Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã có 'những bước nhảy vọt về mặt ngôn từ' nhằm đẩy cuộc chiến với Iran vào dĩ vãng.


Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phát biểu trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng ngày 5-5 - Ảnh: AFP

Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo trước báo giới tại Nhà Trắng về chiến dịch quân sự nhằm vào Iran: "Chiến dịch đã kết thúc. Đối với Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury), như Tổng thống Donald Trump đã thông báo với Quốc hội Mỹ, chúng tôi đã xong giai đoạn đó. Giờ chúng tôi chuyển sang Dự án Tự do (Project Freedom)".

Đằng sau tuyên bố kết thúc chiến dịch
Khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực cách đây một tháng, Tổng thống Donald Trump đã nói khá thẳng thắn rằng nếu Iran không chấm dứt chương trình hạt nhân hoặc không mở lại eo biển Hormuz, các máy bay ném bom của Mỹ sẽ lại cất cánh.

"Nếu không có thỏa thuận, giao tranh sẽ tiếp diễn" - ông nói, nhấn mạnh rõ ràng rằng đây chỉ là một khoảng tạm dừng.

Nhưng theo Ngoại trưởng Marco Rubio, hóa ra cuộc chiến đã kết thúc vào một thời điểm nào đó sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, ít nhất là theo những gì ông nói với báo giới tại Nhà Trắng vào ngày 5-5. "Chúng tôi đã đạt được các mục tiêu của chiến dịch đó" - ông giải thích.

Nhà ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã hoàn tất các cuộc tấn công nhằm vào Iran, và giờ Mỹ sẽ chuyển sang thế "phòng thủ", tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz.

Nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, theo ông Rubio, hiện hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhân đạo, và chỉ dẫn đến đối đầu quân sự trực tiếp với Iran nếu tàu Mỹ bị tấn công trước.

Tuy nhiên, cũng trong ngày 5-5, ông Trump lại thông báo tạm dừng cả "Dự án Tự do" (vốn mới được triển khai một ngày và chỉ đưa được một số ít tàu qua eo biển Hormuz) trong thời gian ngắn, viện dẫn những tiến triển lớn hướng tới việc đạt được thỏa thuận với Iran.

Đối với Nhà Trắng, đây là "những bước nhảy vọt về mặt ngôn từ" mới nhất nhằm đẩy cuộc chiến với Iran vào dĩ vãng. Cuộc chiến này đã gây ra cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, theo báo New York Times.

Nhưng việc tuyên bố như vậy không có nghĩa cuộc chiến thật sự đã kết thúc. Tên lửa vẫn bay khi Mỹ tìm cách "dẫn đường" tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Cả hai bên đều khẳng định kiểm soát hoạt động qua lại tại tuyến đường thủy này.

Theo báo New York Times, cả ông Trump và ông Rubio đều có nhiều lý do để tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã kết thúc vào một thời điểm không rõ ràng gần đây. Bất kỳ tuyên bố nào về việc cuộc chiến đã kết thúc đều là sự thay đổi chiến lược căn bản.

Trước hết, các nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ ngày càng gây sức ép liên quan đến Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973, vốn yêu cầu phải có sự chấp thuận từ Quốc hội để tiếp tục nếu quân đội Mỹ tham chiến quá 60 ngày.

Tuần trước Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội Mỹ rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đồng nghĩa với việc ông không vượt quá thời hạn 60 ngày theo quy định của Đạo luật Quyền hạn chiến tranh.

Ông Trump cũng cho biết trong một bức thư gửi Quốc hội rằng trong thời gian ngừng bắn, bắt đầu từ ngày 8-4, cuộc chiến đã "chấm dứt".

"Bức thư của ông Trump là một nỗ lực khá rõ ràng nhằm 'lách' Đạo luật Quyền hạn chiến tranh" - trang Vox bình luận.

Ngoài ra, nội bộ cử tri ủng hộ ông Trump cũng ngày càng chia rẽ về việc liệu ông có đi ngược lại cam kết đưa nước Mỹ ra khỏi các cuộc chiến kéo dài hay không.

Cần lưu ý ông Trump từng hoãn chuyến thăm Trung Quốc để bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ kết thúc, nước Mỹ giành chiến thắng và eo biển Hormuz được mở lại trước khi ông đáp xuống Bắc Kinh. Với tuyên bố chiến dịch quân sự đã kết thúc, tuần tới ông sẽ đáp xuống Trung Quốc.

Giờ đây chính quyền ông Trump chuyển sang chiến dịch "Dự án Tự do". Với các phát biểu ngày 5-5, Ngoại trưởng Marco Rubio đã cố gắng làm rõ sự khác biệt giữa chiến dịch tấn công Iran và nỗ lực mới nhất của Hải quân Mỹ trong việc dẫn các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.

Mỹ đạt được mục tiêu nào trong số 5 mục tiêu đề ra?
Bất chấp tuyên bố của ông Rubio rằng Mỹ đã đạt các mục tiêu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, thực tế lại khác.

Trong 38 ngày tác chiến cường độ cao, Mỹ đã tấn công khoảng 13.000 mục tiêu, theo số liệu của Lầu Năm Góc. Nhưng phá hủy các mục tiêu này không phải là điều duy nhất Mỹ muốn. Chính ông Trump, trong những giờ đầu ngày 28-2, đã nêu ra 5 mục tiêu lớn trong đoạn video gửi tới người dân Mỹ.

Mục tiêu đầu tiên là bảo đảm Iran "không bao giờ có vũ khí hạt nhân". Ông nói thêm các mục tiêu khác là: phá hủy tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, đánh chìm hải quân Iran, chấm dứt việc Iran hỗ trợ các nhóm như Hezbollah và Hamas, và cuối cùng là tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính phủ. "Giờ phút tự do của các bạn đã đến" - ông tuyên bố khi đó.

Hải quân Iran rõ ràng đã bị suy yếu, như ông Trump thường nhấn mạnh. Nhưng đó là mục tiêu duy nhất có thể coi là đã đạt được. Cho đến nay, kho dự trữ hạt nhân của Iran vẫn chưa bị ảnh hưởng, và cũng chưa có thỏa thuận nào về việc đưa số uranium làm giàu ra khỏi nước này.

Theo các đánh giá từ phía Mỹ, hơn một nửa số tên lửa và bệ phóng của Iran vẫn còn tồn tại. Còn việc Iran dừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm hay không thì vẫn quá sớm để kết luận. Ông Trump cũng đã không còn nói đến thay đổi chế độ ở Iran, thậm chí có lúc khẳng định ông chưa từng kêu gọi điều đó.

VietBF@sưu tập

Các cuộc đụng độ mới tại eo biển Hormuz và vùng Vịnh đang làm lung lay thỏa thuận ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran - vốn chỉ mới có hiệu lực chưa đầy một tháng.


Một người phụ nữ vẫy cờ Iran trước tấm bảng lớn có nội dung chống Mỹ, trong đó có hình Tổng thống Mỹ Donald Trump và eo biển Hormuz, tại quảng trường Valiasr ở Tehran (Iran) hôm 5-5 - Ảnh: REUTERS

Sáng 6-5 (theo giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo chiến dịch "Dự án Tự do" của Mỹ nhằm dẫn dắt tàu thuyền qua eo biển Hormuz sẽ tạm dừng trong thời gian ngắn, viện dẫn đề nghị từ Pakistan và những tiến triển hướng tới một thỏa thuận cuối cùng với Iran, song nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa hải quân vẫn sẽ được duy trì đầy đủ.

Điều này có nghĩa các lực lượng Mỹ vẫn chưa rút khỏi khu vực. Trước đó, hôm 4-5, Mỹ và Iran đã nổ súng qua lại tại Vịnh Ba Tư, đồng thời lôi kéo cả Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) vào vòng xoáy căng thẳng.

Đô đốc Brad Cooper - chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) - cho biết lúc đó quân đội Mỹ đã đẩy lùi các đợt tấn công bằng thiết bị không người lái, tên lửa và tàu vũ trang của Iran trong lúc hộ tống hai tàu treo cờ Mỹ qua eo biển Hormuz.

"Chúng tôi đã bắn chìm 7 tàu nhỏ, hay như cách gọi của họ là tàu cao tốc" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Lệnh ngừng bắn lung lay

Những diễn biến ngày 4-5 không chỉ dừng lại ở cuộc đối đầu Mỹ - Iran. UAE cho biết nước này đã đánh chặn các tên lửa hành trình của Iran, đồng thời cáo buộc Tehran dùng drone tấn công gây hỏa hoạn lớn tại cảng Fujairah, khiến ba người phải nhập viện.

Đây cũng là lần đầu tiên quốc gia vùng Vịnh này phát cảnh báo tên lửa tới người dân kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran có hiệu lực vào ngày 8-4.

Trước đó, một tàu chở dầu thuộc sở hữu của công ty dầu mỏ quốc doanh ADNOC (UAE) cũng bị drone Iran tấn công khi tìm cách đi qua eo biển Hormuz.

Tại Oman, truyền thông đưa tin về một vụ tấn công vào tòa nhà khiến 2 người bị thương, nhưng chưa xác định được thủ phạm. Ông Trump cho biết thêm Iran đã tấn công một tàu chở dầu của Hàn Quốc tại eo biển này.

Những diễn biến đó lập tức đẩy giá dầu thế giới tăng vọt. Kết thúc phiên giao dịch ngày 4-5, dầu thô Brent tăng khoảng 6%, chốt phiên trên mức 114 USD/thùng; dầu WTI của Mỹ tăng hơn 4%, lên gần 106 USD/thùng.

Các nhà phân tích nhận định những diễn biến bạo lực ngày 4-5 một lần nữa phơi bày thất bại của Mỹ và Iran trong việc đạt thỏa thuận dài hạn. "Tất cả những điều này càng cho thấy thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran vẫn mong manh.

Kịch bản nhiều khả năng nhất là một cuộc xung đột kéo dài, với căng thẳng liên tục và giao tranh lẻ tẻ, khiến giá dầu duy trì ở mức cao" - bà Becca Wasser, cây bút chuyên về quốc phòng của Hãng tin Bloomberg, bình luận.

Một số tiếng nói tại Washington đã kêu gọi Mỹ và đồng minh Israel nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran. Trên nền tảng X ngày 4-5, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Lindsey Graham cho rằng việc Iran tấn công UAE và các tàu hàng là đủ cơ sở để tiến hành "một đòn đáp trả mạnh mẽ và nhanh gọn, nhằm tiếp tục giáng thêm thiệt hại lên cỗ máy chiến tranh của Iran".

Tuy nhiên, chính quyền ông Trump dường như chưa coi các hành động của Iran là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Trong cuộc phỏng vấn với Đài ABC News ngày 4-5, ông Trump không khẳng định điều đó và hạ thấp mức độ nghiêm trọng của các vụ tấn công: "Đó không phải là hỏa lực mạnh".

Đô đốc Cooper nhiều lần từ chối trả lời câu hỏi liệu lệnh ngừng bắn đã bị phá vỡ hay chưa, trong khi Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz cho biết ông sẽ "để Nhà Trắng quyết định về việc tuyên bố vi phạm thỏa thuận ngừng bắn".

Hormuz - con bài của Tehran
Theo New York Times, tình trạng phong tỏa tại eo biển Hormuz đang trở thành một trong những trở ngại lớn nhất trong các cuộc đàm phán Mỹ - Iran nhằm chấm dứt xung đột. Thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực từ tháng trước chỉ mang tính tạm thời, nhằm tạo điều kiện đàm phán về chương trình hạt nhân của Iran, chứ không giải quyết dứt điểm xung đột.

Bằng việc cam kết giải cứu các tàu bị mắc kẹt tại eo biển, ông Trump có thể đang tìm cách làm suy giảm một đòn bẩy quan trọng của Iran trong đàm phán: khả năng siết chặt nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Khi công bố kế hoạch mang tên "Dự án Tự do" nhằm dẫn các tàu bị mắc kẹt rời khỏi Vịnh Ba Tư, ông Trump cho biết một số quốc gia đã nhờ Mỹ giải cứu tàu của họ và mô tả các tàu thương mại trên khắp thế giới đã bị "một thế lực khá xấu xa bắt cóc".

Các nước châu Âu như Anh và Pháp đã tìm cách bảo đảm tàu thuyền tự do lưu thông qua eo biển Hormuz, song tỏ ra không mặn mà tham gia đối đầu trực tiếp khi xung đột chưa kết thúc. Về phía Iran, Tehran tuyên bố chỉ mở lại eo biển nếu Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng của nước này.

Các nhà phân tích đánh giá sáng kiến của ông Trump là một nước đi mạo hiểm nhằm phá vỡ thế bế tắc, nhưng đồng thời đẩy lệnh ngừng bắn vào tình thế căng thẳng hơn khi lực lượng hai bên đã nổ súng trực tiếp tại eo biển.

Đài CNN dẫn một nguồn tin trong khu vực nhận xét ngắn gọn: "Tình hình hiện tại rất tồi tệ và hỗn loạn". Hiện không ai có thể chắc chắn liệu nền hòa bình dễ vỡ này có thể trụ vững đủ lâu để các cuộc đàm phán đang đình trệ mang lại một giải pháp nào đó.

VietBF@sưu tập

Ngày 5-5, một nhóm nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ kêu gọi chính quyền Tổng thống Donald Trump công khai thừa nhận chương trình vũ khí hạt nhân của Israel - động thái có thể khiến Mỹ từ bỏ chính sách đã duy trì nhiều thập niên qua.


Ảnh vệ tinh cho thấy Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Negev ở thành phố Dimona, Israel ngày 5-7-2025 - Ảnh: AP/Planet Labs

Theo trang The Hill, dân biểu Joaquin Castro cùng 29 nghị sĩ Đảng Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã cùng ký vào một bức thư gửi tới Ngoại trưởng Marco Rubio, trong đó thúc giục trả lời các câu hỏi về chương trình vũ khí hạt nhân không được công khai của Israel.

Hiện nay Israel không xác nhận cũng không phủ nhận việc sở hữu vũ khí hạt nhân, duy trì chính sách mơ hồ chính thức về vấn đề này. Các quan chức Mỹ trong nhiều thập kỷ qua cũng duy trì sự mập mờ tương tự.

Tuy nhiên, các nghị sĩ Đảng Dân chủ đang yêu cầu chấm dứt cách tiếp cận này, trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran.

"Chúng ta, theo nghĩa đầy đủ nhất, đang cùng chiến đấu trong cuộc chiến này với một quốc gia sở hữu chương trình vũ khí hạt nhân tiềm tàng mà Chính phủ Mỹ chính thức từ chối thừa nhận" - các nghị sĩ viết trong bức thư gửi ông Rubio.

Các nghị sĩ lưu ý Mỹ vốn thừa nhận năng lực hạt nhân của nhiều quốc gia, dù là đồng minh hay đối thủ, gồm Nga, Trung Quốc, Pakistan, Ấn Độ, Pháp, Anh và Triều Tiên.

"Những rủi ro về tính toán sai lầm, leo thang và việc sử dụng vũ khí hạt nhân trong môi trường này không phải chỉ là lý thuyết suông" - các nghị sĩ nhấn mạnh.

Các nghị sĩ chỉ ra Quốc hội Mỹ có trách nhiệm hiến định phải được cung cấp đầy đủ thông tin về cán cân hạt nhân ở Trung Đông, nguy cơ leo thang từ bất kỳ bên nào trong cuộc xung đột, cũng như kế hoạch và các phương án dự phòng của chính quyền cho những kịch bản như vậy. "Chúng tôi không tin rằng chúng tôi đã nhận được thông tin này" - họ viết.

Nhóm nhà lập pháp cũng lưu ý rằng Iran đã tấn công nhằm vào các cơ sở hạt nhân của Israel tại thành phố Dimona ở phía nam Israel trong cuộc chiến năm nay. Họ đồng thời đặt câu hỏi với Ngoại trưởng Rubio về cơ sở này, trong đó có việc liệu nơi đây có sản xuất vật liệu phân hạch để chế tạo bom - như plutonium - hay không.

"Hồ sơ công khai đã củng cố một cách mạnh mẽ và nhất quán kết luận rằng: Israel sở hữu vũ khí hạt nhân" - các nghị sĩ Mỹ viết.

Các nghị sĩ Đảng Dân chủ dẫn thông tin do ông Mordechai Vanunu, kỹ thuật viên tại Trung tâm Nghiên cứu hạt nhân Negev ở Dimona, tiết lộ.

Năm 1986, ông Vanunu đã cung cấp bằng chứng về chương trình vũ khí hạt nhân của Israel cho báo chí Anh. Họ cũng viện dẫn đánh giá tình báo Mỹ từ năm 1974 - chỉ được công bố vào năm 2008 - như một bằng chứng khác cho thấy chương trình này có thực.

Ngoài ra, các nghị sĩ còn chỉ ra lời điều trần năm 2006 của ông Robert Gates - khi đó là ứng viên Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ - xác nhận Israel sở hữu vũ khí hạt nhân.

Các nghị sĩ Mỹ yêu cầu ông Rubio phản hồi bức thư trên trước ngày 18-5.

VietBF@sưu tập

Thẩm phán tòa phúc thẩm Hàn Quốc - người vừa tuyên án 4 năm tù đối với cựu đệ nhất phu nhân Kim Keon Hee - được phát hiện tử vong rạng sáng 6-5.


Phiên tòa xét xử cựu Đệ nhất phu nhân Hàn Quốc Kim Keon Hee tại Tòa án cấp cao Seoul hôm 28-4, do thẩm phán Shin Jong O (giữa) chủ tọa - Ảnh: Tòa án cấp cao Seoul

Theo báo Korea Herald, thẩm phán Shin Jong O - người chủ tọa phiên xét xử phúc thẩm tăng án cựu đệ nhất phu nhân Hàn Quốc Kim Keon Hee lên 4 năm tù - được phát hiện tử vong gần Tòa án cấp cao Seoul vào khoảng 1h sáng 6-5 (giờ địa phương), tức 8 ngày sau khi tuyên án.

Cảnh sát quận Seocho (Seoul) cho biết thẩm phán Shin Jong O (55 tuổi) được phát hiện với nhiều vết thương nặng tại một bồn hoa gần tòa án và tử vong khi được đưa tới bệnh viện. Nhà chức trách nhận định ông có thể đã rơi từ một tòa nhà cao tầng, đồng thời đang điều tra để làm rõ nguyên nhân.

Một bức thư được cho là tuyệt mệnh được tìm thấy trong túi nạn nhân, với nội dung ngắn gọn: "Tôi xin lỗi. Tôi ra đi theo lựa chọn của mình".

Theo cảnh sát, bức thư không đề cập đến vụ án của bà Kim hay công việc xét xử. Hiện chưa có dấu hiệu phạm tội.

Trước đó, hôm 28-4, thẩm phán Shin chủ tọa phiên phúc thẩm liên quan các cáo buộc thao túng cổ phiếu Deutsche Motors và nhận hối lộ của bà Kim.

Tòa sửa một phần phán quyết sơ thẩm, tuyên bà phạm tội theo Luật Thị trường vốn và tội "môi giới ảnh hưởng" liên quan việc nhận tài sản từ Giáo hội Thống nhất.

Hội đồng xét xử tăng mức án đối với bà Kim lên 4 năm tù và phạt 50 triệu won (khoảng 34.000 USD), cao hơn mức 1 năm 8 tháng tù ở cấp sơ thẩm. Tòa cũng ra lệnh tịch thu một vòng cổ hiệu Graff trị giá 62,2 triệu won và truy thu thêm 20,94 triệu won.

Tòa xác định bà Kim có tội khi nhận một túi xách hàng hiệu từ Giáo hội Thống nhất vào tháng 4-2022 - thời điểm chồng bà là cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol vừa đắc cử - với mục đích được cho là nhằm xin ưu ái.

Sinh tại Seoul, thẩm phán Shin bắt đầu sự nghiệp tư pháp từ năm 2011 tại Tòa án quận Seoul (chi nhánh Uijeongbu). Cảnh sát đang tiếp tục phân tích dữ liệu camera, thư tuyệt mệnh và lời khai nhân chứng để xác định diễn biến vụ việc.

VietBF@sưu tập

Các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại ít nhất 16 căn cứ quân sự của Mỹ, chiếm phần lớn các vị trí của Mỹ ở Trung Đông. Trong số các mục tiêu bị phá hủy có cả những thiết bị đắt tiền và có tầm quan trọng chiến lược, làm dấy lên nghi vấn về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực.

Theo nguồn tin của kênh truyền hình, quân đội chưa từng chứng kiến ​​điều gì tương tự tại các căn cứ của họ: "Đây là những cuộc tấn công nhanh chóng, chính xác sử dụng công nghệ tiên tiến".

Bài báo kết luận: "Các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đang đối mặt với một tình thế khó xử. Mối đe dọa từ Iran càng làm tăng thêm nhu cầu về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực. Nhưng một thực tế mới cũng đã xuất hiện: các căn cứ quân sự của Mỹ, từng được coi là những pháo đài bất khả xâm phạm, giờ đây đã trở thành 'mục tiêu sống'".



Vào tuần trước, phía Mỹ đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến ​​kéo dài hai tuần, như cả hai bên tham chiến đã thông báo vào ngày 8 tháng 4.

Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.

Dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy chiếc phi cơ đã bay vòng quanh một lúc, trước khi bắt đầu hạ độ cao và mất tín hiệu.


Máy bay tiếp nhiên liệu Mỹ mất tích tại Qatar - Ảnh: AP

Theo Đài NDTV ngày 5-5, chiếc Boeing KC-135 Stratotanker - được ví như "trạm xăng di động" của quân đội Mỹ - đã phát tín hiệu khẩn cấp mã 7700 khi đang bay trên vịnh Ba Tư, ngoài khơi Iran rồi mất dấu hoàn toàn.

Dữ liệu từ dịch vụ theo dõi chuyến bay Flightradar24 cho thấy chiếc máy bay tiếp liệu này cất cánh từ căn cứ Al Dhafra ở Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), sau đó mất tín hiệu khi đang bay qua không phận Qatar.

Chiếc phi cơ đang thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ các hoạt động quân sự diễn ra trong khu vực.

Dữ liệu hành trình cho thấy máy bay đã bay theo quỹ đạo vòng tròn trong thời gian ngắn trước khi giảm độ cao để hạ cánh.

Hiện nguyên nhân chính xác của tình trạng khẩn cấp vẫn chưa được làm rõ, đồng thời chưa có xác nhận chính thức nào về việc máy bay bị tấn công hay gặp sự cố kỹ thuật.

Phía Iran cũng không đưa ra bất kỳ tuyên bố nào liên quan đến việc có can thiệp vào tình huống khẩn cấp của máy bay Mỹ hay không.

Sự việc gây chú ý bởi hồi tháng 3 vừa qua, quân đội Mỹ từng mất một chiếc KC-135 sau một cuộc tấn công của Iran tại miền tây Iraq.

Khi đó Lực lượng Kháng chiến Hồi giáo tại Iraq - một nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn - đã nhận trách nhiệm và tuyên bố bắn hạ máy bay nhằm "bảo vệ chủ quyền và không phận đất nước".

KC-135 Stratotanker là dòng máy bay quân sự trang bị bốn động cơ phản lực, giữ vai trò quan trọng trong các chiến dịch không quân của Mỹ suốt hơn 60 năm qua.

Nhiệm vụ chính của máy bay là tiếp nhiên liệu trên không, cho phép các tiêm kích và các loại phi cơ quân sự khác kéo dài thời gian hoạt động và vươn tới mục tiêu ở khoảng cách xa hơn.

Ngoài khả năng tiếp dầu, KC-135 còn có thiết kế linh hoạt với khoang hàng phía trên hệ thống nhiên liệu, cho phép vận chuyển đồng thời hành khách và thiết bị quân sự.

Đây cũng là phương tiện hỗ trợ quan trọng cho Hải quân, Thủy quân lục chiến Mỹ cùng các quốc gia đồng minh.

Bên cạnh vai trò hậu cần, KC-135 còn tham gia các nhiệm vụ sơ tán y tế đường không. Trong những chuyến bay này, phi hành đoàn được tăng cường đội ngũ bác sĩ và kỹ thuật viên hàng không.

Tùy theo cấu hình, máy bay có thể chở tới 37.600kg hàng hóa hoặc vài chục hành khách trong một chuyến bay.

VietBF@sưu tập

Phía quân đội NATO tại châu Âu có thể bị cắt giảm mấy nghìn binh sĩ vào cuối năm nay, do các đồng minh đã không ủng hộ hành động của Mỹ tại Iran. Đức sẽ là nước đầu tiên chịu thiệt hại, tiếp theo là Tây Ban Nha và Ý...

Sự kiên nhẫn đã cạn kiệt

Bộ Chiến tranh Mỹ thông báo rằng 5.000 binh sĩ Mỹ sẽ rời Đức trong vòng 6 đến 12 tháng tới. Tuy nhiên, Tổng thống Donald Trump tin rằng việc giảm quân sẽ "lớn hơn nhiều". Ông cho biết động thái này cũng sẽ ảnh hưởng đến Ý và Tây Ban Nha.

Nhà Trắng đưa ra quyết định tái triển khai quân đội gần như ngay lập tức sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz công khai đặt câu hỏi về chiến thắng của Mỹ trước Iran.

"Tôi hy vọng chiến tranh kết thúc càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, ở thời điểm này, điều đó vẫn chưa thấy rõ, bởi người Iran rõ ràng mạnh hơn so với suy nghĩ trước đây, và người Mỹ dường như không có một chiến lược thực sự đáng tin cậy, ngay cả trong các cuộc đàm phán".

Tổng thống Trump coi những lời này như một sự xúc phạm cá nhân. Đáp lại, ông gọi Thủ tướng Đức là một nhà lãnh đạo yếu kém và bất tài, đồng thời chỉ ra rằng Washington đang chi hàng tỷ đô la để duy trì quân đội tại Đức, trong khi Berlin không hề hỗ trợ đồng minh của mình trong cuộc chiến với Iran.



Ông Merz hiện tỏ ra khá bình tĩnh.

"Chúng ta đang nói về lực lượng được cựu Tổng thống Joe Biden triển khai ở đây trên cơ sở tạm thời... Các cuộc thảo luận về việc rút quân đã diễn ra từ lâu. Chúng ta có một mục tiêu chung, và đó phải là: ngăn chặn Iran sở hữu bom nguyên tử. Và đó chính xác là điều chúng ta đang cùng nhau hướng tới".

Trong mọi trường hợp, không có thay đổi cấu trúc nào được lên kế hoạch. Cụ thể, Washington không có ý định từ bỏ căn cứ Không quân Ramstein – trung tâm nước ngoài lớn nhất của Không quân Mỹ, trại lính Wiesbaden – trụ sở của Mỹ tại châu Âu và châu Phi, trại lính Stuttgart – trụ sở của Bộ Tư lệnh châu Âu (EUCOM) và Bộ Tư lệnh châu Phi (AFRICOM), căn cứ Không quân Spangdahlem và Trung tâm Huấn luyện Grafenwoehr, Trung tâm Y tế Landstuhl – một bệnh viện quân sự lớn.Hơn nữa, Đức còn là nơi đặt các kho vũ khí của Mỹ, bao gồm cả vũ khí hạt nhân.

Những sinh mệnh thông minh dưới lòng đại dương: loài cá heo. Những ngày qua, dư luận đang xôn xao trước câu hỏi liệu những "chiến binh không biết nói" này có trở thành vũ khí bí mật trong cuộc chiến dưới mặt nước hay không.

Những "chiến binh cảm tử" hay chỉ là lời đồn đoán?

Vào thứ Ba vừa qua, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã đối mặt với một câu hỏi đầy hóc búa: Liệu Iran có đang sử dụng cá heo để đối đầu với Hải quân Mỹ? Với phong thái thận trọng, ông khẳng định Iran hiện không có cá heo để triển khai tác chiến. Tuy nhiên, khi bị gặng hỏi về việc liệu Mỹ có sở hữu "cá heo cảm tử" (kamikaze dolphins) hay không, ông Hegseth chỉ lấp lửng rằng mình "không xác nhận cũng không phủ nhận".

"Tin lành đồn xa, tin dữ đồn xa", những lời đồn về loài cá heo mang thuốc nổ tự sát đã xuất hiện từ lâu. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự và nguồn tin từ CNN khẳng định Hải quân Mỹ không sử dụng cá heo cho các mục đích tiêu cực như vậy. Chương trình Động vật có vú trên biển (Marine Mammal Program) của Mỹ thực chất tập trung vào khả năng "Trinh sát và Giám sát" hơn là tấn công. Những chú cá heo này không phải là những kẻ đánh bom liều chết; chúng là những chuyên gia dò tìm đỉnh cao, giúp con người phát hiện những hiểm họa tiềm tàng nơi đáy biển tối tăm.

Di sản từ Chiến tranh Lạnh và "mắt thần" dưới đáy biển

Ít ai biết rằng Hải quân Mỹ đã bắt đầu chương trình huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California từ năm 1959. "Trăm nghe không bằng một thấy", nhưng dưới làn nước đục và tối của đại dương, đôi mắt của con người trở nên vô dụng. Đó là lúc thiên nhiên lên tiếng. Theo các tài liệu quân sự, cá heo sở hữu hệ thống sonar (định vị bằng âm thanh) tinh vi nhất mà khoa học từng biết đến. Ngay cả những thiết bị không người lái hiện đại nhất cũng "không có cửa" so sánh với khả năng bẩm sinh của loài vật này.

Cá heo và sư tử biển có thị lực tuyệt vời trong điều kiện ánh sáng yếu và thính giác định hướng cực nhạy. Chúng được huấn luyện để đánh dấu vị trí các loại mìn dưới nước đang đe dọa tàu thuyền. Quy trình diễn ra hết sức thú vị: con vật sẽ di chuyển cùng các huấn luyện viên trên một chiếc thuyền nhỏ. Nếu tìm thấy vật thể lạ, nó sẽ nhấn vào một bàn đạp ở phía trước thuyền; nếu không thấy gì, nó sẽ nhấn bàn đạp phía sau. Sau đó, chúng sẽ thả các phao đánh dấu gần vị trí mìn để thợ lặn con người đến vô hiệu hóa. Đúng là "Dụng nhân như dụng mộc", việc tận dụng bản năng của loài vật vào công tác cứu người là một bước đi đầy khôn ngoan của giới quân sự.

Cuộc đua ngầm giữa các cường quốc

Mỹ không phải là quốc gia duy nhất nhìn ra tiềm năng của loài vật này. Nga từ lâu đã sử dụng cá heo để canh gác các hải cảng quan trọng. Về phía Iran, nước này được cho là đã mua một số cá heo từ năm 2000. Dù những "cựu binh" đó có lẽ nay đã quá già để ra trận và không có dấu hiệu nào cho thấy Iran đang vận hành một chương trình tích cực, nhưng bóng ma về "cá heo mang mìn" vẫn ám ảnh giới quan sát. Tờ Wall Street Journal tháng trước từng đưa tin rằng Tehran đang cân nhắc việc sử dụng cá heo như một phương thức mới để đối phó với nỗ lực mở cửa eo biển Hormuz của Mỹ.

Cuộc tranh luận về cá heo diễn ra ngay giữa thời điểm lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đang lung lay dữ dội. Khi mìn bắt đầu được rải xuống eo biển, sự căng thẳng leo thang đến mức "Tên đã lắp vào cung". Mỹ khẳng định việc rải mìn là vi phạm thỏa thuận và họ sẽ có biện pháp "xử lý". Tuy nhiên, cá heo thường không được đưa vào môi trường chiến sự ác liệt ngay lập tức. Chúng thường chỉ xuất hiện sau khi tiếng súng đã tạm ngưng để dọn dẹp tàn dư, giống như cách chúng từng dọn mìn tại cảng Umm Qasr của Iraq năm 2003.

Sự lựa chọn tự nguyện và phúc lợi động vật

Một câu hỏi lớn luôn được đặt ra: Liệu việc ép buộc loài vật tham gia chiến tranh có là tàn nhẫn? Scott Savitz, một kỹ sư cao cấp từng làm việc cho Bộ chỉ huy chiến tranh mìn của Hải quân Mỹ, đã đưa ra một góc nhìn đầy nhân văn. Ông cho biết, mỗi khi ra khơi huấn luyện hay thực hiện nhiệm vụ, cá heo hoàn toàn có cơ hội để bỏ trốn vào đại dương bao la. "Đất lành chim đậu", nhưng ở đây là "biển lành cá ở".

"Chúng chọn quay lại vì chúng thích những con cá miễn phí, thích trò chơi tìm kiếm dưới đáy biển và thích được bảo vệ khỏi các loài thú ăn thịt," Savitz giải thích. Dù các câu hỏi về phúc lợi động vật vẫn luôn tồn tại, nhưng thực tế là những chú cá heo này đang chủ động ở lại chương trình thay vì chọn cuộc sống hoang dã đầy rẫy hiểm nguy. Chúng không chỉ là công cụ, mà đã trở thành những người cộng sự đáng tin cậy của con người trong việc giữ gìn sự an toàn cho những con tàu băng qua vùng biển dữ.

Ý tưởng về việc Canada gia nhập Liên minh châu Âu (EU) tuy nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả châu Âu và người dân Canada, nhưng thực tế gặp nhiều rào cản pháp lý, kinh tế và chính trị.


Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, một khảo sát gần đây cho thấy tỷ lệ dư luận ủng hộ EU kết nạp Canada tại các quốc gia thành viên lớn gồm: 55% tại Đức, 51% tại Tây Ban Nha, 46% tại Ba Lan, 42% tại Pháp và 41% tại Italy. Tại Canada, tỷ lệ này là 57%. Canada được xem là quốc gia “châu Âu nhất” trong số các nước ngoài châu Âu và đã trở thành quốc gia ngoài châu Âu đầu tiên được mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng chính trị châu Âu (EPC) tại Yerevan, Armenia.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp và chia rẽ, Thủ tướng Carney khẳng định Canada đang tiến gần hơn bao giờ hết tới các đối tác và đồng minh châu Âu thông qua các giá trị chung, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, năng lượng và công nghệ.

Một số nhà lãnh đạo châu Âu từng gợi ý về triển vọng Canada gia nhập EU, như Ngoại trưởng Pháp Jean-Noël Barrot nhắc tới khả năng trong tương lai, hay Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng đề cập tới khả năng này. Tuy nhiên, tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Hà Lan hồi tháng 6/2025, ông Carney nhấn mạnh Ottawa chỉ tìm kiếm mối quan hệ đối tác chặt chẽ hơn với EU, không có kế hoạch gia nhập chính thức.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu Canada trở thành thành viên EU, nước này sẽ là một trong những quốc gia giàu nhất liên minh, với GDP bình quân đầu người cao hơn mức trung bình EU. Điều này đồng nghĩa Canada có thể phải đóng 6,5 - 20 tỷ USD mỗi năm vào ngân sách EU, cùng với việc áp dụng hàng loạt tiêu chuẩn và quy định phức tạp, có thể ảnh hưởng đến thị trường Bắc Mỹ. Ông Mark Camilleri, cố vấn đặc biệt của EU tại Hội đồng Doanh nghiệp Canada, nhận định “sự điều chỉnh lại quy định” cần thiết để Canada gia nhập EU chắc chắn sẽ gây bất ổn cho nền kinh tế thị trường Bắc Mỹ và hơn thế nữa.

Ngoài ra, một rào cản pháp lý quan trọng là Điều 49 Hiệp ước về EU quy định tư cách thành viên chỉ dành cho các quốc gia châu Âu, cả về địa lý lẫn chính trị. Với vị trí ngoài châu Âu, khả năng Canada trở thành thành viên EU gần như là bất khả thi.

VietBF@sưu tập

Nhu cầu cải cách EU đã được thảo luận từ lâu. Trong bối cảnh những thách thức chưa từng có ở Hoa Kỳ và Trung Đông, các cuộc thảo luận đã trở nên gay gắt hơn.

Tối hậu thư của Đức

Các nhà bảo thủ Đức đang gia tăng áp lực lên von der Leyen để giải tán "bộ máy" Brussels - đây là chủ đề chính của truyền thông phương Tây trong những ngày gần đây.

Tại một cuộc họp kín ở Berlin, các thành viên cánh hữu của Nghị viện châu Âu đã thảo luận với Chủ tịch Ủy ban châu Âu về những gì họ cho là quyền lực quá mức của Brussels.

Các đại diện của CDU đã định hướng cuộc thảo luận. Điều thú vị là người đứng đầu EC lại đến từ chính đảng này. Về bản chất, đây không phải là một cuộc thảo luận, mà là một tối hậu thư, theo các nguồn thạo tin. Các nghị sĩ Đức không hài lòng với những hạn chế mà EC áp đặt lên doanh nghiệp. Họ đề xuất một "Chương trình giảm thiểu quan liêu bền vững ở cấp độ EU". Chương trình này gồm 27 điểm.

Một trong những điểm đó là thiết lập quyền kiểm soát đối với nhánh hành pháp của EU thông qua một cơ quan giám sát mới với "quyền phủ quyết cơ bản".
Nhưng điều này sẽ đòi hỏi phải sửa đổi các văn kiện pháp định của EU.

Xét cho cùng, đã có một Hội đồng giám sát quy định - một cơ quan tư vấn cho Ủy ban châu Âu (EC).



"Lắc mạnh bộ máy"

Một đề xuất khác: các thể chế chính phủ có trụ sở tại Brussels "áp dụng cách giải thích hẹp hơn về quyền hạn của họ" và giảm bớt nhân viên.

Bà Von der Leyen dường như đồng ý với điều này.

"Cuộc chiến chống lại bộ máy quan liêu là rất quan trọng, - bà lưu ý tại một cuộc họp báo chung với Jens Spahn, người đứng đầu phe CDU/CSU trong Quốc hội Đức. - Chúng ta cần tất cả mọi người tham gia, kể cả ở cấp độ toàn châu Âu. Điều này, tất nhiên, áp dụng cho EC, Hội đồng EU và Nghị viện châu Âu".

Điều này đã được chỉ ra trước đây. Nhưng cho đến nay, không có gì thay đổi ngoài lời nói. Và số người không hài lòng với Ủy ban châu Âu đang ngày càng tăng.

"Bộ máy này ở Brussels vẫn tiếp tục hoạt động, - Thủ tướng Friedrich Merz phát biểu vào cuối năm ngoái. - Tôi xin nói một cách hình tượng: chúng ta cần phải khuấy động mọi thứ ngay bây giờ để nó chấm dứt".

Theo các nguồn tin, bản dự thảo ban đầu của chương trình chiến lược của CDU bao gồm những lời đe dọa của Berlin đối với dòng ngân sách của EU. Tuy nhiên, trong phiên bản cuối cùng, những điều này đã bị xóa bỏ.