Cuộc không kích sát hại Đại giáo chủ Ali Khamenei cùng hàng chục quan chức cấp cao Iran gần đây của Mỹ, Israel chỉ kéo dài chưa đầy 60 giây nhưng tình báo Mossad và CIA đã mất nhiều năm âm thầm dựng nên chiến dịch "chặt đầu" lãnh đạo táo bạo nhất trong lịch sử tình báo hiện đại.

Tình báo Mossad và CIA đã mất nhiều năm âm thầm dựng nên chiến dịch "chặt đầu" lãnh đạo Iran táo bạo nhất trong lịch sử tình báo hiện đại. Ảnh Getty/Metro
Vụ ám sát lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei trong cuộc tấn công phối hợp giữa Mỹ và Israel đầu năm 2026 không phải là một hành động quân sự bộc phát. Theo nhiều nguồn tin tình báo và các báo cáo quốc tế, đó là kết quả của một chiến dịch bí mật kéo dài nhiều năm.
Từ những chiếc camera giao thông trên đường phố Tehran, mạng lưới điệp viên hoạt động sâu trong lòng Iran đến các thuật toán phân tích hàng tỷ dữ liệu điện thoại, Mossad - cơ quan tình báo đối ngoại của Israel kết hợp với Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã xây dựng một chiến dịch thu thập dữ liệu tình báo khổng lồ, hoàn thiện hồ sơ chi tiết về toàn bộ tầng lớp lãnh đạo Iran với mục tiêu hạ sát lãnh tụ tối cao Ali Khamenei cùng nhiều quan chức cấp cao khác. Cuộc không kích sau đó kéo dài chưa đầy 60 giây nhưng đã làm rung chuyển toàn bộ cấu trúc quyền lực tại Tehran, kênh NDTV viết.
Theo các báo cáo từ truyền thông quốc tế, gần như toàn bộ hệ thống camera giao thông tại Tehran đã bị xâm nhập từ nhiều năm trước.
Các chuyên gia tình báo Mossad và CIA đã khai thác những camera này để theo dõi hoạt động hàng ngày của khu vực quanh phố Pasteur – nơi đặt văn phòng của lãnh tụ tối cao Iran.
Những hình ảnh tưởng như tầm thường từ các camera giao thông lại mang lại nguồn dữ liệu cực kỳ giá trị. Một camera đặt ở vị trí thuận lợi thậm chí cung cấp góc nhìn trực tiếp vào các hoạt động bên trong khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt.
Từ các dữ liệu này, những thuật toán phân tích của Israel và CIA đã tạo ra các hồ sơ chi tiết về lực lượng an ninh bảo vệ lãnh tụ Iran, bao gồm:
- Địa chỉ nơi ở của từng nhân viên an ninh Iran: Các hệ thống phân tích xác định nơi họ sinh sống, khu dân cư và vị trí nhà riêng của từng người.
- Lịch trực và thời gian làm việc của các nhân viên an ninh Iran: Thuật toán đã xác định chính xác giờ bắt đầu – kết thúc ca trực, ngày làm việc và thời điểm họ xuất hiện tại khu phức hợp của lãnh đạo Iran.
- Tuyến đường di chuyển và thói quen đi lại: Dữ liệu từ camera và điện thoại giúp theo dõi con đường các nhân viên an ninh Iran thường đi từ nhà đến nơi làm việc, các điểm dừng quen thuộc và thời gian di chuyển.
- Nhiệm vụ bảo vệ cụ thể: Hồ sơ cho biết mỗi nhân viên được phân công bảo vệ ai, hộ tống lãnh đạo nào hoặc phụ trách phương tiện nào trong đoàn xe.
- Phương tiện sử dụng và vị trí đỗ xe: Các camera giúp xác định loại xe họ dùng, nơi thường đỗ xe và cách sắp xếp đoàn xe bảo vệ.
- Thói quen sinh hoạt hằng ngày: Từ tất cả dữ liệu trên, các nhà phân tích xây dựng cái gọi là “pattern of life” – mô hình sinh hoạt và hoạt động hằng ngày của các nhân viên an ninh Iran, cho phép dự đoán chính xác hành vi và thời điểm họ dễ bị tấn công nhất.
Nói cách khác, các thuật toán đã tạo ra một hồ sơ hành vi cực kỳ chi tiết của từng vệ sĩ, từ nơi ở, giờ làm việc, tuyến đường di chuyển cho đến người mà họ bảo vệ. Điều này cho phép các cơ quan tình báo dự đoán chính xác thời điểm và vị trí mục tiêu tập trung, qua đó lên kế hoạch tấn công với độ chính xác cao.
Hàng tỷ dữ liệu và thuật toán: Cách tình báo Mossad dựng bản đồ quyền lực Iran
Chiến dịch giám sát, theo dõi Iran của tình báo Mossad và CIA không chỉ dựa vào camera, theo báo Anh Guardian.
Đơn vị tình báo tín hiệu của Israel - Unit 8200 - đã thu thập khối lượng dữ liệu khổng lồ từ mạng lưới viễn thông và internet của Iran.
Các chuyên gia phân tích sau đó sử dụng phương pháp toán học gọi là phân tích mạng xã hội để xử lý hàng tỷ điểm dữ liệu.
Kỹ thuật này cho phép: xác định ai có liên hệ với ai; ai thường xuyên gặp nhau; ai có ảnh hưởng lớn trong mạng lưới quyền lực của Iran.
Từ đó, tình báo Mossad có thể dựng lên một bản đồ chi tiết về cấu trúc lãnh đạo của Iran.
Một quan chức tình báo mô tả quá trình này giống như ghép một bức tranh ghép khổng lồ.
“Bạn thu thập những mảnh thông tin nhỏ từ khắp nơi rồi ghép chúng lại. Không có dữ liệu nào là vô nghĩa. Từ việc họ ăn gì, vứt rác ở đâu, đến giờ đi ngủ – tất cả đều để lại dấu vết", vị quan chức nhấn mạnh.
Mạng lưới gián điệp nằm vùng kết hợp những đột phá công nghệ
Trong khi tình báo Mossad xây dựng mạng lưới điệp viên hoạt động sâu trong lòng Iran, phía Mỹ – đặc biệt là CIA – đóng vai trò then chốt trong việc cung cấp hạ tầng công nghệ và năng lực phân tích chiến lược. Sự kết hợp giữa tình báo con người và công nghệ hiện đại đã tạo nên một hệ thống theo dõi nhiều tầng, cho phép hai cơ quan tình báo từng bước dựng lại bức tranh chi tiết về hoạt động của tầng lớp lãnh đạo Iran.
Theo các nguồn tin tình báo được trích dẫn trên truyền thông quốc tế, CIA đã hỗ trợ bằng nhiều công cụ công nghệ cao, từ hệ thống vệ tinh do thám có khả năng theo dõi chuyển động ở độ phân giải rất cao cho tới các nền tảng phân tích dữ liệu lớn xử lý hàng tỷ điểm dữ liệu thu thập từ viễn thông, internet và các thiết bị điện tử.
Song song với đó là các chiến dịch tấn công mạng nhằm xâm nhập hạ tầng thông tin của Iran, thu thập dữ liệu liên lạc và theo dõi những thay đổi trong hoạt động của giới lãnh đạo và lực lượng an ninh.
Tuy nhiên, yếu tố mang tính quyết định không chỉ nằm ở công nghệ. Các nguồn tin cho biết CIA còn sở hữu những nguồn tin con người được cài cắm trong nội bộ hệ thống của Iran – điều mà giới tình báo gọi là HUMINT (Human Intelligence). Những nguồn tin này có khả năng cung cấp các thông tin mà vệ tinh hay thuật toán không thể phát hiện, chẳng hạn như lịch họp nội bộ, thay đổi trong chương trình làm việc của lãnh đạo hoặc các cuộc gặp kín giữa những nhân vật quyền lực.
Chính một nguồn tin như vậy được cho là đã xác nhận thông tin quan trọng nhất: lãnh tụ tối cao Ali Khamenei sẽ có mặt tại một cuộc họp của giới lãnh đạo cấp cao Iran vào sáng thứ Bảy 28/2 tại khu phức hợp ở trung tâm Tehran. Đối với các nhà lập kế hoạch quân sự, đây là mảnh ghép cuối cùng của bức tranh tình báo hoàn hảo.
Thông tin này lập tức mở ra cái mà giới quân sự gọi là “cửa sổ cơ hội” chiến lược – một khoảng thời gian ngắn khi các mục tiêu quan trọng đều tập trung tại một địa điểm xác định và có thể bị tấn công với xác suất thành công cao nhất.
Khi dữ liệu vệ tinh, tín hiệu liên lạc và thông tin từ nguồn tin nội bộ cùng hội tụ, kế hoạch tấn công được kích hoạt, khép lại nhiều năm theo dõi bằng một quyết định quân sự chỉ diễn ra trong vài chục giây.
Làm mù hệ thống phòng vệ Iran
Trước khi cuộc không kích diễn ra, Mỹ và Israel đã tiến hành một loạt chiến dịch mạng nhằm vô hiệu hóa hệ thống phòng thủ của Iran.
Theo tướng Dan Caine, quân đội Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công mạng nhằm: làm gián đoạn hệ thống liên lạc; làm suy yếu khả năng phản ứng; “làm mù” hệ thống giám sát của Iran.
Ngoài ra, Israel còn can thiệp vào các trạm phát sóng di động quanh phố Pasteur.
Khi các cuộc gọi được thực hiện tới điện thoại của đội bảo vệ Khamenei, hệ thống sẽ hiển thị trạng thái “bận”, khiến họ không thể nhận cảnh báo.
60 giây định đoạt số phận các lãnh đạo tối cao Iran
Sau nhiều tháng chuẩn bị và thu thập thông tin tình báo, chiến dịch quân sự phối hợp giữa Mỹ và Israel cuối cùng đã được kích hoạt. Theo các nguồn tin quân sự được truyền thông quốc tế dẫn lại, lệnh tấn công được Tổng thống Donald Trump phê chuẩn ngay sau nửa đêm tại Washington – thời điểm ban ngày tại Tehran, khi các hoạt động của bộ máy lãnh đạo Iran đang diễn ra bình thường.
Chiến dịch được thiết kế như một cuộc tấn công chớp nhoáng với mục tiêu làm tê liệt trung tâm quyền lực của Iran ngay từ những phút đầu. Khoảng 200 máy bay chiến đấu của Israel được huy động tham gia, đồng loạt tiến hành các đợt không kích nhằm vào khoảng 500 mục tiêu trên khắp lãnh thổ Iran. Các mục tiêu này bao gồm cơ sở quân sự, trung tâm chỉ huy, hệ thống radar, căn cứ phòng không và nhiều địa điểm được cho là liên quan trực tiếp đến bộ máy lãnh đạo và an ninh của nước Cộng hòa Hồi giáo.
Tại thủ đô Tehran, nơi tập trung tầng lớp quyền lực cao nhất của Iran, các đòn tấn công được thực hiện với độ chính xác đặc biệt cao. Theo các nguồn tin quân sự, hàng loạt tên lửa dẫn đường chính xác đã được phóng gần như đồng thời vào nhiều địa điểm chiến lược, trong đó có khu phức hợp an ninh tại phố Pasteur – nơi đặt văn phòng và các cơ sở làm việc của lãnh tụ tối cao Iran.
Toàn bộ giai đoạn then chốt của chiến dịch diễn ra chỉ trong khoảng 60 giây. Trong chưa đầy một phút, nhiều cuộc không kích đồng loạt đã đánh trúng các địa điểm mà tình báo Mỹ và Israel xác định trước đó là nơi tập trung của giới lãnh đạo Iran.
bị hạ sát trong cuộc không kích của Mỹ, Israel ngày 28/2. Ảnh: Vantor/Reuters
Kết quả của đòn tấn công được cho là đặc biệt nghiêm trọng đối với cấu trúc quyền lực tại Tehran. Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei đã thiệt mạng trong cuộc tấn công. Cùng với ông, ít nhất 7 thành viên cấp cao của bộ máy an ninh Iran cũng bị tiêu diệt. Ngoài ra, khoảng 40 quan chức và lãnh đạo cấp cao khác của Iran cũng được cho là đã thiệt mạng trong cùng đợt không kích.
Nhiều người thiệt mạng khi đang tham dự cuộc họp nội bộ của giới lãnh đạo Iran vào buổi sáng hôm đó. Một số thậm chí được cho là đang dùng bữa sáng khi các tên lửa dẫn đường chính xác đánh trúng mục tiêu. Tốc độ và độ chính xác của đòn tấn công khiến hệ thống an ninh gần như không kịp phản ứng.
Đối với các nhà phân tích quân sự, 60 giây này không chỉ là một cuộc không kích thông thường. Đó là đỉnh điểm của nhiều năm thu thập tình báo, theo dõi hành vi của giới lãnh đạo Iran và chuẩn bị các kịch bản tác chiến. Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn ngủi, chiến dịch đã làm rung chuyển toàn bộ tầng lớp lãnh đạo của Iran – một minh chứng rõ ràng cho cách chiến tranh hiện đại có thể được quyết định bởi những đòn tấn công cực kỳ nhanh, chính xác và được chuẩn bị từ rất lâu trước đó.
Vũ khí sử dụng: Tên lửa có thể đánh trúng “một chiếc bàn”
Theo các nguồn tin quân sự được trích dẫn trên truyền thông quốc tế, trong chiến dịch không kích nhằm vào tầng lớp lãnh đạo Iran, các phi công của Israel được cho là đã sử dụng biến thể của dòng tên lửa Blue Sparrow – một loại vũ khí được thiết kế cho các cuộc tấn công tầm xa với độ chính xác cực cao.
Ban đầu, dòng tên lửa Sparrow được phát triển như một mục tiêu giả phục vụ huấn luyện đánh chặn cho hệ thống phòng thủ tên lửa của Israel. Tuy nhiên, qua nhiều năm nâng cấp, một số biến thể của nó đã được cải tiến để trở thành vũ khí tấn công thực sự, có khả năng mang đầu đạn dẫn đường chính xác và tấn công các mục tiêu chiến lược từ khoảng cách rất xa. Nhờ sử dụng hệ thống dẫn đường quán tính kết hợp định vị vệ tinh và các thuật toán hiệu chỉnh đường bay, tên lửa có thể duy trì sai số cực thấp ngay cả khi bay ở tốc độ rất cao.
Các chuyên gia quân sự cho biết những loại vũ khí thuộc dòng Sparrow có thể đạt tầm bắn hơn 1.000 km, cho phép máy bay chiến đấu Israel phóng tên lửa từ khoảng cách nằm ngoài phạm vi của phần lớn hệ thống phòng không của Iran. Điều này đồng nghĩa với việc các phi công không cần phải xâm nhập sâu vào không phận Iran, giảm đáng kể nguy cơ bị radar phát hiện hoặc bị tên lửa phòng không đánh chặn.
Một trong những điểm đáng chú ý nhất của loại vũ khí này là độ chính xác cực cao. Với hệ thống dẫn đường đa tầng và khả năng cập nhật dữ liệu mục tiêu trong quá trình bay, các tên lửa có thể đánh trúng những mục tiêu rất nhỏ trong môi trường đô thị phức tạp. Một số nguồn tin quân sự mô tả độ chính xác của chúng ở mức có thể “đánh trúng một chiếc bàn ăn” trong một tòa nhà cụ thể – cách nói mang tính hình tượng để nhấn mạnh sai số mục tiêu chỉ ở mức vài mét.
Đối với các chiến dịch ám sát hoặc tấn công “đánh trúng đầu não”, loại vũ khí có độ chính xác như vậy đặc biệt quan trọng. Nó cho phép nhắm vào một căn phòng hoặc một khu vực rất nhỏ trong khu phức hợp đông dân cư mà không cần sử dụng các loại bom có sức công phá lớn, từ đó hạn chế thiệt hại ngoài mục tiêu.
Trong bối cảnh chiến tranh hiện đại, những loại tên lửa dẫn đường chính xác như Sparrow phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt: các chiến dịch quân sự không chỉ dựa vào sức mạnh hỏa lực, mà còn dựa vào độ chính xác của vũ khí kết hợp với thông tin tình báo chi tiết. Khi dữ liệu mục tiêu được xác định chính xác đến từng phòng họp hoặc từng vị trí trong tòa nhà, những tên lửa có khả năng “đánh trúng một chiếc bàn” trở thành công cụ lý tưởng để thực hiện các đòn tấn công mang tính quyết định.
Một chiến thắng chiến thuật, nhưng rủi ro chiến lược?
Dù chiến dịch được đánh giá là thành công về mặt quân sự, nhiều chuyên gia cảnh báo nó có thể trở thành sai lầm chiến lược.
Nhà phân tích tình báo Israel Yossi Melman đánh giá: “Israel quá tin vào các vụ ám sát. Nhưng lịch sử cho thấy đó không phải là giải pháp. Bạn giết lãnh đạo Hamas – họ vẫn tồn tại. Hezbollah cũng vậy. Lãnh đạo luôn được thay thế.”
Một số nhà phân tích lo ngại việc ám sát lãnh tụ tối cao Iran có thể: làm bùng nổ xung đột khu vực thúc đẩy các phe cực đoan hơn lên nắm quyền làm sâu sắc thêm sự thù địch giữa Iran và phương Tây.
Israel vốn có lịch sử lâu dài trong việc tiến hành các chiến dịch ám sát ở nước ngoài. Trong nhiều năm, tình báo Mossad đã thực hiện các hoạt động bí mật tại Iran như: ám sát các nhà khoa học hạt nhân; tấn công mạng vào chương trình hạt nhân Iran; đánh cắp tài liệu hạt nhân mật' cài cắm mạng lưới điệp viên trong nước.
Khoảng 20 năm trước, Mossad thay đổi chiến lược bằng cách tuyển mộ các điệp viên địa phương Iran, trang bị cho họ công nghệ hiện đại và đào tạo chuyên sâu.
Chiến lược này giúp Israel có khả năng hoạt động sâu trong lãnh thổ Iran. Vụ ám sát Đại giáo chủ Khamenei và các lãnh đạo cấp cao Iran cho thấy, chiến tranh hiện đại không chỉ diễn ra trên chiến trường, mà còn trong không gian dữ liệu và mạng lưới tình báo.
Camera giao thông, dữ liệu điện thoại, thuật toán phân tích mạng xã hội và nguồn tin nội bộ đã kết hợp thành một hệ thống theo dõi khổng lồ.
Cuối cùng, toàn bộ chiến dịch kéo dài nhiều năm đó kết thúc chỉ trong 60 giây bạo lực chính xác – một minh chứng cho sức mạnh của chiến tranh tình báo trong thế kỷ XXI.
Vietbf @ Sưu tầm