Hôm qua tình cờ mình coi 1 video trên mạng của 1 anh tên là Trác. Anh này sanh 1963, nay sống tại Mỹ.
Coi video này mới thấy cuộc đời thật là phong phú, mà con người ta có số mạng rõ ràng.
Anh này kể trước 1975 ảnh và gia đình sống ở Nha Trang, nhà khá giả lắm nên cơm ăn áo mặc không phải lo lắng gì. Tới 1975, nhà ảnh di tản vào SG do chiến tranh. Khi đó cả dân Nha Trang đi quá trời bằng tàu biển.
Mà do còn nhỏ quá, ảnh chạy băng băng lên trước rồi leo lên tàu hải quân VNCH, rồi khi hoàn hồn, tàu chạy rồi mới thấy quanh mình không có cha mẹ anh chị em nào hết.
Vậy là tàu chở ảnh vô tới Vũng Tàu. Rồi có cái xe jeep của mấy chú lính hỏi có ai vô SG không thì cậu bé 12 tuổi này đi theo. Lúc đó gia đình cậu có rất đông bà con ở SG. Nhưng vì hồi xưa ở nhà chỉ gọi theo thứ theo kiểu Nam, nên chỉ nhớ đại loại bác Ba, bác Tư, cô Út... nhưng không biết tên họ thiệt của bà con ruột thịt và càng không biết địa chỉ của họ ở đâu.
Vì thế mà vô tới SG rồi nhưng Trác đành đi ăn xin, rồi đi bụi đời. Sau thì có một bà tên dì Năm ở gần cầu Ông Lãnh thuê dọn dẹp rửa chén cho ăn. Sau bà hổng thuê nữa thì dạt xuống chợ An Đông, ở đó có một anh thương phế binh tên anh Hiệp cho làm chung việc đẩy xe ba bánh chở rau củ, rồi cho ăn uống.
Cứ vậy tới 1978, anh Hiệp cũng không còn cách nào kiếm cơm nữa nên cho cậu bé Trác ra đi. Cậu không biết đi đâu lại dạt về bến Bạch Đằng sống bằng bụi đời như cũ.
Rồi một bữa cậu đi xuống bến, thấy có cái ghe, hỏi có qua bên Thủ Thiêm không thì cho tui đi quá giang. Họ bảo lên đi. Lên tới nơi mới biết là ghe này chở người vượt biên đang đi đón khách. Có thể do lộn xộn đông quá không biết ai với ai nên họ không kiểm soát kỹ. Mà khi đó cậu đành đi theo người ta vì không xuống được, mà cũng không biết vượt biên nghĩa là gì do còn quá nhỏ lại sống một thân một mình.
Cái ghe này chạy ra sông rồi cho người ta lên 1 cái tàu sắt màu xanh nhạt của một chủ tàu, họ đi bán chánh thức. Theo kế hoạch là hơn 300 người nhưng cuối cùng điểm danh ra ở bến chót thì cỡ hơn 560 người leo lên đi. Mà cái tàu đó chỉ là tàu sông, may mà chạy tới Malaysia an toàn, không bị bão, không bị hải tặc. Cả tàu chỉ có em nhỏ bị bệnh nên tử vong.
Cậu bé Trác khi đó 15-16 tuổi do tình cờ đi vượt biên lên tới đảo, sống vật vờ ở đó nhiều tháng ròng. Một tuần họ chỉ phát cho 3 lon gạo, thực phẩm là cá khô và đồ hộp hư mà vẫn phải ăn, nước rất thiếu vì cả đảo chỉ có 1 cái giếng nhỏ có nước lợ rất khó ăn.
Cậu rất chăm chỉ, tự lo cuộc sống, rồi học người lớn lao động cưa cây, làm lều lán, đào hố...
Sau ít lâu thì cậu qua Mỹ định cư theo diện cô nhi. Qua tới nơi thì vô trường trung học theo học.
Bỏ học 3-4 năm ròng, mà chưa từng học bằng tiếng Anh, nay cậu phải học tiếng Anh, rất khó khăn.
Nhưng trước đó ít bữa thì cậu đang đi đường có một người con gái lớn hơn cậu mấy tuổi chợt chạy lại hỏi em có phải là Trác ở Nha Trang không? Khi cậu nói đúng thì cô ấy mừng quá, đó là chị con dì ruột của cậu cũng đi vượt biên. Từ đó cô cho hay ba má và các anh chị em của cậu đã ở SG, vẫn còn sống. Từ đó là cậu có thể nhắn tin về nhà là chính cậu cũng còn sống và đang ở Mỹ.
Lúc đó chưa có vụ cho bảo lãnh gia đình qua Mỹ, nên cậu bé có lên hỏi những người hiểu biết. Một người có uy tín ở đó nói cậu nên ráng học xong trung học rồi đăng lính Mỹ, thì sẽ có cơ hội. Hơn nữa vì cậu cũng không có tiền bạc gì, nếu đi học lên nữa cũng căng, mà muốn bảo lãnh cha mẹ và gia đình thì phải có thu nhập đủ theo quy định nữa.
Nghe lời cậu về học ngày học đêm, rồi sau 2 năm cũng học xong có bằng trung học. 18 tuổi cậu đi lính. Mục tiêu là làm sao để có thể được lãnh cha mẹ và các anh em ruột qua đoàn tụ.
Vô lính một thời gian thì tình cờ chỉ huy của cậu lại là một người Mỹ rất rành tiếng Việt. Hỏi ra thì ông này từng làm cho tòa lãnh sự Mỹ ở Nha Trang trước 1975. Cậu nói tên cha mẹ ra thì ông biết cả. Vì vậy nên cậu trình bày hoàn cảnh, xin ông này giúp đỡ. Ổng cũng nói cậu cho thông tin, làm hồ sơ... Rồi thì mọi chuyện cứ thế trôi qua, không có tin tức gì.
Cho tới một ngày mấy năm sau đó, cậu hết ca tính về nhà thì thấy ông sếp chạy ra nói cậu tắm rửa cho sạch, thay quần áo chỉnh tề rồi chở ông ra phi trường do ông có việc đi gấp. Cậu cãi là bữa nay hết giờ không phải là nhiệm vụ của cậu, ông bảo cậu là cấp dưới phải tuân lịnh của ổng, khỏi cãi.
Khi ông và cậu đi vô phi trường, ra chỗ sân bay quốc tế, thì ổng chỉ vô 2 người đứng phía xa, hỏi coi có nhận ra ai không. Đó chính là ba mẹ cậu mà ông và ông sếp nữa của ông giúp bảo lãnh qua. Gia đình gặp nhau trong tràn ngập nước mắt. Kể từ khi lạc gia đình ở Nha Trang tới lúc đó là 13 năm ròng rã, tức năm 1988. Trác nói mình phải trải qua hết 13 năm thì mới hết cảnh cô nhi chiến tranh. Sau 13 năm Trác lại có cha mẹ anh em trở lại.
Một năm sau, các anh em ruột của Trác qua được Mỹ vì đi cùng cha mẹ nhưng cha mẹ được qua Mỹ trước, họ còn phải đi học khóa tiếng Anh và hòa nhập xã hội Mỹ ở Phi luật tân rồi mới qua sau.
Tới lúc này thì câu chuyện đã tràn ngập sự kỳ diệu rồi, vì một đứa bé 12 tuổi lạc cha mẹ, đi bụi đời, rồi chính đứa bé đó vì trời phật run rủi đi vượt biên được, qua tới nơi lo cho cả nhà đoàn tụ.
Chàng thanh niên tên Trác vẫn ở trong lính, rồi bị thương khi tham chiến tại trận Bão sa mạc ở Iraq thì giải ngũ. Khi đó anh mới cưới vợ, sanh con trai.
3 năm sau khi có con thì vợ anh không may bạo bệnh qua đời.
Kể từ đó anh Trác làm ngày làm đêm, vừa làm vừa lo một mình nuôi dạy con vì không đi bước nữa. Ước mong của ảnh là cho con có một cuộc đời hơn mình " cả ngàn lần".
Kết quả sau bao năm ròng cực nhọc, con trai duy nhất của anh Trác đã trở thành kỹ sư Hàng không và vũ trụ ở Mỹ. Khi tốt nghiệp xong thì cháu được nhận nhiệm sở với lương cao, làm cho hãng Airbus tại London, nước Anh.
Anh Trác nói cả đời của ảnh dù không có khả năng gì ghê gớm, nhưng khi nào cũng làm hết sức mình, và khi nào cũng vươn lên dù trong mọi hoàn cảnh.
Và quan trọng nhất là dù hoàn cảnh thế nào, ảnh cũng cố không rơi vào các tệ nạn xã hội nghiện ngập này kia, cố gắng lao động và sống cho tử tế.
Một con người như ảnh quá đáng quý. Chuyện đời thật của ảnh cho thấy con người ta do cha mẹ sanh ra, nhưng sống được cũng do nỗ lực bản thân, do ơn Trên dẫn dắt, do bao người tình cờ tận tình giúp đỡ.
Thành thử một đứa bé bị lạc cha mẹ và toàn thể anh chị em trong những ngày khốc liệt nhất của thời cuộc, sau này lại là thiên thần hộ mệnh cho cả gia đình đó. Thiệt là một nhà có phước nhiều đời. Vì biết bao hoàn cảnh tương tự như vậy lúc ấy có kết cục bi thảm.
Một câu chuyện xúc động, một con người rất đáng trân trọng. Nghe ảnh tâm sự xong mà học được nhiều điều về cuộc sống.

VietBF@sưu tập

Hai vợ chồng ly hôn sau 15 năm chung sống vì người vợ ngoại tình. Sau thời gian tranh chấp, tòa xử cho người vợ được giữ căn nhà.
Không lâu sau, căn nhà bất ngờ bốc cháy. Đội cứu hỏa có mặt, nhưng chỉ đứng cách đó 500m rồi nhìn.
Đội trưởng đội PCCC lại chính là chồng cũ. Trước đó, tòa đã cấm ông và “người thân” đến gần ngôi nhà trong bán kính 500m. Mà lính cứu hỏa đều thuộc đội của ông.
Người vợ gọi đội khác đến nhưng đã quá muộn. Căn nhà chỉ còn tro tàn.
Sau đó, bà kiện chồng cũ và đội cứu hỏa đòi bồi thường nhưng thua, vì họ làm đúng theo phán quyết của tòa. Không cãi được.

VietBF@sưu tập

Có thể bạn không xinh…
→ nhưng hãy cứ tự tin… vì thần kinh ổn định!

Có thể đôi lúc bạn hơi “hâm”…
→ nhưng cứ an tâm… vì còn trăm ngàn đứa giống vậy!

Có thể bạn chưa có người yêu…
→ nhưng cứ “tự kiêu”… vì không phải bạn ế…

… mà là bạn muốn sống thế cho đời bớt khổ đau! :))

VietBF@sưu tập

Có một đoàn khách từ Việt Nam sang Nga (không phải của VOV đâu nhé!).

Đến bữa ăn thì lạc mất người phiên dịch.
Chờ mãi không thấy, Trưởng đoàn quyết định:

– Cứ vào quán đi! Tôi có chút vốn tiếng Nga đủ dùng. Gọi món được!

Rồi ông tự tin giải thích:

– Đại loại thế này, cứ lấy từ tiếng Việt thêm phụ tố “xít ki” là thành tiếng Nga!

Cả đoàn nghe xong yên tâm bước vào quán.

Vừa ngồi xuống, Thủ trưởng gọi lớn:

– Nước khoáng xít ki!

Lát sau… nước khoáng được mang ra thật!

Ông phấn khởi:

– Súp rau xít ki!

Súp cũng được bưng ra!

– Cơm xít ki!

Có cơm!

– Cá xít ki!

Có luôn cá!

Cứ thế, bữa ăn suôn sẻ ngoài mong đợi.
Cả đoàn vừa ăn vừa gật gù thán phục.

Ăn xong, Thủ trưởng vỗ ngực:

– Thấy chưa! Tiếng Nga “u”, dễ ợt!

Cả đoàn hí hửng đứng dậy trả tiền ra về.

Vừa ra đến cửa, anh bồi bàn lau bàn lẩm bẩm bằng tiếng Việt:

– Không có mấy ông lao động 9 năm ở Thủy điện Hòa Bình thì “cứt xít ki” cũng không có mà ăn nhé!

VietBF@sưu tập

Ông là người đàn ông được khao khát nhất Hollywood. Cô hỏi ông vì sao ông chưa từng phản bội mình. Câu trả lời của ông đã trở thành bất hủ.



Lễ trao giải Oscar năm 1969.
Paul Newman và Joanne Woodward bước trên thảm đỏ như chính cách họ sống: sát cánh bên nhau. Tay đan tay. Bình thản giữa một thế giới nổi tiếng là dễ phá vỡ các mối quan hệ.
Newman khi đó đã là một huyền thoại. Đôi mắt xanh khiến người khác không thể rời mắt.Nụ cười mà đến nay người ta vẫn nhớ. Các hãng phim biết rằng chỉ cần tên ông cũng đủ bán được bất cứ thứ gì. Và cám dỗ thì ở khắp nơi: bạn diễn, tiệc tùng, những chuyến đi, hào quang từ mọi phía.
Thế nhưng, ông vẫn chung thủy suốt năm mươi năm.
Mọi người không hiểu nổi. Không phải trong môi trường đó.
Một lần, một nhà báo hỏi Joanne: “Bà không sợ ông ấy sẽ ngoại tình sao?”
Newman, nghe được câu hỏi, đã trả lời bằng một câu trở nên nổi tiếng:
“Tại sao phải ra ngoài tìm hamburger khi ở nhà đã có một miếng steak?”
Câu nói vừa hóm hỉnh, vừa duyên dáng. Nhưng sự thật phía sau nó sâu sắc hơn nhiều so với một câu đùa.
Newman gặp Joanne vào năm 1953. Khi đó ông đã kết hôn, và cuộc hôn nhân ấy đang rạn nứt. Joanne kiên quyết từ chối bước vào một mối quan hệ lén lút. Cô nói rõ rằng ông phải sắp xếp lại cuộc sống của mình trước khi nghĩ đến việc bước vào cuộc đời cô.
Và ông đã làm như vậy. Không phải không có sai lầm, chính ông cũng thừa nhận. Nhưng ông đã đưa ra một lựa chọn rõ ràng, trọn vẹn, chân thành. Khi họ kết hôn năm 1958, đó không phải để thu hút sự chú ý. Họ tổ chức đám cưới lặng lẽ ở Las Vegas, tránh xa ống kính.
Sau đó, Hollywood không ngừng thử thách họ.
Newman đạt đến những đỉnh cao mới với những vai diễn để đời như:
Luke la main froide
Butch Cassidy et le Kid
L’Arnaque
Giải thưởng và đề cử nối tiếp nhau. Ông được ghép đôi với những nữ diễn viên hàng đầu. Cơ hội chưa bao giờ thiếu. Và ông vẫn tiếp tục chọn cùng một con đường.
Không phải vì ông không có lựa chọn.
Mà vì ông đã biết điều gì thực sự quan trọng.
Joanne cũng là một ngôi sao thực thụ. Bà giành giải Oscar trước cả Paul. Trong khi Hollywood thường cố đẩy bà vào cái bóng của chồng, Newman lại làm điều ngược lại: ông ủng hộ sự nghiệp của bà, tôn trọng tài năng của bà.
Họ cùng làm việc. Nuôi dạy ba cô con gái. Xây dựng một cuộc sống dựa trên những giá trị giản dị hơn danh tiếng.
Rồi đến “Newman’s Own”. Một ý tưởng đơn giản trở thành điều lớn lao. Mọi lợi nhuận đều được dành cho từ thiện. Không phải để gây chú ý, mà vì họ thực sự tin rằng thành công phải đi kèm với sự sẻ chia.
Cuộc đời họ không thiếu thử thách. Scott, con trai của Newman từ cuộc hôn nhân trước, qua đời năm 1978 — nỗi đau suýt khiến ông gục ngã. Joanne ở bên ông, giúp ông vượt qua. Sau này, khi sự nghiệp của Joanne chững lại, Paul lại ở bên bà với sự thủy chung như vậy.
Khoảnh khắc tại Oscar năm 1969, họ không chỉ là một cặp đôi Hollywood.
Họ là minh chứng rằng ngay cả trong môi trường đó, một điều gì đó bền vững vẫn có thể tồn tại.
Newman từng đùa rằng bia mộ của mình nên ghi rằng ông đã thất bại, vì đôi mắt xanh của ông cuối cùng cũng chuyển sang màu nâu.
Ẩn sau sự hài hước ấy là một sự thấu hiểu sâu sắc.
Ông biết danh tiếng không tồn tại mãi.
Ông biết vẻ đẹp rồi cũng phai nhạt.
Ông biết cám dỗ không bao giờ biến mất hoàn toàn.
Nhưng ông cũng biết thế nào là một mối gắn kết thực sự.
Năm 2008, khi Paul Newman qua đời ở tuổi 83, Joanne ở bên cạnh ông. Năm mươi năm bên nhau. Một cam kết được làm mới mỗi ngày.
Robert Redford sau này nói: “Ở ông ấy không có sự giả tạo ,ông ấy đúng như những gì ta thấy.”
Điều đó đúng với sự nghiệp của ông.
Và còn đúng hơn nữa với cuộc hôn nhân của ông.
Không tai tiếng. Không cuộc sống hai mặt. Không phản bội.
Chỉ là một người đàn ông nắm tay vợ mình và làm điều đó với tất cả sự chân thành.
Joanne từng nói: “Vẻ đẹp sẽ phai tàn, đam mê sẽ lắng xuống, nhưng sống bên một người khiến bạn cười mỗi ngày ,đó mới là món quà thực sự.”
Đó chính là câu trả lời của họ.
Không phải sự hoàn hảo. Không phải hào quang. Không phải may mắn.
Mà là sự bền bỉ. Sự hài hước. Sự tôn trọng. Và quyết định ở lại, dù bất cứ điều gì xảy ra.
Thương hiệu hamburger và steak của họ trở nên nổi tiếng.
Nhưng câu chuyện thật sự không nằm ở câu nói ấy.
Nó nằm ở cuộc đời phía sau nó.
Paul Newman. Diễn viên. Nhà từ thiện. Người chồng.
Joanne Woodward. Nữ diễn viên đoạt Oscar. Người bạn đời. Người ngang hàng với ông ở mọi phương diện.
Năm mươi năm lựa chọn nhau.
Năm mươi năm trung thành trong một môi trường hiếm khi tưởng thưởng cho điều đó.
Năm mươi năm chứng minh rằng sự tận tụy không hề lỗi thời.
Nó hiếm có.
Nó mạnh mẽ.
Và nó vẫn luôn có thể tồn tại.

Một phụ nữ vừa sinh xong đã ôm điện thoại bấm lia lịa.

Bác sĩ đi ngang thấy lạ liền hỏi:

– Cô vừa sinh xong mà cứ cầm điện thoại làm gì thế?

Cô đáp tỉnh queo:

– Dạ, em đang tìm tên cho con ạ!

Bác sĩ cười:

– Tôi tưởng cô chọn được tên rồi chứ?

– Dạ đúng rồi.

– Thế còn tìm gì nữa?

Cô ngẩng lên, thản nhiên trả lời:

– Dạ… em đang tìm… họ cho nó!

VietBF@sưu tập

Ông ấy để lại 4 đô tiền tip cho đơn hàng tạp hóa 47 đô, rồi dán trước cửa một mẩu giấy viết tay:
“Xin cứ để đồ ở đó thôi. Tôi ổn. Cảm ơn vì đã đến.”
Suýt nữa thì tôi đã làm đúng như vậy.
Suýt nữa tôi đã đặt những túi đồ xuống, quay lưng lại và lái xe đến điểm giao tiếp theo.
Nhưng có điều gì đó khiến tôi vẫn gõ cửa.
Phải mất khá lâu cánh cửa mới mở ra.
Một người đàn ông ngoài bảy mươi tuổi đứng ở khung cửa, cơ thể dựa nặng lên chiếc khung tập đi bằng kim loại.
Ông ăn mặc rất chỉnh tề, theo kiểu mà những người thuộc thế hệ trước thường mặc khi chờ đón khách:
một chiếc áo có cổ, quần tây được ủi nếp thẳng.
Đôi tay ông run run, nhưng cằm vẫn ngẩng cao.
“Tôi đã bảo họ cứ để ở ngoài rồi mà,” ông nói.
Không hề khó chịu. Chỉ là mệt mỏi.
Tôi đáp:
“Vâng, cháu biết, thưa bác. Cháu chỉ muốn chắc rằng mọi thứ đã đến đầy đủ thôi.”
Ông nhìn lướt qua tôi xuống những túi giấy trên bậc thềm. Bốn túi.
Ông nhìn chiếc khung tập đi của mình.
Rồi nhìn lại tôi.
Ông không nói gì.
Tôi nói:
“Để cháu mang vào giúp bác nhé.”
Ông lặng lẽ bước sang một bên, không phản đối.
Chỉ như vậy thôi cũng nói lên tất cả.
Phòng khách ngăn nắp theo cái cách của những cuộc đời nhỏ bé nhưng cẩn trọng.
Mọi bề mặt đều sạch sẽ. Không có gì nằm sai chỗ.
Nhưng đồ đạc đã cũ, và tấm thảm đã mòn bạc thành những sợi xám ở những lối đi quen thuộc mà mỗi ngày ông đều bước qua
từ ghế ra bếp, vào nhà tắm rồi trở lại.
Tôi mang các túi vào quầy bếp và bắt đầu lấy đồ ra.
Đó là lúc tôi nhìn thấy cuốn sổ nhỏ đặt trên bàn.
Nó kín đặc những cột số viết tay.
Giá từng món đồ được tính đến từng xu.
Có món bị gạch đi rồi viết lại.
Tổng tiền được cộng dồn, rồi gạch bỏ, rồi tính lại từng dòng… cho đến khi ra một con số mà ông có thể chi trả.
Ông đã lên kế hoạch cho đơn hàng này suốt nhiều ngày.
Tôi cố giữ gương mặt bình thản.
Ông đứng ở khung cửa bếp, nhìn tôi đặt hộp sữa vào tủ lạnh.
“Con gái tôi thường đến vào thứ Bảy,” ông nói.
“Giờ nó ở Phoenix rồi. Công việc mới.”
Tôi đáp:
“Xa thật đấy bác.”
Ông khẽ dừng lại.
“Ừ. Nó vẫn gọi điện.”
Trong câu nói ấy không có chút tự thương hại nào.
Và chính điều đó mới đau lòng nhất.
Ông nói như đang đọc bản tin thời tiết. Chỉ là một sự thật đơn giản về thế giới mà ông đang sống.
Tôi kín đáo nhìn quanh căn bếp.
Tủ lạnh vẫn chạy nhưng gần như trống rỗng.
Một thanh bơ.
Hai quả trứng trong khay.
Một lọ cà phê hòa tan nhỏ.
Cánh cửa tủ đựng thức ăn mở hé, những chiếc kệ bên trong cũng gần như trống.
Trên bậu cửa sổ là bảy lọ thuốc kê đơn xếp thành một hàng.
Bảy lọ.
Ông thấy ánh mắt tôi, rồi hơi đứng thẳng hơn.
“Tôi vẫn xoay xở ổn,” ông nói.
Ông là kiểu người đã tự mình xoay xở mọi thứ suốt cả cuộc đời.
Và giờ đây, “xoay xở” có nghĩa là phải chọn xem tháng này sẽ mua loại thuốc nào, loại nào phải cố kéo dài thêm hai tuần nữa.
“Xoay xở” nghĩa là tính toán đơn hàng tạp hóa đến từng xu, rồi dán một mẩu giấy lên cửa để không ai biết ông mất bao lâu mới đi từ phòng ngủ ra đến cửa trước.
Tôi cất đồ xong, không hề vội vàng.
Tôi hỏi:
“Bác từng làm nghề gì vậy?”
Chỉ để cho ông có điều gì đó để nói.
Khuôn mặt ông thay đổi.
“Ba mươi mốt năm làm nghề cơ khí “ông nói.
“Xưởng công đoàn. Việc tốt. Việc nặng.”
Ông gần như mỉm cười.
Ba mươi mốt năm lao động cực nhọc, và giờ đây ông ngồi một mình trong căn nhà với bảy lọ thuốc, chiếc tủ lạnh trống và cuốn sổ đầy những con số không thể cộng cho đủ.
Tôi nói với ông là mình sẽ quay lại ngay.
Tôi lái xe vòng qua góc đường đến một trạm xăng có quầy đồ ăn khá ổn.
Tôi mua những gì có thể:
• một con gà quay nóng còn bọc giấy bạc
• một hộp súp lớn
• một túi bánh mì cuộn
• hai hộp sữa chua
• một nải chuối
Tôi dùng tiền tip của ông, rồi dùng luôn tiền của chính mình.
Khi quay lại, ông đang ngồi ở bàn bếp, cuốn sổ nhỏ đã được khép lại trước mặt.
Tôi đặt túi đồ xuống và lặng lẽ lấy mọi thứ ra, không giải thích gì.
Ông nhìn tôi rất lâu.
Rồi ông nói:
“Cháu trai…”
Giọng ông nghẹn lại ở từ đó.
Ông dừng một lúc, mím môi rồi cố nói tiếp:
“Cháu không cần phải làm thế đâu.”
Tôi đáp:
“Cháu biết.”
Ông đặt bàn tay phẳng lên mặt bàn và nhìn chằm chằm vào nó.
Những khớp tay đầy sẹo vì hàng chục năm lao động.
Chiếc nhẫn cưới vẫn còn trên ngón tay, mòn mỏng như một sợi dây kim loại.
Tôi rời đi trước khi mọi chuyện trở nên khó khăn hơn cho cả hai.
Ngồi trong xe, tôi nghĩ về những gì xã hội này bắt con người phải chịu đựng.
Chúng ta bắt tay những người như ông trong các buổi diễu hành.
Chúng ta đăng ảnh họ vào ngày Cựu chiến binh.
Chúng ta gọi họ là xương sống của nước Mỹ.
Rồi sau đó, chúng ta để họ cô đơn trong những căn nhà im ắng với những chiếc kệ trống và cuốn sổ đầy những con số không thể cộng thành đủ.
Ông đã dùng đôi tay mình xây dựng mọi thứ suốt ba mươi mốt năm.
Ông xứng đáng với nhiều hơn 4 đô tiền tip và một mẩu giấy trên cửa xin thế giới cứ bước qua mà đừng nhìn lại.
Tuần này hãy ghé thăm một ai đó.
Đừng chỉ nhắn tin.
Hãy thật sự xuất hiện.

VietBF@sưu tập

Uống nước sau khi thức dậy, vận động nhẹ, ăn sáng và dùng cà phê hợp lý tốt cho tiêu hóa, thúc đẩy chuyển hóa, tăng hiệu quả hoạt động của gan.

Gan đảm nhiệm nhiều chức năng thiết yếu như lọc độc tố, phân giải chất béo, điều hòa lượng đường trong máu... Buổi sáng là giai đoạn thiết lập tự nhiên của cơ thể sau nhiều giờ nghỉ ngơi. Những thói quen tốt sau khi thức dậy dưới đây góp phần giúp gan khỏe.

Uống một cốc nước

Sau một đêm nhịn đói, cơ thể mất nước, gan cần chất lỏng để đào thải các chất thải chưa được xử lý qua đêm. Uống một cốc nước ấm sau khi thức dậy sẽ kích thích tiêu hóa, thúc đẩy tuần hoàn máu tốt, hỗ trợ loại bỏ độc tố.

Bạn có thể thêm một thìa nhỏ nước cốt chanh vào cốc nước để cung cấp vitamin C, chất chống oxy hóa hỗ trợ quá trình trao đổi chất tổng thể. Thói quen uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày giúp gan hoạt động trơn tru, giảm mệt mỏi.

Duy trì thói quen thức giấc đều đặn

Gan hoạt động theo nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể, nghĩa là gắn với chu kỳ ngủ - thức. Đi ngủ muộn, thức giấc không đều đặn dễ gây rối loạn cân bằng nội tiết tố, làm chậm quá trình trao đổi chất của gan. Duy trì lịch ngủ đều đặn hỗ trợ gan thải độc hiệu quả vào ban đêm.

Vận động nhẹ nhàng

Hoạt động thể chất góp phần cải thiện lưu lượng máu, tăng cường cung cấp oxy, giúp gan vận chuyển chất thải hiệu quả. Đi bộ ngắn vào buổi sáng, thực hiện bài tập giãn cơ, tập yoga giúp "đánh thức" cơ bắp, kích hoạt các cơ quan như ruột, thận hoạt động.

Tập thể dục cũng giúp giảm viêm, giảm tích tụ mỡ trong gan, đặc biệt ở người mắc bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Thói quen này cũng góp phần duy trì cân nặng hợp lý.

Ăn bữa sáng giàu chất xơ, chất béo tốt, protein

Một bữa sáng cân bằng gồm chất xơ, chất chống oxy hóa, chất béo lành mạnh hỗ trợ tiêu hóa, giảm tích tụ mỡ thừa trong gan. Ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt cung cấp cấp năng lượng ổn định. Trái cây như quả mọng, cam quýt... bổ sung chất chống oxy hóa. Trứng, sữa, các loại đậu chứa lượng protein tốt cho cơ thể.

Uống cà phê thường xuyên có thể giảm nguy cơ mắc bệnh gan. Các hợp chất trong cà phê như cafestol, kahweol có đặc tính chống oxy hóa, chống viêm, góp phần bảo vệ tế bào gan khỏi bị tổn thương. Thời điểm tốt để uống cà phê là giữa buổi sáng, khi mức cortisol giảm, giúp tăng cường năng lượng.

Tránh bỏ bữa sáng hoặc tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn, nhiều đường vì chúng gây tăng đột biến lượng đường huyết và insulin. Theo thời gian, những thói quen ăn uống này góp phần gây bệnh gan nhiễm mỡ, mất cân bằng chuyển hóa.

VietBF@sưu tập

Không chỉ giúp tỉnh táo, cà phê đen không đường còn có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng nhờ tăng trao đổi chất, thúc đẩy đốt mỡ và kiểm soát đường huyết, theo chuyên gia y học lối sống tại Anh.

Mỡ nội tạng có liên quan đến các nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng như bệnh tim và tiểu đường loại 2. Một chuyên gia đã chỉ ra mẹo khi uống cà phê có thể hỗ trợ quá trình giảm loại mỡ nguy hiểm này.

Tiến sĩ Sohaib Imtiaz, bác sĩ về y học lối sống, đang làm việc tại Anh, cho biết các nghiên cứu cho thấy thay tách cà phê có đường hoặc sữa thành cà phê đen không đường có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng, theo trang tin sức khỏe Verywell Health.


Cà phê đen không đường có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng

Ảnh: P.H tạo từ GM

Tại sao cà phê đen không đường có thể hỗ trợ giảm mỡ nội tạng?
Bác sĩ Imtiaz giải thích rằng cà phê giúp giảm mỡ nội tạng thông qua các con đường sau:

Tăng cường trao đổi chất. Cà phê đen không đường giàu caffeine có tác dụng kích thích hệ thần kinh. Tác dụng kích thích này làm tăng quá trình trao đổi chất từ 5 - 20%. Quá trình trao đổi chất nhanh hơn nghĩa là cơ thể sử dụng calo hiệu quả hơn ngay cả khi nghỉ ngơi, góp phần làm giảm mỡ theo thời gian.

Tăng cường quá trình oxy hóa chất béo. Oxy hóa chất béo là quá trình phân giải các phân tử chất béo để sử dụng làm năng lượng thay vì lưu trữ chúng. Caffeine làm tăng nồng độ epinephrine trong máu, báo hiệu cho các tế bào mỡ giải phóng các phân tử chất béo được lưu trữ để sử dụng. Càng nhiều chất béo được phân giải thì lượng mỡ tích trữ trong cơ thể càng giảm.

Giảm chất béo có thể 'bỏ đói' tế bào ung thư vú?

Cải thiện kiểm soát đường huyết. Cà phê chứa axit chlorogenic có tác dụng chống oxy hóa và chống viêm giúp phân giải và xử lý đường. Khi lượng đường trong máu được kiểm soát tốt, khả năng tích trữ đường dư thừa dưới dạng mỡ nội tạng quanh vùng bụng sẽ giảm đi.

Cải thiện hiệu suất thể chất. Cà phê đen giúp tăng năng lượng cho hoạt động thể chất. Có nhiều năng lượng hơn giúp duy trì thói quen tập thể dục bền vững, từ đó đốt cháy calo và tăng cường trao đổi chất. Do cà phê có tác dụng lợi tiểu, người dùng cần uống đủ nước để ngăn ngừa mất nước khi tập luyện.

Chứa ít calo. Cà phê đen nguyên bản chứa rất ít calo. Thay thế các đồ uống nhiều calo như nước ngọt hoặc nước ép bằng cà phê đen giúp cắt giảm lượng calo nạp vào, một yếu tố quan trọng để giảm mỡ bền vững, theo Verywell Health.

VietBF@sưu tập

Chỉ khoảng 20 - 30% bệnh nhân ung thư phổi được phát hiện khi khối u nhỏ, chưa tiến triển, chưa di căn. Để phát hiện sớm, từ 50 tuổi trở lên, nên chủ động sàng lọc ung thư phổi nếu có 1 trong các yếu tố nguy cơ thường gặp.

"Khoảng 70 - 80% trường hợp ung thư phổi tại Việt Nam được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển hoặc di căn, làm giảm cơ hội điều trị triệt căn và làm tăng gánh nặng chi phí cho người bệnh, gia đình và hệ thống y tế.

Tại Trung tâm Ung bướu Bệnh viện Bạch Mai, khoảng 10% bệnh nhân ung thư phổi phát hiện giai đoạn sớm, khi khối u nhỏ, kích thước 2 - 3 mm, là thời điểm cho phép phẫu thuật lấy u và có thể không phải điều trị hóa chất sau mổ", PGS-TS, bác sĩ Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết tại buổi khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi do trung tâm tổ chức ngày 10.5.


Từ 50 tuổi và có yếu tố nguy cơ nên chủ động sàng lọc ung thư phổi

ẢNH: LIÊN CHÂU

Riêng buổi sáng 10.5, trong số 50 người được khám sàng lọc, có 4 người được phát hiện có nốt phổi. 2/4 ca có yếu tố nguy cơ sẽ được chỉ định chẩn đoán chuyên sâu, ứng dụng AI trong đọc kết quả, hỗ trợ bác sĩ đưa ra chẩn đoán.

Bác sĩ Phương chia sẻ, phát hiện sớm ung thư phổi có ý nghĩa rất quan trọng, vì giai đoạn sớm người bệnh có thể được điều trị triệt căn góp phần cải thiện hiệu quả và giảm chi phí điều trị, chăm sóc.

Khi khối u nhỏ, sau phẫu thuật lấy u, nhiều trường hợp không phải điều trị bổ trợ (hóa trị, thuốc đích...).

Với các ca ung thư phổi tiến triển, nhiều ca bệnh đã được kiểm soát lâu dài, vì hiện có các thuốc, phương pháp điều trị mới, và các xét nghiệm chẩn đoán chính xác, giúp bác sĩ đưa ra phác đồ tối ưu.

Nhưng để điều trị tốt nhất và giảm thấp nhất các chi phí, bác sĩ Phương nhấn mạnh vai trò của sàng lọc phát hiện sớm ung thư phổi, đặc biệt ở các nhóm có nguy cơ cao.

Đó là người trên 50 tuổi và có một trong các yếu tố nguy cơ: hút thuốc lá, thuốc lào nhiều năm (từ 20 bao/năm); tiếp xúc với khói bụi, ô nhiễm nghề nghiệp, sống trong môi trường nhiễm xạ; tiền sử gia đình có người thân (thế hệ thứ nhất) mắc ung thư phổi; người mắc bệnh phổi mạn tính (COPD hoặc xơ phổi); hút thuốc lá thụ động.

"Chúng tôi mong muốn duy trì chương trình và lâu dài trong nước có chương trình tầm soát ung thư phổi ở quy mô quốc gia, giúp tăng tỷ lệ người mắc ung thư phổi được phát hiện sớm", PGS Phương chia sẻ.

Phát hiện khi có thể can thiệp hiệu quả
Theo Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, sàng lọc ung thư phổi bằng chụp cắt lớp vi tính liều thấp ở nhóm nguy cơ cao đã được chứng minh giúp giảm nguy cơ tử vong do ung thư phổi so với chụp X-quang ngực thông thường. Vì vậy, việc chủ động tầm soát ở người có yếu tố nguy cơ là bước quan trọng để chuyển từ "phát hiện khi có triệu chứng" sang "phát hiện khi còn có thể can thiệp hiệu quả".

Ung thư phổi hiện là một trong những thách thức lớn nhất của y tế toàn cầu. Dữ liệu ung thư toàn cầu (GLOBOCAN) năm 2022 cho biết, thế giới ghi nhận khoảng 2,5 triệu ca mắc mới và 1,8 triệu ca tử vong do ung thư phổi, là nguyên nhân tử vong do ung thư hàng đầu.

Tại Việt Nam, hệ thống y tế ghi nhận khoảng 24.426 ca mắc mới/năm và 22.597 ca tử vong do ung thư phổi (năm 2022). Đây là bệnh đứng thứ hai trong nhóm các ung thư phổ biến nhất và là một trong những nguyên nhân gây tử vong ung thư hàng đầu. Hiện đa số người bệnh được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn muộn.

Chương trình khám sàng lọc miễn phí ung thư phổi được Trung tâm Y học hạt nhân và ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai tổ chức trong 3 ngày: 10, 17 và 24.5 cho 240 người bệnh.

Tham gia chương trình, các cá nhân được các chuyên gia ung bướu tư vấn về chăm sóc, theo dõi sức khỏe phổi, đặc biệt khi có yếu tố nguy cơ. Các ca có nốt phổi lành tính sẽ được tư vấn tái khám định kỳ để đánh giá về sự biến đổi.

VietBF@sưu tập