương án tiếp cận.

Ghi nhận của Al Jazeera cho biết, quân đội Mỹ không triển khai một tổ cứu hộ nhỏ lẻ, mà tổ chức một lực lượng đủ lớn để vừa áp sát, vừa yểm trợ, vừa bảo đảm khả năng rút quân nếu tình hình xấu đi.

Máy bay Mỹ đã tiến vào lãnh thổ Iran, tiếp cận khu vực viên sĩ quan mất tích đang ẩn náu, sau đó đưa ông lên phương tiện và bay ra ngoài.

Ông Trump xác nhận giải cứu thành công F-15E

Sau các cập nhật từ giới chức và truyền thông, Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp xác nhận chiến dịch giải cứu đã hoàn tất. Trên mạng xã hội, ông viết:

“CHÚNG TA ĐÃ ĐƯA ĐƯỢC ANH ẤY VỀ! Thưa đồng bào Mỹ, trong vài giờ qua, quân đội Mỹ đã thực hiện một trong những chiến dịch tìm kiếm - cứu nạn táo bạo nhất trong lịch sử nước Mỹ để giải cứu một sĩ quan thành viên tổ lái tuyệt vời của chúng ta, người đồng thời cũng là một đại tá rất được kính trọng, và tôi rất vui được thông báo với các bạn rằng, anh ấy hiện AN TOÀN, BÌNH AN!”

Ở một cập nhật khác, ông Trump cho biết quân đội Mỹ đã theo dõi vị trí của viên sĩ quan này “24 giờ mỗi ngày” và “kiên trì lên kế hoạch giải cứu ”. Theo ông, quân đội Mỹ đã điều “hàng chục máy bay, được trang bị những loại vũ khí sát thương nhất thế giới, để đưa viên sĩ quan về”.

Tổng thống Mỹ cũng nói rõ tình trạng của viên sĩ quan vừa được giải cứu: “Anh ấy bị thương, nhưng sẽ ổn.” Đây là lần xác nhận trực tiếp nhất từ phía Nhà Trắng về việc người mất tích đã được đưa ra ngoài an toàn, đồng thời làm rõ rằng chiến dịch không chỉ dừng ở việc tìm thấy mục tiêu, mà đã kết thúc với việc rút người thành công khỏi Iran.

Trong phát biểu sau đó, ông Trump còn nhấn mạnh: “Việc chúng ta có thể thực hiện cả hai chiến dịch đó mà không một người Mỹ nào thiệt mạng, thậm chí bị thương, một lần nữa chứng minh rằng chúng ta đã giành được ưu thế áp đảo và quyền làm chủ bầu trời Iran.”
Iran lộ "lá bài tẩy" bắn rơi máy bay Mỹ

Hiện Iran vẫn chưa lên tiếng về thông tin chiến dịch giải cứu do Mỹ tuyên bố. Giới chuyên gia cho rằng việc Iran bắn rơi hai máy bay chiến đấu của Mỹ cho thấy, dù phải hứng chịu những tổn thất quân sự đáng kể, Tehran vẫn đủ khả năng khiến chi phí mà Mỹ và Israel phải gánh chịu gia tăng rõ rệt nếu xung đột tiếp tục kéo dài.

Theo Wall Street Journal, đây được xem là một phần trong chiến lược then chốt của Iran: gây tổn thất cho đối phương nhằm tạo sức ép ngày càng lớn, từ đó ảnh hưởng đến quyết tâm theo đuổi cuộc chiến.

Trong hơn một tháng qua, Iran đã triển khai cách tiếp cận mang tính bất đối xứng, bao gồm việc nhắm vào các quốc gia vùng Vịnh, phá hủy hệ thống radar cùng các cơ sở trọng yếu trong mạng lưới phòng không của đối thủ, đồng thời làm gián đoạn đáng kể hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz.

Ông William Wechsler, cựu quan chức Bộ Quốc phòng Mỹ và hiện phụ trách chương trình Trung Đông tại Hội đồng Đại Tây Dương, nhận định vụ việc máy bay Mỹ bị bắn hạ cho thấy "Mỹ có thể đã chiếm ưu thế trên không, nhưng vẫn chưa kiểm soát hoàn toàn không phận".

Ông cho rằng IRGC là một lực lượng quân sự có tính tổ chức cao, đã nhiều lần chứng minh khả năng thích nghi và học hỏi, và rõ ràng vẫn đủ năng lực gây rủi ro cho phi công cũng như các quân nhân Mỹ.

Các chuyên gia nhận định thêm rằng nếu Iran tiếp tục duy trì năng lực tấn công và khiến chi phí chiến tranh đối với Mỹ ngày càng tăng, điều này có thể buộc Washington phải điều chỉnh lại các tính toán chiến lược. Nói cách khác, Tehran đang tìm cách chứng minh rằng dù chịu thiệt hại, họ vẫn có thể gây ra những tổn thất lâu dài và đáng kể cho đối phương.

Một người đàn ông đã bị buộc tội giết người không thành sau khi đoạn video giám sát cho thấy ông ta cố gắng đẩy một người khác vào đoàn tàu đang chuyển động, USA Today đưa tin.

Vụ việc xảy ra tại ga tàu điện Northgate ở Seattle, đúng lúc một đoàn tàu đang tiến vào ga.

Trong đoạn video giám sát, một người đàn ông mặc áo nỉ có mũ đen lảng vảng phía sau một người lạ đang sử dụng điện thoại trên sân ga. Người này liên tục quan sát đường ray, và ngay khi đoàn tàu xuất hiện trong khung hình, hắn liền đẩy nạn nhân khiến người này loạng choạng về phía trước.

Khi nạn nhân lấy lại được thăng bằng, nghi phạm tiếp tục cố gắng đẩy lần thứ hai rồi tháo chạy khỏi hiện trường. May mắn là nạn nhân đứng vững được và có vẻ sau đó đã đuổi theo kẻ tấn công.

Các thám tử sau đó đã tìm thấy nghi phạm, được xác định là Elisio Melendez, tại một "cơ sở chăm sóc sức khỏe tâm thần cộng đồng nơi ông ta sinh sống".

Theo hồ sơ bắt giữ của Quận King mà tờ USA TODAY có được, Melendez bị buộc tội giết người cấp độ hai và đang bị giam giữ với mức bảo lãnh 750.000 USD.

Các công tố viên cho rằng vụ tấn công có vẻ đã được tính toán kỹ lưỡng.

Theo Văn phòng Công tố Quận King, video giám sát cho thấy nghi phạm Melendez đã "canh thời gian tấn công rất cẩn thận", chờ cho đến khi đoàn tàu tiến hẳn vào ga mới ra tay đẩy nạn nhân.

Tại phiên tòa luận tội ngày 31/3, Melendez đã được yêu cầu thực hiện các cuộc giám định sức khỏe tâm thần. Đội ngũ luật sư bào chữa của ông ta nhấn mạnh, thân chủ có tiền sử bệnh tâm thần, theo KOMO News.

Các công tố viên cho biết Melendez từng bị buộc tội trong một vụ bạo hành gia đình vào năm 2019, nhưng cuối cùng tòa phán quyết ông ta không đủ năng lực hành vi để hầu tòa và không thể phục hồi sau nhiều đợt điều trị bắt buộc.

Vụ án đó đã bị hủy bỏ vào tháng 2/2021 và ông ta bị yêu cầu quản chế dân sự tại Bệnh viện Western State dưới sự giám sát của bang. Melendez ở đó cho đến tháng 1/2022, khi các quan chức bang xác định tình trạng của ông ta đã cải thiện đủ để được chuyển sang một hình thức quản lý ít nghiêm ngặt hơn.

Tưởng là “sống khỏe” và cái kết bất ngờ

Trong mắt những người xung quanh, người đàn ông 45 tuổi này gần như là hình mẫu lý tưởng của một lối sống khoa học. Ông duy trì thói quen đi bộ mỗi sáng suốt nhiều năm, uống đủ nước mỗi ngày, ăn uống đều đặn và gần như không có biểu hiện bệnh tật rõ ràng.

Chính vì vậy, khi được chẩn đoán mắc ung thư đại trực tràng ở giai đoạn muộn, gia đình và người thân đều rơi vào trạng thái sốc. Vợ ông liên tục đặt câu hỏi: “Ông ấy sống lành mạnh như vậy, sao lại mắc bệnh?”

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, vấn đề cốt lõi nằm ở một ngộ nhận phổ biến là “trông có vẻ khỏe mạnh” không đồng nghĩa với việc cơ thể thực sự khỏe mạnh.

Thói quen đi bộ mỗi ngày của người đàn ông này về bản chất là tích cực, nhưng chưa đủ để tạo ra tác động rõ rệt cho cơ thể. Bởi việc chỉ duy trì vận động nhẹ, không đạt đến ngưỡng cường độ cần thiết khiến quá trình chuyển hóa và nhu động ruột không được cải thiện đáng kể.

Tương tự, việc uống nhiều nước tưởng chừng có lợi, nhưng cách uống dồn, thậm chí ngay sau bữa ăn lại vô tình làm loãng dịch tiêu hóa, ảnh hưởng đến hoạt động của hệ tiêu hóa.

Đáng lưu ý hơn khi người đàn ông này chưa từng thực hiện các kiểm tra chuyên sâu như nội soi đại tràng, dù có yếu tố nguy cơ từ tiền sử gia đình. Sự chủ quan này khiến những tổn thương âm thầm trong cơ thể không được phát hiện trong suốt một thời gian dài.

Theo giới chuyên môn, ung thư đại trực tràng là một trong những bệnh lý nguy hiểm bởi tính chất “im lặng”.

Ở giai đoạn đầu, bệnh gần như không có biểu hiện rõ ràng, hoặc chỉ xuất hiện những thay đổi rất nhẹ như rối loạn tiêu hóa, đầy bụng,... nên dễ bị xem nhẹ hoặc nhầm lẫn với vấn đề thông thường.

Trên thực tế, quá trình từ những tổn thương ban đầu đến khi hình thành khối u có thể kéo dài từ 5-10 năm. Điều này đồng nghĩa với việc, khi bệnh được phát hiện, phần lớn trường hợp đã bước sang giai đoạn tiến triển, làm giảm đáng kể cơ hội can thiệp hiệu quả.
3 điều ai cũng biết nhưng vẫn “lười” làm

Theo các bác sĩ, “thủ phạm” gây ung thư không đến từ một nguyên nhân đơn lẻ, mà tích tụ từ chính những thói quen rất quen thuộc trong đời sống hàng ngày. Đây đều là những điều hầu như ai cũng biết, nhưng lại dễ bị xem nhẹ, không làm và nếu có thì cũng không nghiêm túc, nhất quán theo thời gian.

Ngược lại, nếu bạn đang thực sự làm tốt những điều dưới đây, thì xin chúc mừng, đó là dấu hiệu cho thấy bạn đang sở hữu một nền tảng sức khỏe vững vàng và chủ động phòng ngừa bệnh tật từ sớm.
Thứ nhất, khám sức khỏe định kỳ

Không ít người có tâm lý “không đau, không bệnh thì không khám”. Tuy nhiên, với những căn bệnh ung thư như ung thư đại trực tràng, việc chờ đến khi có triệu chứng rõ ràng thường đã quá muộn.

Các chuyên gia khuyến nghị, người trên 40 tuổi. đặc biệt là những người có tiền sử gia đình nên thực hiện tầm soát định kỳ, trong đó nội soi đại tràng là phương pháp hiệu quả nhất để phát hiện sớm.
Thứ hai, theo dõi những tín hiệu nhỏ của cơ thể

Hệ tiêu hóa luôn gửi đi những “cảnh báo sớm”, nhưng phần lớn đều bị bỏ qua. Những thay đổi như: đi tiêu không đều, hình dạng bất thường,… nếu kéo dài nhiều ngày, đều cần được kiểm tra.

Bởi lẽ, chính việc xem nhẹ những dấu hiệu tưởng chừng nhỏ này là nguyên nhân khiến không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã bước sang giai đoạn muộn.
Thứ ba, duy trì lối sống khoa học

Thực tế, không ít người đang duy trì những thói quen tưởng chừng “bình thường” nhưng lại tiềm ẩn rủi ro khi ăn nhiều thực phẩm chế biến sẵn, thiếu chất xơ, ăn tối muộn, ngồi lâu và ít vận động đúng nghĩa.

Ngay cả khi đã bổ sung một vài thói quen tốt như uống đủ nước hay đi bộ, nhưng nếu tổng thể lối sống không được điều chỉnh đồng bộ, nguy cơ vẫn âm thầm tích tụ theo thời gian.

Các nghiên cứu quốc tế cho thấy, việc tiêu thụ thường xuyên thịt chế biến sẵn, trong khi thiếu rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt, có liên quan trực tiếp đến nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng. Vì vậy, mỗi ngày nên dành thời gian cho vận động thể chất để thúc đẩy chuyển hóa, cải thiện nhu động ruột và góp phần giảm nguy cơ bệnh tật.

“Bác sĩ, tôi chỉ bị đau đầu và đau họng thôi, kê thuốc nhanh giúp tôi” - đó là câu nói cuối cùng của một cô gái 26 tuổi ở Trung Quốc trước khi rơi vào nguy kịch. Trước đó, cô vẫn hoàn toàn tỉnh táo, đi lại bình thường. Thế nhưng chỉ một giờ sau, cô đột ngột tử vong.

Nguyên nhân không phải là bệnh hiếm hay không thể điều trị, mà là viêm nắp thanh quản cấp tính - một tình trạng nhiễm trùng gây sưng nề nắp thanh quản, có thể chặn đường thở và đe dọa tính mạng trong thời gian rất ngắn.

Trước khi diễn biến xấu, các triệu chứng của cô hoàn toàn giống cảm cúm thông thường: đau họng, sốt, đau đầu, cảm giác vướng ở cổ. Chính sự quen thuộc này khiến người bệnh dễ chủ quan, tự theo dõi hoặc mua thuốc thay vì đi khám sớm.

Trong lúc chờ khám, tình trạng của cô bất ngờ chuyển biến nghiêm trọng. Cơn khó thở xuất hiện nhanh chóng, giọng nói biến mất, hơi thở trở nên nặng nhọc. Chỉ trong thời gian ngắn, cô rơi vào suy hô hấp và không qua khỏi dù đã được cấp cứu.

Viêm nắp thanh quản nguy hiểm thế nào?

Về mặt y khoa, nắp thanh quản là một cấu trúc sụn đóng vai trò như “van” bảo vệ đường thở, ngăn thức ăn và chất lỏng đi vào khí quản khi nuốt. Khi bộ phận này bị viêm và sưng, nó có thể phồng lên, gây tắc nghẽn đường thở. Người bệnh khi đó tử vong không phải do nhiễm trùng đơn thuần mà do ngạt thở.

Nhiễm trùng do vi khuẩn là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến viêm nắp thanh quản. Các vi khuẩn này tiếp xúc với cơ thể qua đường không khí, sau đó xâm nhập vào các tế bào mô. Ngoài ra, các nguyên nhân không do nhiễm trùng có thể bao gồm hệ thống miễn dịch suy yếu, hít phải hóa chất hoặc thường xuyên làm việc trong môi trường hóa chất độc hại, cổ họng bị bỏng nước sôi hoặc do các tác động nhiệt khác, thường xuyên hút thuốc lá…

Các bác sĩ cho biết tình trạng này có thể xảy ra ở bất kỳ ai, đặc biệt khi cơ thể suy yếu, thiếu ngủ hoặc có các yếu tố kích thích như nhiễm trùng, dị ứng, ăn uống đồ quá nóng hay sử dụng thuốc không phù hợp.

Trong trường hợp cô gái trên, việc ăn nhiều đồ cay, uống đồ nóng và tự ý uống thuốc trước đó có thể là nguyên nhân. Đó là do nhiệt độ cao và vị cay làm tổn thương niêm mạc họng, mở đường cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào mô, góp phần làm tình trạng viêm tiến triển nhanh hơn.

Các dấu hiệu và triệu chứng có thể bao gồm đau họng, đau thanh quản nghiêm trọng, sốt, giọng nói bị nghẹt hoặc khàn, âm giọng cao, có tiếng bất thường khi hít vào (tiếng rít), khó thở, khó nói, khó nuốt.

Điều đáng lo ngại là bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các bệnh hô hấp trên thông thường. Trong khi đó, diễn tiến lại có thể cực kỳ nhanh, từ đau họng ban đầu đến khó thở và nguy kịch chỉ trong vài giờ.

Các bác sĩ cảnh báo rằng khi xuất hiện các dấu hiệu như đau họng dữ dội, khó nuốt, cảm giác nghẹn ở cổ, thay đổi giọng nói hoặc đặc biệt là khó thở, đó là những cảnh báo nghiêm trọng cần được xử trí khẩn cấp.

Theo Toutiao

Một chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu đã đưa ra một số hướng dẫn về cách duy trì chế độ ăn cân bằng giúp kiểm soát cholesterol. Chuyên gia sức khỏe này đã đề cập đến một số hiểu lầm phổ biến về việc ăn vặt và cách lựa chọn thực phẩm hợp lý.

Abby Coleman làm việc với vai trò chuyên gia dinh dưỡng tại The Edge. Tổ chức này vận hành một phòng thí nghiệm về hiệu suất con người và dinh dưỡng tại Leatherhead, Surrey, Anh, phục vụ các vận động viên ưu tú và các ngôi sao thể thao chuyên nghiệp.
Thực hư chuyện trứng “làm tăng cholesterol”

Coleman đã đưa ra một số hướng dẫn về những thực phẩm thường bị cho là không lành mạnh nhưng thực tế lại có thể mang lại lợi ích nếu tiêu thụ điều độ. Một ví dụ cô nhắc đến là trứng. Coleman giải thích: “Lòng đỏ trứng có hàm lượng cholesterol cao, nhưng đối với hầu hết mọi người, cholesterol từ thực phẩm có tác động rất nhỏ đến mức cholesterol trong máu.”

Cô nêu rõ những lợi ích dinh dưỡng của trứng: “Trứng vẫn là một thực phẩm giàu dinh dưỡng, cung cấp protein chất lượng cao, các vitamin thiết yếu (bao gồm vitamin D và nhóm vitamin B), choline và các chất chống oxy hóa giúp hỗ trợ cảm giác no, dinh dưỡng tổng thể và sức khỏe.”

Một loại thực phẩm khác có thể khiến bạn bất ngờ về lợi ích sức khỏe là sô cô la. Coleman lưu ý: “Bản thân sô cô la nên được ăn ở mức độ vừa phải, nhưng sô cô la đen có thể ‘tốt cho bạn’.”

“Hãy cố gắng chọn loại có từ 70% ca cao trở lên, bạn sẽ được hưởng lợi từ việc nó giàu chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ tế bào khỏi tổn thương, đồng thời ‘tăng cường’ mức cholesterol HDL (cholesterol ‘tốt’)”.

Nữ chuyên gia cũng nói thêm rằng việc ăn một lượng nhỏ sô cô la đen có thể cải thiện chức năng nhận thức của bạn.
3 món làm tăng cholesterol nhưng ít người để ý

Coleman cũng đưa ra cảnh báo liên quan đến việc ăn vặt. Cô nói: “Mọi người thường đánh giá thấp lượng đồ ăn vặt mà họ tiêu thụ, như khoai tây chiên, bánh quy và bánh ngọt.”

“Những thực phẩm này dễ ăn vì chứa nhiều đường, muối và chất béo bão hòa nên vị giác của chúng ta rất thích, nhưng chúng lại ít chất xơ và protein, nên không giúp bạn cảm thấy no lâu.”

Coleman nhấn mạnh rằng nguy cơ thực sự xuất hiện khi việc ăn vặt không lành mạnh trở thành thói quen.

Chuyên gia cảnh báo: “Nguy cơ đến từ việc ăn quá nhiều một cách thường xuyên. Điều này có thể dẫn đến tăng cân, tăng mức cholesterol (do tiêu thụ quá nhiều chất béo bão hòa), tăng nguy cơ mắc tiểu đường tuýp 2 và tăng huyết áp.”

Ăn quá nhiều bánh ngọt có thể làm tăng cholesterol.

Cô nhấn mạnh rằng vấn đề không nằm ở việc ăn vặt, mà là khả năng tiêu thụ quá mức. Coleman nói: “Việc lựa chọn đồ ăn vặt nghèo dinh dưỡng nhưng lại nhiều chất béo bão hòa, đường và/hoặc muối, và ăn chúng một cách vô thức, có thể trở thành vấn đề.”

“Thay vì tránh hoàn toàn việc ăn vặt, hãy chọn những lựa chọn phù hợp với mục tiêu của bạn như sức khỏe, hiệu suất và thành phần cơ thể.”