Nga cùng “các lực lượng cảm tình” có thể gia tăng áp lực buộc Ukraine phải chấp nhận nhượng bộ vào tháng 6-7 tới, theo một nguồn tin thân cận với Tổng thống Volodymyr Zelensky được RBC-Ukraine dẫn lại.

Hiện Moscow đang gây sức ép yêu cầu Ukraine trao quyền kiểm soát vùng Donbass – nơi vẫn còn khoảng 200.000 dân thường sinh sống. Theo nguồn tin thân cận với ông Zelensky, việc chuyển giao khu vực này cho Nga sẽ kéo theo nguy cơ thương vong, trục xuất cưỡng ép và quân sự hóa dân cư. Đồng thời, Nga có thể củng cố lực lượng và sử dụng khu vực như một “vành đai pháo đài” để mở các đợt tấn công mới.

Áp lực đã từng xuất hiện trong đàm phán trước đây
Nguồn tin cho biết, trong các vòng đàm phán trước, đã từng có nỗ lực buộc Ukraine chấp nhận nhượng bộ lãnh thổ, nhưng Kiev đã từ chối.

Tuy nhiên, một giai đoạn mới hiện đang hình thành, trong đó phía Mỹ bị cho là có thể “bán đứng" Kiev, dùng việc nới lỏng trừng phạt để đổi lấy những nhượng bộ mơ hồ từ Nga, chẳng hạn như một lệnh ngừng bắn không kèm đảm bảo an ninh rõ ràng.

Về phía Ukraine, chiến lược tổng thể vẫn không thay đổi, đó là theo đuổi chiến tranh tiêu hao nhằm kéo dài thời gian, đồng thời làm suy yếu Nga đến mức họ không còn đủ khả năng duy trì cuộc chiến về mặt kinh tế.

Mục tiêu là khiến các vấn đề như thâm hụt ngân sách, tổn thất binh lính của Nga gia tăng đến mức không thể kiểm soát, bất chấp các biện pháp kìm hãm.

Nguy cơ bị ép thỏa thuận bất lợi
Nguồn tin cảnh báo rằng trong mùa hè này, Ukraine có thể phải đối mặt với áp lực lớn nhằm buộc chấp nhận một thỏa thuận có lợi cho Nga. Trong bối cảnh đó, hiệu quả cải cách quân sự sẽ đóng vai trò then chốt trong việc củng cố vị thế đàm phán của Kiev.

Nếu trong năm tới Ukraine có thể tiếp tục bào mòn lực lượng Nga trên chiến trường và ngăn Moscow chiếm thêm lãnh thổ tại Donetsk, Nga có thể buộc phải hạ yêu cầu, thậm chí chấp nhận chấm dứt chiến sự theo đường ranh giới hiện tại mà không yêu cầu Ukraine công nhận pháp lý các vùng bị chiếm.

Một số quan điểm trong nội bộ chính quyền cho rằng kịch bản này, kết hợp với khả năng gia nhập Liên minh châu Âu, có thể được xã hội Ukraine chấp nhận, đồng thời mở đường cho ông Zelensky tham gia tranh cử trong tương lai.

Ở chiều ngược lại, Điện Kremlin được cho là cũng có động lực đạt thỏa thuận khi Tổng thống Donald Trump vẫn còn tại nhiệm, trước khi bối cảnh chính trị tại Washington thay đổi.

Vietbf @ Sưu tầm

Thủ tướng Anh Keir Starmer thừa nhận rằng mối quan hệ giữa các khối phương Tây đang ngày càng trở nên căng thẳng, sau nhiều lần tranh cãi với Tổng thống Mỹ Donald Trump về cuộc chiến tranh Iran.


"Xuất khẩu cái chết" - Lãnh đạo một quốc gia Châu Mỹ cấm công dân làm lính đánh thuê cho Ukraine

Ông Starmer đưa ra nhận xét này tại hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng Chính trị Châu Âu (EPC) ở Yerevan, Armenia, hôm thứ Hai, nói rằng “hiện đang có nhiều căng thẳng hơn mức cần thiết trong các liên minh và do đó điều rất quan trọng là chúng ta phải cùng nhau đối mặt với điều này với tư cách là một nhóm các quốc gia”.

Mặc dù ông Starmer không nêu rõ lý do dẫn đến sự căng thẳng ngày càng gia tăng, nhưng những phát ngôn này được đưa ra trong bối cảnh mối quan hệ với Nhà Trắng đang xấu đi nhanh chóng. Đầu tháng 3, ông Trump tuyên bố rằng “mối quan hệ đặc biệt” giữa Mỹ và Anh “ rõ ràng không còn như xưa” và nói ông Starmer “không phải là Winston Churchill” sau khi London từ chối tham gia cuộc chiến do Mỹ dẫn đầu chống lại Iran.

Trong khi đó, Starmer cho biết ông "chán ngán" với việc giá cả hàng tiêu dùng và dầu mỏ tăng cao, một phần do cuộc chiến tranh với Iran gây ra.

Ông Trump cũng nổi giận về chuyến thăm Bắc Kinh hồi tháng Giêng của ông Starmer – chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng Anh trong vòng tám năm, và đã dẫn đến một loạt các thỏa thuận thương mại – với việc nhà lãnh đạo Mỹ gọi đó là "rất nguy hiểm".

Bất chấp những căng thẳng rõ ràng, ông Starmer kêu gọi các đối tác châu Âu tăng chi tiêu quân sự trong NATO, lặp lại lập luận mà Trump đã đưa ra từ lâu. Ông nói: “Tôi tin tưởng mạnh mẽ rằng các nước châu Âu hiện cần phải tăng cường và làm nhiều hơn nữa về quốc phòng và an ninh để có một yếu tố châu Âu mạnh mẽ hơn trong NATO”, đồng thời nhấn mạnh rằng Anh tiếp tục hợp tác “rất chặt chẽ với Mỹ về tất cả các vấn đề liên quan đến quốc phòng và an ninh”.

Ông Starmer cũng cho rằng việc Anh xích lại gần hơn với châu Âu là "lợi ích quốc gia", đồng thời từ chối bình luận về bài báo của tờ Times cho rằng EU đã yêu cầu khoản đóng góp tài chính 1 tỷ bảng Anh (1,35 tỷ đô la) mỗi năm để đổi lấy một thỏa thuận thương mại rộng hơn.

Tuy nhiên, báo cáo này đã gây ra phản ứng dữ dội trong nước, với việc Ngoại trưởng phe đối lập Priti Patel cáo buộc ông Starmer "đang phá bỏ Brexit và lên kế hoạch cho một cuộc tấn công phi dân chủ khác nhằm vào người đóng thuế Anh".

Vietbf @ Sưu tầm

Quân đội Nga cho biết đã phá hủy 9 cứ điểm kiên cố "chuẩn NATO" bằng bê tông cốt thép do lực lượng Ukraine kiểm soát ở khu vực ngoại ô Novopavlovka - một nút hậu cần quan trọng thuộc tỉnh Dnepropetrovsk, theo hãng tin TASS.


Chiến dịch do chỉ huy biệt danh “Kemer” của đơn vị xung kích thuộc Trung đoàn xe tăng số 80 (cụm tác chiến Center) chỉ huy.

“Trong khu vực tiến công của tôi, 9 cứ điểm bê tông cốt thép theo tiêu chuẩn NATO đã bị vô hiệu hóa”, ông Kemer nói, đồng thời cho biết các vị trí này nằm ở phía tây nam Novopavlovka, gần ranh giới giữa vùng Donetsk (DPR) và tỉnh Dnepropetrovsk.

Phó chỉ huy đơn vị, ông Sergey Kulenkov, cho rằng việc Ukraine công khai thông tin kỹ thuật về các công sự này đã góp phần khiến chúng bị phá hủy. Theo ông, phía Ukraine đã đăng tải sơ đồ các công sự lên mạng, giúp lực lượng Nga chuẩn bị tốt hơn cho đợt tấn công.

“Sự phối hợp giữa pháo binh, drone FPV và các lực lượng khác đã khiến việc xuyên thủng hệ thống phòng thủ này trở nên dễ dàng hơn", ông Kulenkov nói.

Ông cũng nhận định sai lầm lớn của phía Ukraine là sự tự tin quá mức khi mô tả các cứ điểm này như một “lá chắn không thể xuyên thủng”.

Trên thực tế, hệ thống phòng thủ bao gồm mạng lưới chiến hào kiên cố cùng các hầm trú ẩn bọc thép kín, được xây dựng bằng nhiều lớp bê tông và kim loại dày.

Theo phía Nga, các công sự này được xây dựng từ năm 2024 như một tuyến phòng thủ dọc biên giới tỉnh Dnepropetrovsk và nằm dưới sự giám sát của Tổng thống Volodymyr Zelensky, người từng trực tiếp kiểm tra các cơ sở này.

Vietbf @ Sưu tầm

Ukraine đang mở rộng năng lực tấn công tầm xa, biến những khu vực từng được xem là “an toàn” của Nga thành mục tiêu có thể bị đánh trúng. Trong tháng 4, các đòn tấn công thậm chí đã vươn tới cả khu vực dãy Ural, khiến đế chế dầu mỏ của Nga thiệt hại nặng nề, tờ Euromaidanpress đưa tin.

Trong tháng 4, lực lượng Ukraine đã tiến hành ít nhất 14 cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga. Các mục tiêu trải dài từ các nhà máy lọc dầu tại vùng Volga, dãy Ural cho tới các cảng xuất khẩu ở biển Baltic và Biển Đen.

Danh sách mục tiêu bao gồm nhiều cơ sở quan trọng như nhà máy lọc dầu Tuapse (bị tấn công ba lần, công suất tới 12 triệu tấn/năm và nằm trong top 10 của Nga), cùng với các nhà máy tại Orsk, Perm, Ufa, Novokuibyshevsk, Syzran, Nizhny Novgorod và Yaroslavl.

Không chỉ dừng lại ở đất liền, Ukraine còn nhắm tới hạ tầng cảng và vận chuyển dầu, bao gồm các cảng Primorsk, Ust-Luga, Vysotsk cũng như các cơ sở tại Novorossiysk và Tikhoretsk.


Đáng chú ý, ngày 10/4, Ukraine đã tấn công các giàn khai thác dầu ngoài khơi ở Biển Caspi, cách mục tiêu khoảng 1.000 km - cho thấy năng lực tấn công tầm xa ngày càng mở rộng.

Các đòn đánh khác của Ukraine cũng nhằm vào hệ thống trung chuyển và xuất khẩu dầu, như cảng Primorsk (ở khoảng cách 850 km), Ust-Luga (900 km), Vysotsk (950 km), trạm bơm Tikhoretsk (300 km) và cảng dầu Sheskharis tại Novorossiysk (420 km).

Tổng thống Zelenskyy nhấn mạnh rằng Ukraine đang tiếp tục chiến dịch nhằm làm suy giảm nguồn thu từ dầu mỏ của Nga - huyết mạch tài chính của Moscow trong chiến tranh.

Nga đáp trả bằng làn sóng tấn công UAV kỷ lục
Ở chiều ngược lại, Nga cũng gia tăng mạnh các cuộc tấn công vào Ukraine. Trong tháng 4/2026, Moscow được cho là đã lập kỷ lục về số lượng UAV tấn công, sử dụng các dòng như Shahed-136/BM-35 “Italmas” cùng các drone mồi nhử như “Gerber” hay “Parody”.

Ngoài UAV, Nga cũng tăng cường sử dụng vũ khí đạn đạo, đặc biệt nhằm vào các thành phố Ukraine thiếu hệ thống phòng không đủ mạnh.

Tuy nhiên, một điểm đáng chú ý là sự vắng mặt tương đối của các loại tên lửa khác như Kh-22/32, Zircon hay Kinzhal trong giai đoạn này.

Theo các nhà phân tích, điều này không phải do cạn kiệt, mà có thể là dấu hiệu cho thấy Nga đang tích trữ và chuẩn bị cho các đợt tấn công quy mô lớn hơn trong tương lai.

Diễn biến mới cho thấy cuộc chiến đang bước vào giai đoạn leo thang về chiều sâu chiến lược, khi Ukraine không chỉ tấn công tuyến đầu mà còn trực tiếp đánh vào “trái tim năng lượng” của Nga, trong khi Moscow đáp trả bằng các đòn tấn công dồn dập nhằm gây áp lực ngược trở lại.

Vietbf @ Sưu tầm

Chúng ta đã nghe qua về những chiếc trực thăng tý hon từng hoạt động trên Sao Hỏa nhưng chưa hề nghe nói đến Mặt Trăng. Bây giờ NASA đã dự định sẽ cho lấp khoảng trống này luôn qua một đề án thật táo bạo mang tên MoonFall. Là một phần trong kế hoạch xây dựng căn cứ trên Mặt Trăng dành cho chương trình thám hiểm Artemis, trong đó NASA muốn cho triển khai lên đó một phi đội drone trinh sát tại cực Nam Mặt Trăng trước khi hết năm 2028.

MoonFall sẽ do Phòng Thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA tiến hành nghiên cứu và cho lắp ráp hoàn chỉnh. Chúng sẽ có sự khác biệt với loại trực thăng bay trên Sao Hoả như Ingenuity hay SkyFall, vì Sao Hỏa vốn có một bầu khí quyển mỏng nên Ingenuity vẫn được cho trang bị cánh quạt để tạo ra lực nâng. Trong khi đó MoonFall sẽ không cho vận hành như vậy do Mặt Trăng gần như chỉ có chân không, do đó chúng phải là loại drone chuyên "nhảy cóc" qua động cơ phản lực.
Hoạt động giống như một con châu chấu

Drone Moonfall (Minh họa)
Thay vì cần đến một phi thuyền đổ bộ cồng kềnh để đưa thiết bị xuống bề mặt, các drone này sẽ được phóng ra trong quá trình hạ cánh của phi thuyền. Sau khi đã co tiếp đất lần đầu các drone này sẽ thực hiện các cú "nhảy cóc" thật xa để vượt qua địa hình gồ ghề trên Mặt Trăng.

Đầu tiên nó sẽ khởi động máy móc chính từ mặt đất để được bay lên theo một quỹ đạo hình parabol. Sau khi đạt độ cao tối đa 1,000 mét, nó sẽ dùng động cơ để cho hãm tốc độ lại và đáp xuống một vị trí mới cách điểm xuất phát vài km. Thời gian từ lúc bắt đầu nhảy lên đến khi tiếp đất trở lại sẽ là 2 phút rưỡi và tổng cộng quãng đường của các bước nhảy này thường sẽ rơi vào phạm vi chừng 50 km.

Mỗi chiếc drone sẽ chứa một dàn camera hùng hậu
Công việc chính của MoonFall là đi tiền trạm để chuẩn bị cho sự có mặt của con người, mỗi drone được trang bị 10 camera có chức năng lập ra một bản đồ địa hình đầy đủ chi tiết về những khu vực nó bay ngang qua. Với phi đội gồm 4 chiếc, NASA sẽ có tổng cộng 40 "mắt thần" hoạt động cùng một lúc.

Toàn bộ hình ảnh được chụp từ 40 camera sẽ được cho xử lý và chắp ghép lại để tạo ra một tấm hình bản đồ toàn cảnh có độ phân giải cao. Qua các dữ kiện này, NASA sẽ chọn ra vị trí cho đổ bộ phù hợp cho phi hành đoàn Artemis và xác định ra tọa độ xây dựng căn cứ. Khi MoonFall nhảy gần đến địa điểm phi thuyền chở phi hành gia cần đáp xuống thì máy tính trên drone sẽ tự cho phân tích địa hình, phát hiện các mối nguy như hố sụt hoặc đá tảng để chọn chỗ cho drone được tiếp đất an toàn.

(Minh họa)
Dầu cho JPL cho biết việc thiết kế loại drone này sẽ dựa theo cấu trúc của chiếc trực thăng bé nhỏ Ingenuity, nhưng sẽ trông không hề giống như Ingenuity lắm mà cứ như một bản sao của phi thuyền Blue Ghost do FireFly sản xuất. MoonFall có một bộ khung hợp kim chắc chắn bao quanh làm thành một hình chóp cụt có 4 đế chân, nằm che chắn hai mặt là hai tấm pin năng lượng Mặt trời. Gắn cố định trong khung là các động cơ chính, bình chứa nhiên liệu, các thiết bị điện tử, pin và radar xuyên đất (GPR).

Radar GPR này sẽ tiến hành cho khảo sát bề mặt, đo đạc độ dày của lớp bụi đá (regolith) và tìm hiểu xem có những gì bên dưới lớp đất ở cực Nam. Drone này sử dụng các xung điện từ để tạo dựng ra bản đồ chứa đựng những thứ nằm dưới đó mà camera không thể nhìn thấy ra. Mục tiêu chính của nó là xác định sự có mặt, độ sâu và trữ lượng của các mỏ băng nước đã bị lớp bụi đá che phủ. Radar này nhạy đến mức có thể thu thập dữ kiện ngay cả khi drone đang còn nhảy cóc trên cao.

Kết cấu của drone Moonfall (Minh họa)
Ngoài các động cơ chính nằm phía dưới để tạo ra lực nâng, MoonFall còn có 2 cụm động cơ nhỏ nằm đối diện nhau gắn trên bộ khung và mỗi cụm gồm 4 bộ đẩy mini nhìn giống như cái loa. Chúng chỉ có tác dụng điều khiển hướng đi và giữ cho drone không bị lật khi đang nhảy, đồng thời điều chỉnh góc nghiêng khi chuẩn bị cho chạm đất.

Thay vì tự chế tạo ra mọi phụ tùng linh kiện thì JPL sẽ chọn ra các đối tác để cho họ cung cấp bộ vi xử lý, hệ thống động cơ, … Dự kiến tháng 6/2026 sẽ quyết định xong nơi thầu và lúc cuối năm sẽ cho drone MoonFall sẽ tiến hành ngay các bài thử nghiệm trên thực địa. Đến năm 2028 sẽ đưa phi đội drone này ra bãi phóng và bắt đầu tham gia sứ mạng thăm dò cực Nam của Mặt Trăng.

Theo Space, NASA.

** Tham khảo thêm clip ở đây:
- https://www.youtube.com/watch?v=JsK-ff2Mycg

Tuần trước, Nhà Trắng đã thông báo với Quốc hội rằng họ coi Chiến dịch Epic Fury đã kết thúc. Nhưng quân đội Mỹ không có ý định trở về nước. RIA Novosti đưa tin về lý do của việc này và những gì Washington đang lên kế hoạch.


Hai tháng chiến tranh

"Không có cuộc đấu súng nào giữa Mỹ và Iran kể từ ngày 7 tháng 4. Các hành động thù địch bắt đầu từ ngày 28 tháng 2 đã chấm dứt", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói trong bài phát biểu trước Hạ viện và Thượng viện ngày 29/4.

Theo Hiến pháp Mỹ, quyền tuyên chiến thuộc về Quốc hội. Nhưng tổng thống có một kẽ hở pháp lý cho phép hành động độc lập mà không cần sự chấp thuận của cơ quan lập pháp. Với tư cách là Tổng tư lệnh, ông có thể sử dụng lực lượng vũ trang để bảo vệ lợi ích quốc gia. Nghị quyết về Quyền lực Chiến tranh, được thông qua năm 1973, giới hạn thời gian này trong vòng hai tháng. Thêm một tháng nữa được dành cho việc rút quân.

Nhà Trắng chưa chính thức tuyên chiến với bất kỳ ai kể từ Thế chiến II. Nhưng các hành động quân sự vẫn phải được Quốc hội phê chuẩn. Ví dụ, điều này đã xảy ra trong các cuộc chiến ở Afghanistan và Iraq.

Trong trường hợp của "Cơn thịnh nộ sử thi", việc đạt được một giải pháp sẽ rất khó khăn. Cuộc chiến này không được lòng dân Mỹ: theo một cuộc thăm dò do YouGov và The Economist thực hiện vào giữa tháng 4, 58% người Mỹ phản đối việc tiếp tục chiến tranh, trong khi chỉ có 31% ủng hộ. Trong khi đó, 70% người được hỏi tin rằng nên đạt được thỏa thuận càng sớm càng tốt. Ngay cả trong số những người thuộc đảng Cộng hòa, con số này cũng là 54%.

Một cuộc thăm dò gần đây của tờ Washington Post cho thấy chiến dịch vận động của Iran cũng đang làm giảm tỷ lệ ủng hộ tổng thống. Tỷ lệ không ủng hộ ông Donald Trump đã xuống còn 62% - mức thấp nhất trong suốt 18 tháng nhiệm kỳ của ông tại Nhà Trắng. Với cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội đang đến gần, đảng Dân chủ đang tích cực sử dụng chiêu bài này, chỉ trích gay gắt các hành động của chính quyền hiện tại ở Trung Đông.

Nhìn chung, khả năng các nghị sĩ ủng hộ việc tiếp tục hành động quân sự là rất thấp, và sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc, Nhà Trắng buộc phải tuyên bố chấm dứt chiến dịch.

Chỉ là thủ tục?

Trong khi đó, vẫn chưa có giải pháp chính trị nào cho cuộc xung đột. Các bên đã tổ chức một vòng đàm phán tại Islamabad và hiện đang trao đổi các kế hoạch hòa bình. Kế hoạch mới nhất từ ​​Tehran bao gồm 14 điểm. Theo hãng thông tấn Tasnim, Iran nhấn mạnh việc giải quyết các vấn đề then chốt trong vòng 30 ngày, chứ không phải hai tháng như Washington mong muốn.


Các điều kiện bao gồm ngừng bắn, kể cả ở Lebanon, đảm bảo không gây hấn, rút ​​quân Mỹ khỏi khu vực biên giới, dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân, trả lại tài sản của Iran, bồi thường thiệt hại và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt. Tehran sẵn sàng mở cửa eo biển Hormuz đồng thời với việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ. Ông Trump đã đáp trả: không thể đạt được thỏa hiệp theo cách này. "Họ vẫn chưa phải trả giá đủ cao cho những gì họ đã gây ra cho nhân loại và thế giới trong suốt 47 năm qua", ông nói thêm trên Truth Social.

Và ông cảnh báo rằng các cuộc tấn công của Mỹ có thể tiếp tục bất cứ lúc nào.

"Nếu họ cư xử không đúng mực, nếu họ làm điều gì đó xấu, thì chúng ta sẽ xem xét. Nhưng khả năng đó vẫn tồn tại," tổng thống nói rõ.

Ông tin rằng vì chiến dịch Epic Fury đã kết thúc, nên thời hạn hai tháng cho các hoạt động chiến đấu cần được thiết lập lại và không cần sự chấp thuận của Quốc hội.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ tại Quốc hội lại có quan điểm khác.

"Đây là điều vô lý. Đây là một cuộc chiến bất hợp pháp, và mỗi ngày mà đảng Cộng hòa tiếp tục dung túng và cho phép nó tiếp diễn là một ngày mà tính mạng con người bị đe dọa, hỗn loạn gia tăng và chi phí tăng lên, mà người dân Mỹ phải gánh chịu", Thượng nghị sĩ Chuck Schumer, lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện, cho biết.

Nghị quyết về quyền lực thời chiến (WPR) thường xuyên được đưa ra thảo luận nhưng không đủ phiếu bầu. Hơn nữa, đảng Dân chủ đang xem xét hành động pháp lý chống lại tổng thống.

"Cần phải xem xét lại khuôn khổ pháp lý. Các hoạt động bất hợp pháp của ông Trump cần phải được ngăn chặn, và tòa án là một trong những cách để làm điều đó," tạp chí Time dẫn lời Thượng nghị sĩ Richard Blumenthal của bang Connecticut.

Ngược lại, phía Iran nhắc lại rằng họ đã sẵn sàng cho bất kỳ diễn biến nào và tự cho mình quyền quyết định các điều khoản.

"Ông Trump phải lựa chọn giữa một chiến dịch quân sự bất khả thi và một thỏa thuận tồi tệ", Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo tuyên bố trong một thông cáo , trích đoạn được truyền thông Iran đăng tải hôm Chủ nhật.

Đang tích cực tìm kiếm

Dường như không có phương án nào trong số này hấp dẫn tổng thống Mỹ. Ông đề xuất phương án của riêng mình: Dự án Tự do.

Ông cho biết "các quốc gia trên toàn thế giới" đã yêu cầu giúp đỡ giải cứu các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz.

“Vì lợi ích của Iran, Trung Đông và Mỹ, chúng tôi đã thông báo với các quốc gia này rằng chúng tôi sẽ hộ tống an toàn các tàu của họ ra khỏi các tuyến đường thủy bị hạn chế này để họ có thể tự do và đầy đủ tiến hành công việc kinh doanh của mình. Dự án Tự do sẽ bắt đầu vào sáng thứ Hai, theo giờ Trung Đông", ông Trump viết trên Truth Social.

Và nếu họ cố gắng can thiệp, Lầu Năm Góc sẽ sử dụng vũ lực.

Hiện vẫn chưa rõ chính xác quân đội Mỹ sẽ hỗ trợ các tàu thuyền đi qua eo biển đang đóng cửa như thế nào. Tờ Wall Street Journal lưu ý rằng chiến dịch này "hiện không liên quan đến việc sử dụng tàu hải quân Mỹ để hộ tống các tàu thuyền". Theo nguồn tin của tờ báo, ý tưởng là các quốc gia, công ty bảo hiểm và các tổ chức vận tải biển sẽ phối hợp giao thông qua eo biển Hormuz.

Đồng thời, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) thông báo rằng 15.000 quân nhân, hơn 100 máy bay, các nền tảng không người lái đa năng và các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường sẽ tham gia vào chiến dịch này.

Tehran coi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Và đến chiều thứ Hai, truyền thông Iran đưa tin rằng lực lượng vũ trang nước này đã ngăn chặn Hải quân Mỹ tiến vào eo biển. Theo hãng thông tấn Fars, hai tên lửa đã được bắn vào một trong những tàu chiến, vốn đã phớt lờ các cảnh báo và buộc phải quay trở lại.

Phóng viên Barak Ravid của Axios đã bác bỏ thông tin này, dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ.

Cả Washington và Tehran đều đang tích cực thể hiện sự sẵn sàng leo thang xung đột. Tuy nhiên, cả hai bên rõ ràng không muốn kịch bản đó xảy ra và đang tìm kiếm một thỏa hiệp ngoại giao. Mỹ đang cố gắng rút khỏi cuộc xung đột trong khi vẫn giữ thể diện, còn Iran đang cố gắng tránh việc nối lại các hành động thù địch, đảm bảo an ninh cho chính mình trong những năm tới và củng cố những thành quả đã đạt được. Tuy nhiên, hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy điều này sẽ xảy ra, và thỏa thuận ngừng bắn mong manh có thể bị phá vỡ bất cứ lúc nào.

Vietbf @ Sưu tầm

Theo truyền thông nhà nước Trung Quốc, một vụ nổ tại nhà máy sản xuất pháo hoa ở tỉnh Hồ Nam, Trung Quốc đã khiến 21 người thiệt mạng và 61 người bị thương.


Vụ nổ tại nhà máy pháo hoa Huasheng xảy ra vào khoảng 16:40 giờ địa phương (08:40 GMT) ngày 4/5, tại thành phố Lưu Dương, khiến lực lượng cứu hộ phải sơ tán tất cả mọi người trong bán kính 3km quanh nhà máy.

Các nhà chức trách đã huy động gần 500 nhân viên để tiến hành các hoạt động tìm kiếm cứu nạn và điều trị người bị thương, trong khi robot được sử dụng để giúp tìm kiếm những người bị mắc kẹt bên trong tòa nhà.

Cảnh sát, đang điều tra nguyên nhân vụ nổ, đã áp dụng "các biện pháp kiểm soát" đối với người phụ trách công ty pháo hoa, truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin.

Giới chức trách cho biết hai kho chứa thuốc súng trong khu vực nhà máy tiềm ẩn nguy cơ cao trong quá trình cứu hộ, truyền thông nhà nước đưa tin.

Các đội cứu hộ đã phải sơ tán tất cả mọi người trong bán kính 3km quanh nhà máy sản xuất pháo hoa. Họ cũng thực hiện các biện pháp như làm ẩm khu vực để "ngăn ngừa các tai nạn thứ phát trong quá trình cứu hộ".

Theo ghi nhận của phóng viên CCTV trong bản tin truyền hình trực tiếp từ hiện trường, sức tàn phá của vụ nổ lớn đến mức cửa sổ của một tòa nhà dân cư gần nhà máy cũng bị vỡ.

Theo bản tin của CCTV, những người bị thương có độ tuổi từ 20 đến 60, và một số người bị chấn thương xương sau khi bị mảnh vỡ bay trúng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã kêu gọi nỗ lực hết sức để tìm kiếm những người vẫn còn mất tích và cứu chữa những người bị thương. Ông Tập cũng kêu gọi điều tra vụ tai nạn để buộc những người chịu trách nhiệm phải chịu trách nhiệm, truyền thông nhà nước đưa tin.

Vietbf @ Sưu tầm

Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái tấn công Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) lần đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực vào ngày 8 tháng 4, và bắn hai máy bay không người lái vào một tàu ở eo biển Hormuz, chính quyền UAE cho biết.


Quân đội Mỹ cho biết 2 tàu thương mại đã an toàn đi qua tuyến đường thủy quan trọng này hôm thứ Hai theo sáng kiến ​​​​Dự án Tự do do Tổng thống Trump công bố. Iran đã bắn tên lửa vào các tàu đang được bảo vệ trong chiến dịch này, và ông Trump cho biết lực lượng Mỹ đã phá hủy 7 tàu nhỏ của Iran vì cố gắng can thiệp.

Chính quyền Iran cho biết họ đã nhận được phản hồi từ Mỹ về đề xuất hòa bình 14 điểm mới nhất của mình, mà họ cho rằng nhằm mục đích chấm dứt chiến tranh, chứ không phải gia hạn thỏa thuận ngừng bắn hiện tại. Ông Trump cho biết hôm cuối tuần rằng ông có thể sẽ bác bỏ đề xuất của Iran, vì "họ chưa trả một cái giá đủ lớn". Ả Rập Xê Út kêu gọi Mỹ và Iran giảm leo thang trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

Ả Rập Xê Út kêu gọi giảm leo thang xung đột ở Trung Đông sau khi Iran và Mỹ đấu súng, làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh.

"Bộ Ngoại giao bày tỏ sự quan ngại của Vương quốc Ả Rập Xê Út về tình trạng leo thang quân sự hiện nay trong khu vực và kêu gọi cần phải giảm leo thang", Bộ Ngoại giao cho biết trong một tuyên bố được đăng tải trên X.

Bộ này lên án việc Iran nhắm mục tiêu vào các cơ sở dân sự và kinh tế ở Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và cho biết họ ủng hộ "các nỗ lực ngoại giao nhằm đạt được giải pháp chính trị" trong cuộc chiến.

Trước đó vào thứ Hai, chính phủ UAE cho biết tàu chở dầu của họ đã bị hai máy bay không người lái của Iran tấn công tại eo biển Hormuz. Không có ai bị thương trong vụ tấn công.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Hai cho biết các cuộc đàm phán với Mỹ đang có tiến triển nhưng chỉ trích Dự án Tự do của quân đội Mỹ tại eo biển Hormuz.

Ông Araghchi viết trên mạng xã hội hôm thứ Hai: "Những diễn biến ở eo biển Hormuz cho thấy rõ ràng không có giải pháp quân sự nào cho cuộc khủng hoảng chính trị. Trong khi các cuộc đàm phán đang tiến triển nhờ nỗ lực thiện chí của Pakistan, Mỹ nên cảnh giác với việc bị những kẻ xấu kéo trở lại vũng lầy. UAE cũng vậy."

"Dự án Tự do chính là Dự án Bế tắc," ông nói thêm.

Ông Trump gọi cuộc xung đột với Iran là một "cuộc chiến tranh thu nhỏ"

Tổng thống Trump hôm thứ Hai tuyên bố Mỹ đang tham gia vào một "cuộc chiến tranh thu nhỏ".

"Đất nước chúng ta đang phát triển mạnh mẽ, bất chấp thực tế là chúng ta đang trong một — tôi gọi đó là một cuộc chiến tranh thu nhỏ," tổng thống phát biểu trong một sự kiện dành cho các doanh nghiệp nhỏ tại Nhà Trắng.

Ông Trump đã nhiều lần gọi cuộc xung đột với Iran là một "cuộc chiến", lúc thì dùng từ này, lúc thì gọi đó là một "chiến dịch", lúc thì là một "cuộc thám hiểm", lúc thì là một "chuyến đi" và lúc thì là một "đường vòng".

Từ "chiến tranh" có thể là một thuật ngữ mang nhiều ý nghĩa phức tạp bởi vì chính quyền Trump đang cố gắng lách luật khi phải đối mặt với thực tế là Quốc hội chưa cho phép sử dụng lực lượng quân sự ở Iran. Vào tháng 3, tổng thống nói rằng ông không thích sử dụng từ này "vì cần phải có sự chấp thuận".

Lập trường của chính quyền là chiến dịch của Mỹ chống lại Iran, bắt đầu từ cuối tháng Hai, là hợp pháp vì nó nhằm đáp trả mối đe dọa từ lực lượng Iran.

Tuần trước, ông Trump nói với Quốc hội rằng các cuộc xung đột với Iran đã "chấm dứt" vì Mỹ và Iran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn vào đầu tháng Tư - một quyết định quan trọng vì Nghị quyết Quyền lực Chiến tranh năm 1973 yêu cầu tổng thống phải chấm dứt các cuộc xung đột không được Quốc hội phê chuẩn trong vòng 60 ngày. Đảng Dân chủ đã phản bác lập luận pháp lý đó.

Quân đội Mỹ phô diễn các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ hôm thứ Hai đã cung cấp thêm thông tin chi tiết về các máy bay được sử dụng để hỗ trợ Dự án Tự do, nỗ lực mới nhất của Tổng thống Trump nhằm giúp các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz.

Trong một video được đăng tải trên X, CENTCOM đã trình diễn cảnh máy bay F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ cất cánh từ tàu USS Abraham Lincoln, một trong hai tàu sân bay thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng của Iran.

Trong một bài đăng khác, quân đội cho biết trực thăng MH-60 Sea Hawk của Hải quân Mỹ và trực thăng AH-64 Apache của Lục quân Mỹ đã được sử dụng để tiêu diệt các tàu nhỏ của Iran đe dọa hoạt động vận chuyển thương mại.

"Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục tàu và công ty vận tải biển để khuyến khích luồng giao thông thông suốt qua eo biển Hormuz, phù hợp với ý định của Tổng thống nhằm giúp hướng dẫn các tàu đi lại an toàn qua hành lang thương mại hẹp này", Tư lệnh CENTCOM, Đô đốc Brad Cooper cho biết.

UAE cho biết 15 tên lửa đã được phóng từ Iran nhằm vào quốc gia vùng Vịnh này

Bộ Quốc phòng Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất cho biết, hơn chục tên lửa đã được phóng từ Iran vào ngày 4/5. Ba người bị thương nhẹ trong vụ tấn công.

Bộ này cho biết trên mạng xã hội rằng vụ tấn công bao gồm 12 tên lửa đạn đạo, ba tên lửa hành trình và bốn máy bay không người lái .

Bộ này cho biết kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu, hệ thống phòng không của họ đã đánh chặn tổng cộng 549 tên lửa đạn đạo, 29 tên lửa hành trình và 2.260 máy bay không người lái.

Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh sẽ đề xuất biện pháp ngoại giao để đảm bảo an toàn giao thông qua eo biển Hormuz.

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz hôm thứ Hai cho biết với các phóng viên rằng Mỹ sẽ cùng Bahrain và các đồng minh vùng Vịnh soạn thảo một nghị quyết của Hội đồng Bảo an nhằm "buộc Iran phải chịu trách nhiệm" về việc nước này siết chặt kiểm soát eo biển Hormuz trong nhiều tháng qua.

Bản dự thảo chưa được công bố sẽ yêu cầu Iran ngừng rải thủy lôi ở eo biển và chấm dứt mọi nỗ lực thu gom thủy lôi. Bản dự thảo cũng yêu cầu Iran công khai số lượng và vị trí của các loại thủy lôi đã rải. Hiện chưa rõ nghị quyết sẽ có cơ chế thực thi nào, nếu có, để đảm bảo thực hiện bất kỳ yêu cầu nào trong số này.

Nhưng đây là nỗ lực ngoại giao mới nhất của Mỹ và các đồng minh vùng Vịnh sau khi một nghị quyết tương tự bị Trung Quốc và Nga phủ quyết vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời được công bố vào đầu tháng Tư.

Ông Trump nói Iran đã "bắn một vài phát" vào eo biển Hormuz, gây hư hại cho tàu chở hàng của Hàn Quốc

Tổng thống Trump hôm thứ Hai cho biết Iran đã "bắn vào một số quốc gia không liên quan" ở eo biển Hormuz, gây hư hại cho một tàu chở hàng của Hàn Quốc.

Trong một bài đăng trên nền tảng Truth Social của mình, tổng thống cho biết tàu của Hàn Quốc là con tàu duy nhất bị hư hại trong các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền của Iran hôm thứ Hai, và ông đề nghị Hàn Quốc nên "tham gia vào sứ mệnh" chống lại Iran.

Trước đó, truyền thông Hàn Quốc đưa tin về một vụ nổ trên một tàu thương mại ở eo biển Hormuz, nhưng nguyên nhân vẫn đang được điều tra.

Một tàu khác, một tàu chở dầu thuộc sở hữu của công ty năng lượng ANDOC của chính phủ UAE, đã bị hai máy bay không người lái của Iran tấn công vào đầu ngày, các quan chức UAE cho biết, đồng thời nói thêm rằng không có ai trên tàu bị thương.

Tư lệnh CENTCOM cho biết Iran đã bắn vào tàu chiến Mỹ và "Mỹ đã phá hủy sáu tàu nhỏ của Iran"

Đô đốc Hải quân Mỹ Brad Cooper, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm, hôm thứ Hai xác nhận rằng Iran đã phát động một cuộc tấn công vào đầu ngày hôm đó bằng tên lửa hành trình, máy bay không người lái và tàu nhỏ nhắm vào các tàu thương mại và quân sự của Mỹ ở eo biển Hormuz.

Hãng tin Reuters dẫn lời ông Cooper nói với các phóng viên trong một cuộc họp báo qua điện thoại rằng: "Mỹ đã tiêu diệt sáu tàu nhỏ của Iran cố gắng gây cản trở". Ông cho biết các tàu của Iran "được khuyến cáo mạnh mẽ nên tránh xa các tài sản quân sự của Mỹ" trong khu vực.

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đã bác bỏ tuyên bố của Cooper, cho rằng không có chiếc "tàu cao tốc" nào của nước này bị phá hủy vào hôm thứ Hai.

Truyền thông nhà nước Iran trước đó cho biết lực lượng của họ đã bắn "cảnh cáo", bao gồm tên lửa và máy bay không người lái, vào một tàu khu trục của Mỹ khi nó tiến gần eo biển Hormuz ở Biển Oman.

CENTCOM cho biết hai tàu thương mại mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển hôm thứ Hai dưới sự bảo trợ của Dự án Tự do, một sáng kiến ​​được Tổng thống Trump công bố hôm Chủ nhật, trong đó quân đội Mỹ sẽ hướng dẫn các tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy này.

Giới chức Iran khẳng định eo biển này đã bị đóng cửa và chỉ những tàu thuyền được quân đội nước này cho phép rõ ràng mới được phép đi qua, trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent hôm thứ Hai khẳng định Mỹ hoàn toàn kiểm soát tuyến đường thủy này.

Giới chức UAE báo cáo hỏa hoạn tại Khu công nghiệp dầu khí Fujairah trong bối cảnh "các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran"

Giới chức ở Fujairah, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cho biết một vụ hỏa hoạn đã bùng phát tại Khu công nghiệp dầu mỏ Fujairah rộng lớn sau một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái bị nghi ngờ là của Iran vào hôm thứ Hai.

Văn phòng truyền thông Fujairah cho biết trong một tuyên bố đăng tải trực tuyến rằng các đội cứu hộ dân sự đã được triển khai để khống chế đám cháy .

"Ba công dân Ấn Độ bị thương nhẹ và đã được đưa đến bệnh viện", thông cáo cho biết.

Iran chưa đưa ra bình luận ngay lập tức, nhưng Bộ Quốc phòng UAE trước đó cho biết Iran đã phóng ít nhất bốn tên lửa hành trình vào nước này, ba trong số đó đã bị đánh chặn trên vùng biển thuộc chủ quyền của UAE, còn quả thứ tư rơi xuống biển.

Bộ này sau đó cho biết "hệ thống phòng không đang đối phó với các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran."

Hôm thứ Hai, còi báo động không kích vang lên nhiều lần trên khắp UAE, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công lớn đầu tiên kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ có hiệu lực vào đầu tháng Tư.

Vietbf @ Sưu tầm

Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa sẽ xóa sổ Iran khỏi bản đồ nếu nước này tấn công các tàu chiến ở eo biển Hormuz.


"Ông Trump nói với Fox News rằng người Iran sẽ bị 'xóa sổ khỏi mặt đất' nếu họ tấn công các tàu Mỹ hộ tống tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong khuôn khổ Chiến dịch Tự do", một nhà báo của kênh này viết trên mạng xã hội.

Ông gọi việc Mỹ phong tỏa Iran là "một trong những cuộc thao tác quân sự vĩ đại nhất trong lịch sử".

Trước đó vào thứ Hai, quân đội Iran tuyên bố đã bắn cảnh cáo vào các tàu hải quân Mỹ đang cố gắng đi qua eo biển Hormuz. Trước đó, quân đội này đã cảnh báo rằng họ sẽ coi đây là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.

Washington bác bỏ tuyên bố của Tehran. Trước đó cùng ngày, họ tuyên bố hai tàu buôn mang cờ Mỹ đã đi qua eo biển. Và ngày hôm trước, ông Donald Trump đã tuyên bố khởi động Chiến dịch Dự án Tự do, trong bối cảnh các quốc gia trên thế giới được cho là đã yêu cầu Mỹ thả các tàu bị phong tỏa.

Tuần trước, phía Mỹ đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến ​​kéo dài hai tuần, như cả hai bên tham chiến đã thông báo vào ngày 8 tháng 4.

Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.

IMF: 'Chúng ta phải lường trước một kết quả tồi tệ hơn nhiều' nếu chiến tranh Iran kéo dài đến năm 2027

Giám đốc điều hành Kristalina Georgieva cho biết dự đoán trước đây của IMF rằng cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran sẽ dẫn đến sự suy giảm tăng trưởng kinh tế toàn cầu và giá cả tăng nhẹ không còn chính xác nữa.

Bà nói thêm rằng nếu chiến tranh tiếp diễn đến năm 2027 và giá dầu vẫn ở mức 125 đô la một thùng, “chúng ta phải lường trước một kết quả tồi tệ hơn nhiều”.

Công ty vận tải biển Maersk của Đan Mạch cho biết tàu Alliance Fairfax, một tàu chở xe mang cờ Mỹ, đã rời Vịnh sau khi được quân đội Mỹ hộ tống qua eo biển Hormuz.

Maersk cho biết thêm rằng không có vấn đề gì xảy ra trong quá trình vận chuyển và thủy thủ đoàn đều an toàn.

Con tàu này bỏ lại phía sau hàng trăm tàu ​​khác và hàng nghìn thủy thủ vẫn đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư sau khi Iran đóng cửa tuyến đường thủy quan trọng này.

Cuộc tấn công của Iran gây ra 'vụ cháy lớn' tại cơ sở lọc dầu
Ít nhất ba công dân Ấn Độ đã bị thương trong một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một khu công nghiệp dầu khí lớn ở Tiểu vương quốc Fujairah thuộc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, theo thông báo của chính quyền. Vụ việc xảy ra khi Bộ Quốc phòng Ấn Độ báo cáo đã đẩy lùi một cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Iran.

Vụ tấn công nhắm vào Khu Công nghiệp Dầu khí Fujairah và gây ra một "vụ hỏa hoạn lớn" tại hiện trường, văn phòng truyền thông của tiểu vương quốc cho biết trong một tuyên bố trên Facebook hôm thứ Hai. Theo các nhà chức trách, những người Ấn Độ bị ảnh hưởng bởi vụ tấn công bị thương nhẹ và đã được đưa đến bệnh viện.

Trước đó cùng ngày, Bộ Quốc phòng UAE cho biết 3 tên lửa hành trình của Iran đã bị bắn hạ thành công trên vùng biển thuộc chủ quyền của quốc gia Ả Rập này. Một tên lửa hành trình khác rơi xuống biển, bộ này cho biết thêm vào ngày X.

Theo đài IRIB News, một quan chức quân sự cấp cao của Iran cho biết Tehran không có kế hoạch nhắm mục tiêu vào UAE. Bộ Ngoại giao UAE lên án điều mà họ gọi là “hành động gây hấn mới của Iran”.

Trước đó, hãng thông tấn Fars của Iran đưa tin quân đội Iran đã bắn trúng một tàu tuần tra của hải quân Mỹ gần eo biển Hormuz. Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ bác bỏ tuyên bố này, cho rằng không có tàu hải quân nào bị trúng đạn.

Diễn biến này xảy ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật hứa sẽ "giúp giải cứu" các tàu bị mắc kẹt ở eo biển Hormuz. Tuyến đường thủy quan trọng này, chiếm khoảng 20% ​​lượng dầu vận chuyển bằng đường biển toàn cầu, trên thực tế đã bị đóng cửa sau khi Mỹ và Israel phát động các cuộc tấn công nhằm vào Iran vào cuối tháng Hai.

Sự gián đoạn này đã dẫn đến giá dầu tăng vọt, với giá xăng trung bình toàn quốc tại Mỹ vượt quá 4,40 đô la mỗi gallon.

Bất chấp chi phí tiêu dùng tăng cao và tỷ lệ không ủng hộ đạt mức cao kỷ lục, Trump vẫn quyết định duy trì lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran để gây áp lực buộc Tehran đồng ý một thỏa thuận hòa bình có thể làm hài lòng Washington.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi gọi cuộc phong tỏa là "hành động chiến tranh" vi phạm thỏa thuận ngừng bắn đạt được hồi đầu tháng Tư.

Vietbf @ Sưu tầm

Trong lịch sử đế quốc Mông Cổ, hiếm có nhân vật nào gây ra nhiều tranh cãi như Hốt Tất Liệt. Ông là người đặt nền móng cho Nhà Nguyên, mở ra một giai đoạn thống trị rộng lớn kéo dài gần một thế kỷ trên đất Trung Hoa. Thế nhưng, nghịch lý ở chỗ, chính vị hoàng đế này lại bị một bộ phận không nhỏ người Mông Cổ xem là kẻ phản bội.

Mọi chuyện bắt đầu từ biến cố năm 1259, khi Mông Kha đột ngột qua đời trong chiến dịch vây hãm Điếu Ngư Thành. Cái chết này không chỉ làm gián đoạn tham vọng chinh phạt Nam Tống mà còn châm ngòi cho một cuộc khủng hoảng kế vị. Hai người em trai của ông, Hốt Tất Liệt và A Lý Bất Ca, nhanh chóng bước vào cuộc đối đầu sinh tử – cuộc nội chiến Đà Lôi.

Theo truyền thống Mông Cổ, việc lựa chọn Đại Hãn phải thông qua một hội nghị Khố Lý Đài được tổ chức tại Khả Lạc Hòa Lâm (kinh đô ban đầu của Mông Cổ), với sự tham gia của các dòng dõi quý tộc lớn thuộc gia tộc Bột Nhi Chỉ Cân. A Lý Bất Ca tuân thủ đúng quy tắc này, nhận được sự ủng hộ từ các nhánh quyền lực như Oa Khoát Đài, Sát Hợp Đài và Truật Xích. Ngược lại, Hốt Tất Liệt lại phá vỡ tiền lệ khi tự triệu tập một Khố Lý Đài riêng tại Khai Bình, dựa chủ yếu vào lực lượng đang đóng ở Hoa Bắc. Ngay từ thời điểm ấy, trong con mắt nhiều quý tộc Mông Cổ, ông đã bước qua ranh giới của tính chính danh.

Cuộc chiến kéo dài từ năm 1260 đến 1264, không chỉ là sự tranh đoạt quyền lực, mà còn là sự đối đầu giữa hai mô hình: một bên là truyền thống du mục thảo nguyên, một bên là xu hướng định cư và Hán hóa. Hốt Tất Liệt nắm lợi thế lớn khi kiểm soát vùng nông nghiệp trù phú Hoa Bắc. Ông cắt đứt các tuyến tiếp tế về Khả Lạc Hòa Lâm, đồng thời sử dụng cả bộ binh người Hán – điều vốn xa lạ với chiến thuật kỵ binh Mông Cổ – để áp đảo đối thủ. Chiến thắng cuối cùng mang lại cho ông danh hiệu Đại Hãn, nhưng cũng khiến đế quốc Mông Cổ rạn nứt vĩnh viễn, chia thành các hãn quốc độc lập.

Chính từ đây, hình ảnh “kẻ phản bội” bắt đầu hình thành. Trong mắt nhiều người Mông Cổ, Hốt Tất Liệt không chỉ giành ngôi bằng một con đường phi truyền thống, mà còn dựa vào lực lượng ngoài bộ tộc để đánh bại chính đồng bào của mình. Quyền lực mà ông nắm giữ vì thế bị xem là không thuần khiết, thậm chí mang tính “ngoại lai”.


Nếu như cuộc nội chiến là khởi đầu của sự nghi kỵ, thì những cải cách sau khi lên ngôi lại càng khoét sâu mâu thuẫn. Quyết định mang tính biểu tượng nhất của Hốt Tất Liệt là rời bỏ Khả Lạc Hòa Lâm – trái tim của đế chế Mông Cổ – để dời đô về Đại Đô. Đối với người thảo nguyên, đây không chỉ là thay đổi địa lý, mà là sự từ bỏ cội nguồn. Ngoại Mông, vùng đất tổ tiên, từ trung tâm quyền lực bỗng trở thành khu vực ngoại vi.

Song song với đó, Hốt Tất Liệt tiến hành cải tổ bộ máy cai trị theo mô hình Trung Hoa. Ông thiết lập Lục Bộ, trọng dụng các học giả Nho giáo, Phật giáo, đồng thời xây dựng một hệ thống hành chính phức tạp chưa từng có trong truyền thống du mục. Những chính sách như đánh thuế cơ sở tôn giáo năm 1264 thậm chí còn đi ngược lại bộ luật Đại Trát Tát của Thành Cát Tư Hãn, vốn quy định miễn thuế cho các tổ chức tín ngưỡng. Đối với tầng lớp quý tộc bảo thủ, đây là dấu hiệu rõ ràng của sự “tha hóa”.

Sự bất mãn ấy không dừng lại ở lời nói. Nó bùng nổ thành cuộc chiến kéo dài hàng chục năm do Hải Đô – một vương công thuộc nhánh Sát Hợp Đài – lãnh đạo. Trong con mắt của những người như Hải Đô, nhà Nguyên không còn là đại diện của đế quốc Mông Cổ, mà là một thực thể lai tạp, mang nặng ảnh hưởng Trung Hoa. Dù Hốt Tất Liệt cuối cùng vẫn duy trì được quyền lực, nhưng ông không bao giờ lấy lại được sự công nhận từ các hãn quốc phương tây.

Trớ trêu thay, trong khi bị người Mông Cổ xem là “quá Hán hóa”, nhà Nguyên lại không được người Hán chấp nhận hoàn toàn. Để kiểm soát dân số đông đảo, triều đình thiết lập một hệ thống phân tầng xã hội chặt chẽ, trong đó người Mông Cổ đứng đầu, tiếp đến là Sắc Mục Nhân, rồi người Hán miền Bắc, và cuối cùng là dân Nam Tống cũ. Cấu trúc này tạo ra sự phân biệt sâu sắc, khiến xã hội luôn trong trạng thái căng thẳng.

Giới Nho sĩ – lực lượng từng giữ vai trò trung tâm trong các triều đại trước – bị gạt ra bên lề. Trong khi đó, các tôn giáo như Phật giáo, Hồi giáo hay Cảnh giáo lại được ưu đãi. Chính sách này làm xói mòn nền tảng văn hóa truyền thống, đồng thời khiến tầng lớp trí thức bất mãn.

Dù nhà Nguyên đạt được nhiều thành tựu như mở rộng giao thương Á – Âu hay phát hành tiền giấy, nhưng những mâu thuẫn nội tại không bao giờ được giải quyết triệt để. Bước sang thế kỷ XIV, thiên tai liên tiếp xảy ra, kinh tế suy sụp, lạm phát gia tăng. Tất cả trở thành mồi lửa cho các cuộc khởi nghĩa.

Năm 1351, phong trào Khăn Đỏ bùng nổ, mang theo tinh thần chống lại sự thống trị của người Mông Cổ. Dưới sự lãnh đạo của Chu Nguyên Chương, lực lượng này nhanh chóng lớn mạnh. Đến năm 1368, quân Minh tiến vào Đại Đô, buộc Thỏa Hoan Thiết Mộc Nhĩ (Nguyên Huệ Tông) phải rút chạy về phương bắc, chấm dứt sự tồn tại của nhà Nguyên tại Trung Nguyên.

Nhìn lại toàn bộ tiến trình, có thể thấy vì sao Hốt Tất Liệt lại bị một bộ phận người Mông Cổ xem là kẻ phản bội. Ông phá vỡ truyền thống kế vị, dựa vào lực lượng ngoài bộ tộc để giành quyền lực, từ bỏ trung tâm thảo nguyên, và xây dựng một triều đại mang đậm dấu ấn Hán hóa. Đối với những người coi trọng bản sắc du mục, đó là sự phản bội không thể chấp nhận.

Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ khác, Hốt Tất Liệt cũng là người đã đưa đế quốc Mông Cổ bước vào một giai đoạn phát triển mới, thích nghi với thực tế cai trị một lãnh thổ rộng lớn và đông dân. Chính sự lựa chọn của ông – dù gây tranh cãi – đã định hình nên một triều đại đặc biệt trong lịch sử.

Lịch sử vì thế không chỉ có trắng và đen. Hốt Tất Liệt vừa là người mở ra một kỷ nguyên, vừa là nhân vật gây chia rẽ sâu sắc. Và chính trong sự mâu thuẫn ấy, hình ảnh của ông vẫn còn gây tranh luận cho đến tận ngày nay.

Vietbf @ Sưu tầm