Nhà sản xuất lớn thứ hai trong OPEC, đang chào bán dầu thô với mức giảm giá lên đến $33.40 Mỹ kim mỗi thùng so với giá bán chính thức đối với các lô hàng phải đi qua eo biển Hormuz.

Sản lượng và xuất khẩu dầu của Iraq bị ảnh hưởng nặng nề do tình trạng thù địch tại Trung Đông và việc eo biển Hormuz bị đình trệ, trong khi đây là tuyến đường duy nhất để vận chuyển các loại dầu Basrah của nước này.

Iraq là một trong những quốc gia vùng Vịnh đầu tiên cắt giảm sản lượng khai thác. Hiện nay, nước này chỉ xuất khẩu một phần nhỏ dầu qua đường ống dẫn đến bờ biển Địa Trung Hải của Thổ Nhĩ Kỳ. Cảng xuất khẩu chính tại Basrah, vốn xử lý phần lớn khối lượng trước chiến sự, hiện bị hạn chế do eo biển Hormuz không thể lưu thông.

Một số chuyến hàng đã được chuyển hướng ra phía đông qua eo biển nhờ các thỏa thuận song phương với lực lượng Iran. Tuy nhiên, các tàu chở dầu hiện phải di chuyển rỗng về phía tây eo biển và đi sâu vào Vịnh Ba Tư để nhận hàng tại Basrah.



Lưu thông tàu vào eo biển Hormuz hiện gần như ngưng trệ. Căng thẳng gia tăng, phong tỏa, sáng kiến “Project Freedom” của Hoa Kỳ nhằm hướng dẫn tàu thuyền, cùng các đe dọa từ Iran và việc mở rộng vùng kiểm soát tại Hormuz, tiếp tục làm phức tạp việc di chuyển tàu chở dầu vào phía tây Vịnh Ba Tư.

Theo thông báo ngày 3 tháng 5 của công ty tiếp thị dầu quốc doanh Iraq SOMO, dầu Basrah Medium giao trong tháng 5 được chào bán với mức giảm $33.40 mỗi thùng dưới giá chính thức đối với các lô hàng từ ngày 1 đến ngày 10 tháng 5, và giảm $26 mỗi thùng cho giai đoạn từ ngày 11 đến ngày 31 tháng 5.

Dầu Basrah Heavy giao trong tháng 5 được chào bán với mức giảm $30 mỗi thùng so với giá chính thức.

Thông báo của SOMO cũng nêu rõ rằng điều khoản bất khả kháng sẽ không được áp dụng cho các đề nghị này vì được đưa ra trong điều kiện đặc biệt đã được tất cả các bên biết rõ.

Một vụ hỏa hoạn nghiêm trọng đã xảy ra tại khu phức hợp mua sắm Arghavan Andisheh, nằm ở thành phố Andisheh, phía Tây thủ đô Tehran (Iran), khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 36 người bị thương. Hiện lực lượng cứu hộ vẫn đang làm việc tại hiện trường để hỗ trợ những người sống sót và điều tra nguyên nhân.

Vụ cháy bùng phát nhanh do các vật liệu bên ngoài tòa nhà dễ bén lửa, khiến đám lửa lan rộng trong thời gian ngắn. Hình ảnh do truyền thông Iran công bố cho thấy cột khói đen bốc lên cao từ trung tâm mua sắm này.

Hiện phía chính quyền địa phương và đội cứu hỏa đang phối hợp để xử lý hậu quả và tiếp tục tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến vụ cháy đáng tiếc này.

VietBF@sưu tập

Ngoại Trưởng Marco Rubio sử dụng các câu nói mang phong cách rap trong buổi họp báo tại Tòa Bạch Ốc khi thay thế phát ngôn viên Karoline Leavitt đang nghỉ thai sản.
Ông chỉ trích giới lãnh đạo Iran là “insane in the brain” và cảnh cáo rằng “they should check themselves before they wreck themselves.”

Ngoại Trưởng Marco Rubio, hiện cũng giữ vai trò cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Trump, từ lâu đã có thói quen đưa các câu rap và hip-hop vào các phát biểu công khai. Đây là lần thứ ba trong năm nay ông sử dụng phong cách này.
Ông cũng xác nhận Chiến dịch “Operation Epic Fury” đã kết thúc và Hoa Kỳ hiện tập trung vào “Project Freedom.”

“Chiến dịch đó đã kết thúc,” Rubio nói. “Chúng ta đã hoàn tất giai đoạn đó. Bây giờ chúng ta chuyển sang Project Freedom.”

“Project Freedom” là tên gọi của chiến dịch do chính quyền Tổng thống Trump thực hiện nhằm mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz, tuyến hàng hải quan trọng đối với dầu khí Trung Đông.

Ngoại Trưởng Marco Rubio nói chiến dịch này là hoạt động phòng thủ, không phải tấn công.



“Đây không phải là chiến dịch tấn công. Đây là chiến dịch phòng thủ,” ông nói. “Điều đó có nghĩa rất đơn giản: sẽ không có nổ súng nếu chúng ta không bị bắn trước.”
Ông cho biết việc giữ eo biển Hormuz mở là điều quan trọng vì chính quyền không muốn Iran tạo tiền lệ rằng một quốc gia có thể kiểm soát tuyến thủy lộ quốc tế và áp đặt phí qua lại.

Rubio cũng nhấn mạnh Iran không được phép sở hữu vũ khí nguyên tử.
“Nếu Iran có vũ khí nguyên tử và quyết định đóng eo biển, đẩy giá xăng lên $8 hay $9 Mỹ kim mỗi gallon, chúng ta sẽ không thể làm gì được vì họ có vũ khí nguyên tử,” ông nói.

“Một Iran có vũ khí nguyên tử có thể làm bất cứ điều gì họ muốn tại eo biển, và sẽ không ai có thể ngăn cản.”

Khi được hỏi liệu các cuộc đàm phán với Iran có thể kéo dài do Tehran có khả năng chịu đựng áp lực cao hay không, Rubio trả lời: “Đúng là họ có ngưỡng chịu đựng cao, nhưng không phải vô giới hạn.”

Buổi họp báo diễn ra trong phòng báo chí đông nghẹt người, với các phóng viên chen lấn và liên tục gọi lớn để thu hút sự chú ý của ông Rubio.

“Thật điên rồ,” Rubio nói vào một thời điểm, gọi không khí trong phòng là “hỗn loạn.”
Khi một phóng viên nói có hai câu hỏi, Rubio đáp: “Anh có thể hỏi hai câu, tôi sẽ trả lời một câu, và tôi sẽ chọn câu tôi thích hơn.”

Uy tín của ông Rustem Umerov, Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia Ukraine, đang chịu sức ép lớn khi vụ điều tra tham nhũng liên quan đến công ty điện hạt nhân nhà nước Energoatom ngày càng mở rộng.


Ông Rustem Umerov (phải) với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Saudi Arabia vào tháng 5/2023. Ảnh: Rustem Umerov/Twitter

Từ trung tâm ngoại giao đến tâm điểm điều tra

Các đoạn ghi âm mới được công bố liên quan đến một vụ bê bối tham nhũng quy mô lớn tại Ukraine đang đẩy ông Rustem Umerov, Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia, trở lại tâm điểm chú ý của dư luận và giới chính trị. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nhạy cảm, khi Ukraine đang phải đồng thời xử lý áp lực chiến sự, kinh tế và các nỗ lực ngoại giao phức tạp với các đối tác quốc tế.

Theo báo The Kyiv Independent, ông Umerov, người từng giữ chức Bộ trưởng Quốc phòng, hiện chưa bị buộc tội chính thức, song đang nằm trong diện điều tra. Tên của ông xuất hiện trong loạt ghi âm bị rò rỉ gần đây, làm dấy lên nghi vấn về mức độ liên quan đến vụ án.

Dù vậy, theo các nguồn tin thân cận, ông Umerov vẫn tiếp tục tham gia tích cực vào các hoạt động đối ngoại, duy trì liên lạc thường xuyên với Mỹ trong bối cảnh các cuộc đàm phán với Nga bị đình trệ hơn hai tháng qua. Điều này cho thấy vai trò của ông trong bộ máy ngoại giao Ukraine vẫn chưa bị gián đoạn, bất chấp những tranh cãi gia tăng.

Sự giao thoa giữa áp lực chính trị trong nước và nhiệm vụ ngoại giao quốc tế đặt ra câu hỏi về tác động tiềm tàng của vụ bê bối đối với vị thế đàm phán của Ukraine cũng như vai trò cá nhân của ông Umerov.

Trước khi vướng vào tranh cãi hiện tại, ông Umerov được đánh giá là một trong những nhà đàm phán hậu trường hiệu quả của Ukraine. Ông từng tham gia các nỗ lực ngoại giao quan trọng trong giai đoạn đầu xung đột với Nga, bao gồm các cuộc trao đổi tù binh và thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen - cơ chế cho phép Ukraine xuất khẩu hơn 33 triệu tấn nông sản trong bối cảnh chiến sự.

Phát biểu với báo chí quốc tế hồi năm 2022, ông Umerov nhấn mạnh mục tiêu ưu tiên là bảo vệ lợi ích quốc gia, quan điểm đã định hình phong cách làm việc thực dụng và linh hoạt của ông trong các vai trò sau này.

Sự nghiệp của ông sau đó ghi nhận bước tiến nhanh chóng. Năm 2022, ông được bổ nhiệm đứng đầu Quỹ Tài sản Nhà nước, nơi đạt doanh thu tư nhân hóa cao nhất trong một thập kỷ vào năm 2023. Đến tháng 9/2023, Tổng thống Volodymyr Zelensky đề cử ông làm bộ trưởng quốc phòng với nhiệm vụ cải tổ lĩnh vực này sau hàng loạt bê bối mua sắm.

Sau gần hai năm đảm nhiệm vị trí, ông Umerov được điều chuyển sang Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia vào tháng 7/2025 trong khuôn khổ cải tổ nội các. Ở cương vị mới, ông tiếp tục đóng vai trò chủ chốt trong các hoạt động ngoại giao, dẫn dắt các cuộc đàm phán ba bên với Mỹ và Nga, đồng thời thúc đẩy các thỏa thuận quốc phòng với các đối tác Trung Đông và châu Âu.

Tuy nhiên, uy tín của ông đang chịu sức ép lớn khi vụ điều tra tham nhũng liên quan đến công ty điện hạt nhân nhà nước Energoatom ngày càng mở rộng. Đây được xem là một trong những bê bối tham nhũng lớn nhất tại Ukraine trong nhiều năm qua.

Các cơ quan chống tham nhũng đã công bố những đoạn ghi âm từ cuối năm 2025, ghi lại các cuộc trao đổi giữa các quan chức và đối tác kinh doanh liên quan đến các cáo buộc hối lộ quy mô lớn. Trung tâm của vụ việc là doanh nhân Timur Mindich - người có quan hệ thân thiết với Tổng thống Zelensky và đã rời khỏi nước này sau khi vụ việc bị phanh phui.

Dù không nằm trong số các nghi phạm bị buộc tội, ông Umerov đã bị thẩm vấn và được đề cập trong các tài liệu điều tra. Những đoạn ghi âm mới do truyền thông và một số nghị sĩ đối lập công bố tiếp tục làm dấy lên tranh cãi khi cho thấy các cuộc thảo luận liên quan đến mua sắm quốc phòng, bao gồm thiết bị bay không người lái (UAV) và các quyết định nhân sự.

Một điểm đáng chú ý là các trao đổi liên quan đến việc công ty công nghệ quốc phòng Fire Point tìm kiếm nguồn vốn đầu tư nước ngoài. Trong các đoạn ghi âm, ông Umerov và Mindich đề cập khả năng bán cổ phần cho nhà đầu tư, đồng thời thảo luận về tình trạng thiếu vốn của doanh nghiệp.

Giới phê bình cho rằng một số cách diễn đạt trong các đoạn hội thoại cho thấy mối quan hệ không phù hợp giữa hai người. Tuy nhiên, một số quan chức Ukraine lại nhận định các cuộc trao đổi này phản ánh phong cách làm việc không chính thức của ông Umerov, thay vì là bằng chứng rõ ràng về hành vi sai phạm.

Dù còn nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng áp lực chính trị đã gia tăng khi cơ quan giám sát chống tham nhũng (NABU) thuộc Bộ Quốc phòng kêu gọi tạm đình chỉ chức vụ của ông Umerov, viện dẫn các “bằng chứng chưa được xác minh nhưng có độ tin cậy nhất định”.

Tác động lan rộng tới tiến trình ngoại giao

Vụ bê bối không chỉ dừng lại ở phạm vi nội bộ mà còn có nguy cơ ảnh hưởng đến các nỗ lực ngoại giao quan trọng của Ukraine, đặc biệt là các cuộc thảo luận về khuôn khổ hòa bình do Mỹ hậu thuẫn.

Theo các nguồn tin, ông Umerov đã tham gia vào quá trình thảo luận một kế hoạch gồm 28 điểm do đại diện Mỹ và Nga xây dựng. Trong đó, ông được cho là ủng hộ phần lớn nội dung, song đề xuất điều chỉnh một điều khoản liên quan đến trách nhiệm giải trình.

Cụ thể, một số nguồn tin cho rằng nội dung kiểm toán toàn diện đối với viện trợ quốc tế đã được thay đổi theo hướng nới lỏng, thậm chí có thể dẫn đến cơ chế miễn trừ trách nhiệm đối với các hành vi trong thời chiến. Tuy nhiên, thông tin này chưa được xác nhận chính thức.

Ông Umerov đã bác bỏ các cáo buộc liên quan, khẳng định vai trò của ông chỉ giới hạn ở việc tạo điều kiện đối thoại và không tham gia vào quá trình ra quyết định. Theo ông, các đánh giá và phê duyệt thuộc thẩm quyền của cấp lãnh đạo cao hơn.

Dù vậy, tranh cãi này cho thấy những căng thẳng tiềm ẩn giữa yêu cầu minh bạch trong nước và sức ép từ các đối tác quốc tế, đặc biệt là Mỹ, trong việc thúc đẩy tiến trình hòa bình.

Đáng chú ý, bất chấp sự giám sát ngày càng chặt chẽ, chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy ông Umerov sẽ bị loại khỏi vai trò ngoại giao. Các quan chức Ukraine khẳng định ông vẫn nhận được sự tin tưởng từ Tổng thống Zelensky và tiếp tục là đầu mối quan trọng trong quan hệ với Washington và các đồng minh.

Một số ý kiến cho rằng nếu có bằng chứng đủ mạnh, các cơ quan điều tra đã có động thái quyết liệt hơn. Quan điểm này phản ánh nhận định rằng vụ việc hiện vẫn chưa dẫn đến hệ quả chính trị trực tiếp.

Về phía Mỹ, các quan chức chưa đưa ra bình luận chính thức về khả năng vụ bê bối ảnh hưởng đến hợp tác song phương. Trong khi đó, phía Ukraine cho rằng những tranh luận hiện tại mang tính nội bộ và chưa tác động đến các kênh hợp tác quốc tế.

Người phát ngôn của ông Umerov cũng khẳng định các nỗ lực ngoại giao vẫn được duy trì, nhấn mạnh tiến trình hướng tới hòa bình không bị gián đoạn.

Tuy nhiên, giới quan sát nhận định tác động chính trị của vụ việc có thể chưa bộc lộ đầy đủ. Một số nghị sĩ đối lập cho rằng tiến trình hòa bình cuối cùng vẫn phụ thuộc vào quyết định của Tổng thống Zelensky, trong khi những tranh cãi liên quan đến nhân sự cấp cao có thể ảnh hưởng đến mức độ tín nhiệm của Ukraine trên bàn đàm phán quốc tế.

VietBF@sưu tập

Lưu thông thương mại tại eo biển Hormuz đã tăng trong ngày thứ Ba khi chiến dịch “Project Freedom” của Ngũ Giác Đài bắt đầu có hiệu quả trong chiến lược mới của Tổng thống Trump nhằm thử phản ứng của Iran.

Ít nhất 11 tàu đã đi qua tuyến hàng hải dầu khí trọng yếu trong vòng 24 giờ kết thúc lúc 6 giờ chiều thứ Ba, khi sáng kiến của Hoa Kỳ nhằm mở lại eo biển do Tehran kiểm soát bắt đầu hoạt động.

Con số này chỉ tương đương khoảng 18% lưu lượng hằng ngày bình thường qua eo biển, nhưng cao hơn đáng kể so với ngày thứ Hai khi chỉ có 2 tàu đi qua.

Ngoại Trưởng Marco Rubio nói chiến dịch quân sự này là “một sự giúp đỡ cho thế giới” nhằm giải cứu các thủy thủ vô tội bị mắc kẹt trên biển vì việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi chiến sự bùng nổ ngày 28 tháng 2.

Ông Rubio cho biết gần “23,000 thường dân từ 87 quốc gia khác nhau” đã bị “mắc kẹt trong Vịnh Ba Tư và bị bỏ mặc bởi chế độ Iran.”

Ngũ Giác Đài nhấn mạnh “Project Freedom” là chiến dịch phòng thủ và không nhằm khởi động thêm xung đột.

“Lực lượng Hoa Kỳ sẽ không cần đi vào vùng biển hay không phận Iran. Điều đó không cần thiết. Chúng tôi không tìm kiếm chiến tranh,” Bộ Trưởng Chiến Tranh Pete Hegseth nói hôm thứ Ba. “Nhưng Iran cũng không thể được phép ngăn cản các quốc gia vô tội cùng hàng hóa của họ trên một tuyến thủy lộ quốc tế.”

Tuy nhiên, chiến dịch này làm gia tăng khả năng xảy ra xung đột mới, theo một số chuyên gia.

Một nguồn tin khu vực quen thuộc với các nỗ lực trung gian giữa Hoa Kỳ và Iran nói rằng nguy cơ lệnh ngưng bắn sụp đổ đang tăng nhưng chưa xảy ra ngay lập tức.
“Lệnh ngưng bắn vẫn còn hiệu lực, nhưng tính ổn định của nó có giới hạn và phụ thuộc vào sự kiềm chế liên tục từ cả hai phía,” nguồn tin này nói.

Tổng thống Trump trong ngày thứ Ba từ chối xác định rõ hành động nào của Iran sẽ bị xem là vi phạm lệnh ngưng bắn, trong lúc UAE tiếp tục bị tấn công ngày thứ hai liên tiếp.



“Quý vị sẽ biết thôi, vì tôi sẽ cho quý vị biết,” Tổng thống Trump nói. “Họ biết cần làm gì, và quan trọng hơn, họ biết không nên làm gì.” Tổng thống Trump cũng giảm nhẹ các vụ đụng độ gần đây tại eo biển Hormuz khi Iran bắn vào các chiến hạm Hoa Kỳ hôm thứ Hai và Hoa Kỳ đáp trả bằng cách đánh chìm 6 tàu nhỏ của Iran.

“Họ bắn bằng những chiếc tàu nhỏ với thứ giống như súng bắn đậu vậy,” ông nói. “Quý vị biết tại sao không? Vì họ không còn tàu nữa. Hải quân của họ giờ chỉ còn những chiếc tàu nhỏ.”

Bộ Trưởng Chiến Tranh Hegseth tiếp tục khẳng định lệnh ngưng bắn vẫn còn hiệu lực dù Iran gia tăng các hành động thù địch.

“Chưa kết thúc. Đây là một chiến dịch riêng biệt,” ông nói tại Ngũ Giác Đài. “Chúng tôi đã nói rõ sẽ phòng vệ mạnh mẽ.”

Ông cũng nói Tổng thống Trump sẽ là người quyết định liệu bất kỳ hành động nào có bị xem là leo thang thành vi phạm ngưng bắn hay không.

Trong khi đó, Iran cáo buộc Hoa Kỳ đã phá vỡ lệnh ngưng bắn bằng việc tiếp tục phong tỏa các cảng Iran và mở chiến dịch “Project Freedom.”

Thượng nghị sĩ Lindsey Graham nói Iran “hoàn toàn” đã vi phạm lệnh ngưng bắn thông qua các vụ tấn công tàu tại eo biển Hormuz và UAE.

Dù không chính thức gọi đây là vi phạm ngưng bắn, Tổng thống Trump nói trong một cuộc phỏng vấn tối thứ Hai rằng các hành động quân sự của Hoa Kỳ với Iran có thể kéo dài thêm 2 hoặc 3 tuần.

“Chúng ta đã làm xong phần lớn những việc cần làm, có lẽ thêm 2 tuần, có thể 3 tuần,” ông nói.

Hoa Kỳ hiện điều động các tàu nhỏ linh hoạt hơn vào eo biển Hormuz trong khuôn khổ “Project Freedom.”

Hai khu trục hạm USS Mason và USS Truxtun được đưa vào khu vực eo biển, trong khi tàu đổ bộ USS Tripoli và hàng không mẫu hạm USS Abraham Lincoln hoạt động bên ngoài tại biển Ả Rập.

Tướng Dan Caine cho biết lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hiện là tổ chức quyền lực nhất tại Iran và cấu trúc chỉ huy của nước này đang bị phân mảnh.

Một số chuyên gia cho rằng tình trạng quyền lực tập trung vào phe cứng rắn tại Iran sẽ làm phức tạp mọi nỗ lực duy trì ngưng bắn, đặc biệt khi các cuộc tấn công đã lan sang các đồng minh của Hoa Kỳ như UAE.

Quyết định của Tổng thống Trump tạm dừng “Dự án Tự do” tại eo biển Hormuz không chỉ là bước điều chỉnh quân sự, mà còn phát đi một tín hiệu tích cực trong bối cảnh Washington tìm kiếm một lối thoát cho cuộc chiến.


Các tàu đang neo đậu tại eo biển Hormuz ngoài khơi bờ biển phía nam Iran vào ngày 4/5/2026. Ảnh: ISNA/Getty Images

Tổng thống Donald Trump đã đưa ra nhiều tuyên bố về cuộc chiến Iran – từ việc sắp kết thúc đến khẳng định chiến thắng áp đảo của Mỹ – nhưng sau đó lại bị bác bỏ, khiến việc đánh giá độ tin cậy của thông báo mới nhất trở nên khó khăn.

Tuy vậy, quyết định tạm dừng "Dự án Tự do" (“Project Freedom”) – một chiến dịch hải quân nhằm hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz – đang làm dấy lên hy vọng rằng một giải pháp ngoại giao, do Pakistan làm trung gian, vẫn còn khả thi.

Việc các cuộc đấu pháo giữa lực lượng Mỹ và Iran tại eo biển hôm 4/5 không leo thang trở lại thành chiến sự toàn diện cho thấy cả hai bên đều không muốn tái khởi động một cuộc xung đột quy mô lớn.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết chiến dịch quân sự lớn mang tên “Operation Epic Fury” đã kết thúc, qua đó tiếp tục củng cố kỳ vọng về việc hạ nhiệt căng thẳng.

Động thái này cũng diễn ra trong bối cảnh ông Trump chuẩn bị công du Trung Quốc vào tuần tới – chuyến đi được xem là quan trọng nhất trong nhiệm kỳ thứ hai của ông. Trung Quốc là đồng minh của Iran và nền kinh tế nước này chịu tác động trực tiếp từ việc nguồn dầu qua eo biển bị gián đoạn.

Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để khẳng định ý nghĩa thực sự của những diễn biến trên.

Hiện tại, các lãnh đạo cứng rắn tại Iran vẫn nắm quyền; Tehran chưa đồng ý chấm dứt chương trình hạt nhân; đồng thời vẫn đóng cửa eo biển, gây sức ép lên kinh tế toàn cầu. Iran dường như tin rằng họ đang nắm lợi thế.

Diễn biến tiếp theo có thể phụ thuộc vào việc liệu ông Trump và Iran có sẵn sàng đưa ra một “lối thoát giữ thể diện” cho nhau hay không.

Trước đó, trong một tuyên bố ngày 5/5, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ sẽ tạm thời dừng chiến dịch “Dự án Tự do”, dù vẫn duy trì phong tỏa tại eo biển Hormuz. Ông khẳng định “đã đạt được tiến triển lớn hướng tới một thỏa thuận hoàn chỉnh và cuối cùng” với phía Iran.

“Dựa trên đề nghị của Pakistan và các quốc gia khác, cũng như thành công quân sự to lớn trong chiến dịch chống Iran, và thực tế là đã có tiến triển đáng kể hướng tới một thỏa thuận toàn diện với đại diện Iran, chúng tôi đồng ý tạm dừng Dự án Tự do trong thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ” - ông Trump viết trên mạng xã hội.

Chiến dịch này mới được ông Trump công bố vào tối 3/5 (theo giờ Bờ Đông Mỹ) và bắt đầu triển khai từ 4/5. Không lâu sau đó, lực lượng Mỹ và Iran đã nổ súng và đưa ra các cáo buộc lẫn nhau, làm dấy lên nghi ngờ về tính mong manh của lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn còn hiệu lực và tiếp tục quảng bá chiến dịch hộ tống tàu qua eo biển như một bước đi quan trọng.

Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết Mỹ hiện tập trung vào chiến dịch mới này, coi đây là “bước đầu tiên” để mở lại hoàn toàn tuyến hàng hải chiến lược.

Trong khi đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nhấn mạnh rằng chiến dịch này mang tính chất “phòng thủ, giới hạn về phạm vi và tạm thời”, với mục tiêu duy nhất là bảo vệ các tàu thương mại vô tội trước các hành động gây hấn từ Iran.

VietBF@sưu tập

Theo báo cáo của CNN một số năng lực hạt nhân của Iran có thể đã không bị phá huỷ sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.


Hình ảnh vệ tinh của Maxar Tecnologies ngày 22/6/2025 cho thấy tại cơ sở hạt nhân Fordow có hai vị trí có thể là điểm bom xuyên phá. Ngoài ra, mặt đất đã bị sụp xuống sau cuộc không kích của Không quân Mỹ, trong khi các lối vào đường hầm bị bịt kín bằng đất. Ảnh: Maxar Tecnologies/NDTV

Theo hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ, vào ngày 5/5, đài CNN của Mỹ đưa tin rằng mặc dù phần lớn quy trình sản xuất đã bị “tổn hại đáng kể”, nhưng một số thành phần quan trọng nhất, bao gồm các kho uranium được làm giàu ở mức cao, “có thể hoàn toàn không bị ảnh hưởng”.

Hình ảnh vệ tinh cho thấy mỏ Saghand, nơi khai thác nguyên liệu thô, đã mở rộng đáng kể trong những năm gần đây và không có dấu hiệu bị hư hại, với các máy xúc vẫn đang hoạt động tại khu vực này.

Bên cạnh đó, CNN còn cho biết sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, Iran đã che phủ một số lối vào các đường hầm ngầm gần các cơ sở này, cho thấy “vẫn còn những thứ có giá trị ở bên dưới”.

Các đánh giá mới nhất của tình báo Mỹ cũng nhấn mạnh tiến độ phát triển vũ khí hạt nhân của Iran gần như không thay đổi đáng kể, bất chấp các chiến dịch quân sự kéo dài trong thời gian qua.

Theo hãng tin Reuters, trước cuộc xung đột kéo dài 12 ngày vào tháng 6/2025, các cơ quan tình báo Mỹ nhận định Iran có thể sản xuất đủ uranium cấp độ vũ khí và chế tạo bom trong vòng 3 - 6 tháng.

Sau các cuộc không kích nhằm vào các cơ sở như Natanz, Fordow và Isfahan, mốc thời gian này thay đổi không đáng kể, dự báo kéo dài lên khoảng 9 - 12 tháng.

Về phần mình, Tổng thống Mỹ Donald Trump gần đây tiếp tục nhấn mạnh mục tiêu trung tâm của chiến dịch là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, khẳng định Tehran không thể có loại vũ khí này trong bất kỳ kịch bản nào.

Ông Trump đồng thời nhiều lần thúc ép Iran phải chấp nhận một thỏa thuận mới, cho rằng bất kỳ thỏa thuận nào do ông đạt được sẽ chặt chẽ và hiệu quả hơn so với thỏa thuận năm 2015 dưới thời Tổng thống Barack Obama.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán và trao đổi đề xuất diễn ra tại Pakistan đến nay vẫn chưa thể thu hẹp bất đồng, khi phía Mỹ đưa ra các yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt hơn, còn Iran kiên quyết bảo vệ quyền làm giàu uranium.

Trong diễn biến mới nhất, vào ngày 5/5, Tổng thống Trump nói rằng lực lượng Mỹ phải tiến hành một nhiệm vụ vào Iran nhằm kiểm soát các tài sản hạt nhân sau các đợt không kích đã chôn vùi các cơ sở làm giàu uranium của Tehran.

Trong một phát biểu với các phóng viên, Tổng thống Trump tuyên bố: “Giờ chúng ta sẽ phải chịu tổn thất, bởi vì chúng ta phải thực hiện một hành trình vào Iran để lấy vũ khí hạt nhân”.

Theo Anadolu, nhà lãnh đạo Mỹ dường như đang đề cập tới khoảng 1.000 pound (453,6 kg) uranium đã được làm giàu của Iran, được cho là đang bị chôn vùi dưới đống đổ nát của các cơ sở hạt nhân bị nhắm mục tiêu trong chiến dịch tấn công Mỹ - Israel vào tháng 6 năm ngoái.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng xác nhận số vật liệu này đang “nằm dưới đống đổ nát” và hiện chưa có kế hoạch thu hồi ngay lập tức.

Đối với số uranium này, Tổng thống Trump cho rằng rằng chúng về cơ bản nằm ngoài tầm tiếp cận của chính quyền Iran và Tehran sẽ mất nhiều tuần để tiếp cận số vật liệu này, nhưng Washington “sẽ không để họ đào xuống” vì quân đội Mỹ đang duy trì giám sát liên tục.

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 5/5, phát biểu của Tổng thống Trump cho thấy sự hiện diện quân sự chủ động và liên tục của Mỹ trong và xung quanh Iran sau các cuộc không kích tháng 6, với việc tổng thống cho biết hoạt động giám sát bằng máy bay hoặc vệ tinh đối với các địa điểm bị phá hủy vẫn đang được duy trì.

Việc ông Trump khẳng định lực lượng Mỹ có thể trực tiếp ngăn Iran đào bới số vật liệu bị chôn vùi cho thấy một mức độ kiểm soát tác chiến mà trước đó, chính quyền chưa từng công khai thừa nhận.

Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran vào ngày 28/2, kéo theo các đòn đáp trả từ Tehran nhằm vào Israel cũng như các đồng minh của Mỹ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời dẫn đến việc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đóng cửa eo biển Hormuz.

Kể từ ngày 13/4, Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân nhằm vào hoạt động hàng hải liên quan đến Iran tại tuyến đường chiến lược này.

Một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đã được công bố vào ngày 8/4 thông qua trung gian Pakistan, sau đó là các cuộc đàm phán trực tiếp tại thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 11 - 12/4, nhưng không đạt được thỏa thuận ngừng bắn lâu dài.

Sau đó, Tổng thống Trump đã gia hạn lệnh ngừng bắn mà không đưa ra thời hạn mới, theo đề nghị từ Pakistan.

VietBF@sưu tập