Eo biển Malacca, tuyến hàng hải trọng yếu kéo dài khoảng 930 km nối liền Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương, từ lâu đã không chỉ là một lối đi hàng hải thông thường mà còn là "nhịp đập" của thương mại quốc tế.

"Xương sống" thương mại

Nằm giữa Singapore, Malaysia và Indonesia, eo biển Malacca tạo thành con đường ngắn nhất kết nối các nền kinh tế lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc với thị trường châu Âu và vùng Vịnh. Malacca đóng vai trò "xương sống" cho dòng chảy hàng hóa giữa các cường quốc công nghiệp Đông Á với nguồn tài nguyên dồi dào tại Trung Đông và châu Phi, nhưng song hành cùng giá trị kinh tế khổng lồ là những rủi ro an ninh và xung đột địa chính trị ngày càng phức tạp.

Theo phân tích từ trang Modern Diplomacy và The Geostrata, việc đi qua Malacca giúp các hãng vận tải tiết kiệm thời gian và chi phí nhiên liệu đáng kể so với việc phải đi vòng qua các eo biển Sunda hay Lombok của Indonesia. Chính lợi thế này đã biến các quốc gia ven biển, đặc biệt là Singapore, thành những trung tâm trung chuyển và tài chính hàng đầu thế giới.

Dù vậy, Malacca là một "nút thắt cổ chai" đúng nghĩa. Tại đoạn hẹp nhất thuộc kênh Phillip gần Singapore, chiều rộng eo biển chỉ còn khoảng 2,8 km, tạo ra thách thức lớn về an toàn hàng hải.

Với hơn 98.000 lượt tàu thuyền qua lại Malacca mỗi năm, mật độ quá cao không chỉ dẫn đến nguy cơ va chạm mà còn khiến các phuơng tiện dễ trở thành mục tiêu của bọn cướp biển. Bất kỳ một sự cố tắc nghẽn nào tại đây, tương tự vụ tàu Ever Given chắn ngang kênh đào Suez của Ai Cập hồi tháng 3-2021, cũng có thể gây ra hiệu ứng domino, làm đứt gãy chuỗi cung ứng và gây tổn thất nặng nề cho thị trường toàn cầu.

Các cường quốc toan tính

Dù cách biệt về địa lý, song eo biển Hormuz và Malacca có sự kết nối chặt chẽ. Hormuz là cửa ngõ duy nhất của dầu khí vùng Vịnh, còn Malacca là hành lang huyết mạch nối Ấn Độ Dương với Đông Á. Khi eo biển Hormuz chìm trong khủng hoảng, Malacca càng cho thấy tầm quan trọng sống còn, trở thành điểm tựa duy nhất còn lại để chống đỡ dòng chảy năng lượng toàn cầu.

Theo phân tích của giáo sư người Ấn Độ N.P. Ravindra Deyshappriya, sự khác biệt giữa 2 eo biển này nằm ở bản chất của rủi ro: Hormuz là cú sốc tức thời, Malacca có thể được dự báo.

Việc phong tỏa Hormuz gây ra hệ quả ngay lập tức: giá dầu nhảy múa, phí bảo hiểm tăng vọt và chuỗi vận tải "đóng băng" chỉ sau một đêm. Thế giới bàng hoàng nhận ra là chưa hề chuẩn bị cho một kịch bản gián đoạn có cường độ và tốc độ khủng khiếp đến vậy.

Ngược lại, các nước liên quan trực tiếp - đặc biệt là Trung Quốc - cảm nhận rất sớm nếu có rủi ro từ Malacca. Khoảng 80% lượng dầu thô nhập khẩu của Trung Quốc và hơn 90% của Nhật Bản phải đi qua eo biển này.

Đối với Bắc Kinh, Malacca đồng thời tạo ra một lỗ hổng chiến lược - nỗi lo nếu xảy ra xung đột, các đối thủ có thể phong tỏa eo biển, cắt đứt hoàn toàn nguồn cung năng lượng và bóp nghẹt nền kinh tế của nước này. Vì vậy, Trung Quốc đã có những bước đi dài hạn, kiên trì xây dựng các lộ trình thay thế và củng cố ảnh hưởng tại Ấn Độ Dương. Nước này đang ráo riết mở rộng các tuyến nhập khẩu thay thế thông qua Hành lang Kinh tế Trung Quốc - Pakistan (CPEC) tại Pakistan, cảng Gwadar, thậm chí là tuyến đường Bắc Cực.

Với sức nặng chiến lược đó, Malacca trở thành quân bài quan trọng trong tính toán của các cường quốc. Lực lượng hải quân của Mỹ, Ấn Độ, Trung Quốc và Singapore thường xuyên tuần tra khu vực này nhằm bảo vệ lợi ích riêng. Nhờ vị trí gần quần đảo Andaman, Ấn Độ có khả năng phong tỏa quyền tiếp cận Malacca bằng các tàu sân bay như INS Vikramaditya, một động thái có thể khiến các đối thủ phải nhượng bộ ngay lập tức. Ngoài ra, nhóm Bộ tứ (QUAD) gồm Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Úc cùng phối hợp bảo đảm tự do hàng hải tại khu vực này.

Tranh cãi về thu phí

Hiện nay, eo biển Malacca vẫn hoạt động tốt nhưng áp lực từ việc toàn cầu hóa quá mức và các mối đe dọa địa chính trị đang đặt ra những bài toán khó giải. Những bàn luận về thu phí vận tải hàng hải qua eo biển này để bù đắp ngân sách bảo dưỡng và an ninh bắt đầu xuất hiện.

Mới đây, ngày 22-4, Bộ trưởng Tài chính Indonesia Purbaya Yudhi Sadewa gợi ý áp thuế lên các chuyến tàu để tạo nguồn thu quốc gia. Ý tưởng này lập tức vấp phải phản ứng mạnh mẽ từ các quốc gia láng giềng như Singapore và Malaysia, vốn coi đây là hành vi vi phạm tự do hàng hải.

Chính phủ Indonesia sau đó khẳng định lập trường tuân thủ nghiêm ngặt Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS), bảo đảm quyền quá cảnh tự do cho tàu bè quốc tế qua Malacca. Cho rằng phát ngôn của Bộ trưởng Sadewa là "mang tính cá nhân, chưa phản ánh đúng bối cảnh", Jakarta cam kết sẽ không có bất kỳ kế hoạch thu phí đơn phương nào, đồng thời nhấn mạnh sự ổn định của eo biển Malacca là ưu tiên hàng đầu để bảo vệ chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sở dĩ các bên phản đối gay gắt là bởi hệ quả kinh tế quá lớn. Ước tính nếu Malacca bị hạn chế, khoảng 21% thương mại đường biển toàn cầu sẽ phải đi vòng thêm ít nhất 1.200 km, tạo ra một cơn địa chấn thực sự cho chi phí năng lượng và hàng hóa.

Dù các lộ trình như tuyến đường Bắc Cực hay kênh đào qua Thái Lan đang được thảo luận nhưng khi chiến sự nổ ra tại Trung Đông, xét về hiệu quả chi phí và hạ tầng hiện có, eo biển Malacca vẫn giữ vị thế không thể thay thế trong tương lai gần.

Nạn cướp biển tại eo biển Malacca và Singapore tăng mạnh vào năm 2025, chạm mức cao nhất trong 19 năm qua với 108 vụ việc. Theo báo cáo của Trung tâm Chia sẻ thông tin chống cướp biển ở châu Á (ReCAAP ISC), số vụ tấn công tăng gần gấp 4 lần so với năm trước, chiếm 82% tổng số vụ toàn châu Á.

Cướp biển thường hoạt động theo nhóm nhỏ, sử dụng xuồng máy tiếp cận tàu buôn vào ban đêm tại các điểm nghẽn như kênh Phillip. Chúng lợi dụng dữ liệu AIS (hệ thống nhận dạng tự động) để chọn mục tiêu, chủ yếu là tàu chở hàng rời và tàu dầu.

Dù số vụ tăng vọt, phần lớn chỉ là trộm cắp nhỏ, không gây thương vong nghiêm trọng. Nguyên nhân được cho là do áp lực kinh tế vùng biên và lưu lượng tàu chuyển hướng từ biển Đỏ tăng cao. Các đợt bắt giữ quyết liệt của Indonesia vào cuối năm 2025 đã giúp tình hình dần ổn định trở lại.

(Còn tiếp)

(*) Xem Báo Người Lao Động từ số ra ngày 4-5

Đài Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao Washington hôm 7-5 cho biết quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc tấn công vào cảng Qeshm và Bandar Abbas của Iran.

Quan chức này nói thêm rằng các cuộc tấn công “không có nghĩa là chiến sự sẽ tái diễn hoặc lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 7-4 chấm dứt”.

Hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin về những tiếng nổ ở Minab và Sirik. Hiện chưa rõ nguyên nhân gây ra các vụ nổ.

Trước đó, Iran cho biết Mỹ đã không kích các khu vực dân cư dọc bờ biển Bandar Khamir, Sirik và đảo Qeshm.

Iran cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn bằng cách nhắm mục tiêu vào 2 tàu tại eo biển Hormuz và tấn công các khu vực dân cư, theo tuyên bố của bộ chỉ huy quân sự liên hợp cao nhất của nước này.

Phát ngôn viên Bộ Chỉ huy Trung ương Khatam al-Anbiya của Iran tuyên bố Mỹ đã nhắm mục tiêu vào "một tàu chở dầu của Iran đang di chuyển từ vùng ven biển gần Jask về phía eo biển Hormuz, cũng như một tàu khác đi vào eo biển Hormuz gần cảng Fujairah của Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE)” hôm 7-5.

Quân đội Mỹ xác nhận họ đã thực hiện các cuộc tấn công trả đũa nhằm vào Iran, nhắm mục tiêu vào các địa điểm “chịu trách nhiệm tấn công lực lượng Mỹ”.

“Iran đã phóng nhiều tên lửa, máy bay không người lái và tàu nhỏ khi 3 tàu khu trục của hải quân Mỹ đi qua eo biển Hormuz” - quân đội Mỹ thông tin.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho hay không có tài sản nào của họ bị trúng đạn và họ đã nhắm mục tiêu vào các địa điểm phóng tên lửa, máy bay không người lái cũng như các địa điểm khác để đáp trả.

CENTCOM nhấn mạnh họ không tìm cách leo thang nhưng vẫn duy trì vị trí và sẵn sàng bảo vệ lực lượng Mỹ.

Đài truyền hình Press TV của Iran sau đó đưa tin rằng sau vài giờ giao tranh, "tình hình trên các đảo và thành phố ven biển của Iran ở eo biển Hormuz đã trở lại bình thường”.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa đăng tải trên mạng xã hội Truth Social, mô tả sự việc xảy ra tại eo biển Hormuz.

Ông nói rằng 3 tàu khu trục của hải quân Mỹ đã di chuyển ra khỏi tuyến đường thủy này dưới làn đạn, đồng thời thông báo các tàu khu trục không bị hư hại nhưng lực lượng Iran bị "thiệt hại nặng nề".

Trả lời phỏng vấn đài ABC News qua điện thoại, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định thỏa thuận ngừng bắn vẫn còn hiệu lực.

Chính quyền quận Cam bồi thường 450.000 USD cho nữ tình nguyện viên bị chó cắn tại cơ sở chăm sóc động vật ở Tustin và phải khâu ít nhất 46 mũi.

Hội đồng Giám sát Quận Cam, bang Texas, Mỹ đồng ý trả số tiền này cho Emily Moncur, tình nguyện viên 46 tuổi, nhằm dàn xếp vụ kiện được cô đệ trình hồi tháng 8/2025, LA Times đưa tin ngày 7/5.

Trong đơn kiện, Moncur cho biết cô tới Cơ sở Chăm sóc Động vật Quận Cam ở thành phố Tustin để chụp ảnh chó cho trại này hồi tháng 8/2023 với tư cách tình nguyện viên. Moncur cáo buộc quản lý cơ sở đã để cô lại một mình với Blaze, một con chó lai beagle và Labrador retriever, mà không có biện pháp đảm bảo an toàn hay cảnh báo về khuynh hướng bạo lực của nó.


Cơ sở Chăm sóc Động vật Quận Cam ở thành phố Tustin, bang California. Ảnh: OCPETINFO

"Blaze từng bị chủ cũ ngược đãi nghiêm trọng, nhưng không ai báo cho tình nguyện viên về điều đó", Moncur cho hay. Khi cô đưa Blaze trở lại chuồng, con chó đã tấn công, cắt 18 phát vào nhiều vị trí trên cơ thể Moncur.

Blaze càng bị kích động và hung dữ hơn khi Moncur la hét, nhưng không có ai phản ứng nên cô phải lôi con chó đang cắn chặt tay mình ra phía trước cơ sở.

Moncur cho biết trại khi đó thiếu nhân sự, tình nguyện viên phải làm việc một mình với chó, trong khi nhân viên được khuyến khích đeo nút bịt tai. Cô không được hướng dẫn cách xử trí khi bị chó tấn công, cũng như cách tháo dây dắt đối với một con chó chống cự, không muốn quay lại chuồng.

Moncur cho hay cô phải khâu 46 mũi bên ngoài và nhiều mũi bên trong sau sự cố. "Những gì xảy ra có lẽ sẽ ám ảnh tôi suốt phần đời còn lại. Các thủ thuật thẩm mỹ có thể phần nào xử lý tổn thương và sẹo bên ngoài, nhưng tổn thương thần kinh thì không làm gì được", Moncur nói.

Trước khi đồng ý bồi thường, giới chức quận Cam từng bác bỏ các cáo buộc của Moncur. Trong tài liệu nộp tòa hồi tháng 12/2025, chính quyền quận khẳng định toàn bộ nhân viên trại hành xử đúng quy trình và mọi thương tích Moncur gặp phải "xuất phát từ hành vi sai lầm" của cô.

"Moncur tự nguyện, nhận thức được mọi rủi ro, nguy hiểm liên quan đến các hành động nói trên", giới chức quận cho biết. Quận Cam chưa giải thích lý do họ thay đổi quan điểm và đồng ý dàn xếp vụ kiện.

VietBF@sưu tập

Băng cướp bịt mặt, dùng búa đập tủ kính tiệm vàng trong trung tâm thương mại ở California, lấy nhiều trang sức bên trong rồi bỏ trốn trong hai phút.

Sở Cảnh sát thành phố Pleasanton, bang California ngày 7/5 cho biết họ đang điều tra vụ cướp xảy ra tại tiệm trang sức Zales Jewelers bên trong trung tâm thương mại Stoneridge vào trưa 4/5.

Cảnh sát cho hay 4 nghi phạm bịt mặt, dường như đều là nam giới ngoài 20 tuổi, bước vào tiệm trang sức, mang theo rìu, búa và bình xịt hơi cay, trước khi đập phá tủ trưng bày, tạo ra những tiếng động lớn vang khắp trung tâm thương mại, khiến nhân viên các cửa hàng gần đó và khách mua sắm bỏ chạy tìm nơi an toàn.

"Chúng tôi trốn vào khu nhà vệ sinh. Họ đập tủ kính, âm thanh nghe như tiếng súng dù không lớn thế", Tina Deng, nhân viên nhà hàng Nhật Bản gần đó, kể lại. "Chúng tôi sốc và sợ hãi, do không biết những người đó có mang súng hay loại vũ khí nào khác không".

Cảnh sát cho biết nhóm nghi phạm thực hiện vụ cướp trong vòng chưa đầy hai phút, rồi bỏ trốn bằng ôtô trước khi các sĩ quan đến hiện trường.

Hai tủ trưng bày trang sức trống trơn sau sự việc. Cảnh sát nói rằng nhiều đồ trang sức đã bị lấy đi, nhưng không công bố con số hay giá trị cụ thể.


Tủ kính trưng bày trống trơn sau vụ cướp ở tiệm Zales Jewelers trong trung tâm thương mại Stoneridge, bang California. Ảnh: ABC7 News

Scott Guginsky, lãnh đạo cấp cao của Hiệp hội An ninh Ngành Kim hoàn Mỹ, cho biết giá kim loại quý tăng đã khiến các tiệm vàng trở thành mục tiêu hấp dẫn hơn với các băng cướp. Tổ chức này chuyên theo dõi tội phạm nhắm vào các tiệm trang sức, đồng thời tư vấn an ninh cho các doanh nghiệp trong ngành.

"Giá kim loại quý đang là vấn đề rất đáng lo ngại. Giá vàng từng đạt đỉnh 5.200 USD/ounce và tôi tin hôm nay có thể đã chốt quanh mức 4.600 USD/ounce. Do vậy, nhiều cửa hàng bán vàng 22K, 24K đang bị nhắm tới", ông Guginsky nói.

Hiệp hội cho biết các băng cướp đang thay đổi cách thức hành động. "Năm 2024, chúng tôi ghi nhận 3 vụ dùng bình xịt hơi cay, năm ngoái là 14 vụ", Guginsky cho biết, khuyến nghị các tiệm vàng bố trí lực lượng bảo vệ có vũ trang để đề phòng.

VietBF@sưu tập

Hầu hết mọi người đều biết dầu cá omega-3 tốt cho sức khỏe, đặc biệt là tim mạch. Ngoài ra, những chất béo có lợi này còn có thể mang lại nhiều lợi ích cho việc tập luyện.

Nghiên cứu mới công bố trên tạp chí khoa học The Conversation đã phát hiện tác động tích cực của dầu cá omega-3 đối với hiệu suất vận động và khả năng phục hồi cơ bắp.

Nghiên cứu do Giáo sư Justin Roberts từ Đại học Anglia Ruskin và Giáo sư Fernando Naclerio từ Đại học Greenwich (Anh) thực hiện, tập trung vào những người trưởng thành thường xuyên vận động, đặc biệt là các bài tập kháng lực hoặc cường độ cao.


Nghiên cứu mới phát hiện tác động tích cực của dầu cá omega-3 đối với hiệu suất vận động

Ảnh minh họa: P.H tạo từ Gemini

Omega-3 giúp cơ bắp phục hồi và thích nghi tốt hơn
Kết quả cho thấy việc bổ sung omega-3 giúp cơ thể phục hồi và thích nghi với quá trình tập luyện hiệu quả hơn theo thời gian, từ đó trở thành một chất bổ sung tiềm năng cho người tập luyện thường xuyên.

Cụ thể, bổ sung dầu cá chứa EPA và DHA trong vài tuần giúp tăng sức mạnh cơ bắp so với nhóm tập luyện tương tự nhưng không bổ sung omega-3. Ngoài ra, những người thường xuyên tập thể dục và bổ sung omega-3 cũng có mức DHA trong màng tế bào cơ cao hơn so với người ít vận động.

EPA và DHA hỗ trợ cơ bắp hoạt động hiệu quả hơn
Các nhà nghiên cứu giải thích omega-3 hoạt động như một “người điều phối”, giúp điều chỉnh phản ứng viêm của cơ thể sau tập luyện để cơ bắp phục hồi hiệu quả hơn.

Trong đó, EPA hỗ trợ tăng lưu lượng máu đến cơ bắp và thúc đẩy quá trình tổng hợp protein cơ. DHA lại đóng vai trò quan trọng với chức năng nhận thức và tín hiệu thần kinh, giúp cơ bắp hoạt động hiệu quả hơn. Hai hoạt chất này còn góp phần duy trì tính linh hoạt của màng tế bào, hỗ trợ vận chuyển dưỡng chất vào tế bào cơ.

Nên bổ sung omega-3 thế nào?
Các chuyên gia kết luận omega-3 là thành phần dinh dưỡng quan trọng với người thường xuyên vận động. Liều lượng khuyến nghị cho đa số người năng động là khoảng 3 g dầu cá mỗi ngày, nên chia vào bữa sáng và tối, dùng cùng bữa ăn có chất béo để tăng khả năng hấp thu.

Để hỗ trợ tăng trưởng cơ bắp, lượng cần thiết vào khoảng 1,8 g EPA và 1,5 g DHA/ngày. Hàm lượng này tương đương khoảng 200 - 400 g cá béo như cá hồi, cá trích hoặc cá mòi.

Các chuyên gia cũng khuyến nghị nên kiểm tra kỹ hàm lượng EPA và DHA thay vì chỉ nhìn tổng lượng dầu cá, đồng thời tránh bổ sung quá 5 g EPA+DHA/ngày từ thực phẩm chức năng nếu không có chỉ định của bác sĩ, theo The Conversation.

VietBF@sưu tập

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết lệnh ngừng bắn với Iran vẫn còn hiệu lực sau một cuộc đấu hỏa lực lớn liên quan đến các tàu khu trục của Hải quân Mỹ tại eo biển Hormuz.


Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Nhà Trắng, Washington, D.C. Ảnh: ANI/TTXVN

Theo báo Thổ Nhĩ Kỳ Hôm nay ngày 8/5, tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump được đưa ra trong bối cảnh ba tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ trên đường đi qua eo biển Hormuz phải đối mặt với các cuộc tấn công bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái (UAV) của Iran.

Trong tuyên bố đưa ra ngày 7/5, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ gồm USS Truxtun, USS Rafael Peralta và USS Mason đang di chuyển qua tuyến hàng hải quốc tế hướng tới Vịnh Oman vào ngày 7/5 thì lực lượng Iran phóng nhiều tên lửa, thiết bị bay không người lái và triển khai xuồng cao tốc.

Theo CENTCOM, “các lực lượng Mỹ đã đánh chặn các cuộc tấn công vô cớ của Iran và đáp trả bằng các đòn tấn công tự vệ khi các tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz tới Vịnh Oman vào ngày 7/5”.

CENTCOM nói rằng không có tài sản nào của Mỹ bị trúng đòn tấn công và các lực lượng Mỹ đã loại bỏ các mối đe dọa đang lao tới và tấn công các cơ sở quân sự Iran chịu trách nhiệm tấn công lực lượng Mỹ.

Theo CENTCOM, các mục tiêu bị tấn công bao gồm các bệ phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái, các địa điểm chỉ huy và kiểm soát, cùng các trung tâm tình báo, giám sát và trinh sát.

Bộ chỉ huy tác chiến này còn nói rằng các cuộc không kích được tiến hành nhằm mục đích tự vệ sau khi các tàu khu trục Mỹ bị tấn công trong lúc di chuyển qua eo biển Hormuz.

Trong tuyên bố đưa ra, CENTCOM nhấn mạnh lực lượng Mỹ “không tìm kiếm leo thang căng thẳng” nhưng vẫn sẵn sàng bảo vệ lực lượng Mỹ.

Tuyên bố nêu rõ: “CENTCOM không tìm kiếm leo thang nhưng vẫn duy trì vị trí và trạng thái sẵn sàng để bảo vệ lực lượng Mỹ”.

Về phần mình, trong một cuộc phỏng vấn với ABC News, Tổng thống Trump mô tả các cuộc không kích của Mỹ là “một cú đánh cảnh cáo nhẹ” và khẳng định lệnh ngừng bắn vẫn đang có hiệu lực.

Phát biểu với các phóng viên tại Washington, ông Trump cho rằng một thỏa thuận rộng lớn hơn với Iran nhằm chấm dứt xung đột có thể sớm đạt được, dù ông thừa nhận điều đó không được bảo đảm.

“Điều đó có thể không xảy ra, nhưng cũng có thể xảy ra vào bất cứ ngày nào”, ông Trump nói, đồng thời cảnh báo Tehran không nên tiếp tục leo thang căng thẳng, cho rằng Iran đã “đùa giỡn” với Mỹ và sẽ phải đối mặt với sự trả đũa áp đảo nếu lệnh ngừng bắn sụp đổ.

“Kế hoạch rất đơn giản. Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân”, nhà lãnh đạo Mỹ nói thêm.

Iran cáo buộc vi phạm lệnh ngừng bắn

Vào sáng 8/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác nhận rằng họ đã tiến hành một chiến dịch quy mô lớn bằng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào các tàu khu trục Mỹ gần eo biển Hormuz.

Hải quân IRGC cho biết chiến dịch được thực hiện sau khi Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn thông qua các cuộc tấn công nhằm vào các tàu chở dầu của Iran gần cảng Jask và khu vực gần cảng Fujairah của Các Tiểu vương quóc Arab Thống nhất (UAE).

Các quan chức quân sự Iran cũng tuyên bố các cuộc không kích của Mỹ đã nhằm vào các khu vực dân sự tại Bandar Khamir, Sirik và đảo Qeshm trong khi các hệ thống phòng không của Iran đã được kích hoạt ở phía Tây Tehran.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng UAE cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang đánh chặn tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và thiết bị bay không người lái của Iran.

VietBF@sưu tập

Một cựu nhân viên lực lượng Biên phòng Anh và một cựu sĩ quan cảnh sát Hong Kong đã trở thành những người đầu tiên trong lịch sử Anh bị kết tội làm gián điệp cho Trung Quốc.


Chung Biu Yuen (trái) và Chi Leung "Peter" Wai (phải) đến Tòa án Old Bailey ở trung tâm London để hầu tòa vì hỗ trợ cơ quan tình báo Hong Kong - Ảnh: AFP

Anh triệu tập đại sứ Trung Quốc, Bắc Kinh phản đối
Theo tờ Guardian ngày 8-5, Tòa án Old Bailey ở London kết luận Chi Leung "Peter" Wai (38 tuổi) và Chung Biu Yuen (65 tuổi) phạm tội hỗ trợ cơ quan tình báo nước ngoài theo Luật An ninh quốc gia của Anh.

Bộ trưởng Nội vụ Anh Dan Jarvis cho biết các hoạt động mà hai người này thực hiện "thay mặt Trung Quốc" là hoàn toàn không thể chấp nhận trên lãnh thổ Anh.

Ông nhấn mạnh Bộ Ngoại giao Anh sẽ triệu tập đại sứ Trung Quốc nhằm truyền đạt rõ rằng London sẽ không dung thứ cho các hoạt động đe dọa an ninh và an toàn của người dân tại Anh.

Đáp lại, Đại sứ quán Trung Quốc tại Anh cho biết Bắc Kinh đã gửi công hàm phản đối tới Chính phủ Anh và sẽ thực hiện "các biện pháp cần thiết" để bảo vệ lợi ích của mình.

Người phát ngôn đại sứ quán cáo buộc đây là "động thái mang động cơ chính trị", cho rằng phía Anh "lạm dụng pháp luật và thao túng quy trình tư pháp".

"Mục đích duy nhất của việc này là tiếp tay cho các phần tử chống Trung Quốc đang ẩn náu tại Anh và tìm cách gây bất ổn cho Hong Kong, đồng thời bôi nhọ Chính phủ Trung Quốc và chính quyền đặc khu hành chính Hong Kong", phía Bắc Kinh tuyên bố.

Thông tin về hai người bị kết tội
Theo hồ sơ vụ án, Wai từng làm việc cho lực lượng Biên phòng Anh tại sân bay Heathrow, đồng thời là cảnh sát tình nguyện của lực lượng City of London. Ông cũng từng phục vụ trong Hải quân Hoàng gia Anh.

Trong khi đó, Yuen là cựu Giám đốc cảnh sát Hong Kong và giữ vị trí quản lý cấp cao tại Văn phòng Kinh tế và Thương mại Hong Kong (HKETO) ở London - cơ quan đại diện cho chính quyền Hong Kong tại Anh.

Tòa án cho biết Wai đã thu thập thông tin tình báo theo chỉ đạo của Yuen, với mục tiêu chủ yếu là những nhà hoạt động dân chủ Hong Kong lưu vong tại Anh sau các đợt trấn áp của chính quyền Hong Kong và Trung Quốc.

Một trong những mục tiêu nổi bật là Nathan Law - cựu lãnh đạo phong trào biểu tình sinh viên Hong Kong hiện sống tại London.

Các tin nhắn trong điện thoại của Yuen cho thấy hoạt động theo dõi Nathan Law đã bắt đầu từ năm 2021. Công tố viên cho biết nhóm này còn nhắm đến các chính trị gia Anh, bao gồm cựu Bộ trưởng Đảng Bảo thủ Iain Duncan Smith và nữ nghị sĩ Helena Kennedy.

Theo cáo buộc, hai bị cáo đã tiến hành các hoạt động theo dõi, chụp ảnh, thu thập thông tin và sử dụng nhiều thủ đoạn lừa dối để tiếp cận mục tiêu. Một nhân chứng tại phiên tòa cho biết Wai từng đe dọa bắt giữ ông ngay tại London vì phản đối một nhà ngoại giao Hong Kong.

Hoạt động của nhóm bị phanh phui sau khi cảnh sát Anh ngăn chặn vụ bắt cóc Monica Kwong - một phụ nữ Hong Kong đang sống tại Yorkshire (Anh) - vào tháng 5-2024. Cảnh sát cho biết nhóm nghi phạm từng giả làm thợ điện để tìm cách tiếp cận căn hộ của Kwong trước khi bị bắt giữ.

Ngoài tội danh hỗ trợ tình báo nước ngoài, Wai còn bị kết tội lạm dụng chức vụ công vì truy cập trái phép cơ sở dữ liệu của Bộ Nội vụ Anh nhằm tìm kiếm thông tin về những người mà giới chức Hong Kong quan tâm.

Hai bị cáo đã bị tạm giam chờ tuyên án, với ngày 15-5 sẽ ấn định thời điểm tuyên án chính thức.

VietBF@sưu tập

Chính quyền Tổng thống Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Cuba khi mở rộng các biện pháp trừng phạt sang lĩnh vực khoáng sản chiến lược.


Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio - Ảnh: AFP

Theo báo South China Morning Post, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7-5 thông báo Washington sẽ áp đặt trừng phạt đối với Moa Nickel SA - liên doanh giữa Công ty khai khoáng Canada Sherritt International và Công ty Niken quốc doanh Cuba.

Động thái này nằm trong khuôn khổ Sắc lệnh hành pháp 14404 mà Tổng thống Trump ký ngày 1-5, cho phép Washington phong tỏa tài sản của các cá nhân và tổ chức nước ngoài hoạt động trong các lĩnh vực trọng yếu của kinh tế Cuba, bao gồm năng lượng, tài chính, khai khoáng và quốc phòng.

Cũng trong đợt trừng phạt này, Mỹ đã áp đặt trừng phạt đối với tập đoàn quân đội Cuba GAESA cùng một lãnh đạo cấp cao của tập đoàn này. Các chuyên gia ước tính GAESA kiểm soát từ 40 - 70% nền kinh tế Cuba.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết sẽ còn "nhiều chỉ định bổ sung trong những ngày và tuần tới".

Chỉ vài giờ trước khi lệnh trừng phạt được công bố, Sherritt đã tuyên bố đình chỉ toàn bộ hoạt động tại Cuba với hiệu lực ngay lập tức, bắt đầu rút nhân viên nước ngoài về nước và yêu cầu các đối tác hồi hương nhân sự tại Canada.

Ba thành viên hội đồng quản trị, trong đó có chủ tịch Brian Imrie, cũng từ chức ngay lập tức.

Trước đó, công ty cho biết các biện pháp trừng phạt từ ngày 1-5 đã "thay đổi đáng kể" khả năng vận hành bình thường của họ tại Cuba.

Phản ứng trước động thái mở rộng các biện pháp trừng phạt của Washington, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodriguez ngày 1-5 chỉ trích các biện pháp của Mỹ là "cưỡng ép đơn phương", vi phạm Hiến chương Liên hợp quốc và nhằm áp đặt "trừng phạt tập thể" lên người dân Havana.

Ông khẳng định Mỹ "không có quyền" áp đặt các biện pháp như vậy đối với Cuba hay các bên thứ ba, đồng thời tuyên bố: "Những điều đó sẽ không làm chúng tôi sợ hãi".

Đáng chú ý, vụ việc này phơi bày một mâu thuẫn lớn trong chính sách của Washington.

Trong khi Mỹ đang nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc về khoáng sản chiến lược phục vụ pin xe điện và công nghệ chuyển đổi năng lượng, lệnh trừng phạt lại gián tiếp làm suy yếu một trong số ít chuỗi cung ứng niken - coban có liên kết với phương Tây đang hoạt động tương đối độc lập khỏi Bắc Kinh.

Nhà máy tinh chế của Sherritt tại Fort Saskatchewan, Alberta (Canada) có công suất khoảng 35.000 tấn niken và 3.800 tấn coban mỗi năm.

Theo Sherritt, lượng niken và coban từ liên doanh Moa chủ yếu được bán sang châu Âu, Nhật Bản và Trung Quốc. Nhà máy tinh luyện của công ty tại Alberta hiện là một trong số ít cơ sở tinh luyện niken và coban quy mô lớn còn hoạt động tại Bắc Mỹ.

Hiện nhà máy Alberta chưa bị ảnh hưởng trực tiếp, song Sherritt cảnh báo nguồn nguyên liệu dự trữ hiện tại chỉ đủ duy trì sản xuất đến khoảng giữa tháng 6.

VietBF@sưu tập

Ngày 7/5, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) Fatih Birol cảnh báo thị trường năng lượng toàn cầu đã bước vào thời kỳ biến động, đồng thời cam kết sẽ tiếp tục xả kho dự trữ chiến lược nếu tình trạng gián đoạn nguồn cung tiếp diễn.


Bể chứa dầu tại nhà máy khai thác dầu ở Ichihara, tỉnh Chiba, miền đông Nhật Bản. Ảnh tư liệu: Kyodo/ TTXVN

Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh tăng trưởng Canada 2026 diễn ra tại Toronto, ông Birol nhận định thị trường đang tiến vào "vùng nước xoáy" khi cuộc chiến tại Iran tiếp tục "thổi bay" hàng triệu thùng dầu mỗi ngày. Lãnh đạo IEA dự báo nguồn cung sẽ chỉ phục hồi từ từ ngay cả khi xung đột kết thúc.

Để đối phó với tình hình trên, người đứng đầu IEA khẳng định cơ quan này đã chuẩn bị sẵn sàng phương án giải phóng thêm dầu từ kho dự trữ chiến lược nếu nguồn cung vẫn tắc nghẽn. Cho đến nay, IEA đã tung ra 20% lượng dầu dự trữ sẵn có nhằm kìm hãm đà tăng của giá vàng đen.

Cũng trong khuôn khổ sự kiện, ông Birol kêu gọi Canada, quốc gia sản xuất dầu mỏ lớn thứ tư thế giới, đẩy mạnh đa dạng hóa các thị trường xuất khẩu năng lượng. Ông đánh giá các nước đang nỗ lực tìm kiếm đối tác năng lượng đáng tin cậy trong bối cảnh xung đột tại Iran chắc chắn sẽ coi Canada là một lựa chọn hiển nhiên.

Trước đó, trong khuôn khổ chuyến thăm, Giám đốc điều hành IEA đã có cuộc gặp với Thủ tướng Canada Mark Carney cùng các quan chức chính phủ cấp cao tại thủ đô Ottawa nhằm thảo luận về cuộc khủng hoảng năng lượng. Các cuộc hội đàm tập trung phân tích tác động từ việc tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, cũng như đánh giá tiềm năng của Canada trong việc vươn lên thành nhà xuất khẩu năng lượng hàng đầu thế giới nhằm bù đắp sự thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.

VietBF@sưu tập

Đôi trai gái đang khiêu vũ tình tứ.

Chàng trai thì thầm:

“Em yêu, khi nhảy với em, anh thấy cả vũ trường như một sa mạc không người.”

Cô gái cảm động, áp chặt hơn, thỏ thẻ:

“Vì sao hả anh?”

Chàng trai cười:

“Vì em nhảy cứ như… con lạc đà ấy.”

👉 Một cú “bẻ lái” bất ngờ khiến cô gái đứng hình, còn người nghe thì cười nghiêng ngả!

VietBF@sưu tập