Theo như nghi lễ long trọng, đốt vàng mã có cả người hầu cho con chó cưng không biết tiêu tiền nhưng được đốt cho đủ loại tiền, thậm chí được đốt cả người hầu trong đám tang thú cưng ở Trung Quốc ngày càng xa xỉ và giống tang lễ con người. Trong bối cảnh đó, một thị trường ngách mới đã hình thành, đó là vật phẩm cúng tế dành riêng cho thú cưng. Nhiều cửa hàng trực tuyến cung cấp đa dạng sản phẩm vàng mã được thiết kế đặc biệt cho tang lễ động vật.

Từ những miếng thịt bò Wagyu bằng giấy đến các loại “tiền cúng thú cưng” mô phỏng nhiều đồng tiền quốc tế, một xu hướng tưởng niệm thú cưng mới đang nhanh chóng lan rộng tại Trung Quốc.

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành công nghiệp thú cưng, kết hợp với xu hướng nhân hóa vật nuôi và nhu cầu duy trì kết nối cảm xúc sau khi chia ly đã tạo nên thị trường dịch vụ tang lễ thú cưng ngày càng cầu kỳ và xa hoa, phản chiếu rõ nét các nghi thức dành cho con người.

Tang lễ cho chó mèo ngày càng giống con người

Tại Trung Quốc, việc tổ chức tang lễ và đốt vàng mã vốn là phong tục lâu đời, mang ý nghĩa tưởng nhớ người đã khuất và gửi gắm mong muốn họ được an lành ở thế giới bên kia. Ngày nay, cùng với sự thay đổi trong cách con người nhìn nhận thú cưng, coi chúng không chỉ là vật nuôi mà còn là thành viên gia đình, nhiều nghi thức truyền thống này đang được áp dụng cho động vật đồng hành.

Các dịch vụ tang lễ thú cưng hiện nay được tổ chức bài bản, với đầy đủ nghi thức tưởng niệm trang trọng. Không gian tiễn biệt thường có lẵng hoa, chăn phủ chia tay, tường tưởng niệm, cùng những hộp lưu giữ dấu chân nhằm lưu lại kỷ niệm cuối cùng với thú cưng đã mất.

Đối với nhiều chủ nuôi, đây không chỉ là một nghi thức mang tính biểu tượng mà còn là cách giúp họ vượt qua nỗi đau mất mát. Những buổi lễ này được xem như lời tạm biệt cuối cùng dành cho người bạn đồng hành bốn chân.

Trong bối cảnh đó, một thị trường ngách mới đã hình thành, đó là vật phẩm cúng tế dành riêng cho thú cưng. Nhiều cửa hàng trực tuyến cung cấp đa dạng sản phẩm vàng mã được thiết kế đặc biệt cho tang lễ động vật.

Một số nhà cung cấp tung ra các gói “tang lễ thú cưng cao cấp” với mức giá 239,8 nhân dân tệ (912 nghìn đồng), có thể bao gồm tới 139 vật phẩm bằng giấy, từ đồ dùng sinh hoạt như dầu gội, máy giặt, máy điều hòa cho đến vàng bạc thỏi, người hầu hoặc thú cưng tượng trưng.

Không ít khách hàng để lại đánh giá đầy cảm xúc sau khi mua sản phẩm. Một người viết: “Một năm đã trôi qua và tôi vẫn nhớ bé cưng của mình rất nhiều. Tôi hy vọng bé sẽ nhận được những món quà này và thích chúng. Mong rằng chúng tôi có thể gặp lại nhau".

Ngoài việc bán sản phẩm, một số cửa hàng còn cung cấp dịch vụ đốt hộ với mức phí dao động từ 19,9 đến 28,8 nhân dân tệ (76 -110 nghìn đồng). Nhân viên chăm sóc khách hàng của một cửa hàng cho biết, toàn bộ vật phẩm tưởng niệm đều được làm bằng giấy và thường được đốt vào ngày giỗ hoặc bất cứ thời điểm nào chủ nhân muốn tưởng nhớ thú cưng.

Những món vàng mã xa xỉ

Trên các nền tảng video ngắn, nhiều nhà sản xuất quảng bá các sản phẩm tưởng niệm thú cưng với thiết kế ngày càng tinh xảo và chân thực. Các món đồ cúng bằng giấy không chỉ dừng lại ở tiền vàng truyền thống mà còn mô phỏng thực phẩm cao cấp.

Danh mục sản phẩm bao gồm cá hồi Na Uy, cá ngừ, bít tết, thịt bò Wagyu hay thịt gà khô, tất cả đều được chế tác hoàn toàn bằng giấy để phục vụ nghi lễ đốt cúng.

Trong một video quảng bá, người bán giới thiệu: “Đây là tiền cúng hình thú cưng của chúng tôi, cá hồi Na Uy và bít tết bò ăn ngũ cốc. Tất cả đều là đồ mã. Chúng tôi cũng sản xuất tiền cúng thú cưng theo đô la Mỹ, bảng Anh và euro".

Sự đa dạng này cho thấy mức độ thương mại hóa ngày càng cao của ngành dịch vụ tưởng niệm thú cưng, khi các sản phẩm không chỉ mang ý nghĩa tinh thần mà còn hướng tới trải nghiệm tiêu dùng mới lạ.

Ông Wang Xianyou, Chủ tịch Hội Văn hóa dân gian tỉnh An Huy, nhận định việc đốt giấy cúng cho thú cưng không thể coi là một phong tục dân gian mới hình thành. Hiện tượng này là kết quả của sự kết hợp giữa nhu cầu biểu đạt cảm xúc cá nhân và hoạt động quảng bá thương mại.

“Một mặt, trong xã hội nhịp sống nhanh ngày nay, một số người sử dụng các nghi lễ mô phỏng tang lễ con người để giảm bớt nỗi đau sau khi mất thú cưng. Mặt khác, sự quảng bá thương mại đã khuếch đại hành vi này, đưa nó ra công chúng và khiến nó dần được chấp nhận rộng rãi hơn", ông giải thích.

Nhận định này phản ánh rõ sự giao thoa giữa văn hóa truyền thống và nền kinh tế tiêu dùng hiện đại, nơi cảm xúc cá nhân trở thành động lực thúc đẩy các ngành dịch vụ mới.

Công nghiệp thú cưng tăng trưởng mạnh

Sự xuất hiện của các nghi lễ tiễn biệt xa hoa cũng gắn liền với tốc độ phát triển nhanh chóng của thị trường thú cưng Trung Quốc. Theo Sách trắng về ngành công nghiệp thú cưng Trung Quốc năm 2026, quy mô thị trường thú cưng đô thị đạt 312,6 tỷ nhân dân tệ (tương đương 46 tỷ USD) trong năm vừa qua.

Dự báo đến năm 2028, con số này có thể tăng lên 405 tỷ nhân dân tệ. Không chỉ chi tiêu cho thực phẩm và phụ kiện tăng mạnh, lĩnh vực chăm sóc y tế thú cưng cũng ghi nhận tần suất điều trị ngày càng cao.

Trong bối cảnh đó, các dịch vụ hậu sự cho thú cưng trở thành một phần mở rộng tự nhiên của chuỗi tiêu dùng, đáp ứng nhu cầu tình cảm ngày càng lớn của người nuôi.

Dù phát triển nhanh, xu hướng đốt giấy cúng cho thú cưng vẫn gây ra nhiều tranh luận. Trên mạng xã hội, không ít cư dân mạng cho rằng đây chủ yếu là chiêu trò tiếp thị nhằm khai thác cảm xúc người tiêu dùng.

Một người bình luận: “Tiền dành cho linh hồn thú cưng? Chẳng phải chỉ là trò vô nghĩa sao?”. Người khác đặt câu hỏi: “Ngay cả chó sống cũng không dùng tiền, vậy đốt tiền để làm gì?”. Một ý kiến khác cho rằng thay vì chi tiền cho nghi lễ này, mọi người nên quan tâm và hiếu thảo với cha mẹ nhiều hơn.

Bên cạnh đó, cũng có những phản hồi mang tính hài hước. Một cư dân mạng đùa rằng: “Nhìn mệnh giá tiền cúng thì có vẻ ngay cả thú cưng cũng phải đối mặt với lạm phát ở thế giới bên kia".

Theo như trong bài phát biểu liên quan Iran của Tổng thống Mỹ Donald Trump thể hiện đã được một chuyên gia ngôn ngữ cơ thể đưa ra nhận định về cách ông Donald Trump thể hiện và giọng điệu của ông Donald Trump trong bài phát biểu mới đây về chiến dịch liên quan Iran có thể cho thấy nỗ lực ổn định tâm lý công chúng, đồng thời duy trì dư địa cho các quyết định chiến lược.

Cách thể hiện và giọng điệu của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu về chiến dịch liên quan Iran có thể cho thấy nỗ lực ổn định tâm lý công chúng, đồng thời duy trì dư địa cho các quyết định chiến lược, chuyên gia ngôn ngữ ký hiệu Tracy Brown nhận định ngày 3/3.

Theo bà Brown, hành vi của ông Trump thể hiện sự đan xen giữa các yếu tố khác nhau.

RIA Novosti dẫn lời bà Brown cho biết: “Một mặt, ông sử dụng giọng điệu kiềm chế và có chừng mực, tạo cảm giác kiểm soát tình hình và tránh leo thang không cần thiết”.

Tuy nhiên, bà cũng lưu ý, sự kiềm chế này có thể cho phép nhiều cách diễn giải khác nhau, đồng thời cho thấy một số thông tin có thể chưa được công bố trực tiếp.

“Sự kết hợp này thường được các nhà lãnh đạo sử dụng khi cần ổn định nhận thức của công chúng, đồng thời giữ sự linh hoạt về chiến lược phía sau”, vị chuyên gia nói.

Trước đó, trong bài phát biểu ngày 1/4, ông Trump cho biết Mỹ có thể tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong vòng 2-3 tuần tới.

Theo ông, trong khoảng thời gian này, Mỹ dự kiến hoàn thành các mục tiêu quân sự đã đề ra.

Ở phía tây nam Thái Bình Dương, gần đảo Vanua Levu (thuộc Fiji), tồn tại một hòn đảo nhỏ diện tích khoảng 3.000 m², được bao quanh bởi rừng ngập mặn và chỉ nhô cao khoảng 60 cm so với mực nước biển khi thủy triều lên. Nằm trong quần đảo Fiji, hòn đảo nhỏ này được cho là hình thành từ vỏ các sinh vật biển bị một nền văn hóa cách đây 1.200 năm thải bỏ. Với khoảng 330 hòn đảo, sự xuất hiện của thêm một đảo nhỏ trong vùng đầm lầy ngập mặn ở Fiji không có gì đáng ngạc nhiên – cho đến khi người ta phát hiện rằng hòn đảo này được tạo thành từ vỏ của các loài sinh vật biển ăn được bị con người thải bỏ.

Kể từ khi rời khỏi châu Phi lần đầu tiên cách đây hàng nghìn năm trước, loài người hiện đại (Homo sapiens) đã làm thay đổi cảnh quan theo nhiều cách đáng kinh ngạc. Các thành phố trên khắp thế giới tạo ra những “môi trường bê tông” đặc trưng chỉ có ở loài người, và nhiều khu vực rộng lớn của tự nhiên trở nên trơ trụi do nạn phá rừng. Thậm chí, phần lớn lãnh thổ của một số quốc gia có thể đã bị chìm dưới nước nếu không có sự sáng tạo của con người.

Và các nhà nghiên cứu có thể vừa tìm thấy một ví dụ khác. Ở phía tây nam Thái Bình Dương, gần đảo Vanua Levu (thuộc Fiji), tồn tại một hòn đảo nhỏ diện tích khoảng 3.000 m², được bao quanh bởi rừng ngập mặn và chỉ nhô cao khoảng 60 cm so với mực nước biển khi thủy triều lên. Với khoảng 330 hòn đảo, sự xuất hiện của thêm một đảo nhỏ trong vùng đầm lầy ngập mặn ở Fiji không có gì đáng ngạc nhiên – cho đến khi người ta phát hiện rằng hòn đảo này được tạo thành từ vỏ của các loài sinh vật biển ăn được bị con người thải bỏ.

Trong một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Geoarchaeology, các nhà khoa học từ Fiji và Australia đã phân tích một “bãi rác vỏ sò” (thuật ngữ khảo cổ dùng để chỉ đống phế thải gồm tàn tích động vật thân mềm) có niên đại khoảng 1.200 năm. Hai tác giả của nghiên cứu đã phát hiện hòn đảo này vào tháng 1/2017 khi tiến hành khảo sát địa khảo cổ gần khu vực Culasawani (nằm ở bờ tây đảo Vanua Levu). Phương pháp định tuổi bằng carbon phóng xạ cho thấy bãi rác này có niên đại khoảng 1.190 năm, tức được hình thành bởi người Lapita – nền văn hóa khảo cổ gắn liền với những cư dân đầu tiên của Fiji. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện những mảnh nhỏ gốm không trang trí, cho thấy sự hiện diện của đồ gốm đất nung Fiji thời kỳ tiền hiện đại. Tuy nhiên, không tìm thấy dấu vết xương cá hay công cụ bằng đá.

Từ đó, nhanh chóng xuất hiện hai giả thuyết cạnh tranh.

“Giả thuyết thứ nhất cho rằng đây là một đảo hình thành từ bãi rác vỏ sò tại chỗ, khi một nhóm cư dân thời kỳ đầu (hậu Lapita) sinh sống tại hoặc gần khu vực này vào khoảng năm 760 sau Công nguyên và chế biến một lượng lớn hải sản có vỏ để tiêu thụ trong vài trăm năm”, các tác giả viết. Một giả thuyết khác cho rằng “việc không có sự phân tầng địa chất rõ ràng cùng với độ mỏng tương đối của lớp trầm tích trên hòn đảo có mật độ vỏ sò dày đặc ngoài khơi Culasawani cho thấy đây có thể chỉ đơn giản là một cấu trúc được hình thành do sóng biển bồi đắp”.

Để kiểm chứng giả thuyết thứ hai, nhóm nghiên cứu đã khảo sát các lớp trầm tích bên ngoài hòn đảo vỏ sò, bởi nếu do sóng thần bồi tụ, lớp vỏ này nhiều khả năng sẽ kéo dài về phía đông và mỏng dần. Tuy nhiên, không có bằng chứng nào ủng hộ giả thuyết này. Việc thiếu lớp trầm tích giảm dần, cùng với thực tế rằng các vỏ sò đều thuộc những loài thường được con người tiêu thụ, cho thấy hòn đảo thực chất là một bãi rác vỏ sò khổng lồ. Điều này đồng nghĩa với việc hòn đảo tưởng chừng bình thường gần Culasawani lại là bãi rác vỏ sò đầu tiên từng được phát hiện ở khu vực Nam Thái Bình Dương phía đông Papua New Guinea.

Có khả năng bãi rác vỏ sò này được hình thành từ một khu định cư từng tồn tại phía trên khu vực này. Trong thời kỳ Lapita ở Fiji, các khu dân cư thường được xây dựng trên cọc gỗ gần bờ biển thoáng. Điều này cũng cho thấy rừng ngập mặn hiện tại có thể xuất hiện sau khi khu vực này bị bỏ hoang, và những khu rừng này có lẽ đã phát triển trên lớp trầm tích được bồi đắp từ hoạt động phá rừng của con người ở sâu trong đất liền. Đây có thể đã tạo nên nền tảng lý tưởng để rừng ngập mặn phát triển xung quanh bãi vỏ sò.

“Vanua Levu, dù là hòn đảo lớn thứ hai trong quần đảo Fiji, lại ít được các nhà khảo cổ nghiên cứu hơn so với những khu vực khác”, các tác giả nhận định. “Khía cạnh quan trọng nhất của nghiên cứu này là khả năng nó đã xác định được một hòn đảo hình thành từ bãi rác vỏ sò, được tạo nên một cách tình cờ nhờ sự kết hợp giữa việc mực nước biển tương đối hạ thấp và sự tích tụ theo chiều thẳng đứng của các lớp vỏ sò”.

Theo như Tổng thống Volodymyr Zelensky mới đây lại tuyên bố về dữ liệu tình báo Ukraine và Anh, tình hình hiện tại trên tiền tuyến đang ở trạng thái tốt nhất đối với Ukraine trong vòng 10 tháng vừa qua. Đây là kết luận của họ, và tất cả các đối tác đều nhìn nhận như vậy, khi Ukraine đã tấn công nhiều mục tiêu chiến lược của Nga trong tháng 3 hơn bất kỳ tháng nào trước đó.

“Đã có báo cáo từ cơ quan tình báo của chúng tôi và một bản phân tích từ tình báo Anh. Tôi đã nhận được đánh giá từ MI6 về tình hình trên tiền tuyến của chúng ta, theo đó tình hình hiện nay là tốt nhất đối với Ukraine trong 10 tháng qua. Đây là kết luận của họ, và tất cả các đối tác đều nhìn nhận như vậy”, ông Zelensky phát biểu trong cuộc gặp với các nhà báo hôm thứ Năm 2/4.

Trong khi đó, theo Euromaidanpress, Ukraine đã tấn công nhiều mục tiêu chiến lược của Nga trong tháng 3 hơn bất kỳ tháng nào trước đó.

"Mùa thu hoạch tháng 3"

Trong suốt tháng qua, Ukraine đã thực hiện một loạt đòn tấn công mạnh mẽ nhằm vào các cơ sở quan trọng thuộc tổ hợp công nghiệp – quân sự của Nga. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, “mùa thu hoạch tháng 3” được đánh dấu bằng số lượng kỷ lục các mục tiêu chiến lược của Nga bị đánh trúng, bao gồm 5 nhà máy và 10 cơ sở lọc dầu.

Các vụ tấn công trải dài từ các vùng lãnh thổ tạm chiếm như Crimea, Donetsk và Lugansk đến sâu trong hậu phương Nga, bao gồm cả tỉnh Leningrad.

Theo đó, các đòn tấn công chính xác của Ukraine đã đánh trúng 5 nhà máy chiến lược của Nga.

Nhà máy Kremniy El tại Bryansk – một trong những doanh nghiệp vi điện tử lớn nhất Nga – bị đánh trúng khu sản xuất và kho linh kiện, làm gián đoạn chuỗi cung ứng vi mạch sử dụng trong tên lửa Iskander và hệ thống phòng không trong tối đa 6 tháng.

Nhà máy máy bay Aviastar tại Ulyanovsk bị hư hại khu vực đỗ và nhà chứa điều hòa, đồng thời nhiều máy bay Il-76 và Il-78 bị trúng đòn. Đây là cơ sở then chốt trong sản xuất và bảo trì máy bay vận tải hạng nặng, phục vụ hậu cần quân sự và tiếp nhiên liệu trên không.

Nhà máy sửa chữa máy bay số 123 tại Staraya Russa bị tấn công các nhà chứa máy bay Il-76 và làm hư hại một máy bay cảnh báo sớm A-50 – tài sản chiến lược của Nga. Việc gián đoạn cơ sở này có thể làm chậm đáng kể quá trình khôi phục lực lượng không quân.

Tại Alchevsk, một nhà máy luyện kim lớn bốc cháy sau cuộc tấn công. Cơ sở này sản xuất vỏ đạn pháo và thép bọc giáp phục vụ thiết bị quân sự.

Trong khi đó, Trung tâm đổi mới Granite tại Sevastopol – cơ sở duy nhất bảo trì hệ thống phòng không S-400 tại Crimea – cũng bị đánh trúng, khiến việc sửa chữa nhanh các hệ thống tên lửa phòng không trở nên không thể, tạo ra khoảng trống kéo dài trong lưới phòng thủ.

Dầu mỏ, cảng biển và kho nhiên liệu bị tấn công: Nga thiệt hại hàng tỷ USD

Các đòn tấn công tầm xa của Ukraine trong tháng 3 đã làm gián đoạn đáng kể hoạt động xuất khẩu dầu của Nga tại khu vực Baltic.

Tổng cộng 10 cơ sở thuộc ngành dầu mỏ, bao gồm nhà máy lọc dầu, cảng và kho trung chuyển, đã bị tấn công. Trong đó có các nhà máy Albashioneft và Afipsky – nguồn cung diesel quan trọng cho lực lượng Nga ở phía nam.

Cảng Kavkaz và terminal dầu Sheskharis tại Novorossiysk – các trung tâm trung chuyển then chốt hỗ trợ Hạm đội Biển Đen – cũng bị đánh trúng.

Các cơ sở lớn như nhà máy lọc dầu Saratov, Bashneft-Ufaneftekhim, Kirishi và Yaroslavl – nguồn cung nhiên liệu hàng không cho các căn cứ phía tây và phía bắc Nga – đều chịu thiệt hại.

Ngoài ra, các terminal chiến lược tại Baltic như Transneft – Port Primorsk và NOVATEK-Ust-Luga cũng bị tấn công, làm gián đoạn dòng doanh thu xuất khẩu và chuỗi logistics năng lượng.

Ukraine cũng nhắm vào 14 kho nhiên liệu và dầu nhờn – các điểm quan trọng phục vụ tiếp nhiên liệu nhanh cho xe tăng và xe bọc thép trước khi triển khai chiến đấu.

Đòn đánh làm suy yếu các hệ thống phòng không Nga

Trong tháng, Ukraine cũng đánh trúng 12 hệ thống phòng không S-300 và S-400, làm suy giảm khả năng kiểm soát không phận và bảo vệ các khu vực hậu phương chiến lược của Nga. Điều này tạo ra những “lỗ hổng” đáng kể trong mạng lưới cảnh báo không kích của Nga.

Ngoài ra, 10 hệ thống phòng không tầm ngắn và trung như Tor, Buk, Pantsir-S1 và Tunguska cũng bị tấn công.

Ukraine cũng thực hiện các đòn đánh vào lực lượng hải quân Nga, bao gồm tàu phá băng tuần tra Purga tại xưởng đóng tàu Vyborg, cùng hai tàu hộ vệ Đô đốc Essen và Đô đốc Makarov.

Bên cạnh đó, ba hệ thống tên lửa Iskander và hai hệ thống Bastion cũng bị phá hủy – những vũ khí từng được sử dụng trong các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Ukraine.

Theo như sau khi Tổng Tham mưu trưởng Quân đội, Tướng Randy George, bị cách chức, khiến có sự bất mãn đang gia tăng trong giới lãnh đạo cấp cao của Quân đội Mỹ từ các sĩ quan cấp cao đã phản ứng với tin tức về việc cách chức Tướng George với sự tức giận và thất vọng, mô tả đó là một đòn giáng mạnh nữa vào một đội quân vốn đã chịu nhiều áp lực.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã kêu gọi Tổng Tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, Tướng Randy George, từ chức và sa thải ngay lập tức, đồng thời cũng cách chức hai vị tướng khác: David Hodne, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Huấn luyện và Chuyển đổi Lục quân, và Thiếu tướng William Green Jr., người đứng đầu Quân đoàn Tuyên úy Lục quân.

Tờ NYT viết: "Các sĩ quan cấp cao đã phản ứng với tin tức về việc cách chức Tướng George với sự tức giận và thất vọng, mô tả đó là một đòn giáng mạnh nữa vào một đội quân vốn đã chịu nhiều áp lực".

Trước đó, tờ Washington Post đã đưa tin rằng các quan chức cấp cao của Lầu Năm Góc đang lên kế hoạch tổ chức lại cơ cấu chỉ huy của quân đội Mỹ bằng cách hạ cấp một số trụ sở khu vực và giảm số lượng tướng lĩnh cấp cao.

Một nguồn tin cho biết, thay vì Tướng George, ông Hegseth muốn thấy một người có thể hiện thực hóa tầm nhìn về quân đội của Tổng thống Mỹ Donald Trump và chính Bộ trưởng Quốc phòng.

Điều đáng chú ý là trong chính quyền Joe Biden, George từng giữ chức Trợ lý Quân sự cấp cao cho Bộ trưởng Quốc phòng Lloyd Austin. Thông thường, Tham mưu trưởng Lục quân giữ chức vụ này trong 4 năm. Tổng thống Biden bổ nhiệm George vào vị trí này năm 2023, có nghĩa là ông dự kiến sẽ tại nhiệm đến năm 2027.

Nhiều khả năng ông sẽ được thay thế bởi Phó Tham mưu trưởng Lục quân, Tướng Christopher Lanewe, người trước đây từng là trợ lý của Hegseth và là tư lệnh Sư đoàn Dù số 82.

Bằng việc sa thải George, Hodne và Green Jr., ông Hegseth đã gần như cải tổ hoàn toàn Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân - cơ quan gồm các sĩ quan quân đội cấp cao của Lầu Năm Góc, có nhiệm vụ cố vấn cho tổng thống và bộ trưởng quốc phòng.

Trong số những người từng phục vụ trong Hội đồng khi ông Hegseth nhậm chức vào tháng 1/2025, chỉ còn lại Tư lệnh Thủy quân lục chiến, Tướng Eric M. Smith và Tư lệnh Lực lượng Không gian, Tướng Bradley Chance Saltzman.

Hơn nữa, nguy cơ bị sa thải đang rình rập Bộ trưởng Lục quân Dan Driscoll, người mà Hegseth đã nhiều lần bất đồng. Tuy nhiên, Driscoll lại là bạn của Phó Tổng thống J.D. Vance, nên việc loại bỏ ông sẽ rất khó khăn đối với Hegseth. Nhưng ông ta có thể "làm cho cuộc sống của Driscoll trở nên khốn khổ", như nguồn tin cho biết.

"Việc cách chức đột ngột các tướng lĩnh diễn ra khi hàng nghìn binh sĩ đang được điều đến Trung Đông để chuẩn bị cho một chiến dịch trên bộ có thể xảy ra ở Iran. Những thay đổi nhân sự như vậy, dù không phải là chưa từng có tiền lệ, nhưng lại vô cùng bất thường trong thời chiến" - tờ Washington Post viết.

Ngoài ra, hôm 2/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cách chức Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi - một đồng minh lâu năm và người bảo vệ mạnh mẽ chính quyền của ông - khỏi vị trí người đứng đầu cơ quan thực thi pháp luật của Mỹ.

Ông Trump ca ngợi bà trong một bài đăng trên Truth Social và nói rằng bà sẽ "chuyển đổi" sang một vai trò trong khu vực tư nhân.

Thời gian bà Bondi lãnh đạo Bộ Tư pháp thường gây tranh cãi bởi cách bà xử lý việc công bố các hồ sơ liên quan đến Jeffrey Epstein và cuộc điều tra đối với kẻ phạm tội tình dục đã bị kết án.

Bà là quan chức thứ hai trong chính quyền Trump bị cách chức trong những tuần gần đây, sau khi Kristi Noem bị sa thải khỏi vị trí Bộ trưởng An ninh Nội địa hồi tháng Ba. Bà Bondi sẽ được thay thế bởi cấp phó cũ của bà, Todd Blanche.

Bondi cho biết bà sẽ "làm việc không ngừng nghỉ" để chuyển giao công việc của mình cho Blanche, đồng thời nói thêm rằng công việc này "là vinh dự cả đời" của bà.

Bà nói thêm rằng trong vị trí mới ở khu vực tư nhân - mà bà không tiết lộ - bà sẽ "tiếp tục đấu tranh cho Tổng thống Trump và chính quyền này".

Lần đầu tiên: Máy bay Mỹ bị bắn hạ trên bầu trời Iran

Giữa bối cảnh chiến sự Trung Đông đang nóng như chảo lửa, một bước ngoặt đầy kịch tính đã xuất hiện: ba nguồn tin từ phía Mỹ xác nhận một chiến đấu cơ của họ đã bị bắn rơi trên lãnh thổ Iran. Đây là lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát, một máy bay Mỹ bị hạ ngay trong không phận đối phương – một sự kiện mang ý nghĩa quân sự và chính trị cực kỳ lớn.
Thông tin này phần nào xác nhận những tuyên bố trước đó từ truyền thông nhà nước Iran, vốn từng khẳng định lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã bắn hạ một chiến đấu cơ hiện đại của Mỹ. Tuy nhiên, “nước đục thì khó nhìn cá”, càng nhiều thông tin lại càng lộ ra những lớp sương mù của chiến tranh.





Chiến dịch tìm kiếm cứu nạn: Cuộc chạy đua với thời gian

Ngay sau khi máy bay rơi, quân đội Mỹ đã lập tức triển khai chiến dịch tìm kiếm và cứu nạn (SAR). Các nguồn tin cho biết hoạt động này diễn ra khẩn trương trong điều kiện cực kỳ nguy hiểm.
Những đoạn video lan truyền trên mạng xã hội – sau đó được CNN xác định vị trí địa lý – cho thấy nhiều máy bay quân sự bay thấp trên bầu trời tỉnh Khuzestan, miền tây nam Iran. Trong video, một máy bay bay sát mặt đất, theo sau là hai trực thăng – đội hình thường thấy trong các nhiệm vụ tiếp dầu hoặc cứu hộ trên không.
Địa điểm ghi hình được xác định là gần sông Karoon, cách thủ đô Tehran khoảng 470 km về phía nam.



Tuy nhiên, phía Iran tuyên bố rằng việc tìm kiếm phi công “cho đến nay vẫn chưa có kết quả”. Thậm chí, một số kênh như Fars News còn nói rằng phần thưởng đã được treo cho bất kỳ ai bắt được phi công Mỹ.

Mảnh vỡ hé lộ điều bất ngờ: F-35 hay F-15?

Iran tuyên bố chiếc bị bắn hạ là F-35 – loại tiêm kích tàng hình tối tân nhất của Mỹ. Nhưng chính các hình ảnh mảnh vỡ lại kể một câu chuyện khác.
Các bức ảnh công bố cho thấy:

Logo “US Air Forces in Europe” xuất hiện rõ ràng
Các sọc đỏ – trắng đặc trưng trên đuôi
Dòng cảnh báo kỹ thuật: “CAUTION USE ONLY NON-MAGNETIC FASTENERS”
Cấu trúc kim loại phía sau động cơ mang đặc điểm của F-15

Theo chuyên gia Peter Layton (Viện Griffith Asia, cựu sĩ quan Không quân Úc), các dấu hiệu này gần như chắc chắn cho thấy đây là một chiếc F-15, nhiều khả năng thuộc Không đoàn tiêm kích số 48 đóng tại RAF Lakenheath (Anh).
Điều này tạo ra một nghịch lý: Iran tuyên bố bắn hạ F-35, nhưng bằng chứng lại giống F-15.


Những tuyên bố trái chiều và bóng mây tuyên truyền

Trong khi phía Iran khẳng định chiến công lớn, phía Mỹ vẫn giữ thái độ thận trọng:

Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận chính thức
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) chưa cập nhật “Fact Check” mới
Trước đó, CENTCOM từng nhiều lần bác bỏ các tuyên bố tương tự từ Iran

Đáng chú ý, Iran trước đây cũng từng tuyên bố bắn hạ máy bay Mỹ tại eo Hormuz, nhưng không đưa ra được bằng chứng.
CENTCOM từng khẳng định: “Tất cả máy bay Mỹ đều được kiểm đếm đầy đủ” và cho rằng Iran đã lặp lại những tuyên bố sai sự thật nhiều lần.
Nhưng lần này, việc ba nguồn tin Mỹ xác nhận có máy bay bị bắn rơi khiến câu chuyện trở nên phức tạp hơn rất nhiều.

Lịch sử lặp lại: Những sự cố trước đó

Đây không phải lần đầu máy bay Mỹ gặp sự cố trong cuộc xung đột này.
Ở giai đoạn đầu chiến tranh, đã có ít nhất ba chiếc F-15 bị bắn rơi trong một sự cố “nhầm lẫn đồng minh” khi hệ thống phòng không Kuwait khai hỏa nhầm.
Sự kiện đó từng gây chấn động nội bộ quân sự, nhưng không có yếu tố đối phương trực tiếp tấn công.
Lần này, nếu xác nhận hoàn toàn, đây sẽ là lần đầu tiên một chiến đấu cơ Mỹ bị bắn hạ bởi lực lượng Iran – một bước leo thang nghiêm trọng.



Không đoàn mang biểu tượng tự do giữa lòng châu Âu

Trong hệ thống không quân hùng mạnh của Hoa Kỳ, có những đơn vị không chỉ là lực lượng chiến đấu, mà còn là biểu tượng lịch sử, chính trị và sức mạnh toàn cầu. Không đoàn 48 (48th Fighter Wing) chính là một trong những đơn vị như vậy.
Đóng quân tại căn cứ RAF Lakenheath (Anh), Không đoàn 48 được mệnh danh là “Statue of Liberty Wing” – Cánh quân Nữ Thần Tự Do, cái tên mang đậm dấu ấn lịch sử và ngoại giao Mỹ – châu Âu. Đây cũng là đơn vị duy nhất của Không quân Mỹ vừa có số hiệu, vừa có danh xưng chính thức – một điều hiếm thấy trong quân đội Hoa Kỳ.

“Danh bất hư truyền” – cái tên ấy không phải để trang trí, mà được hun đúc qua hơn nửa thế kỷ chinh chiến và hiện diện tiền phương.

Căn cứ RAF Lakenheath – Tiền đồn chiến lược của NATO

Không đoàn 48 trực thuộc Không quân số 3 của Mỹ tại châu Âu, hoạt động dưới Bộ Tư lệnh châu Âu (EUCOM) và NATO.
RAF Lakenheath không chỉ là một căn cứ, mà là “mũi nhọn” chiến lược của Mỹ tại lục địa già. Từ đây, các phi đội có thể:

Triển khai nhanh tới Trung Đông, Đông Âu, Bắc Phi
Thực hiện nhiệm vụ răn đe Nga và các đối thủ chiến lược
Hỗ trợ đồng minh NATO trong mọi tình huống khẩn cấp

Không đoàn có khoảng:

5.700 quân nhân
2.000 nhân viên dân sự Mỹ – Anh
Hệ thống hỗ trợ trải rộng nhiều căn cứ phụ

Một bộ máy khổng lồ, vận hành như “cỗ máy chiến tranh” giữa thời bình.

Sức mạnh không chiến: F-15E và F-35A

Không đoàn 48 là đơn vị hiếm hoi tại châu Âu vận hành song song hai dòng chiến đấu cơ hàng đầu:

F-15E Strike Eagle: chuyên tấn công mặt đất, mang tải trọng lớn, hoạt động trong mọi điều kiện
F-35A Lightning II: tiêm kích tàng hình thế hệ 5, ưu thế vượt trội về công nghệ và tác chiến điện tử

Hiện tại, Không đoàn có:

2 phi đội F-15E
2 phi đội F-35A

Điều này biến 48th Fighter Wing thành lực lượng “hai trong một” – vừa là búa tấn công, vừa là mắt thần tàng hình trên bầu trời châu Âu.

“Văn võ song toàn” – vừa mạnh về hỏa lực, vừa tinh vi về công nghệ.

Cấu trúc tổ chức: Một cỗ máy chiến tranh hoàn chỉnh

Không đoàn 48 không chỉ là phi công và máy bay, mà là một hệ sinh thái quân sự hoàn chỉnh gồm:

• Nhóm tác chiến (Operations Group): điều hành các phi đội F-15 và F-35
• Nhóm bảo trì (Maintenance Group): đảm bảo máy bay, động cơ, vũ khí luôn sẵn sàng
• Nhóm hỗ trợ nhiệm vụ (Mission Support Group): vận hành cơ sở hạ tầng, an ninh, hậu cần
• Nhóm y tế (Medical Group): chăm sóc hơn 35.000 quân nhân và gia đình

Họ quản lý:

Hơn 600 công trình
1.300 nhà ở
Bệnh viện, trường học, trung tâm huấn luyện

Đây không chỉ là một đơn vị chiến đấu – mà là một “thành phố quân sự thu nhỏ”.

Lịch sử hình thành: Từ nước Pháp đến nước Anh

Không đoàn 48 được thành lập năm 1952 tại Pháp, trong bối cảnh Chiến tranh Lạnh đang leo thang. Ban đầu, đơn vị sử dụng các dòng máy bay:

F-84 Thunderjet
F-86 Sabre
F-100 Super Sabre

Đến năm 1954, một dấu mốc đặc biệt diễn ra: chính quyền thành phố Chaumont (Pháp) trao tặng danh hiệu “Statue of Liberty Wing” để ghi nhận đóng góp của đơn vị trong việc gắn kết Mỹ – Pháp.

Sau khi Pháp rút khỏi cấu trúc NATO, Không đoàn chuyển sang RAF Lakenheath (Anh) năm 1960 – nơi trở thành “đại bản doanh” cho đến ngày nay.

Những chiến dịch nổi bật: Từ Libya đến Iraq

Không đoàn 48 đã tham gia nhiều chiến dịch quân sự quan trọng:

• 1986 – Không kích Libya (Operation El Dorado Canyon)
→ F-111 của đơn vị bay hơn 14 giờ, ném 60 tấn bom vào mục tiêu

• 1991 – Chiến tranh Vùng Vịnh (Desert Storm)
→ Thực hiện hơn 1.900 phi vụ, đánh trúng hơn 2.200 mục tiêu

• Sau 2001 – Afghanistan & Iraq
→ Hỗ trợ các chiến dịch chống khủng bố

• 2011 – Libya
→ Một F-15E bị rơi (phi công sống sót)

Không đoàn 48 luôn là lực lượng được triển khai đầu tiên và rút về sau cùng – “đi trước, về sau”, đúng nghĩa của một đơn vị tiền phương.

Vai trò hiện đại: Răn đe và phản ứng nhanh

Ngày nay, trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, Không đoàn 48 đóng vai trò:

Răn đe quân sự tại châu Âu
Phản ứng nhanh trước khủng hoảng
Hỗ trợ NATO trong mọi kịch bản chiến tranh

Việc triển khai F-35 tại đây cũng đánh dấu bước chuyển mình công nghệ, biến đơn vị thành một trong những lực lượng tiên tiến nhất ngoài lãnh thổ Mỹ.

Ẩn mình dưới làn nước nông của eo biển Hormuz, hạm đội tàu ngầm mini của Iran đang lặng lẽ tạo ra sức ép mới, thách thức ưu thế của Hải quân Mỹ trong khu vực.

Trong khi sự chú ý của thế giới vẫn tập trung vào các cuộc không kích và oanh tạc tên lửa, một diễn biến âm thầm nhưng có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng hơn đang diễn ra dưới lòng biển eo biển Hormuz. Hơn 20 tàu ngầm mini lớp Ghadir của Iran được cho là đã chiếm giữ vị trí chiến lược, tận dụng địa hình và môi trường âm thanh đặc thù để tạo ra mối đe dọa dưới nước đáng kể đối với Hải quân Mỹ.

Mối đe dọa âm thầm dưới mặt nước

Những chiếc tàu này có kích thước cực nhỏ, hoạt động êm ái và được chế tạo chuyên dụng cho các hoạt động ở vùng nước nông, hạn chế. Thiết kế của chúng cho phép tránh bị phát hiện trong khi vẫn duy trì sự hiện diện liên tục tại một trong những điểm nghẽn chiến lược quan trọng nhất thế giới.
tn.jpg

Các nhà phân tích quân sự ngày càng xem đây là một mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức mạnh Hải quân Mỹ. Trong kịch bản xấu nhất, các tàu này có thể tấn công mục tiêu giá trị cao rồi rút lui mà không để lại dấu vết - một biểu hiện rõ nét của chiến tranh hải quân bất đối xứng.

Địa lý tạo lợi thế phòng thủ

Eo biển Hormuz không phải là vùng biển sâu rộng mà là một eo biển hẹp, với độ sâu trung bình chỉ khoảng 36 mét, có những khu vực chỉ sâu 20 mét. Các luồng hàng hải quan trọng cũng bị giới hạn trong khoảng 50-70 mét.

Phía nam là một dải nước nông kéo dài từ Ả Rập Xê Út qua Bahrain và Qatar đến Oman đạt độ sâu tối đa chỉ 20 mét trên chiều rộng lên đến 200 km. Trong khi, dọc theo bờ biển Iran, một dải nước sâu hơn trải rộng ra phía eo biển, bao gồm các lòng chảo có độ sâu lên đến 77 mét. Ở rìa phía đông của eo biển, nơi độ dốc giảm mạnh về phía Vịnh Oman, độ sâu đạt tới 110 mét.

Những đặc điểm địa hình đáy biển này tạo ra một môi trường âm thanh đặc biệt bất lợi cho các phương pháp tác chiến chống tàu ngầm thông thường. Âm thanh trong vùng nước nông như vậy không truyền đi theo những đường thẳng, dễ dự đoán.

Đối với một tàu ngầm được thiết kế đặc biệt để hoạt động trong những điều kiện yên tĩnh thì eo biển Hormuz không phải là một chướng ngại vật cần phải thận trọng khi di chuyển mà là một khu vực 'săn mồi' lý tưởng.

Tàu ngầm lớp Ghadir: Nhỏ gọn, tối ưu cho vùng Vịnh Ba Tư

Ra mắt từ năm 2007, tàu ngầm lớp Ghadir là sản phẩm của chiến lược phòng thủ bất đối xứng của Iran.

Với chiều dài xấp xỉ 29 mét, chiều rộng 9 mét, trọng lượng 117 tấn khi nổi và 125 tấn khi lặn, khiến tàu ngầm lớp Ghadir trở thành một trong những tàu ngầm hoạt động nhỏ nhất trong bất kỳ hải quân hiện đại nào.

Kích thước nhỏ gọn của tàu Ghadir không phải là một hạn chế mà là một lợi thế chiến thuật. Chúng cho phép tàu di chuyển vào vùng nước nông chỉ 30 mét, chính xác là độ sâu trung bình của các tuyến đường vận chuyển quan trọng qua eo biển Hormuz. Ở những nơi mà các tàu ngầm lớn hơn cũng e ngại, Ghadir di chuyển một cách dễ dàng.

Đây không phải là một con tàu được chế tạo để phô trương sức mạnh toàn cầu, tàu ngầm lớp Ghadir là một "kẻ săn mồi" ven biển. Tàu được trang bị hệ thống động cơ đẩy diesel-điện thông thường, đạt tốc độ trên mặt nước 18km/h và tốc độ dưới nước 15km/h, những con số khiêm tốn nhưng không che giấu được sức mạnh của nó.

Tốc độ không phải là vũ khí của Ghadir mà khả năng tàng hình mới là vũ khí. Hệ thống điện-diesel khi hoạt động bằng năng lượng pin, tạo ra âm thanh êm hơn nhiều so với các tàu chạy bằng năng lượng hạt nhân, vốn phải liên tục vận hành máy bơm làm mát và tua bin.

Và khi tàu ngầm Ghadir nằm yên dưới đáy biển với động cơ tắt, nó gần như "biến mất" trước các hệ thống phát hiện.

Hỏa lực mạnh trong thân tàu nhỏ

Mặc dù có kích thước khiêm tốn, tàu ngầm lớp Ghadir mang theo gói vũ khí có khả năng gây ra thiệt hại đáng kể cho các tàu chiến mặt nước.

Mỗi tàu ngầm đều được trang bị hai ống phóng ngư lôi 533 mm, cùng cỡ nòng với các tàu ngầm tấn công lớn hơn nhiều, có khả năng phóng nhiều loại vũ khí khác nhau. Trong số đó, đáng gờm nhất là ngư lôi siêu tạo khoang Hoot, một loại vũ khí nội địa, đạt tốc độ lên tới 360 km/h.

Với vận tốc nhanh hơn gần ba lần so với ngư lôi thông thường, ngay cả những tàu chiến tiên tiến nhất cũng không có thời gian để cơ động, triển khai các biện pháp đối phó, hoặc thậm chí phát ra cảnh báo hiệu quả.

Những nâng cấp gần đây đã trang bị cho tàu ngầm Ghadir khả năng phóng tên lửa hành trình Jask-2 trong khi vẫn lặn dưới nước, một khả năng hiếm thấy đối với một tàu ngầm có kích thước như vậy. Những tên lửa này có tầm bắn lên tới 300 km, mở rộng phạm vi tấn công của tàu ngầm ra xa khỏi eo biển.

Tuy nhiên, mối đe dọa đáng kể nhất do tàu ngầm lớp Ghadir gây ra không nằm ở ngư lôi hay tên lửa của nó mà ở khả năng rải thủy lôi.

Một con tàu Ghadir có thể thả từ bốn đến tám quả thủy lôi trực tiếp vào các tuyến đường vận chuyển hàng hải vào ban đêm, mà không bị phát hiện bởi hệ thống giám sát trên mặt nước hoặc ảnh vệ tinh.

Chỉ cần phát hiện một quả thủy lôi cũng có thể làm tê liệt toàn bộ giao thông qua eo biển trong thời gian dài do hoạt động rà phá phức tạp và nguy hiểm.

Sức mạnh hạm đội: Những con số quan trọng

Theo Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế, tính đến năm 2020, Iran vận hành 14 tàu ngầm Ghadir. Trong khi Tổ chức Sáng kiến ​​Đe dọa Hạt nhân ước tính khoảng 23 tàu.

Các báo cáo gần đây nhất từ ​​đầu năm 2026 cho thấy Iran đã triển khai hơn 20 tàu ngầm lớp Ghadir ở Vịnh Ba Tư, với tổng số tàu ngầm thuộc tất cả các lớp ước tính từ 28 đến 30 chiếc.

Theo các nguồn dữ liệu mở, từ cuối tháng 3/2026, ước tính chỉ có khoảng 10 đến 16 trong số 23 tàu ngầm Ghadir ban đầu đang hoạt động, số còn lại đang được bảo trì hoặc tân trang trong các đường hầm ven biển và căn cứ hải quân ngầm, những nơi bảo vệ chúng khỏi sự giám sát trên không.