Theo bài viết, sau vụ tấn công, các máy bay Mỹ tại căn cứ không quân Prince Sultan đã bị hư hại nhưng không bị phá hủy hoàn toàn và đang được sửa chữa. Bài báo cho biết thêm rằng không có ai thiệt mạng trong vụ việc.

Căn cứ không quân Prince Sultan là một trong những căn cứ không quân quan trọng nhất của Ả-rập Xê-út và Mỹ tại Trung Đông. Căn cứ này nằm gần TP Al Kharj, cách thủ đô Riyadh khoảng 60km về phía nam.

Sau khi Mỹ và Israel mở chiến dịch không kích Iran ngày 28/2, Iran bắt đầu các đợt tấn công trả đũa nhằm vào các mục tiêu của Mỹ trên khắp Trung Đông. Iran bị cáo buộc đã phóng nhiều tên lửa và máy bay không người lái vào Ả-rập Xê-út và các quốc gia khác.

Bộ Quốc phòng Ả-rập Xê-út cho biết, ít nhất 3 tên lửa đạn đạo đã được phóng về phía căn cứ Prince Sultan, nhưng hệ thống phòng không của Ả-rập Xê-út đã đánh chặn được số tên lửa này.

Trong vụ máy bay tiếp dầu của Mỹ rơi ở miền tây Iraq ngày 12/3, toàn bộ 6 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng vì họ không được trang bị hệ thống ghế phóng hoặc dù để thoát hiểm giữa không trung.

KC-135 Stratotanker là loại máy bay có thể tiếp nhiên liệu trên không cho các máy bay Mỹ khác. Giống như máy bay vận tải, chúng thường được giữ khoảng cách với vùng chiến sự và không được trang bị hệ thống thoát hiểm giữa không trung. Nếu xảy ra sự cố, phi hành đoàn chủ yếu tập trung duy trì chuyến bay hoặc hạ cánh an toàn nhất có thể.

Hiện vẫn chưa rõ điều gì đã xảy ra khiến chiếc KC-135 gặp nạn và 1 máy bay tiếp dầu khác buộc phải hạ cánh khẩn cấp tại Israel. Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq đã nhận trách nhiệm nhưng không đưa ra bằng chứng.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận cả 6 thành viên phi hành đoàn đã tử vong và cho biết vụ việc đang được điều tra, nhưng khẳng định không phải do hỏa lực của đối phương hay bắn nhầm từ phía đồng minh.

Theo như lời quan chức cấp cao của Ansar Allah, Abed al-Thawr mới đây cho biết rằng, lực lượng Houthi có thể đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb đối với các tàu của Mỹ và Israel nếu họ tham gia cuộc chiến quy mô lớn về phía Iran. Hôm thứ Sáu, chuyên gia an ninh Mustafa Böğürcü cho biết việc phong tỏa eo biển tiềm tàng có thể đe dọa toàn bộ nền kinh tế toàn cầu và dẫn đến giá cả của hầu hết các mặt hàng, bao gồm cả năng lượng, tăng cao.

"Một khi quyết định can thiệp được đưa ra, bước đầu tiên có thể là tuyên bố chính thức về việc phong tỏa hải quân chống lại Mỹ và Israel. Các tàu buôn và tàu chiến, bao gồm cả tàu sân bay, có thể bị chặn lại", hãng tin Press TV dẫn lời ông nói.

Ông nói thêm rằng, trong số các biện pháp khả thi khác, việc đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb đang được xem xét.

Hôm thứ Sáu, chuyên gia an ninh Mustafa Böğürcü cho biết việc phong tỏa eo biển tiềm tàng có thể đe dọa toàn bộ nền kinh tế toàn cầu và dẫn đến giá cả của hầu hết các mặt hàng, bao gồm cả năng lượng, tăng cao.

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Iran đang bước sang tuần thứ ba. Hai bên đã liên tục giáng những đòn mạnh vào nhau trong suốt thời gian này. Tel Aviv tuyên bố mục tiêu của họ là ngăn chặn Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân. Washington đe dọa sẽ phá hủy tiềm lực quân sự của nước này và kêu gọi người dân lật đổ chế độ. Trong khi đó, Iran nhấn mạnh sự sẵn sàng tự vệ và không thấy lý do gì để nối lại đàm phán.

Trong khi đó, theo lời Trung tá quân đội Mỹ đã nghỉ hưu Daniel Davis, Washington đang nhanh chóng mất đi các đồng minh trong cuộc xung đột ở Trung Đông. "Đầu tiên là Tây Ban Nha, giờ là Ý. Chúng ta đang mất đi các đồng minh nhanh hơn cả tốc độ thất bại ở Vịnh Ba Tư. Chiến dịch liều lĩnh này đang làm suy yếu lợi ích của chúng ta về kinh tế, quân sự và uy tín. Tôi e rằng tình hình sẽ chỉ tồi tệ hơn", ông Daniel Davis viết trên mạng xã hội X.

Một ngày trước đó, Bộ trưởng Quốc phòng Ý Guido Crosetto tuyên bố rằng Rome đang rút quân khỏi căn cứ ở Erbil, Iraq, sau cuộc không kích vào đó. Cuộc không kích xảy ra vào tối thứ Năm.

Xôn xao thông tin "lính Mỹ bị bắt ở Iran"

Theo Reuters ngày 11.3, thời gian gần đây các nền tảng mạng xã hội lan truyền nhiều hình ảnh được cho là “lính Mỹ bị lực lượng quân sự Iran bắt giữ”.

Một bài đăng trên mạng xã hội khẳng định: “Các quan chức Iran đã chính thức xác nhận rằng một chiến dịch không kích của Mỹ ở Tehran đã thất bại, và 173 binh sĩ cùng sĩ quan Mỹ thuộc đơn vị tinh nhuệ Delta Force của quân đội Mỹ đã bị bắt giữ.”

Tuy nhiên, Reuters cho biết những hình ảnh này thực chất được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Kết luận này được đưa ra sau khi phân tích bằng công cụ phát hiện SynthID của Google.

Công cụ này có khả năng phát hiện các hình mờ kỹ thuật số không thể nhận biết bằng mắt thường, vốn được chèn vào nội dung do các mô hình AI của Google tạo ra.

Kết quả cho thấy ba trong bốn hình ảnh lan truyền trên mạng đều xuất hiện logo Gemini — biểu tượng hai ngôi sao trừu tượng — ở góc dưới bên phải.

Đáng chú ý, không có tuyên bố đáng tin cậy nào từ phía Iran xác nhận cáo buộc nói trên. Bộ Ngoại giao Iran cũng không phản hồi yêu cầu bình luận của Reuters.
Làm cách nào để kiểm chứng thông tin?

Theo CNN, kể từ khi cuộc chiến ở Ukraine bùng nổ, mạng xã hội tràn ngập những hình ảnh giả mạo được đăng tải như các hình ảnh mới nhất về chiến sự, nhưng thực chất là ảnh đã qua chỉnh sửa hoặc các đoạn clip bị gắn nhãn sai. Nhiều nội dung trong số đó được lấy từ trò chơi điện tử, phim ảnh, các sự kiện trong quá khứ hoặc những bản tin không liên quan.

Những chiêu trò giả mạo kiểu cũ ấy hiện đang lan rộng trở lại trong cuộc chiến ở Iran. Lần này, chúng còn được bổ sung thêm một hình thức lừa đảo mới mà vào năm 2022 chưa dễ dàng có được: các video và hình ảnh chất lượng cao được tạo ra riêng bằng những công cụ trí tuệ nhân tạo dễ sử dụng.

Mười năm trước, Hany Farid, giáo sư chuyên về pháp y kỹ thuật số tại Đại học California, Berkeley, cho biết: “Chỉ có khoảng một hoặc hai tin giả; chúng nhanh chóng bị vạch trần. Nhưng giờ đây, bạn thấy hàng trăm tin giả và chúng trông rất giống thật.” Ông nói thêm: “Không chỉ giống thật, chúng còn lan truyền mạnh mẽ. Mọi người tin vào chúng và tiếp tục khuếch đại chúng.”

Theo Shayan Sardarizadeh, nhà báo cấp cao của BBC Verify, điều thay đổi trong khoảng một năm trở lại đây là trí tuệ nhân tạo đã trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều. “Giờ đây, người ta có thể tạo ra những video và hình ảnh rất đáng tin cậy, dường như cho thấy một sự kiện xung đột quan trọng mà người không được đào tạo hoặc mắt thường khó có thể phát hiện ra.”

Các video và hình ảnh giả mạo mà các chuyên gia như Sardarizadeh xác định là do trí tuệ nhân tạo tạo ra đã thu hút hàng chục triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội chỉ trong gần hai tuần kể từ khi cuộc chiến Iran bắt đầu.

Thực tế, ngày nay việc phân biệt thật – giả đã trở nên rất khó khăn. Farid cho biết sự cải thiện nhanh chóng về chất lượng của các sản phẩm AI khiến những lời khuyên chỉ vài tháng trước về cách phát hiện nội dung giả mạo không còn hữu ích. Trước đây, việc kiểm tra xem một người trong ảnh có thừa ngón tay hay các chi bị đặt sai vị trí hay không từng là dấu hiệu hữu ích; nhưng hiện nay, các nhân vật trong nội dung do AI tạo ra thường không còn mắc những lỗi “hài hước” như vậy.

Theo Farid, cách tốt nhất để tiếp cận thông tin chính xác là lựa chọn các nguồn báo chí đáng tin cậy thay vì lướt qua những bài đăng từ “các tài khoản ngẫu nhiên” trên mạng xã hội. Ông nhấn mạnh: “Trong thời điểm xung đột toàn cầu, đây không phải là nơi để tìm kiếm thông tin.”

Đối với những người thường xuyên lướt mạng, tốt hơn hết nên dành chút thời gian tìm kiếm thông tin trực tuyến, dù chỉ vài giây, trước khi tin tưởng hoặc chia sẻ một video hay hình ảnh giật gân về xung đột.

Sardarizadeh cho rằng chúng ta nên “rèn luyện thị giác” để nhận biết nội dung do AI tạo ra trong khả năng tốt nhất. Tuy vậy, ông cũng thừa nhận rằng việc phát hiện nội dung do AI tạo ra đang trở nên vô cùng khó khăn và xu hướng này nhiều khả năng sẽ còn khó hơn nữa trong thời gian tới.

Sau các vụ khủng bố gần đây, người Mỹ ngày càng yêu cầu chấm dứt nhập cư từ các nước đang phát triển.


Ngày càng nhiều đảng viên Cộng hòa đang kêu gọi một sự thay đổi lớn trong chính sách nhập cư của Mỹ: chấm dứt nhập cư từ các khu vực thuộc thế giới thứ ba có rủi ro cao , bên cạnh các cuộc trục xuất quy mô lớn đang diễn ra trên khắp cả nước.

Áp lực này xuất phát từ số lượng ngày càng tăng các vụ bạo lực, buộc cuộc tranh luận về vấn đề nhập cư phải trở lại vị trí trung tâm trong các cuộc thảo luận về an ninh quốc gia.

Ví dụ gần đây nhất xảy ra ở West Bloomfield, Michigan, nơi một vụ tấn công kinh hoàng nhắm vào một giáo đường Do Thái có đặt trung tâm giáo dục trẻ em.

Một người đàn ông 41 tuổi, sinh ra ở Lebanon, sau này trở thành công dân Mỹ, đã lái một chiếc xe tải chở đầy xăng và thuốc nổ đâm thẳng vào tòa nhà khi có hơn 140 trẻ em bên trong.

Chiếc xe tải đã đâm xuyên qua lối vào và lao xuống hành lang trước khi mắc kẹt vào bên trong công trình.

Như trang The Gateway Pundit đã đưa tin trước đó , các nhân viên an ninh vũ trang đã nhanh chóng đối đầu với kẻ tấn công, dẫn đến một cuộc đấu súng bên trong tòa nhà. Trong cuộc đối đầu, chiếc xe bốc cháy dữ dội sau khi các nhà điều tra phát hiện ra rằng nó chứa đầy xăng và một lượng lớn pháo hoa thương mại.

Điều đáng ngạc nhiên là không có đứa trẻ nào bị thương.

Các quan chức cho biết phản ứng nhanh chóng của lực lượng bảo vệ giáo đường Do Thái có thể đã ngăn chặn một trong những vụ tấn công trường học đẫm máu nhất trong thời gian gần đây.

Sau đó, các nhà chức trách tiết lộ rằng nghi phạm đã mua hơn 2.000 đô la tiền pháo hoa tại một cửa hàng ở khu vực Detroit chỉ vài ngày trước vụ tấn công, điều này càng cho thấy vụ việc đã được lên kế hoạch kỹ lưỡng.

Các nhà điều tra cũng báo cáo rằng các thành viên trong gia đình của kẻ tấn công đã thiệt mạng trong một cuộc không kích của Israel ở Lebanon và được cho là có liên hệ với Hezbollah, một tổ chức khủng bố do Mỹ liệt vào danh sách đen.

Thông tin tiết lộ đó ngay lập tức làm dấy lên lo ngại rằng vụ tấn công có thể xuất phát từ tư tưởng cực đoan chứ không phải là bạo lực ngẫu nhiên.

Vụ tấn công ở Michigan không phải là một sự việc riêng lẻ.

Trong một thời gian ngắn, các nhà chức trách đã ghi nhận một số vụ bạo lực liên quan đến các cá nhân có liên hệ với các khu vực bất ổn ở nước ngoài.

Đồng thời, các tổ chức Do Thái ở châu Âu cũng trở thành mục tiêu tấn công, bao gồm cả vụ nổ gần đây làm hư hại một trường học Do Thái ở Amsterdam.

Nhìn chung, những sự kiện này đã làm trầm trọng thêm cuộc tranh luận vốn đã gay gắt ở Washington.

Trong nhiều năm qua, các cuộc thảo luận về vấn đề nhập cư chủ yếu tập trung vào việc vượt biên trái phép ở biên giới phía nam. Nhưng những sự việc gần đây đã làm nổi bật một thách thức khác: những cá nhân nhập cảnh vào Hoa Kỳ một cách hợp pháp nhưng sau đó lại trở nên cực đoan.

Một khi ai đó trở thành thường trú nhân hoặc công dân nhập tịch, việc trục xuất người đó khỏi đất nước sẽ trở nên khó khăn hơn nhiều theo luật hiện hành.

Ngay cả khi xảy ra các tội nghiêm trọng, việc trục xuất có thể liên quan đến nhiều năm tranh chấp pháp lý hoặc thậm chí không thể thực hiện được tùy thuộc vào tình trạng nhập cư.

Thực tế đó đã khiến một số nhà lập pháp lập luận rằng việc ngăn chặn phải được thực hiện trước khi các cá nhân nhập cảnh vào nước này.

Những người ủng hộ các chính sách nghiêm ngặt hơn thường viện dẫn các hạn chế đi lại mà Tổng thống Trump áp đặt trong nhiệm kỳ đầu tiên đối với một số quốc gia có nguy cơ cao, và ông đã bắt đầu thực hiện lại chính sách này trong nhiệm kỳ thứ hai của mình - một chính sách bị chỉ trích rộng rãi vào thời điểm đó nhưng được những người ủng hộ biện minh là biện pháp an ninh quốc gia dựa trên các đánh giá tình báo.

Giờ đây, sau một số vụ tấn công gần đây, nhiều đảng viên Cộng hòa tin rằng cuộc thảo luận nên được tiến xa hơn nữa.

Lập luận đang được nhiều người ủng hộ khá đơn giản: nếu các hành vi bạo lực lặp đi lặp lại có liên quan đến những cá nhân đến từ các khu vực bất ổn hoặc bị cực đoan hóa nặng nề, thì chính sách nhập cư phải phản ánh rủi ro an ninh đó.

Đảng Dân chủ có thể lập luận rằng các hạn chế rộng rãi là không công bằng và trừng phạt hàng triệu người không gây ra mối đe dọa nào. Đảng Cộng hòa phản bác rằng chính sách nhập cư cuối cùng tồn tại để bảo vệ sự an toàn và ổn định của quốc gia tiếp nhận người nhập cư.

Vụ tấn công vào giáo đường Do Thái ở Michigan cho thấy tầm quan trọng của vấn đề trong cuộc tranh luận đó.

Hơn 140 trẻ em đang ở bên trong tòa nhà đó khi một chiếc xe tải chở đầy xăng và thuốc nổ lao thẳng vào lối vào.

Sở dĩ những đứa trẻ đó còn sống đến ngày hôm nay là nhờ các nhân viên an ninh vũ trang đã phản ứng chỉ trong vài giây.

Đối với nhiều nhà hoạch định chính sách, sự cố suýt xảy ra đó chính là lý do tại sao cuộc tranh luận về nhập cư đang thay đổi - và tại sao lời kêu gọi ngừng nhập cư từ các khu vực có rủi ro cao ngày càng mạnh mẽ hơn ở Washington.

Chiêu mới của Iran ở eo biển Hormuz

Fox News ngày 13/3 cho biết, một chuyên gia quốc phòng cảnh báo rằng Iran đang triển khai các tàu không người lái chở chất nổ được ngụy trang thành tàu đánh cá bằng gỗ ở eo biển Hormuz - động thái này báo hiệu một giai đoạn mới của xung đột hàng hải hỗn hợp tại một trong những tuyến đường vận chuyển quan trọng nhất thế giới.

Cameron Chell, Giám đốc điều hành của công ty công nghệ máy bay không người lái Draganfly, đã phát biểu sau khi Tổ chức Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) xác nhận rằng một tàu chở dầu treo cờ Quần đảo Marshall đã bị một phương tiện mặt nước không người lái của Iran tấn công vào ngày 1/3 ở phía bắc Muscat, Oman.

"UKMTO đã nhận được xác nhận rằng tàu đã bị tấn công bởi một phương tiện bề mặt không người lái (USV), và thủy thủ đoàn đã được sơ tán lên bờ", UKMTO cho biết trong một bản đánh giá mối đe dọa.

Các báo cáo cũng chỉ ra rằng hai tàu chở dầu khác đã bị tấn công bằng tàu mang chất nổ điều khiển từ xa ở Vịnh Ba Tư vào ngày 11/3, khi Iran tăng cường các cuộc tấn công vào các tàu nước ngoài sau khi Mỹ phát động tấn công.

Ông Chell cảnh báo rằng việc sử dụng cái gọi là "thuyền tự sát" đại diện cho một mối đe dọa bất đối xứng ngày càng gia tăng ở eo biển hẹp, rộng khoảng 34km, đồng thời nhấn mạnh khả năng công nghệ đằng sau các cuộc tấn công này.

"Iran có thể sử dụng điều khiển từ xa bằng sóng radio, tầm nhìn trực tiếp, nhảy tần số hoặc liên lạc vô tuyến mã hóa giữa các xuồng nhỏ và bờ biển eo biển Hormuz," Chell nói với Fox News.

"Những chiếc thuyền này có thể bị gây nhiễu và theo dõi, nhưng khi có đến 50 chiếc như vậy, rất khó để tìm thấy tất cả chúng dọc theo bờ biển này hoặc tìm một chiếc thuyền đánh cá bằng gỗ dài 6 mét chở đầy chất nổ."

"Họ có thể có một người điều khiển một đàn gồm 10 chiếc thuyền ," ông nói trước khi mô tả cách "cũng có thể có hình thức điều khiển tự động theo đàn, trong đó họ có thể có 10 chiếc thuyền có thể hoạt động với mức độ độc lập cao, bởi vì chúng đã được lập trình sẵn."

"Những chiếc thuyền này sẽ được dùng để đâm vào mục tiêu và phát nổ," Chell giải thích.

Mỹ tăng cường đối phó

Những bình luận của Chell được đưa ra sau bản tin ngày 12/3 của Reuters cho biết sáu tàu đã bị tấn công ở Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz.

Các nguồn tin cho biết Iran cũng đã triển khai khoảng chục quả thủy lôi, làm phức tạp thêm nỗ lực duy trì giao thông qua tuyến đường thủy quan trọng này.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent trả lời Sky News hôm 12/3 rằng Hải quân Mỹ, có thể cùng với một liên minh quốc tế, sẽ hộ tống các tàu khi điều kiện quân sự cho phép.

Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cũng cho biết các cuộc thảo luận đang được tiến hành với các đối tác châu Âu, nhấn mạnh tầm quan trọng kinh tế toàn cầu gắn liền với eo biển này. Tuy nhiên, Chell đặt câu hỏi về khả năng sẵn sàng phòng thủ hiện tại.

"Các hạm đội máy bay không người lái phòng thủ của Hải quân Mỹ sẽ không được thiết lập để tiêu diệt những chiếc xuồng cảm tử này," Chell nói.

"Mỹ sẽ sử dụng máy bay có người lái để tiêu diệt chúng, loại máy bay này rất hiệu quả trong việc tiêu diệt mục tiêu lớn, nhưng lại không hiệu quả khi tiêu diệt cùng lúc 50 chiếc thuyền có kích thước chở đầy chất nổ."

"Với địa hình eo biển này, việc đó sẽ đòi hỏi sự tuần tra của nhiều máy bay và cần có sự giám sát toàn diện trên khu vực, cũng như phản ứng nhanh chóng đối với bất kỳ hoạt động nào đang diễn ra," ông nói.

Trong khi Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei tuyên bố sẽ giữ eo biển Manche đóng cửa để gây sức ép lên Mỹ và Israel, giá dầu tiếp tục tăng vọt, và Chell cũng nhấn mạnh lợi thế địa lý mà Iran đang nắm giữ.

"Địa hình eo biển rất thuận lợi cho các loại xuồng cảm tử tương đối đơn giản, các phương tiện bề mặt không người lái (USV)", ông cảnh báo trước khi mô tả khu vực này "rất phù hợp với kiểu đối đầu bất đối xứng tự động, chi phí thấp này".

"Iran có thể ngụy trang chúng thành thuyền đánh cá và chúng có thể dài từ 4m đến 9m, và thuyền có thể thuộc bất kỳ loại nào," Chell nói.

"Những chiếc thuyền nhỏ này được trang bị các chức năng điều khiển từ xa cơ bản, có thể sử dụng điểm định vị GPS hoặc điều khiển từ xa thủ công hoặc không ."

"Những chiếc thuyền nhỏ này không tự hành, vì khoảng cách qua eo biển rất ngắn và địa hình rất bằng phẳng, tín hiệu liên lạc có thể được truyền đi khá xa nếu không có vật cản", ông nói thêm.

"Họ có thể triển khai hàng trăm chiếc cùng một lúc, bởi vì việc phòng thủ chống lại chúng cũng rất rẻ tiền ," Chell nói.

Daily Mail mô tả các cột khói được nhìn thấy bốc lên phía trên Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Iraq, sau khi xuất hiện thông tin "vật thể bay đánh trúng tòa nhà" thuộc khu phức hợp này.

Theo 2 quan chức an ninh, quả tên lửa rơi xuống phạm vi Đại sứ quán Mỹ, nằm trong khu vực Green Zone vốn được bảo vệ nghiêm ngặt tại Baghdad, nơi đặt trụ sở nhiều cơ quan chính phủ Iraq và các đại sứ quán nước ngoài.

Đại sứ quán Mỹ tại Iraq hiện chưa đưa ra bình luận về vụ việc, cũng không rõ thiệt hại liên quan.

Diễn biến này xảy ra ngay sau khi Tổng thống Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ đã "xóa sổ hoàn toàn" các mục tiêu quân sự tại đảo Kharg – nơi ông ví như "viên ngọc quý của Iran".

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng tuyên bố sẽ "xóa sổ" toàn bộ cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên hòn đảo này nếu Iran tiếp tục tấn công các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.

Trong khi đó, kênh truyền hình Press TV của Iran đưa tin một tàu chở dầu của Mỹ đã bốc cháy sau một vụ tấn công ngoài khơi Sharjah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), gần eo biển Hormuz.

Video do Press TV công bố cho thấy đám cháy lớn và cột khói đen bốc lên trên con tàu được cho là của Mỹ.

Những ngày gần đây, Tehran đã tiến hành một số cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu hoạt động tại tuyến hàng hải chiến lược Hormuz. Những vụ việc này khiến giá dầu thế giới tăng vọt, có thời điểm vượt mốc 100 USD/thùng.

Ông Trump từ chối đề xuất của ông Putin về Iran

Tờ Axios ngày 13/3 cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc chuyển uranium làm giàu của Iran sang Nga như một cách nhằm chấm dứt xung đột ở Vùng Vịnh.

Được biết, đề xuất này được ông Putin đưa ra trong cuộc điện đàm song phương với ông Trump.

“Đây không phải là lần đầu tiên đề nghị này được đưa ra. Nó đã không được chấp nhận. Lập trường của Mỹ là chúng ta cần thấy nguồn cung uranium được đảm bảo,” Axios dẫn lời một quan chức Mỹ.

Báo cáo cũng lưu ý rằng không có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy Iran sẽ chấp nhận đề nghị này, bởi đề xuất tương tự từng bị Tehran từ chối trong các cuộc đàm phán trước chiến tranh.

“Tổng thống nói chuyện với tất cả mọi người — [Chủ tịch Trung Quốc] Tập Cận Bình, [Tổng thống Nga Vladimir] Putin, các lãnh đạo châu Âu — và ông ấy luôn sẵn sàng đạt được thỏa thuận. Nhưng đó phải là một thỏa thuận tốt. Tổng thống không bao giờ đạt được những thỏa thuận tồi,” một quan chức Mỹ cho biết.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết tại một cuộc họp báo hôm 13/3 rằng Mỹ "có nhiều lựa chọn" để kiểm soát lượng uranium được làm giàu cao của Iran. Ông này cho biết một lựa chọn là Iran tự nguyện giao nộp kho vũ khí, điều mà Mỹ "sẽ hoan nghênh".

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây, Tổng thống Trump cho rằng việc đảm bảo an ninh nguồn uranium được làm giàu cao hiện không phải là ưu tiên hàng đầu: "Chúng tôi không tập trung vào điều đó, nhưng có thể đến một lúc nào đó chúng tôi sẽ làm vậy," ông nói.

Theo báo cáo, trong các cuộc đàm phán hồi tháng trước, Iran đã đề xuất pha loãng uranium tại các cơ sở của mình dưới sự giám sát của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế.

Theo tuyên bố của Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff, người phụ trách dẫn đầu các cuộc đàm phán với Iran, Tehran có đủ vật liệu hạt nhân để chế tạo 11 quả bom nguyên tử.

Ông Witkoff nói hôm 10/3 rằng Iran có 460 kg uranium được làm giàu tới 60%. “Không có lý do gì để uranium được làm giàu đến 60%. Hoàn toàn không có. Không có lý do nào cả, trừ khi họ đang theo đuổi việc chế tạo vũ khí,” ông nói.

Iran hiện chưa lên tiếng về cáo buộc này.
Mỹ điều thêm quân đến Trung Đông

Trong khi đó, theo tờ The Wall Street Journal ngày 13/3, Lầu Năm Góc đang điều thêm lính thủy đánh bộ và tàu chiến tới Trung Đông khi Iran tăng cường các cuộc tấn công vào Eo biển Hormuz.

Các quan chức cho biết Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã phê duyệt yêu cầu từ Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, cơ quan phụ trách lực lượng Mỹ tại Trung Đông, về việc triển khai một đơn vị thuộc nhóm đổ bộ sẵn sàng chiến đấu cùng một đơn vị viễn chinh Thủy quân lục chiến trực thuộc, thường bao gồm một số tàu chiến cùng 2.500 lính thủy đánh bộ và 2.500 thủy thủ.

Việc triển khai này sẽ bổ sung hàng nghìn lính thủy đánh bộ, một số tàu chiến và máy bay chiến đấu F-35 để hỗ trợ những lực lượng đã có mặt trong khu vực.

"Chúng tôi đang thực hiện kế hoạch đánh bại, phá hủy và vô hiệu hóa tất cả các năng lực quân sự quan trọng của Iran với tốc độ chưa từng thấy trên thế giới", ông Hegseth khẳng định trong một cuộc họp báo.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ sẽ tiếp tục "vô hiệu hóa Hải quân Iran" tức điều này có nghĩa là Mỹ sẽ nhắm vào khả năng rải thủy lôi của Iran và phá hủy khả năng tấn công các tàu thương mại của nước này.

Hai quan chức cho biết tàu USS Tripoli, hiện đóng tại Nhật Bản, cùng lực lượng Thủy quân lục chiến đi kèm đang hướng tới Trung Đông.

Các quan chức này cũng cho biết thêm rằng lực lượng Thủy quân lục chiến đã có mặt tại Trung Đông để hỗ trợ chiến dịch.

Thủy quân lục chiến sẽ có khả năng tiến hành các hoạt động trên bộ nếu được lệnh, một lần nữa làm dấy lên câu hỏi liệu Mỹ có đang chuẩn bị đưa quân bộ vào cuộc xung đột ở Trung Đông hay không.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc tấn công của Iran vào Eo biển Hormuz đã làm tê liệt giao thông qua tuyến đường thủy chiến lược này, gây gián đoạn kinh tế toàn cầu, đẩy giá xăng dầu tăng cao và đặt ra thách thức quân sự cũng như chính trị lớn đối với Tổng thống Donald Trump.

Hiện nay, việc đi lại qua eo biển Hormuz đang bị chặn đối với nhiều tàu thuyền. Sau khi Lầu Năm Góc và Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ khi lập kế hoạch cho cuộc chiến với Iran đã đánh giá thấp khả năng cũng như hậu quả của việc phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng của thế giới. Các thủy lôi do Iran rải khiến việc đi qua tuyến đường này trở nên nguy hiểm.
Trang Focus của Đức dẫn lời chuyên gia địa chính trị Klemens Fischer cho rằng, vấn đề chủ yếu nằm ở sự phối hợp giữa giới chính trị và quân đội. “Những gì chúng ta đang chứng kiến ở đây là sự khác biệt giữa kế hoạch quân sự và chỉ đạo chính trị” - ông nói. Dường như chính quyền Mỹ đã tính toán rằng họ sẽ tiến hành một cuộc chiến tương đối ngắn và có phạm vi rõ ràng. Mục tiêu là các đòn tấn công trực tiếp vào chế độ Iran và năng lực quân sự của nước này. Người ta cho rằng xung đột sẽ nhanh chóng kết thúc.

“Người ta không cho rằng eo biển Hormuz sẽ bị đe dọa”

“Trong kịch bản chiến tranh hạn chế này, eo biển Hormuz không đóng vai trò nào cả, vì người ta không cho rằng tuyến đường này sẽ bị đe dọa” - Fischer giải thích trong cuộc phỏng vấn với FOCUS Online. Trong khi đó, trong một cuộc xung đột khu vực lớn hơn, tuyến đường này lẽ ra phải được bảo vệ trước tiên, nhằm ngăn Iran phong tỏa tuyến hàng hải.

Theo ông, việc tình hình hiện nay leo thang cũng là hệ quả của những giả định chính trị ban đầu. “Chỉ đạo từ giới chính trị rằng đây sẽ là một cuộc chiến hạn chế về không gian và thời gian là một nhận định sai lầm” - Fischer nói. Quân đội cuối cùng chỉ có thể lập kế hoạch dựa trên những chỉ đạo như vậy.

Bị động ở eo biển Hormuz

Hệ quả là một tình huống thiếu chuẩn bị. “Bị động ở chỗ hiện nay đã xảy ra những điều không nằm trong kế hoạch ban đầu, đó là sự mở rộng của cuộc chiến cả về thời gian lẫn phạm vi địa lý”.

Hiện nay, việc đi lại qua eo biển Hormuz đang bị chặn đối với nhiều tàu thuyền. Các thủy lôi do Iran rải khiến việc đi qua tuyến đường này trở nên nguy hiểm.

Chưa rõ khi nào tình hình sẽ dịu lại. Ngay cả khi các tàu hộ tống được tổ chức, việc rà phá thủy lôi cũng có thể mất nhiều thời gian. Trong chiến tranh Iran - Iraq, mỗi tuần chỉ có một số ít tàu chở dầu được hộ tống qua eo biển này, dù đã huy động nỗ lực quân sự lớn. Với khoảng 100 con tàu hiện đang bị mắc kẹt, tình trạng này có thể còn kéo dài nhiều tuần nữa.

Nhiệm vụ nguy hiểm

Ông Trump mới đây đã kêu gọi các quốc giưa đưa tàu chiến tới eo biển Hormuz, nhưng theo Mohamad Elmasry, giáo sư nghiên cứu truyền thông tại Viện Nghiên cứu Sau đại học Doha, việc các nước đồng ý là điều khó xảy ra.

Giáo sư cho rằng đây là “một nhiệm vụ thực sự khó khăn” mà ông Trump đang đánh giá thấp.

“Đây là những con tàu di chuyển chậm. Chúng chỉ đi khoảng 25 km/giờ. Chúng là những mục tiêu khổng lồ trong một tuyến đường thủy rất hẹp” - Elmasry nói.

“Iran có thể tấn công các tàu trong eo biển từ bất kỳ nơi nào trên lãnh thổ của mình, vì các máy bay không người lái Shahed có tầm bay lên tới 2.500 km, trong khi eo biển lại nằm rất gần đất liền Iran. Vì vậy nếu muốn, Iran hoàn toàn có thể gây hỗn loạn nghiêm trọng tại eo biển này”.

Ông nói thêm rằng đây là một đề xuất rất nguy hiểm, và đó cũng là lý do các công ty bảo hiểm hiện không muốn bảo hiểm cho tàu thuyền hoặc thủy thủ đoàn hoạt động trong khu vực.