Không phải sự tử tế nào cũng giúp con người nhẹ lòng. Có những kiểu sống quá nhường nhịn, quá hy sinh, quá cố làm hài lòng người khác lại âm thầm bào mòn năng lượng, khiến một người ngày càng mệt mỏi mà không nhận ra.
Nhiều người nghĩ kiệt sức chỉ đến từ công việc hoặc áp lực tiền bạc. Nhưng thực tế, không ít người đang bị rút cạn năng lượng bởi chính cách họ đối xử với người khác. Càng cố làm người tốt, họ càng mệt. Càng sợ làm ai buồn, họ càng đánh mất chính mình.
“Tử tế độc hại” là kiểu sống nhìn bên ngoài rất đẹp, rất được lòng người khác nhưng bên trong lại khiến cảm xúc bị nén chặt, nhu cầu cá nhân bị bỏ quên và áp lực tinh thần tích tụ theo thời gian.
Dưới đây là những kiểu “tử tế” phổ biến khiến nhiều người càng sống càng kiệt sức.
1. Luôn nhận phần thiệt để người khác được thoải mái
Có những người gần như mặc định mình phải nhường. Trong công việc họ nhận thêm việc. Trong gia đình họ im lặng cho yên chuyện. Trong các mối quan hệ họ luôn là người xuống nước trước. Lâu dần, sự hy sinh trở thành phản xạ vô thức.
Vấn đề nằm ở chỗ: người càng quen chịu thiệt thường càng ít được trân trọng. Khi một người luôn sẵn sàng gánh phần khó, người khác sẽ xem đó là điều hiển nhiên. Họ không còn được nhìn nhận là đang cố gắng mà bị xem như “đương nhiên phải thế”.
Điều nguy hiểm nhất là cảm giác kiệt sức đến rất chậm. Người sống kiểu này thường không bùng nổ ngay mà âm thầm mệt mỏi, mất động lực, dễ cáu gắt và dần cảm thấy cuộc sống chỉ xoay quanh việc làm hài lòng người khác.
2. Không biết nói “không” vì sợ bị đánh giá
Nhiều người đồng ý mọi lời nhờ vả không phải vì thật sự muốn giúp mà vì sợ mang tiếng ích kỷ. Họ sợ bị chê lạnh lùng, sợ mất lòng, sợ người khác thất vọng nên cuối cùng luôn ép bản thân phải gồng lên.
Kiểu tử tế này tạo ra một vòng lặp rất độc hại. Càng ôm nhiều việc, áp lực càng lớn. Nhưng vì đã quen với hình ảnh “người dễ nhờ”, họ tiếp tục khó từ chối hơn ở những lần sau. Đến một lúc, lịch trình kín đặc nhưng trong lòng chỉ còn cảm giác ngột ngạt.
Điều đáng nói là người không biết từ chối thường cũng không nhận được sự cảm thông tương xứng. Khi họ đột ngột mệt mỏi hoặc muốn nghỉ ngơi, nhiều người xung quanh lại bất ngờ vì đã quen với việc họ luôn đáp ứng mọi thứ.
3. Luôn cố giữ hòa khí bằng cách nuốt cảm xúc
Không ít người chọn im lặng mỗi khi tổn thương chỉ để tránh tranh cãi. Họ nghĩ nhịn một chút sẽ êm chuyện, bỏ qua một chút sẽ giữ được mối quan hệ. Nhưng cảm xúc bị dồn nén lâu ngày không tự biến mất.
Những người sống kiểu này thường cười nhiều bên ngoài nhưng bên trong lại chất chứa rất nhiều áp lực. Họ hiếm khi nói ra điều mình không thích, ít khi phản ứng khi bị đối xử thiếu tôn trọng và thường tự thuyết phục bản thân rằng “thôi kệ cho qua”.
Sự bình yên cưỡng ép đó khiến tâm lý ngày càng nặng nề. Một người càng phải đóng vai “ổn” quá lâu càng dễ rơi vào trạng thái cạn năng lượng, mất kết nối cảm xúc và cảm thấy cô đơn ngay trong chính các mối quan hệ quen thuộc.
4. Giúp người khác bằng mọi giá rồi tự bỏ quên mình
Có những người luôn xuất hiện khi người khác cần. Họ sẵn sàng thức khuya nghe tâm sự, bỏ thời gian giải quyết chuyện của người khác, ưu tiên cảm xúc của mọi người trước cả bản thân mình.
Thoạt nhìn đây là kiểu người rất ấm áp. Nhưng nếu việc giúp đỡ diễn ra liên tục mà không có giới hạn, họ sẽ dần kiệt quệ về tinh thần. Năng lượng cảm xúc không phải thứ vô tận. Một người không thể mãi làm chỗ dựa nếu chính họ cũng đang quá tải.
Điều đáng sợ là nhiều người quen với vai trò “người cứu hộ cảm xúc” đến mức cảm thấy có lỗi mỗi khi muốn nghỉ ngơi. Họ tự ép mình phải mạnh mẽ, phải lắng nghe, phải hỗ trợ người khác ngay cả lúc bản thân đang rất mệt.
5. Luôn cố tỏ ra tích cực để người khác yên tâm
Một kiểu tử tế độc hại rất phổ biến khác là luôn cố tỏ ra ổn. Nhiều người không muốn người thân lo lắng nên giấu áp lực công việc, giấu chuyện buồn, giấu cả cảm xúc tiêu cực của mình.
Họ chọn cười thay vì than mệt. Chọn nói “không sao đâu” thay vì thừa nhận bản thân đang quá tải. Bề ngoài lúc nào cũng tích cực nhưng bên trong lại ngày càng căng thẳng vì không có nơi giải tỏa thật sự.
Việc liên tục đeo “mặt nạ ổn định” khiến con người tiêu hao năng lượng rất nhanh. Đến một lúc, họ không còn biết cảm xúc thật của mình là gì, chỉ còn cảm giác mỏi mệt kéo dài và mất dần khả năng tận hưởng cuộc sống.
Tử tế thật sự không phải là tự làm mình tổn thương
Một người tốt không đồng nghĩa với việc phải chịu đựng mọi thứ. Tử tế là điều đẹp, nhưng tử tế không có ranh giới lại dễ biến thành áp lực tinh thần kéo dài.
Người trưởng thành về cảm xúc là người biết giúp đỡ đúng lúc, biết từ chối khi cần và biết bảo vệ năng lượng của chính mình. Bởi nếu một người luôn sống trong trạng thái cạn kiệt, sự tử tế đó sớm muộn cũng trở thành gánh nặng.
Đôi khi, học cách ưu tiên bản thân không phải ích kỷ. Đó chỉ là cách để một người không bị mệt mỏi đến mức đánh mất chính mình.
Khoai là món ăn quen thuộc trong bữa sáng của nhiều người Việt. Không chỉ dễ ăn, dễ chế biến, các loại khoai còn chứa nhiều chất xơ, vitamin và tinh bột tốt cho cơ thể.
Nếu ăn đúng cách vào buổi sáng, khoai có thể giúp no lâu, hỗ trợ tiêu hóa và cung cấp năng lượng khá ổn định cho cả ngày.
Đặc biệt, có 5 nhóm người được khuyên nên bổ sung khoai vào bữa sáng thường xuyên hơn vì mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe.
5 người nên tích cực ăn khoai vào buổi sáng
Người muốn giảm cân, giữ dáng
Nhiều người nghĩ rằng ăn khoai dễ tăng cân vì chứa tinh bột, nhưng thực tế nếu ăn đúng lượng, khoai lại hỗ trợ kiểm soát cân nặng khá tốt.
Khoai chứa nhiều chất xơ nên giúp tạo cảm giác no lâu, hạn chế ăn vặt hoặc thèm đồ ngọt vào giữa buổi. So với nhiều món ăn sáng nhiều dầu mỡ, khoai luộc hoặc hấp thường ít calo hơn.
Ngoài ra, tinh bột trong khoai được tiêu hóa chậm hơn, giúp cơ thể có năng lượng ổn định thay vì nhanh đói như khi ăn đồ ngọt hoặc bánh tinh luyện.
Tuy nhiên, nếu đang muốn giảm cân, nên ưu tiên khoai luộc, hấp thay vì chiên rán nhiều dầu.
Người hay bị táo bón, tiêu hóa kém
Khoai, đặc biệt là khoai lang, chứa lượng chất xơ khá dồi dào. Đây là nhóm thực phẩm giúp hỗ trợ hệ tiêu hóa hoạt động tốt hơn.
Ăn khoai vào buổi sáng có thể giúp:
Kích thích nhu động ruột
Hạn chế táo bón
Giúp bụng nhẹ hơn
Nhiều người có thói quen ăn khoai và uống thêm nước ấm vào buổi sáng để hỗ trợ đi ngoài dễ dàng hơn.
Tuy nhiên, cũng không nên ăn quá nhiều một lúc vì dễ gây đầy bụng với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Người thường xuyên mệt mỏi, thiếu năng lượng buổi sáng
Với những người hay cảm thấy uể oải sau khi ngủ dậy, khoai là lựa chọn khá phù hợp cho bữa sáng.
Khoai cung cấp tinh bột tốt cùng nhiều vitamin và khoáng chất giúp cơ thể có năng lượng hoạt động ổn định hơn. Không giống một số món ăn quá nhiều dầu mỡ dễ gây nặng bụng, khoai tạo cảm giác nhẹ nhàng hơn sau khi ăn.
Đặc biệt, khoai còn chứa kali – khoáng chất hỗ trợ hoạt động cơ bắp và cơ thể.
Khi kết hợp khoai với trứng, sữa hoặc các thực phẩm giàu đạm khác, bữa sáng sẽ cân bằng và đủ chất hơn.
Người có thói quen ăn sáng thất thường
Nhiều người bận rộn thường bỏ bữa sáng hoặc ăn qua loa. Điều này dễ khiến cơ thể mệt mỏi, giảm tập trung và ảnh hưởng dạ dày về lâu dài.
Khoai là món khá tiện lợi vì:
Dễ chuẩn bị
Có thể luộc sẵn từ tối
Mang theo khi đi làm dễ dàng
Chỉ cần vài củ khoai nhỏ kết hợp thêm sữa hoặc trái cây là đã có bữa sáng đơn giản mà vẫn đủ năng lượng hơn nhiều so với việc nhịn ăn.
Người trung niên muốn ăn uống lành mạnh hơn
Khi tuổi tác tăng lên, nhiều người bắt đầu chú ý hơn đến chế độ ăn uống. Khoai là thực phẩm phù hợp với xu hướng ăn thanh đạm, ít dầu mỡ.
So với các món ăn nhanh nhiều chất béo, khoai giúp bữa sáng nhẹ nhàng hơn mà vẫn đủ no.
Ngoài ra, khoai còn chứa các chất chống oxy hóa tự nhiên, hỗ trợ sức khỏe nếu ăn điều độ và kết hợp chế độ sinh hoạt hợp lý.
Đây cũng là lý do nhiều người lớn tuổi thích ăn khoai vào buổi sáng thay cho các món quá nhiều tinh bột tinh luyện.
Ăn khoai buổi sáng thế nào cho tốt?
Dù tốt cho sức khỏe, nhưng ăn khoai cũng cần đúng cách.
Nên:
Ăn lượng vừa phải
Kết hợp thêm đạm và rau quả
Uống đủ nước
Không nên:
Ăn khoai thay hoàn toàn bữa sáng trong thời gian dài
Ăn quá nhiều khi bụng quá đói
Ăn khoai chiên nhiều dầu thường xuyên
Ngoài ra, người có vấn đề về dạ dày hoặc hay đầy hơi nên theo dõi phản ứng cơ thể để điều chỉnh lượng ăn phù hợp.
Khoai là món ăn dân dã nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu dùng đúng cách. Với người muốn giữ dáng, cải thiện tiêu hóa hay duy trì năng lượng buổi sáng, đây là lựa chọn khá phù hợp.
Điều quan trọng nhất vẫn là ăn cân bằng, đa dạng thực phẩm và duy trì lối sống lành mạnh để cơ thể khỏe mạnh lâu dài.
Trong khi ảnh vệ tinh phát hiện một vệt dầu loang rộng hàng chục km² nđang lan rộng tại Vịnh Ba Tư thì có nhận định rằng lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ có khả năng đã đẩy hệ thống dầu mỏ của Iran vào trạng thái nguy hiểm.
Ảnh vệ tinh chụp đảo Kharg của Iran ngày 25/2/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Báo The New York Times ngày 8/5 dẫn ước tính của Orbital EOS, một dịch vụ giám sát tràn dầu toàn cầu, cho biết vệt dầu dường như xuất hiện ngoài khơi bờ Tây của đảo Kharg và tính đến ngày 7/5 đã lan rộng trên diện tích hơn 20 dặm vuông, tương đương khoảng 52 km².
Orbital EOS cho biết có thể hơn 3.000 thùng dầu đã bị tràn ra ngoài. Nguyên nhân chính xác của vụ tràn dầu hiện vẫn chưa rõ.
Vệt dầu loang trôi về phía vùng biển Saudi Arabia
Theo báo The New York Times, tính đến giữa trưa 7/5, vệt dầu dường như đang lan dần về phía Nam, hướng tới vùng biển của Saudi Arabia.
Truyền thông nhà nước Iran chưa đưa tin về vụ dầu loang này, trong khi Bộ Ngoại giao Iran chưa lập tức phản hồi yêu cầu bình luận từ The New York Times.
Đảo Kharg là trung tâm của ngành xuất khẩu dầu mỏ Iran và là một phần then chốt của nền kinh tế nước này. Trên đảo có cảng dầu lớn nhất Iran, cùng hệ thống đường ống dẫn dầu, bể chứa và cơ sở hạ tầng liên quan.
Hòn đảo nằm ở Vịnh Ba Tư, phía Bắc eo biển Hormuz hẹp nhưng có tầm quan trọng chiến lược.
Cơ sở hạ tầng dầu mỏ chịu áp lực lớn
The New York Times cho biết vụ tràn dầu làm dấy lên lo ngại về tình trạng của cơ sở hạ tầng dầu mỏ Iran, vốn đang chịu áp lực trong thời gian Mỹ áp đặt phong tỏa hải quân.
Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 9/5, Iran phần lớn đã đóng eo biển Hormuz vào thời điểm bắt đầu xung đột với Mỹ và Israel hôm 28/2.
Sau đó, Mỹ áp đặt phong tỏa đối với các cảng của Iran, khiến nhiều tàu chở dầu bị mắc kẹt trong khu vực.
Theo báo cáo, chính phủ Iran cũng hạn chế hoạt động tàu thuyền qua eo biển Hormuz khi các cuộc đàm phán về việc mở lại tuyến đường này rơi vào bế tắc.
Các tàu và cơ sở hạ tầng cũng đã bị hư hại trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, khiến chúng dễ xảy ra sự cố tràn dầu hơn.
Eo biển Hormuz là tuyến đường thủy hẹp dẫn vào Vịnh Ba Tư, nơi thông thường có khoảng 20% - 25% lượng dầu vận chuyển bằng đường biển của thế giới đi qua.
Các tàu chở dầu mắc kẹt gần đảo Kharg
The New York Times cho biết lệnh phong tỏa đã hạn chế hoạt động xuất khẩu và khiến Iran nhanh chóng cạn kiệt không gian lưu trữ dầu, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rò rỉ hoặc các sự cố khác tại trung tâm dầu mỏ đảo Kharg.
Ông Dalga Khatinoglu, người theo dõi lĩnh vực năng lượng Iran tại Iran Open Data - một sáng kiến dữ liệu độc lập - cho biết một lượng lớn dầu thô đang được lưu trữ trên các tàu chở dầu, làm gia tăng nguy cơ tràn dầu.
Ông Khatinoglu cho rằng một nguồn gây rò rỉ khác có thể là sự cố vỡ đường ống dẫn dầu dưới biển kết nối trung tâm này với mỏ Abuzar - một mỏ dầu ngoài khơi lớn nằm phía Tây đảo Kharg.
Theo ông Khatinoglu, đường ống đã cũ hàng chục năm và bảo trì kém này đã gặp nhiều vụ rò rỉ trong những năm gần đây, bao gồm một sự cố vỡ đường ống vào tháng 10/2024.
Một số ý kiến khác suy đoán rằng dầu có thể đã bị xả cố ý xuống biển do thiếu không gian lưu trữ, dù báo cáo nhấn mạnh hiện chưa có bằng chứng cho giả thuyết này.
“Tóm lại, lệnh phong tỏa hải quân có khả năng đã đẩy hệ thống dầu mỏ của Iran vào trạng thái nguy hiểm”, ông Nima Shokri thuộc Đại học Công nghệ Hamburg nhận định.
Ông Shokri cho biết việc đóng các giếng dầu rất khó khăn vì điều này có thể làm tắc giếng hoặc đường ống, hoặc gây hư hại tầng chứa dầu bên dưới, khiến việc khởi động lại hoạt động khai thác trở nên chậm hơn và tốn kém hơn.
“Các giếng dầu không phải là những cỗ máy có thể đơn giản tắt đi rồi bật lại theo ý muốn”, ông Shokri nói.
Lo ngại môi trường tại Vịnh Ba Tư
Ông Keyvan Hosseini thuộc Đại học Southampton cho rằng vụ tràn dầu phản ánh việc các lệnh trừng phạt, xung đột và tình trạng thiếu đầu tư kéo dài đã khiến Iran gặp nhiều khó khăn hơn trong việc hiện đại hóa, bảo trì và thay thế các cơ sở hạ tầng dầu mỏ quan trọng.
Ông Hosseini cho biết Vịnh Ba Tư - nơi phần lớn có vùng nước nông - đang chịu áp lực ngày càng lớn từ nhiệt độ cao, độ mặn, ô nhiễm và quá trình phát triển ven biển.
Theo ông Hosseini, dầu có thể lắng xuống trầm tích và bờ biển, đồng thời đặc biệt gây tổn hại cho rừng ngập mặn, các quần thể san hô, chim biển, rùa biển và các khu vực sinh sản.
Ông Hosseini cho rằng một vụ tràn dầu gần đảo Kharg có thể ảnh hưởng tới ngành thủy sản, cộng đồng ven biển, các nhà máy khử mặn, môi trường sống biển và các hệ sinh thái nhạy cảm của Vịnh Ba Tư.
“Ngay cả một vụ tràn dầu có thể kiểm soát được cũng có thể trở thành một cuộc khủng hoảng môi trường quy mô khu vực nếu phản ứng bị chậm trễ”, ông Hosseini nói.
Theo CNBC, nếu Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) vẫn còn lý do để cắt giảm lãi suất trong tương lai gần, thì những lý do đó đang ngày càng khó tìm thấy.
Báo cáo việc làm tháng 4 công bố ngày 8/5 đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy mối lo lớn hơn của ngân hàng trung ương không phải là thị trường lao động suy yếu, mà là chi phí sinh hoạt ngày càng trở nên khó gánh chịu đối với người dân Mỹ bình thường.
Mức tăng 115.000 việc làm phi nông nghiệp trong tháng trước tuy không quá bùng nổ, nhưng tiếp tục cho thấy bức tranh việc làm đã ổn định đủ để giảm áp lực phải cắt giảm lãi suất.
Ngược lại, có rất ít dấu hiệu cho thấy lạm phát đang hạ nhiệt, điều này có khả năng khiến Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) chuyển sang lập trường “diều hâu” hơn, trong đó các quan chức cảm thấy thoải mái với việc duy trì lãi suất ở mức hiện tại trong thời gian dài.
Bà Lindsay Rosner, Giám đốc phụ trách trái phiếu đa lĩnh vực tại bộ phận quản lý tài sản của ngân sách Goldman Sachs, cho rằng “Fed sẽ chuyển trọng tâm sang kiểm soát rủi ro lạm phát tăng cao khi thị trường lao động dường như đã trở lại đúng hướng”. Theo bà, FOMC hoàn toàn có thể cảm thấy cần phải loại bỏ xu hướng thiên về nới lỏng trong tuyên bố sau cuộc họp tháng 6 tới, điều cho thấy phe “diều hâu” đang dần chiếm ưu thế trong ủy ban ở thời điểm hiện tại.
Theo cách diễn đạt của Fed, điều đó có nghĩa là làn sóng tâm lý thận trọng từ nhiều chủ tịch Fed khu vực có thể sẽ tiếp tục lan rộng. Tại cuộc họp FOMC tuần trước, ba chủ tịch Fed khu vực đã bỏ phiếu phản đối tuyên bố sau cuộc họp. Nhóm này không phản đối quyết định giữ nguyên lãi suất của Fed, mà phản đối phần “định hướng tương lai” - ngôn từ được hiểu rộng rãi là ám chỉ bước đi tiếp theo nhiều khả năng sẽ là cắt giảm lãi suất.
Theo cách tiếp cận truyền thống, lạm phát cao đi cùng thị trường lao động ổn định thường không tạo cơ sở cho việc cắt giảm lãi suất. Các xu hướng dữ liệu gần đây có thể củng cố quan điểm rằng Fed có thể tiếp tục giữ nguyên lãi suất hiện tại, đồng thời duy trì mọi lựa chọn, kể cả tăng lãi suất.
Chiến lược gia đầu tư trưởng tại ngân hàng đầu tư Brown Brothers Harriman, Scott Clemons, cho rằng “điều này ngày càng cho thấy Fed có thể kiên nhẫn bao lâu tùy thích. Không có điều gì từ phía kinh tế buộc họ phải tiếp tục hạ lãi suất”.
Dù tâm lý thị trường có thể thay đổi nhanh chóng, các nhà giao dịch hiện đã gần như loại bỏ hoàn toàn khả năng Fed cắt giảm lãi suất ít nhất cho đến tháng 4/2031, theo định giá hợp đồng tương lai lãi suất Fed. Thực tế, đường cong lãi suất hiện cho thấy khả năng Fed tăng lãi suất trong những năm tới cao hơn nhiều.
Nhà kinh tế trưởng phụ trách Bắc Mỹ của tập đoàn dịch vụ tài chính và bảo hiểm Allianz, Dan North, nhận xét rằng “rõ ràng điều này khiến quyết định của Fed trở nên dễ dàng hơn. Dữ liệu hiện nay càng khiến Fed dễ dàng giữ nguyên lãi suất hơn, và có thể trong năm tới sẽ bắt đầu nghiêng sang hướng ngược lại”.
Tuy nhiên, nếu điều đó xảy ra, đây sẽ là vấn đề không nhỏ đối với Chủ tịch Fed sắp tới Kevin Warsh - người được Tổng thống Donald Trump đưa vào Fed với kỳ vọng lãi suất thấp hơn.
Cựu Thống đốc Fed này nhiều lần công khai quan điểm ủng hộ mức lãi suất quỹ liên bang thấp hơn, cho rằng Fed vẫn có thể kiểm soát lạm phát trong khi nới lỏng chính sách. Ông Warsh cũng đề xuất Fed nên tập trung nhiều hơn vào bảng cân đối kế toán trị giá 6.700 tỷ USD của ngân hàng trung ương thay vì chỉ dựa vào lãi suất qua đêm như công cụ chính sách chủ đạo hiện nay.
Tuy nhiên, việc thúc đẩy cắt giảm lãi suất trong bối cảnh lạm phát vẫn trên 3% sẽ là nhiệm vụ rất khó khăn, đặc biệt khi xét tới xu hướng quan điểm hiện nay trong cơ cấu của FOMC.
Các nhà khoa học đang tăng tốc trong cuộc đua phát triển vaccine phòng virus Hanta trong bối cảnh số ca nhiễm được xác nhận tiếp tục gia tăng, dù giới chuyên gia cảnh báo quá trình phê duyệt có thể kéo dài nhiều năm.
Các nhà nghiên cứu tại Đại học Bath cho biết họ đang phát triển một loại vaccine với công nghệ hoàn toàn mới. Ảnh minh hoạ: Shutterstock/New Africa
Theo trang Daily Mail, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học Bath (Anh) cho biết họ đang phát triển một loại vaccine “đầy triển vọng” với công nghệ hoàn toàn mới. Vaccine hiện đã được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên động vật, cho kết quả tạo phản ứng miễn dịch “rất tích cực”.
Các nhà khoa học kỳ vọng có thể sớm chuyển sang giai đoạn thử nghiệm trên người. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận tiến độ phát triển đang bị cản trở bởi bài toán thiếu vốn đầu tư.
Ông Jay Cooper, nhà virus học thuộc Viện Nghiên cứu Y học về Bệnh truyền nhiễm của quân đội Mỹ, nói với tạp chí Nature: “Một trong những rào cản lớn nhất đối với vaccine phòng virus Hanta là nguồn tài trợ cho giai đoạn phát triển chuyên sâu”.
Ông cho biết giới nghiên cứu vẫn đang nỗ lực thúc đẩy dự án từ phía khoa học, nhưng chưa có đủ động lực từ thị trường hay các tổ chức bên ngoài, khiến tiến độ chậm hơn đáng kể.
“Cảm giác giống như phải đẩy một tảng đá lên dốc suốt nhiều năm”, ông nói.
Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lo ngại số ca mắc virus Hanta trên toàn cầu có thể tiếp tục tăng, sau khi virus lây truyền từ loài gặm nhấm này xuất hiện trên một du thuyền hạng sang, khiến ba hành khách thiệt mạng.
Giáo sư Asel Sartbaeva, thành viên nhóm dẫn đầu dự án vaccine tại Đại học Bath, cho biết hiện chưa có vaccine hiệu quả chống virus Hanta, khiến nhiều cộng đồng ở Đông Nam Á, châu Phi và Nam Mỹ vẫn dễ tổn thương trước các bệnh do loài gặm nhấm mang mầm bệnh gây ra.
“Nhóm nghiên cứu của chúng tôi đã phát triển một kháng nguyên mới nhằm phòng bệnh Hantaan, thuộc nhóm virus Hanta. Đây là một loại vaccine hoàn toàn mới, đã được thử nghiệm trong phòng thí nghiệm và trên mô hình động vật, cho thấy khả năng kích hoạt miễn dịch rất tốt”, bà nói.
Mặc dù cần phải hành động thêm nhiều bước trước khi vaccine có thể được đưa vào sử dụng rộng rãi, bao gồm thử nghiệm lâm sàng và quy trình phê duyệt, song bà Sartbaeva nhấn mạnh đây là bước tiến rất đáng kỳ vọng đối với một loại vaccine mới và cần thiết.
Theo quy trình hiện hành, một vaccine muốn được cấp phép phải trải qua nhiều giai đoạn đánh giá nghiêm ngặt về độ an toàn, liều lượng và hiệu quả. Quá trình này bắt đầu bằng thử nghiệm tiền lâm sàng trong phòng thí nghiệm, trước khi chuyển sang ba giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên số lượng tình nguyện viên ngày càng lớn để so sánh hiệu quả giữa nhóm tiêm vaccine và nhóm đối chứng.
Tiến sĩ Cooper cho biết ông đã theo đuổi nghiên cứu vaccine virus Hanta hơn 30 năm qua. Nhóm của ông hiện đã hoàn tất thử nghiệm lâm sàng giai đoạn một đối với vaccine ngừa virus Andes - chủng hantavirus được cho là liên quan tới ổ dịch trên du thuyền MV Hondius.
Dù coi đây là tín hiệu tích cực, ông lưu ý việc phát triển loại vaccine này vẫn đối mặt nhiều trở ngại.
“Các ca nhiễm virus Andes ở người tương đối hiếm và phân tán về mặt địa lý, khiến việc triển khai thử nghiệm hiệu quả quy mô lớn theo mô hình giai đoạn ba truyền thống trở nên rất khó khăn. Vì vậy, để đáp ứng các tiêu chuẩn cấp phép, cần những cách tiếp cận linh hoạt và sáng tạo hơn”, ông nói.
Theo ông Cooper, vaccine ADN Andes có khả năng kích thích cơ thể tạo ra các kháng thể trung hòa - yếu tố đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn virus xâm nhập tế bào. Vaccine hoạt động bằng cách “huấn luyện” hệ miễn dịch sản sinh các protein chuyên biệt có thể bám trực tiếp vào virus, từ đó chặn quá trình lây nhiễm.
Tuy nhiên, loại vaccine này cần tối thiểu ba liều tiêm, gồm một liều cơ bản và hai mũi tăng cường, thay vì chỉ một mũi hoặc phác đồ đơn giản hơn.
Nếu được phê duyệt, vaccine này nhiều khả năng sẽ ưu tiên cho người tới các khu vực lưu hành virus Hanta, những người thường xuyên hoạt động ngoài trời hoặc tiếp xúc nhiều với môi trường có loài gặm nhấm, binh sĩ và lao động trong các ngành nghề nguy cơ cao.
“Xét trên góc độ thương mại, đây là thị trường vaccine khá nhỏ và không thực sự hấp dẫn về mặt kinh doanh”, ông Cooper nhận định.
Vaccine của Đại học Bath hiện được phát triển một phần dựa trên công nghệ mRNA - nền tảng từng được sử dụng để phát triển nhanh vaccine COVID-19.
Trong đại dịch COVID-19, các vaccine mRNA đã được nghiên cứu và triển khai trên quy mô toàn cầu với tốc độ chưa từng có. Tuy nhiên, virus Hanta hiếm gặp hơn nhiều và WHO cho rằng virus này khó gây ra một đại dịch diện rộng, đồng nghĩa tiến trình phát triển và phổ cập vaccine có thể sẽ chậm hơn đáng kể.
Sáng ngày 8/5, giới chức y tế xác nhận thêm một công dân Anh được chẩn đoán nghi nhiễm virus liên quan tới ổ dịch trên du thuyền MV Hondius. Bệnh nhân hiện vẫn ở đảo Tristan da Cunha, vùng lãnh thổ biệt lập thuộc Nam Đại Tây Dương, trong khi hai công dân Anh khác đang điều trị tại bệnh viện ở Hà Lan và Nam Phi.
Phát biểu tại cuộc họp báo ở Geneva ngày 7/5, Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết 5 trong số 8 ca nghi nhiễm virus Hanta liên quan tới du thuyền MV Hondius đã được xác nhận.
Ông cho biết WHO cũng đã nhận được báo cáo về các trường hợp nghi nhiễm khác và không loại trừ khả năng số ca mắc sẽ tiếp tục tăng do thời gian ủ bệnh của virus khá dài.
“Với thời gian ủ bệnh của virus Andes có thể kéo dài tới 6 tuần, nhiều khả năng sẽ còn thêm các ca bệnh được ghi nhận trong thời gian tới”, ông nói.
Ngày 8/5, quân đội Mỹ thông báo các lực lượng nước này đã nổ súng và vô hiệu hóa 2 tàu chở dầu treo cờ Iran đang tìm cách tiến vào một cảng Iran nằm trên vịnh Oman bất chấp lệnh phong tỏa hàng hải của Washington.
Tàu khu trục USS Rafael Peralta (DDG 115) tiếp cận một tàu hàng đang trong hành trình vào cảng của Iran, trong bối cảnh Mỹ mở rộng phong toả các tàu thuyền tại eo biển Hormuz, Vịnh Oman ra vùng biển quốc tế, ngày 24/4/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết một máy bay tiêm kích F/A-18 Super Hornet của Hải quân Mỹ đã bắn vào các ống khói của tàu M/T Sea Star III và tàu M/T Sevda bằng đạn chính xác để ngăn 2 con tàu này tiếp cận cảng Iran. CENTCOM cũng đăng kèm video ghi lại quá trình diễn ra cuộc tấn công.
Tính tới thời điểm hiện tại, Mỹ đã ngăn chặn tổng cộng 4 tàu bị cáo buộc tìm cách vi phạm lệnh phong tỏa do Washington áp đặt đối với toàn bộ các cảng của Iran có hiệu lực từ ngày 13/4.
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Iran đã bắt đầu hạ thấp sản lượng khai thác dầu khi xuất khẩu sụt giảm mạnh do tác động từ lệnh phong tỏa của Mỹ. Lệnh phong tỏa đã khiến các tàu chở dầu của Iran gặp khó khăn trong việc tiến ra vùng biển quốc tế, dẫn tới lượng xuất khẩu giảm mạnh trong những tuần gần đây. Trong khi đó, các cơ sở lưu trữ trong nước đang dần đầy, buộc Tehran phải điều chỉnh giảm sản lượng, đặc biệt là tại các mỏ dầu đã cũ và khó khôi phục nếu dừng khai thác.
Chiến sự tại Iran kéo dài khiến giá năng lượng tăng tốc, đẩy niềm tin tiêu dùng của người Mỹ xuống thấp kỷ lục trong tháng 5.
Khảo sát công bố ngày 8/5 của Đại học Michigan cho thấy chỉ số niềm tin tiêu dùng sơ bộ của người Mỹ chỉ là 48,2 điểm trong tháng 4. Đây là mức thấp nhất kể từ khi khảo sát được thực hiện năm 1952.
"Khoảng một phần ba người tiêu dùng đã đề cập ngay đến giá xăng, và khoảng 30% nhắc đến thuế nhập khẩu", Joanne Hsu - người phụ trách báo cáo cho biết. Nhìn chung, người tiêu dùng vẫn chịu sức ép chi phí, do giá xăng tăng cao.
"Diễn biến tại Trung Đông khó có thể cải thiện đáng kể tâm lý của người dân, cho đến khi gián đoạn nguồn cung được giải quyết hoàn toàn và giá năng lượng giảm", bà cho biết thêm.
Người dân mua sắm tại một siêu thị của Costco ở thành phố New York tháng 1/2026. Ảnh: Reuters
Giá xăng ảnh hưởng lớn đến cách người dân nhìn nhận nền kinh tế. Giá xăng trung bình tại Mỹ đã duy trì trên 4 USD một gallon (1,06 USD một lít) nhiều tuần qua. Nguyên nhân là giá năng lượng toàn cầu vẫn ở mức cao, khi eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% dầu của thế giới - tiếp tục bị phong tỏa.
"Trái với nhà đầu tư, người tiêu dùng đang cảm thấy rất bi quan. Tâm lý sẽ rất khó phục hồi, ít nhất đến khi giá xăng bắt đầu giảm bền vững", Oren Klachkin - nhà kinh tế học thị trường tại Nationwide nhận định.
Dù vậy, niềm tin tiêu dùng thấp kỷ lục không đồng nghĩa chi tiêu sẽ giảm. Tiêu dùng hiện đóng góp gần hai phần ba GDP Mỹ. Vài năm gần đây, niềm tin tiêu dùng giảm không kéo chi tiêu xuống. Ví dụ như năm 2022, khi lạm phát chạm đỉnh 40 năm và năm ngoái, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố tăng thuế nhập khẩu.
Một lý do quan trọng khiến người Mỹ chưa cắt giảm chi tiêu, dù cảm thấy bi quan, là thị trường lao động vẫn vững mạnh. Dù tuyển dụng đã chậm lại so với hậu Đại dịch, số lượng sa thải lại không tăng mạnh, giúp giữ tỷ lệ thất nghiệp ở mức thấp. Báo cáo công bố ngày 8/5 cho thấy tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức 4,3% trong tháng 4 và các doanh nghiệp tạo thêm 115.000 việc làm - cao hơn dự báo.
Dù vậy, người dân nhiều khả năng sẽ điều chỉnh hành vi mua sắm. Giá xăng đang chiếm tỷ trọng lớn trong thu nhập và thuế nhập khẩu cũng khiến một số sản phẩm đắt đỏ hơn. Chỉ số "Điều kiện kinh tế hiện tại" trong khảo sát của Michigan tháng này giảm 9%, xuống 47,8 điểm. "Người dân lo ngại về tài chính cá nhân và khả năng mua sắm các mặt hàng lớn khi giá cả tăng cao", thông cáo viết.
Hơn 10 lãnh đạo doanh nghiệp, trong đó có CEO Nvidia, Apple, Qualcomm, Citigroup và Boeing sẽ cùng Tổng thống Mỹ đến Trung Quốc tuần tới.
Ngày 8/5, Reuters trích các nguồn tin thân cận cho biết Nhà Trắng và Bộ Tài chính Mỹ cân nhắc mời đại diện của hơn 10 doanh nghiệp Mỹ đi cùng Tổng thống Donald Trump trong chuyến thăm Trung Quốc tuần tới. Số lượng này ít hơn nhiều so với đoàn 29 CEO trong chuyến thăm của ông năm 2017 tới đây.
Tờ Semafor cho biết CEO Nvidia, Apple, Qualcomm, Citigroup và Boeing nằm trong nhóm được mời. Họ sẽ cùng ông Trump tham gia tiệc chiêu đãi của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Thư mời được gửi khá muộn, phần nào cho thấy sự bất đồng trong chính quyền Mỹ về quy mô và thành phần đoàn CEO tham dự. Nó cũng cho thấy Mỹ không có nhiều kỳ vọng vào chuyến thăm lần này.
CEO Apple Tim Cook và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng năm 2019. Ảnh: Reuters
So với các lãnh đạo phương Tây khác tới Trung Quốc gần đây, số lượng doanh nghiệp Mỹ đi cùng cũng ít hơn hẳn. Hồi tháng 1, Thủ tướng Anh Keir Starmer tới Trung Quốc cùng 60 lãnh đạo doanh nghiệp và văn hóa. Tháng 2, Thủ tướng Đức Friedrich Merz đi cùng 29 gã khổng lồ công nghiệp nước này.
Trước đó, khi Mỹ và Trung Quốc còn dự kiến tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3, Reuters đưa tin Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer không muốn đưa các CEO hàng đầu tới Bắc Kinh, nhằm tập trung vào "thương mại có kiểm soát".
"Một phái đoàn CEO nhỏ, phù hợp với các nhượng bộ và nội dung đàm phán thực tế, là việc hợp lý. Greer rất thận trọng trong việc không tạo kỳ vọng quá cao", Reva Goujon - chiến lược gia địa chính trị tại công ty tư vấn Rhodium Group nhận định.
CEO Nvidia Jensen Huang cho biết trên CNBC rằng ông sẽ tham gia chuyến thăm "nếu được mời". Ba nguồn tin cho biết các công ty đang được cân nhắc còn gồm các nhà sản xuất thịt bò và đậu nành lớn của Mỹ.
Tháng trước, CEO Boeing Kelly Ortberg cho biết hội nghị năm nay là chìa khóa mở đường cho đơn hàng lớn đầu tiên của họ với Trung Quốc kể từ năm 2017. Boeing và Trung Quốc vẫn đang đàm phán về một thỏa thuận có thể gồm 500 máy bay 737 MAX cùng hàng chục máy bay thân rộng.
Một tâm điểm khác của cuộc gặp thượng đỉnh lần này là gia hạn thỏa thuận giảm thuế nhập khẩu. Năm ngoái, hai bên đã cũng đã tạm dừng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Các nguồn tin cho biết Bắc Kinh muốn gia hạn một năm, trong khi Washington đề nghị 6 tháng. Trung Quốc cũng muốn Mỹ cam kết không trả đũa thương mại trong tương lai, như kiểm soát xuất khẩu công nghệ, đồng thời dỡ bỏ các hạn chế hiện có với thiết bị sản xuất chip và chip tiên tiến.
VietBF xin thông báo một cập nhật mới dành cho phiên bản Mobile, iPhone, iPad và Tablet nhằm giúp việc đọc tin, chuyển trang và tìm kiếm nhanh hơn trong lúc lướt tin autoscroll dài.
Từ hôm nay, khi quý thành viên đang xem nội dung trên VietBF.com hoặc intermati.com bằng điện thoại:
Khi scroll ngược lên trên (đang xem tin mà vuốt nhẹ lên), hệ thống sẽ tự động hiện ra 4 nút Crystal bên phải màn hình.
Sau khoảng 5 giây không sử dụng, các nút sẽ tự động biến mất để giữ giao diện sạch và không che nội dung.
4 nút gồm có:
• Home Page
→ Quay về trang chủ nhanh.
• Forum
→ Vào Forum nhanh.
• VietBF Menu
→ Mở menu danh mục nhanh.
• Google Search
→ Mở tìm kiếm Google cải tiến của VietBF nhanh hơn.
Ngoài ra:
VietBF Menu trên Desktop và iPad/Tablet cũng đã được bổ sung thêm nút Search mới để tìm kiếm tiện lợi hơn.
Các cập nhật này đặc biệt hữu ích cho:
• Người xem autoscroll dài
• iPhone / iPad / Android
• Người đọc tin nhanh liên tục
• Thành viên muốn chuyển chuyên mục nhanh mà không cần kéo lên đầu trang
VietBF xin cảm ơn tất cả quý thành viên đã luôn ủng hộ, góp ý và đồng hành cùng diễn đàn suốt thời gian qua.
Chúc tất cả mọi người luôn vui vẻ, mạnh khỏe, bình an và hạnh phúc. 🌸
*Muốn dùng search Nội Bộ của VBF thì bạn cần phải đăng ký thành viên nhé ạ, thanks.
Diễn Đàn Người Việt Hải Ngoại. Tự do ngôn luận, an toàn và uy tín. Vì một tương lai tươi đẹp cho các thế hệ Việt Nam hãy ghé thăm chúng tôi, hãy tâm sự với chúng tôi mỗi ngày, mỗi giờ và mỗi giây phút có thể. VietBF.Com Xin cám ơn các bạn, chúc tất cả các bạn vui vẻ và gặp nhiều may mắn.
Welcome to Vietnamese American Community, Vietnamese European, Canadian, Australian Forum, Vietnamese Overseas Forum. Freedom of speech, safety and prestige. For a beautiful future for Vietnamese generations, please visit us, talk to us every day, every hour and every moment possible. VietBF.Com Thank you all and good luck.