Mức cholesterol xấu cao thường cần phải dùng thuốc điều trị. Ngoài ra, điều chỉnh chế độ ăn bằng cách ưu tiên các thực phẩm hỗ trợ sức khỏe tim mạch có thể tạo ra sự khác biệt cho mức cholesterol.

Cholesterol xấu (LDL) gây hại vì sẽ làm lắng đọng cholesterol trong thành động mạch, làm hẹp và hạn chế lưu thông máu, tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ.

Bác sĩ Karan Rajan, đang làm việc tại Anh, trong bài đăng trên mạng xã hội gần đây, đã nhấn mạnh tác động của chế độ ăn uống trong việc kiểm soát cholesterol, theo tờ Hindustan Times.

Sau đây là 4 loại thực phẩm bác sĩ Karan Rajan khuyến nghị.


Tăng cường lượng chất xơ hòa tan sẽ giúp kiểm soát cholesterol xấu

Ảnh: AI

Chất xơ
Tăng cường lượng chất xơ hòa tan là một trong những khuyến nghị quan trọng của bác sĩ Rajan. Ông giải thích rằng chất xơ tạo thành một chất gel trong ruột liên kết với axit mật, mà axit mật được tạo ra từ cholesterol, nên gan sẽ lấy thêm LDL từ máu để thay thế chúng, dần dần làm giảm mức cholesterol tổng thể. Các nguồn chất xơ hòa tan bao gồm yến mạch, lúa mạch, các loại đậu, rau củ (cải Brussels, khoai lang, bông cải xanh, củ cải, cà rốt) và trái cây (bơ, táo, lê, ổi).

Sterol và stanol thực vật
Sterol và stanol có cấu trúc tương tự cholesterol, nên có khả năng cạnh tranh với cholesterol trong quá trình tiêu hóa, làm giảm lượng cholesterol được hấp thụ và làm giảm lượng LDL trong máu. Sterol và stanol có nhiều trong dầu thực vật, các loại hạt, ngũ cốc, rau và trái cây, nhiều nhất trong mầm - cám lúa mì, dầu ngô, dầu vừng, quả óc chó và đậu phụ, hoặc thực phẩm tăng cường.

Protein đậu nành
Cắt giảm protein động vật giàu chất béo bão hòa và thay thế bằng đậu nành có thể mang lại lợi ích. Ngoài việc là nguồn protein ít chất béo, đậu nành còn chứa các yếu tố hoạt tính sinh học hỗ trợ quá trình chuyển hóa cholesterol tốt hơn. Một phân tích tổng hợp lớn bao gồm 46 thử nghiệm cho thấy ăn 25 gram protein đậu nành mỗi ngày giúp giảm cholesterol LDL so với protein khác.

Chất béo không bão hòa
Loại chất béo tiêu thụ cũng quan trọng. Bác sĩ Karan Rajan khuyên mọi người chọn chất béo không bão hòa thay vì các loại bão hòa.

Chất béo không bão hòa là chất béo "lành mạnh" duy trì trạng thái lỏng ở nhiệt độ phòng, rất quan trọng đối với sức khỏe tim mạch và giảm viêm. Các nguồn chính bao gồm dầu thực vật, quả bơ, các loại hạt và cá béo.

Bác sĩ Karan Rajan kết luận: Đưa vào khẩu phần ăn chất xơ hòa tan, đậu nành và chất béo lành mạnh sẽ giúp kiểm soát cholesterol xấu, theo Hindustan Times.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ đã phá hủy hoàn toàn mọi mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, được coi là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran.

"Theo chỉ thị của tôi, Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) đã thực hiện một trong những cuộc không kích mạnh mẽ nhất trong lịch sử Trung Đông và xóa sổ hoàn toàn mọi mục tiêu quân sự trên đảo Kharq, viên ngọc quý của Iran", Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social tối 13/3.

Tổng thống Trump nhấn mạnh Mỹ sở hữu những vũ khí "mạnh mẽ và tinh vi nhất mà thế giới từng biết đến", khẳng định ông đã quyết định không phá hủy cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo Kharg "vì những lý do chính đáng".

"Tuy nhiên, nếu Iran hay ai khác có bất cứ hành động nào gây cản trở lưu thông tự do và an toàn của tàu thuyền qua Eo biển Hormuz, tôi sẽ lập tức xem xét lại quyết định này", Tổng thống Mỹ cảnh báo.


Đảo Kharg nhìn từ vệ tinh vào ngày 2/3. Ảnh: AFP

Giới chức Iran chưa lên tiếng về thông tin.

Đảo Kharg nằm trong Vịnh Ba Tư, cách bờ biển Iran khoảng 25 km, cách Eo biển Hormuz hơn 480 km. Hòn đảo có chiều dài chỉ 6 km và diện tích 20 km2, nhưng đã trở thành trung tâm xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran trong hơn nửa thế kỷ qua.

Các cơ sở tại Kharg có công suất xử lý 7 triệu thùng dầu mỗi ngày và khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Iran đi qua hòn đảo, phần lớn bán cho châu Á, đặc biệt là Trung Quốc. Với nền kinh tế phụ thuộc đáng kể vào xuất khẩu năng lượng, Kharg được coi là mắt xích sống còn của Iran.

Mỹ và Israel trước đó tỏ ra thận trọng với những quyết định liên quan đảo Kharg. Truyền thông Mỹ đưa tin chính quyền Tổng thống Trump đang cân nhắc chiếm giữ hòn đảo chiến lược này khi xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp diễn.

Các chuyên gia từng cảnh báo những cuộc tấn công vào đảo Kharg sẽ làm gián đoạn phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu thô của Iran, có nguy cơ dẫn đến đòn trả đũa dữ dội ở Eo biển Hormuz hoặc nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực.

VietBF@sưu tập

Quân đội Mỹ gần đây liên tục gặp sự cố trong chiến dịch tập kích Iran, cho thấy hậu quả từ áp lực với hoạt động quân sự kéo dài.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 12/3 thông báo một máy bay tiếp dầu KC-135 đã rơi ở "vùng trời thân thiện" tại miền tây Iraq, khi đang hỗ trợ chiến dịch không kích Iran.

CENTCOM cho biết đã tìm thấy thi thể 4 trong 6 thành viên tổ bay. Họ không nêu tình trạng của hai người còn lại và chưa công bố nguyên nhân máy bay rơi, song khẳng định sự việc không phải do hỏa lực đối phương hay đồng đội bắn nhầm. Một máy bay khác liên quan đã hạ cánh an toàn.

Các hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội sau đó cho thấy máy bay tiếp dầu KC-135 Mỹ nằm ở sân bay Israel với gần nửa cánh đuôi đứng đã biến mất, cũng như hai phi cơ được cho là lực lượng tìm kiếm chiếc KC-135 rơi xuống lãnh thổ Iraq.

Đây chỉ là một trong hàng loạt sự cố mà quân đội Mỹ gặp phải kể từ khi phát động chiến dịch nhằm vào Iran hôm 28/2.

Hải quân Mỹ hôm 12/3 cho biết hỏa hoạn đã xảy ra trên tàu sân bay USS Gerald R. Ford đang hoạt động ở Biển Đỏ, khiến hai thủy thủ bị thương nhẹ. Ngọn lửa bùng phát từ khu giặt là trên chiến hạm và không liên quan đến hoạt động chiến đấu. Đầu tuần trước, ba tiêm kích hạng nặng F-15E Mỹ rơi tại Kuwait do bị lực lượng nước sở tại bắn nhầm.

Những sự cố liên tiếp dường như là hậu quả từ áp lực mà lực lượng Mỹ và đồng minh đang đối mặt, khi phải tác chiến dài ngày với cường độ cao.

Theo thống kê tính đến ngày 11/3 của báo New York Times, Iran đã phóng hơn 2.100 máy bay không người lái (UAV) tự sát, 500 tên lửa đạn đạo và 20 tên lửa hành trình nhằm vào các nước Vùng Vịnh. Trong khi đó, CENTCOM tuyên bố lực lượng Mỹ đã đánh trúng khoảng 6.000 mục tiêu tại Iran sau gần hai tuần xung đột.

"Trong các chiến dịch dài ngày, áp lực tích tụ dần lên máy bay, tổ vận hành và hệ thống hậu cần có thể làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố ngoài chiến đấu. Đây là điều mà các nhà hoạch định phải tính đến khi xây dựng kế hoạch tác chiến", chuyên trang quân sự Defense Security Asia nhận định.

Vấn đề trên nhiều khả năng đã trở thành hiện thực trong vụ rơi máy bay KC-135 ở Iraq. Máy bay hạ cánh khẩn ở Israel là mẫu KC-135RT, vốn được bổ sung khả năng tiếp dầu từ máy bay khác, nên các chuyên gia không loại trừ khả năng xảy ra va chạm giữa hai máy bay trong quá trình chuyển tiếp nhiên liệu.

Hoạt động tiếp dầu đòi hỏi hai phi cơ bay sát nhau để duy trì kết nối, vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ dẫn đến va chạm ngay cả trong điều kiện thời tiết đẹp. Sai sót càng dễ xảy ra hơn nếu nhiệm vụ diễn ra ban đêm và tổ bay phải liên tục cất cánh mà không có đủ thời gian nghỉ ngơi do nhu cầu tác chiến lớn.

Trong chiến dịch tập kích Iran, phi đội máy bay tiếp đầu Mỹ phải duy trì hiện diện trên không gần như liên tục, để kịp thời cung cấp nhiên liệu cho các khí tài đang làm nhiệm vụ.

"Trong chiến dịch cường độ cao, máy bay tiếp dầu thường có lịch trình hoạt động dày đặc. Dù chưa có thông tin xác nhận rằng sự mệt mỏi hay khối lượng công việc lớn là nguyên nhân góp phần gây ra sự cố, chiến dịch không kích liên tục của Mỹ đòi hỏi chú trọng đến các yếu tố rủi ro xoay quanh tần suất chiến đấu", Defense Security Asia cho hay.

Mật độ máy bay dày đặc trên bầu trời cũng có thể là một yếu tố. Trong chiến dịch "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng", không chỉ máy bay tiếp dầu mà nhiều loại phi cơ khác của Mỹ cùng đồng minh cũng liên tục xuất kích để thực hiện nhiệm vụ, khiến số lượng phương tiện xuất hiện trên một số đường bay cao hơn đáng kể so với thời bình.

Điều này làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố va chạm, đặc biệt là trong quá trình tiếp dầu vốn đòi hỏi máy bay di chuyển sát nhau với độ cao và tốc độ nhất định.

Trong vụ bắn rơi 3 tiêm kích F-15E Mỹ ở Kuwait, áp lực từ những cuộc tấn công cường độ cao và tần suất lớn của Iran cũng được cho là yếu tố dẫn đến tình huống bắn nhầm đồng đội.

Debanish Achom, biên tập viên đài NDTV của Ấn Độ, chỉ ra rằng các quân nhân làm nhiệm vụ phải ra quyết định ngay lập tức dựa trên bản năng, kiến thức đã được huấn luyện và công nghệ hỗ trợ, không được phép mắc sai sót khi phán đoán. "Đây là một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến các vụ bắn nhầm đồng đội", ông cho hay.


Máy bay KC-135 tiếp dầu cho tiêm kích F-15 Mỹ ở ngoài khơi Hawaii hồi tháng 1. Ảnh: USAF

Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Bên cạnh đó, không phải tất cả phi đội KC-135 đều được điều động đến Trung Đông, mà còn phải phân bổ đến nhiều khu vực trên thế giới.

Năng lực tiếp dầu trên không có ý nghĩa rất quan trọng đối với các chiến dịch tấn công tầm xa như "Cơn thịnh nộ Kinh hoàng", nên thiệt hại với một hoặc hai máy bay cũng có nguy cơ làm giảm độ linh hoạt trong kế hoạch tác chiến.

Quân đội Mỹ sẽ phải điều động phương tiện thay thế máy bay tiếp dầu bị rơi và hư hỏng, gây xáo trộn kế hoạch thực hiện nhiệm vụ. Nếu không được bổ sung dầu, chiến đấu cơ Mỹ và Israel sẽ không thể vươn tới các mục tiêu ở xa hoặc làm nhiệm vụ tuần phòng kéo dài.

"Vụ rơi máy bay KC-135 không chỉ là sự cố mất an toàn, mà còn là lời nhắc nhở rằng các phương tiện hậu cần cũng có vai trò quan trọng trong chiến tranh hiện đại", Defense Security Asia cho biết.

VietBF@sưu tập

Nhiều người có thói quen bổ sung dầu cá omega-3 mỗi ngày để chăm sóc sức khỏe. Loại dưỡng chất này được cho là có thể hỗ trợ tim mạch, cải thiện chức năng não, giảm viêm... khi sử dụng đúng cách.

Sau đây, bác sĩ Sandeep Reddy Koppula, Trưởng khoa Nội tổng quát tại Bệnh viện Arete (Ấn Độ), chỉ ra những ai thực sự cần bổ sung dầu cá omega-3, theo tờ Times Of India.

Những ai thực sự gặt hái lợi ích từ viên dầu cá omega-3?
Bác sĩ Koppula cho biết dầu cá là nguồn giàu axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, những dưỡng chất quan trọng giúp hỗ trợ chức năng tim mạch, duy trì sức khỏe não bộ và giảm viêm trong cơ thể. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), omega-3 còn đóng vai trò quan trọng trong việc giúp hạ mức chất béo trung tính triglyceride trong máu.

Bác sĩ Koppula nói: Việc sử dụng dầu cá tùy thuộc vào từng cá nhân. Và sau đây là những người cần bổ sung dầu cá nhất.


Dầu cá là nguồn giàu axit béo omega-3, đặc biệt là EPA và DHA, những dưỡng chất quan trọng giúp hỗ trợ chức năng tim mạch, duy trì sức khỏe não bộ

Ảnh: AI

Người có chất béo trung tính cao. Đây là nhóm người nên sử dụng dầu cá nhất. Ngoài việc thay đổi chế độ ăn và lối sống, bổ sung dầu cá omega-3 theo chỉ dẫn của bác sĩ, có thể giúp hạ mức chất béo trung tính.

Bệnh nhân mắc bệnh tim. Bác sĩ có thể kê đơn liều lượng cẩn thận cho nhóm người này. Một thử nghiệm lớn mang tên Nghiên cứu REDUCE-IT, bao gồm 8.000 người tham gia, được công bố trên tạp chí y khoa New England Journal of Medicine, đã phát hiện bổ sung dầu cá dạng EPA liều cao giúp giảm tới 25% nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch (như đau thắt ngực, đột quỵ) và giảm 20% nguy cơ tử vong do bệnh tim mạch, theo Times Of India.

Người hiếm khi ăn cá. Những người ít ăn cá béo như cá hồi, cá mòi hoặc cá thu, bổ sung dầu cá omega-3 giúp bù đắp sự thiếu hụt dưỡng chất này.

Ai có thể không cần bổ sung dầu cá omega-3?
Nếu bạn đã ăn cá 2 - 3 lần một tuần, duy trì dinh dưỡng cân bằng và không có yếu tố nguy cơ tim mạch, bổ sung dầu cá có thể không mang lại nhiều lợi ích.

Lưu ý quan trọng
Bác sĩ Koppula lưu ý cần thận trọng vì liều cao dầu cá có thể làm tăng nguy cơ chảy máu, đặc biệt là ở người đang dùng thuốc điều trị loãng xương hoặc thuốc chống đông máu (điều trị mỡ máu cao).

Bác sĩ Koppula nhắc nhở: Nên nhớ rằng tuân thủ chế độ ăn lành mạnh, cân bằng, thường xuyên tập thể dục và ngủ đủ giấc quan trọng hơn bất kỳ viên uống bổ sung nào. Đồng thời, trước khi bắt đầu sử dụng dầu cá omega-3, cần hỏi ý kiến bác sĩ.

VietBF@sưu tập

Triệu chứng đau lưng khi thức dậy buổi sáng thường do tư thế ngủ gây căng cơ hoặc đệm kém chất lượng, nhưng cũng có thể là dấu hiệu thoái hóa đĩa đệm.

Đau lưng rất phổ biến và cơn đau cũng thường xuất hiện đầu tiên vào buổi sáng, đặc biệt là khi chuyển từ tư thế nằm sang đứng. Sau vài phút vận động, các triệu chứng thường giảm. Nguyên nhân thường là do cứng khớp vì nằm lâu hoặc giảm lưu lượng máu khi ngủ.

Tư thế ngủ

Nếu bị đau lưng mỗi sáng có thể tư thế ngủ của bạn không phù hợp, gây áp lực lên cột sống, làm mất độ cong tự nhiên. Tư thế ngủ sai cũng có thể gây căng cơ lưng và đè nén lên các khớp. Người thường xuyên nằm sấp có thể bị đau lưng thường xuyên hơn.

Hãy cân nhắc thay đổi tư thế ngủ để ngủ ngon hơn và cải thiện cột sống. Các bác sĩ khuyên mọi người nên nằm nghiêng hoặc nằm ngửa, kê một chiếc gối dưới đầu gối. Nếu muốn nằm sấp, hãy đặt một chiếc gối dưới xương chậu hoặc bụng dưới giúp giảm áp lực lên lưng.

Đệm kém chất lượng

Đệm thiếu độ nâng đỡ cơ thể cũng có thể dẫn tới đau lưng khi ngủ dậy. Thay thế chiếc đệm cũ bằng một chiếc đệm mới có thể cải thiện giấc ngủ rõ rệt, giảm đau lưng và các triệu chứng căng thẳng.


Tư thế ngủ sai hoặc đệm kém chất lượng là nguyên nhân phổ biến gây đau lưng sau khi ngủ dậy. Ảnh minh họa: AI

Mang thai

Đau lưng trong thai kỳ rất phổ biến. Một số phụ nữ có thể bị đau ngay từ tuần thứ 8 của thai kỳ, nặng hơn vào tháng thứ 5 đến tháng thứ 7. Mang thai thường gây căng thẳng cho các cơ lưng dưới. Sau khi ngủ một giấc dài, cơn đau lưng dưới có thể trở nên tồi tệ hơn vào buổi sáng, gây cứng khớp và căng cơ kéo dài.

Để giảm đau và khó chịu, thai phụ hãy thử duỗi người và dùng lực chân để đứng dậy thay vì dồn áp lực lên lưng. Nếu cơn đau vẫn tiếp diễn, chườm ấm có thể giúp giảm khó chịu.

Thoái hóa đĩa đệm

Đĩa đệm thoái hóa là kết quả tự nhiên của quá trình lão hóa cơ thể. Theo thời gian và khi tuổi tác tăng lên, đĩa đệm giữa các đốt sống bắt đầu bị hao mòn, suy yếu gây đau. Cơn đau có thể dữ dội hơn vào buổi sáng.

Phương pháp điều trị bao gồm tiêm steroid hoặc dùng thuốc giảm đau. Bác sĩ hoặc chuyên gia vật lý trị liệu cũng có thể đề nghị người bệnh đeo đai hoặc nẹp để hỗ trợ lưng.

Cách giảm đau lưng buổi sáng

Giãn cơ trước khi ra khỏi giường. Nằm ngửa, vươn hai tay lên cao qua đầu hết mức có thể. Đồng thời, duỗi thẳng hai chân theo hướng ngược lại. Sau đó, co đầu gối vào ngực và giữ vài giây để giãn cơ lưng dưới. Bạn cũng có thể nhẹ nhàng lắc người từ bên này sang bên kia. Khi ngồi dậy, đặt hai chân xuống đất, rộng bằng vai. Vươn hai tay lên cao qua đầu một lần nữa, sau đó lắc người sang hai bên để giãn toàn thân.

Bài tập plank cũng có hiệu quả với người đau lưng do tác động đến hầu hết cơ thể, đặc biệt là các cơ vùng bụng. Cơ bụng khỏe hơn làm giảm áp lực lên lưng. Tập plank cũng có thể giảm đau lưng nhẹ, đặc biệt là đau lưng dưới.

Bắt đầu bằng tư thế nằm sấp trên sàn. Nâng các ngón chân, giữ cẳng tay và khuỷu tay thẳng hàng với cổ tay. Khi nâng người lên khỏi sàn, dùng lực đẩy vào phần lưng trên và giữ cằm sát cổ. Giữ tư thế plank trong tối đa 30 giây, siết chặt cơ bụng, co cơ mông và đùi. Hạ người xuống và lặp lại.

Tư thế rắn hổ mang: Nằm sấp, lòng bàn tay úp xuống, thẳng hai bên đầu. Khuỷu tay và cẳng tay cũng nên duỗi thẳng rồi từ từ ấn lòng bàn tay và cẳng tay xuống sàn, nâng ngực lên.

Giữ đầu nhìn thẳng về phía trước, cổ thẳng. Giữ tư thế giãn cơ trong tối đa 10 giây mỗi lần, lặp lại tối đa 5 lần.

Gập gối: Ngồi xổm xuống như thể bạn đang cố gắng ngồi xuống ghế. Giữ đầu gối gập một góc 90 độ và không vượt quá các ngón chân. Thở ra khi hạ người xuống, sau đó hít vào khi đứng dậy. Lặp lại tối đa 10 lần.

Tập thể dục suốt ngày là cách để giảm đau lưng. Đi bộ là một trong những bài tập tốt nhất, nên đặt mục tiêu ít nhất 10.000 bước mỗi ngày. Tuy nhiên, bất cứ hoạt động nào giúp bạn vận động và đứng lên đều có thể giúp cho lưng khỏe mạnh.

Người làm công việc văn phòng phải ngồi nhiều nên nghỉ giải lao thường xuyên, đứng dậy ít nhất sau mỗi 30 phút và duỗi người. Nếu cơn đau lưng ngày càng trầm trọng hoặc xuất hiện các triệu chứng bất thường khác, hãy đến bác sĩ khám để loại trừ các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

VietBF@sưu tập

Tôi thích ăn thịt bò sống, thịt bò tái vì mềm, ngọt, không bị khô, nhưng mẹ khuyên nên hạn chế, tránh nguy cơ nhiễm sán, có đúng không?

Trả lời:

Nhiều người có sở thích ăn thịt bò sống, thịt bò tái vì mềm, còn thịt bò nấu chín kỹ thường bị khô, dai, cứng. Trường hợp thịt bò tươi, đảm bảo nguồn gốc, an toàn, bạn có thể yên tâm ăn và tẩy giun sán định kỳ.

Tuy nhiên, khi ăn các món tái sống đều có nguy cơ dễ nhiễm các vi sinh vật khác nhau, gây rối loạn tiêu hóa, ngộ độc. Chẳng hạn thịt bò ươn, có mùi, thịt bò bệnh không nên ăn, đặc biệt là ăn tái sống.

Một con sán dây bò có thể trưởng thành sau khoảng 3 tháng và sống trong ruột người từ 20 đến 30 năm, đạt chiều dài từ 2 mét đến 12 mét. Ấu trùng sán dây bò có thể tồn tại trong cơ, thịt và khi xâm nhập vào cơ thể người sẽ phát triển thành sán trưởng thành trong ruột, gây đau bụng, buồn nôn và suy dinh dưỡng. Ngoài sán dây bò, thịt bò tái còn tiềm ẩn các loại vi khuẩn và ký sinh trùng khác như sán lá gan hay vi khuẩn gây ngộ độc như E. coli, Salmonella, Listeria...gây tiêu chảy cấp, nôn mửa và nhiễm trùng đường ruột nghiêm trọng.


TThịt, nội tạng động vật có nguy cơ cao nhiễm ký sinh trùng, không nên ăn tái hoặc chế biến chưa sạch, nấu chưa chín. Ảnh: Bùi Thủy

Bác sĩ khuyến cáo người bị bệnh tiêu hóa hoặc hệ tiêu hóa yếu nên ưu tiên ăn chín, uống sôi, không nên ăn các thực phẩm rau, củ, thịt bò, lợn tái hoặc sống. Khi có các dấu hiệu như đau bụng, buồn nôn, đi ngoài phân lỏng, gầy sút cân cần đến các cơ sở y tế chuyên khoa, tránh để mầm bệnh lây lan cho cộng đồng. Ưu tiên mua thịt có nguồn gốc, không mua thịt có các đốm trắng nhỏ như hạt gạo trong thớ thịt.

Dùng riêng thớt, dao cho thịt sống và thịt chín để tránh nhiễm khuẩn chéo. Nếu bạn thường xuyên ăn thịt bò tái và thấy các triệu chứng như đau bụng âm ỉ, đầy bụng, khó tiêu, sụt cân, cần đến các cơ sở y tế để xét nghiệm và tẩy sán kịp thời.

VietBF@sưu tập

Hormuz – chiếc yết hầu của thế giới đang bị siết lại

Người xưa có câu “đánh rắn phải đánh giập đầu”, còn trong chiến tranh hiện đại, muốn bóp nghẹt đối phương nhiều khi không cần tràn quân vượt biên, chỉ cần siết đúng một huyệt đạo là đủ làm cả bàn cờ chao đảo. Eo biển Hormuz lúc này chính là huyệt đạo ấy. Đây không chỉ là một dải nước hẹp giữa Iran và bán đảo Ả Rập, mà còn là con đường huyết mạch của năng lượng toàn cầu. Liên Hiệp Quốc dẫn số liệu UNCTAD cho biết kể từ ngày 28/2, lưu lượng tàu qua Hormuz đã giảm tới 97%, cho thấy mức độ tê liệt của tuyến hàng hải sống còn này. Reuters cũng ghi nhận Hormuz là nơi trung chuyển khoảng một phần năm dầu khí toàn cầu, và chính cú sốc tại đây đã đẩy giá năng lượng bật mạnh trở lại.

Từ những đoàn xe trong đêm đến thông điệp “đợi ngày này đã nhiều năm”

Những hình ảnh lan truyền từ phía Iran cho thấy các đoàn xe quân sự hạng nặng nối đuôi nhau trong đêm, băng qua cát nóng miền nam, đèn pha xé màn đêm như những sợi chỉ lửa kéo dài tới tận chân trời. Có ảnh cho thấy các tổ hợp phòng không đặt trên triền núi, có ảnh là pháo tự hành, xe cơ giới, hầm ngầm, trận địa phòng thủ và cả những dây chuyền drone, gợi ra một bức tranh chuẩn bị chiều sâu chứ không đơn thuần là điều quân phô trương. Nếu các hình ảnh và các tuyên bố thân Iran phản ánh đúng thực địa, thì Tehran đang phát tín hiệu rất rõ: họ muốn biến mặt nam đất nước thành một vành đai đề kháng, sẵn sàng cho kịch bản đụng độ lớn hơn, đặc biệt quanh khu vực Hormuz và các đảo ngoài khơi.




Cùng với những hình ảnh ấy là giọng điệu cứng rắn từ phía Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran. Các nguồn tin thân Iran nói lực lượng này coi những lời bàn về khả năng Mỹ đổ bộ hay mở chiến dịch mặt đất là điều mà họ “đã chờ đợi từ lâu”, đồng thời cảnh báo bất kỳ lực lượng nào bước chân lên đất Iran sẽ phải trả giá rất đắt. Đây rõ ràng là một kiểu tuyên truyền chiến tranh quen thuộc: lấy ý chí để bù ưu thế hỏa lực của đối phương, lấy địa hình và chiều sâu chiến lược để triệt tiêu cú đánh sét của bên mạnh hơn. Trong lối chơi ấy, Tehran muốn chứng minh rằng họ không chỉ phòng thủ bị động, mà đang cố biến mỗi thùng đạn thành một lời nhắn gửi: đất Iran không phải nơi dễ vào rồi dễ ra.





Kharg Island bị oanh kích, chiến tranh đã chạm đến túi tiền của Tehran

Nếu Hormuz là chiếc cổ họng, thì Kharg Island là một trong những túi máu lớn nhất nuôi sống nền kinh tế Iran. Ngày 13/3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố quân đội Mỹ đã mở một cuộc không kích quy mô lớn vào mọi mục tiêu quân sự trên đảo Kharg, và ông cảnh báo có thể đánh tiếp vào hạ tầng dầu mỏ nếu Iran tiếp tục cản trở tự do hàng hải qua Hormuz. Reuters xác nhận Mỹ đã tiến hành không kích vào các mục tiêu quân sự trên đảo này, đồng thời dẫn phát biểu của Trump rằng Washington cố tình chưa đánh vào hạ tầng dầu vì “sự tử tế”, nhưng sẵn sàng xem xét lại nếu tàu thuyền tiếp tục bị cản trở. Kharg vì thế không còn là một cái tên trên bản đồ, mà đã trở thành lời cảnh báo đánh thẳng vào nguồn sống kinh tế của Tehran.

Căn cứ tên lửa ngầm của Iran

Điều đáng chú ý là trước đó chính Trump từng né tránh câu hỏi về việc có nhắm vào Kharg hay không, nói rằng đó là một câu hỏi “ngu ngốc” và ông có thể đổi ý trong vài giây. Đúng với phong cách của mình, ông vừa để ngỏ cánh cửa leo thang, vừa dùng sự khó đoán làm vũ khí tâm lý. Bây giờ, khi Kharg đã bị đánh, thông điệp gửi tới Tehran không còn mơ hồ nữa: nếu Iran khóa Hormuz đến cùng, Mỹ có thể tiếp tục bóp vào những nơi đau nhất của nền kinh tế Iran.

Căn cứ tên lửa ngầm của Iran

Tehran đang cố khóa Hormuz bằng quân sự lẫn tài chính

Cuộc chơi của Iran không chỉ diễn ra bằng hỏa tiễn, drone hay trận địa phòng không. Reuters cho biết Iran đã cho phép hai tàu chở LPG gắn cờ Ấn Độ đi qua Hormuz trong một ngoại lệ hiếm hoi, giữa lúc tuyến này gần như bị phong tỏa với phần lớn lưu lượng thương mại quốc tế. Song song với đó, các nguồn tin khác cho thấy Tehran đang dò xét khả năng cho một số tàu dầu được qua lại trong những điều kiện riêng, trong đó có yếu tố thanh toán bằng đồng nhân dân tệ. Nếu điều này được triển khai rộng hơn, đó sẽ không chỉ là quyết định quân sự mà còn là một động tác tài chính – địa chính trị: vừa bóp dòng chảy dầu, vừa thử làm lung lay vai trò tuyệt đối của đồng USD trong giao dịch năng lượng.

Căn cứ tên lửa ngầm của Iran

Nói cách khác, Iran không nhất thiết phải đóng sập cánh cửa Hormuz bằng một mệnh lệnh tuyệt đối. Chỉ cần mở hé cho người này, chặn lại với người kia, ưu tiên con tàu này, trì hoãn con tàu khác, Tehran đã có thể khiến thị trường toàn cầu rơi vào trạng thái nửa đóng nửa mở – thứ trạng thái nguy hiểm nhất, vì nó làm giá cả nhảy múa, bảo hiểm hàng hải tăng vọt, chuỗi cung ứng nghẹt thở và các đối thủ phải tiêu hao thần kinh lẫn ngân khố.

Căn cứ tên lửa ngầm của Iran

Hoa Kỳ nói sẽ hộ tống tàu dầu, nhưng thực tế chiến trường không hề đơn giản

Tổng thống Trump tuyên bố Hoa Kỳ sẽ hộ tống tàu qua Hormuz “nếu cần”, và sau đó còn nói việc hộ tống sẽ diễn ra “sớm”. Reuters cho biết ông khẳng định Mỹ sẽ làm điều đó nếu hoàn cảnh buộc phải ra tay, trong lúc giá dầu leo thang và chiến tranh bước sang giai đoạn nguy hiểm hơn. Nhưng cùng lúc ấy, Reuters cũng từng dẫn nguồn rằng Hải quân Mỹ nói với giới vận tải biển rằng việc hộ tống ở thời điểm đó “chưa thể thực hiện được ngay”. Điều này cho thấy khác biệt quen thuộc giữa lời hứa chính trị và bài toán chiến dịch ngoài thực địa: muốn hộ tống tàu trong một vùng nước hẹp, bị đe dọa bởi tên lửa, drone, xuồng không người lái, mìn biển và hỏa lực ven bờ, thì không thể chỉ nói là làm được ngay.

Bởi vậy, khi Trump nói chiến tranh sẽ kéo dài “chừng nào còn cần thiết”, đó vừa là lời trấn an phe chủ chiến, vừa là dấu hiệu cho thấy Washington chưa nhìn thấy một lối ra nhanh. Reuters ghi nhận chính Trump nói ông không thể cho biết cuộc chiến sẽ kéo dài bao lâu, chỉ rằng nó sẽ tiếp diễn miễn là cần thiết. Một cuộc chiến mà thời hạn kết thúc phụ thuộc vào cảm nhận chính trị của người đứng đầu, trong khi tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới vẫn run rẩy từng giờ, dĩ nhiên là một cuộc chiến khiến cả thị trường lẫn các đồng minh không thể yên lòng.

Mục tiêu của Mỹ và Israel không hẳn giống nhau

Trump cũng thừa nhận mục tiêu của Mỹ và Israel “có thể hơi khác nhau”. Đây là một chi tiết đáng để ý. Israel nhìn Iran chủ yếu qua lăng kính sinh tồn an ninh và mối đe dọa trực tiếp từ tên lửa, hạt nhân, lực lượng ủy nhiệm. Còn Mỹ ngoài bài toán an ninh còn phải cân nhắc dầu mỏ, thương mại hàng hải, phản ứng của các nước vùng Vịnh, tác động đến lạm phát trong nước và cả nhịp ngoại giao với Trung Quốc. Reuters ghi nhận Trump nói ông trao đổi với Thủ tướng Benjamin Netanyahu rất thường xuyên, nhưng vẫn thừa nhận hai nước là hai thực thể khác nhau với những toan tính không hoàn toàn trùng khít. Câu nói tưởng như xã giao ấy thật ra hé lộ một điều: Washington và Tel Aviv tuy cùng chung chiến tuyến, nhưng cách họ đo “chiến thắng” chưa chắc là một.

Chính vì vậy, một số đòn đánh có thể mang lợi cho Israel về quân sự chưa chắc đã có lợi ngay cho Mỹ về kinh tế hay ngoại giao. Còn một số nước khác, nhất là các nền kinh tế châu Á lệ thuộc năng lượng Vùng Vịnh, lại chỉ cần Hormuz tắc thêm vài ngày là đã thấy cơn sốt giá lan tới từng nhà máy, từng trạm điện, từng hóa đơn dân sinh. Nói như dân gian, “cháy nhà hàng xóm không ai dửng dưng được”, vì ngọn lửa ở Hormuz không dừng ở bờ biển Iran mà có thể bén sang cả ví tiền của thế giới.

Tehran biểu dương ý chí giữa tiếng nổ ở thủ đô

Trong lúc chiến sự leo thang ngoài biển, các lãnh đạo hàng đầu Iran vẫn xuất hiện tại một cuộc tuần hành lớn ở Tehran. Theo các bản tin quốc tế, Tổng thống Masoud Pezeshkian, Ngoại trưởng Abbas Araghchi, ông Ali Larijani cùng nhiều quan chức cấp cao đã có mặt gần khu vực diễn ra tuần hành ủng hộ Palestine, bất chấp việc có các vụ nổ được ghi nhận gần đó; truyền thông Iran còn nói một phụ nữ đã thiệt mạng. Hình ảnh ấy cho thấy Tehran muốn phát đi thông điệp rằng bộ máy nhà nước chưa sụp, tinh thần chính trị chưa gãy, và chiến tranh chưa thể dễ dàng đẩy chính quyền vào thế tan rã. Reuters những ngày trước cũng dẫn các nguồn tin tình báo Mỹ và quan chức Israel cho rằng chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy chính quyền Iran sắp sụp đổ vì các đợt oanh kích.





Điều đó rất quan trọng, vì trong những cuộc chiến kiểu này, bên ngoài thường hay mong đối phương “vỡ trận từ bên trong”. Nhưng lịch sử Trung Đông nhiều lần cho thấy một quốc gia bị dồn ép từ ngoài vào đôi khi lại càng dễ kết khối trong nước. Áp lực bom đạn có thể phá hủy nhà xưởng, kho nhiên liệu, doanh trại; nhưng để bẻ gãy ý chí chính trị của một nhà nước lớn, có chiều sâu lãnh thổ và bộ máy an ninh – quân sự dày đặc như Iran, đó là câu chuyện không thể tính bằng vài tuần không kích.

Liên Hiệp Quốc cảnh báo: khi tàu dừng lại, nhân đạo cũng nghẹt thở

Trong tiếng gầm của chiến đấu cơ và tiếng rít của hỏa tiễn, điều dễ bị quên nhất thường là cái giá lặng lẽ đổ lên đầu thường dân. Liên Hiệp Quốc cảnh báo việc hạn chế tàu thuyền qua Hormuz sẽ có tác động “khổng lồ” đối với nỗ lực nhân đạo. Ông Tom Fletcher nhấn mạnh rằng khi tàu không thể qua lại, hậu quả sẽ lan rất nhanh: lương thực, thuốc men, phân bón và nhiều nguồn cung thiết yếu khác sẽ khó vận chuyển hơn, đắt hơn và chậm hơn. Nói cách khác, một cuộc phong tỏa hay bán phong tỏa tại Hormuz không chỉ là chuyện giá dầu lên xuống, mà còn là chuyện bữa ăn, toa thuốc và mạng sống ở nhiều nơi cách chiến trường hàng ngàn cây số.

Đó là điểm khiến cuộc khủng hoảng này nguy hiểm hơn một trận đánh thông thường. Nếu bom rơi ở Kharg Island là đòn giáng vào hạ tầng quân sự và nguồn thu dầu mỏ của Iran, thì cú siết ở Hormuz lại là đòn đánh lan truyền, khiến toàn thế giới phải chia nhau gánh hậu quả. Giá cả tăng, bảo hiểm đội lên, chuỗi cung ứng chậm lại, viện trợ nhân đạo bị mắc kẹt – tất cả những thứ ấy hợp lại thành một mặt trận vô hình, nơi người dân nghèo thường là người lĩnh đòn trước tiên.

Iran đang cố biến miền nam thành “bức tường cát và thép”

Từ những gì đang lộ ra, có thể thấy Tehran không chỉ muốn bắn trả, mà còn muốn dựng một thế phòng thủ nhiều tầng ở miền nam: lực lượng cơ động trên sa mạc, phòng không trên núi, trận địa dã chiến, hầm bê tông, drone giá rẻ nhưng số lượng lớn, pháo phản lực, tên lửa tầm trung, cùng khả năng gây rối tối đa trên biển. Reuters mô tả Iran nhiều năm qua đã chuẩn bị cách dùng dầu mỏ và Hormuz như một “vũ khí kinh tế”, còn các nhà phân tích nhận định học thuyết “Mosaic” của Iran nhấn mạnh tới phân tán lực lượng, duy trì khả năng sống sót của bộ chỉ huy và kéo dài cuộc chơi cho tới khi bên mạnh hơn mỏi mệt.

Nếu vậy, những đoàn xe trong đêm ở miền nam không chỉ đơn thuần là chuyện “điều quân”. Đó là một phần của bức tranh lớn hơn: làm cho bất kỳ ý tưởng đổ bộ hay xâm nhập mặt đất nào của đối phương trở nên đắt đỏ, nguy hiểm và khó đoán. Một khi chiến tranh không còn là chuyện “đánh nhanh thắng nhanh”, thì cát bỏng, núi khô, hầm ngầm, drone bầy đàn và các bãi mìn lác đác trong vùng nước hẹp đều có thể trở thành đồng minh của bên yếu hơn.

Những ngày cuối tháng Giêng âm lịch từ 27–30 được xem là thời điểm chuyển vận mạnh. Ba con giáp dưới đây có thể gặp quý nhân bất ngờ, tài lộc mở ra, nhiều cơ hội tốt tìm đến.

Vấp ngã mới hiểu lòng người: 3 con giáp dễ cả tin, nếu không tỉnh táo rất dễ bị lợi dụng
Những ngày cuối cùng của tháng Giêng âm lịch thường được xem là giai đoạn “khép vòng năng lượng” của tháng đầu năm. Khi thời vận chuyển dịch, nhiều cơ hội bất ngờ cũng có thể xuất hiện, đặc biệt với những người đang nỗ lực bền bỉ từ đầu năm.

Theo nhịp vận hành của tử vi phương Đông, khoảng thời gian từ ngày 27 đến 30 âm lịch là lúc nhiều cục diện vận khí thay đổi. Một số con giáp có thể bất ngờ nhận tin vui về công việc, tiền bạc hoặc các mối quan hệ hỗ trợ.

Trong số 12 con giáp, ba tuổi dưới đây được dự đoán có khả năng gặp may mắn nổi bật trong giai đoạn chốt hạ tháng Giêng.

Tuổi Thìn

Những ngày cuối tháng Giêng mở ra nhiều tín hiệu tích cực cho người tuổi Thìn. Sau giai đoạn đầu năm có phần thận trọng và dò đường, vận khí của tuổi Thìn bắt đầu khởi sắc rõ rệt.


Tuổi Thìn chốt tháng Giêng gặp vận may lớn

Cơ hội có thể đến từ các mối quan hệ xã hội hoặc những kết nối tưởng như rất bình thường. Sự xuất hiện của quý nhân đúng thời điểm giúp nhiều kế hoạch đang dang dở bỗng tìm được hướng đi thuận lợi hơn.

Khám phá thêm
Báo Phụ Nữ
Tin tức phụ nữ
Quần áo thời trang
Về tài lộc, tuổi Thìn có khả năng nhận được nguồn thu bất ngờ hoặc cơ hội tài chính mới. Đây có thể là khoản tiền ngoài dự tính, cơ hội hợp tác hoặc lời đề nghị công việc mang lại lợi ích lâu dài.

Tuổi Dậu

Tuổi Dậu là một trong những con giáp dễ gặp vận may bất ngờ trong khoảng thời gian từ 27–30 tháng Giêng âm lịch. Vận trình chung có dấu hiệu “bật lên” sau những ngày đầu năm khá bình ổn.

Điểm sáng của tuổi Dậu nằm ở sự hỗ trợ từ người xung quanh. Một lời giới thiệu, một mối kết nối hoặc một cơ hội mới có thể mở ra đúng lúc, giúp công việc tiến triển nhanh hơn dự kiến.

Không chỉ vậy, tài vận của tuổi Dậu trong giai đoạn này cũng khá sáng. Một số khoản thu có thể đến bất ngờ, đặc biệt liên quan đến công việc phụ, hợp tác nhỏ hoặc những dự án đã chuẩn bị từ trước.

Tuổi Hợi

Trong những ngày chốt hạ tháng Giêng, tuổi Hợi được xem là con giáp có nhiều tín hiệu vận may đáng chú ý. Năng lượng tích cực bắt đầu hội tụ, giúp nhiều việc tưởng chừng bế tắc bỗng trở nên thuận lợi hơn.

Quý nhân của tuổi Hợi có thể xuất hiện dưới dạng người hỗ trợ trong công việc hoặc người mang đến thông tin quan trọng. Những gợi ý đúng lúc có thể giúp tuổi Hợi đưa ra quyết định sáng suốt hơn.

Về tài lộc, vận may có xu hướng đến theo kiểu bất ngờ. Một cơ hội nhỏ ban đầu có thể phát triển thành nguồn thu đáng kể nếu biết nắm bắt kịp thời trong những ngày cuối tháng.

Khoảng thời gian từ 27 đến 30 tháng Giêng âm lịch thường được xem là giai đoạn chuyển tiếp quan trọng trước khi bước sang tháng mới. Nhiều người có thể cảm nhận rõ sự thay đổi trong nhịp công việc, tài chính hoặc các mối quan hệ.

Với những con giáp gặp vận may trong giai đoạn này, điều quan trọng không chỉ là may mắn mà còn là khả năng nhận ra cơ hội đúng lúc. Khi quý nhân xuất hiện và cơ hội mở ra, sự chủ động sẽ giúp biến vận may thành kết quả thực tế.

Dù vận khí mỗi người khác nhau, nhưng những ngày cuối tháng Giêng vẫn là thời điểm tốt để nhìn lại chặng đường đầu năm và chuẩn bị cho những bước tiến mới trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập

Tử vi trong 3 năm tới những con giáp dưới đây cuộc sống may mắn, giàu có.

Tuổi Tý – Vận may mở lối, tiền bạc hanh thông
Người tuổi Tý vốn thông minh, nhanh nhạy và có khả năng nắm bắt cơ hội rất tốt. Sau thời gian gặp không ít thử thách trong công việc và cuộc sống, ba năm tới được xem là giai đoạn “đổi vận” mạnh mẽ của con giáp này.

Tài vận của tuổi Tý có dấu hiệu khởi sắc rõ rệt. Công việc thuận lợi hơn trước, những nỗ lực trong quá khứ bắt đầu mang lại thành quả. Người làm kinh doanh dễ gặp được đối tác tốt, mở rộng thị trường và thu về nguồn lợi nhuận đáng kể. Người làm công ăn lương cũng có cơ hội thăng tiến, tăng thu nhập.

Không chỉ tiền bạc, cuộc sống của tuổi Tý cũng dần ổn định hơn. Gia đình hòa thuận, tinh thần thoải mái giúp họ càng có động lực phát triển sự nghiệp. Chỉ cần tiếp tục chăm chỉ và biết nắm bắt thời cơ, tuổi Tý hoàn toàn có thể xây dựng nền tảng tài chính vững vàng trong ba năm tới.



Tuổi Thìn – Phúc khí dồi dào, sự nghiệp thăng hoa
Trong 12 con giáp, tuổi Thìn thường được xem là con giáp mang khí chất mạnh mẽ và có vận số khá tốt. Sau giai đoạn nhiều biến động, ba năm tới sẽ là thời điểm vận trình của tuổi Thìn bứt phá mạnh.

Con giáp này dễ gặp quý nhân giúp đỡ trong công việc. Những dự định trước đây tưởng chừng khó thực hiện nay lại có cơ hội thành công. Người làm kinh doanh có thể mở rộng quy mô, đầu tư đúng hướng nên tài lộc tăng trưởng nhanh chóng.

Ngoài ra, tuổi Thìn còn có vận may về tài chính bất ngờ. Một số người có thể gặp cơ hội đầu tư sinh lời, hoặc nhận được khoản thu ngoài dự kiến. Nhờ vậy mà cuộc sống ngày càng dư dả, thậm chí tích lũy được tài sản lớn nếu biết quản lý tiền bạc hợp lý.

Tuổi Tỵ – Vượt khó thành công, tài lộc vượng phát
Người tuổi Tỵ nổi tiếng là khéo léo, sâu sắc và có tầm nhìn xa. Sau khi trải qua giai đoạn khó khăn của vận hạn, ba năm tới sẽ là thời kỳ con giáp này lấy lại phong độ và đạt nhiều thành tựu đáng kể.

Sự nghiệp của tuổi Tỵ có nhiều bước tiến tích cực. Những kinh nghiệm tích lũy trước đây giúp họ xử lý công việc hiệu quả hơn, từ đó tạo được uy tín và vị thế trong tập thể. Người kinh doanh cũng có thể tìm được hướng đi mới mang lại lợi nhuận cao.

Đặc biệt, tài vận của tuổi Tỵ được dự báo khá dồi dào. Thu nhập tăng lên, cơ hội kiếm tiền mở rộng, giúp họ cải thiện chất lượng cuộc sống rõ rệt. Nếu biết nắm bắt cơ hội và giữ tinh thần kiên trì, tuổi Tỵ hoàn toàn có thể đạt được cuộc sống sung túc trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập

Toàn cảnh thị trường ngày 14/3/2026
Bước sang ngày 14/3/2026, bức tranh tài chính vẫn còn nguyên vẻ chao đảo: USD chợ đen đứng cao hơn khá xa so với giá mua vào của ngân hàng, vàng SJC tuy hạ nhiệt nhưng vẫn ở vùng rất cao, trong khi vàng thế giới, bạc thế giới và Bitcoin cùng chịu sức ép từ đồng USD mạnh lên và nỗi lo lãi suất cao kéo dài. Còn dầu thô thì vẫn neo trên mặt bằng nóng, khiến xăng dầu từ Mỹ sang châu Âu tiếp tục căng như dây đàn.

USD chợ đen tiếp tục cao hơn nhà bank hơn 1.100 đồng mỗi đô
Theo cập nhật sáng 14/3, USD tự do ở mức 27.150 đồng mua vào và 27.190 đồng bán ra, trong khi USD Vietcombank ở mức 26.048 đồng mua vào và 26.318 đồng bán ra. Như vậy, riêng ở chiều mua vào, giá USD chợ đen đang cao hơn giá mua vào của Vietcombank khoảng 1.102 đồng/USD. Khoảng vênh này cho thấy tâm lý nắm giữ ngoại tệ trên thị trường tự do vẫn còn rất rõ, như thể người cầm tiền vẫn chưa thật tin sóng gió đã qua.

Vàng SJC vẫn cao, mỗi lượng vàng vẫn là một khoản tiền rất lớn
Vàng SJC hiện được niêm yết ở mức 181,8 triệu đồng/lượng mua vào và 184,8 triệu đồng/lượng bán ra. Mặt bằng này thấp hơn vài phiên đỉnh trước đó, nhưng nếu nhìn theo thước đo dài hơn thì vẫn là vùng giá rất cao. Trong mắt người Việt, vàng vẫn là “của để dành” mỗi khi thời cuộc bất an, nên chỉ cần chiến sự còn nóng và tiền tệ còn bất ổn, kim loại quý này vẫn chưa dễ hạ nhiệt sâu.

Vàng thế giới giảm về quanh 5.052 USD/ounce, quy đổi khoảng 158,7 triệu đồng/lượng
Trên thị trường quốc tế, giá vàng giao ngay chốt ngày 13/3 ở quanh 5.052,15 USD/ounce, giảm 0,5% trong phiên và giảm hơn 2% trong cả tuần. Nếu quy đổi theo tỷ giá mua vào Vietcombank và lấy chuẩn 1 lượng = 37,5 gram, mức này tương đương khoảng 6.091 USD/lượng, tức xấp xỉ 158,7 triệu đồng/lượng. So với giá vàng SJC bán ra 184,8 triệu đồng/lượng, chênh lệch vẫn ở mức trên 26 triệu đồng/lượng, cho thấy vàng trong nước vẫn cao hơn thế giới khá xa.

Bạc thế giới trượt mạnh xuống 81 USD/ounce
Bạc giao ngay cũng không tránh khỏi làn sóng điều chỉnh, rơi 3,3% còn 81,00 USD/ounce trong phiên 13/3. Điều đó cho thấy khi đồng USD tăng giá và thị trường bớt kỳ vọng Fed sớm hạ lãi suất, ngay cả kim loại quý cũng bị ép lùi bước. Nói cách khác, bạc vẫn là tài sản nhạy cảm hơn vàng: khi lên thì nhanh, mà khi chỉnh thì cũng rất gắt.

Bitcoin còn quanh 70.778 USD, biên độ vẫn rất rộng
Bitcoin hiện giao dịch quanh 70.778 USD/BTC, với mức cao trong ngày 73.897 USD và thấp trong ngày 70.588 USD. Nghĩa là đồng tiền số lớn nhất thế giới vẫn còn nằm trong vùng biến động rất mạnh. Thị trường crypto lúc này giống như chiếc thuyền gặp gió ngang: chưa chìm, nhưng cũng chưa thể nói là yên.

Lãi suất căn bản tại Mỹ: Fed vẫn giữ thế thủ
Fed hiện vẫn giữ target range của federal funds rate ở mức 3,50% đến 3,75%. Biên bản và dữ liệu lãi suất của Fed cho thấy lãi suất hiệu dụng quỹ liên bang đang quanh 3,64%, còn lãi suất prime loan của ngân hàng thương mại ở mức 6,75%. Tức là cánh cửa tiền rẻ chưa mở lại, và thị trường vẫn phải sống chung với mặt bằng lãi suất tương đối cao.

Lãi suất mua nhà và mua xe ở Mỹ: vẫn là gánh nặng với người vay
Theo Freddie Mac, lãi suất mortgage 30 năm cố định bình quân tính đến 12/3 là 6,11%/năm, còn loại 15 năm là 5,50%/năm. Với vay mua xe, khảo sát của Bankrate cập nhật ngày 11/3 cho thấy khoản vay xe mới 60 tháng bình quân là 6,93%/năm, còn xe cũ 48 tháng là 7,37%/năm. Mức này đã thấp hơn giai đoạn đỉnh, nhưng với người mua nhà hay mua xe trả góp thì vẫn là một sức nặng đáng kể lên túi tiền hàng tháng.

Dầu thế giới vẫn ở vùng nóng: Brent trên 103 USD, WTI gần 99 USD
Phiên cuối ngày 13/3 tại Mỹ, Brent đóng cửa ở 103,14 USD/thùng, tăng 2,7%, còn dầu WTI của Mỹ chốt ở 98,71 USD/thùng, tăng 3,1%. Dầu chưa rời vùng nóng vì thị trường vẫn lo ngại gián đoạn nguồn cung và vận chuyển ở Trung Đông, đặc biệt sau khi dòng chảy qua Hormuz bị thắt mạnh. Nói không quá, lúc này dầu đang là nhịp tim của cả thị trường tài chính toàn cầu.

Giá xăng: California đắt đỏ, Texas dễ thở hơn, Toronto và châu Âu vẫn cao theo kiểu riêng
Dữ liệu AAA tính đến 13/3 cho thấy giá xăng regular bình quân tại California là 5,416 USD/gallon, tương đương khoảng 1,43 USD/lít; Texas là 3,288 USD/gallon, tương đương khoảng 0,87 USD/lít; Florida là 3,716 USD/gallon, tương đương khoảng 0,98 USD/lít. Chỉ nhìn ba bang này thôi cũng đủ thấy nước Mỹ chênh nhau rất mạnh: California vẫn “đắt có đẳng cấp”, Texas dễ thở hơn hẳn, còn Florida ở khoảng giữa nhưng cũng đã nhích khá cao.

Tại Toronto, CityNews cho biết giá dự kiến tăng lên 161,9 cent Canada/lít từ 0h01 ngày 14/3, tức khoảng 1,619 CAD/lít. Với Paris, dữ liệu cập nhật tuần gần nhất cho thấy giá xăng Octane-95 đã lên 1,94 euro/lít vào ngày 09/3, mức cao nhất trong chuỗi số liệu từ đầu tháng 12/2025 đến 09/3/2026. Còn ở Đức, giá xăng bình quân toàn quốc cập nhật ngày 09/3 là 2,03 euro/lít, tương đương 2,36 USD/lít; đó cũng là lý do có thể xem Berlin đang ở vùng quanh 2 euro/lít, tức đắt hơn rõ rệt so với Mỹ nếu quy theo lít.

Chứng khoán Mỹ phiên cuối: cả ba chỉ số chính cùng đỏ
Phiên cuối cùng trước ngày 14/3 khép lại với sắc đỏ trên cả ba chỉ số lớn của Phố Wall. S&P 500 giảm 40,43 điểm còn 6.632,19 điểm; Dow Jones giảm 119,38 điểm còn 46.558,47 điểm; Nasdaq giảm 206,62 điểm còn 22.105,36 điểm. Thị trường vẫn bị kéo xuống bởi giá dầu tăng, lợi suất trái phiếu cao hơn và nỗi lo rằng Fed sẽ phải giữ lãi suất cao lâu hơn dự kiến.