Chiến sự giữa Nga và Ukraine tiếp tục leo thang với các đòn tấn công qua lại dữ dội bằng tên lửa và máy bay không người lái trên nhiều khu vực, trong bối cảnh hai bên tuyên bố các lệnh ngừng bắn khác nhau.

Tờ United24media dẫn nguồn tin từ Không quân Ukraine cho biết, Nga đã phát động một làn sóng không kích quy mô lớn trong đêm 5/5, sử dụng 108 máy bay không người lái cùng 3 tên lửa nhằm vào nhiều khu vực, trong đó có Kharkov, Zaporizhzhia và Dnipropetrovsk. Các loại vũ khí được sử dụng bao gồm hai tên lửa đạn đạo Iskander-M, một tên lửa dẫn đường Kh-31 cùng hàng loạt UAV, trong đó có cả drone Shahed và các thiết bị mồi nhử.

Phía Ukraine cho biết hệ thống phòng không và tác chiến điện tử đã bắn hạ hoặc vô hiệu hóa 89 drone. Tuy vậy, nhiều khu vực vẫn ghi nhận thiệt hại. Tại Kharkov, một drone được cho là đã đánh trúng một số tòa nhà, làm hư hại ít nhất 7 công trình và khiến 2 người bị thương. Tại Zaporizhzhia, các cuộc tấn công bằng bom dẫn đường đã đánh trúng một cơ sở hạ tầng công nghiệp, trong khi ở Kryvyi Rih và khu vực Nikopol, nhiều cơ sở hạ tầng tiếp tục bị hư hại do drone và pháo kích.

Ở Kherson, các cuộc tấn công bằng drone đã gây hỏa hoạn, buộc lực lượng cứu hộ phải sơ tán khẩn cấp người dân. Tại tỉnh Sumy, giới chức địa phương cho biết, một drone đã đánh túng phương tiện dân sự, khiến 2 người thương vong.

Giới chức Ukraine chỉ trích Nga đã phá vỡ lệnh ngừng bắn mà Ukraine đề xuất, cho rằng các hành động này cho thấy Moscow không thực sự theo đuổi giải pháp ngoại giao. Kiev trước đó tuyên bố sẵn sàng duy trì “im lặng” nếu Nga ngừng tấn công, nhưng cũng cảnh báo sẽ đáp trả tương xứng với mọi vi phạm.

Ở chiều ngược lại, Nga cho biết họ cũng hứng chịu một làn sóng tấn công bằng máy bay không người lái lớn từ phía Ukraine. Theo Bộ Quốc phòng Nga, các hệ thống phòng không trực chiến đã đánh chặn và phá hủy tổng cộng 53 UAV cánh cố định trong khoảng thời gian từ tối 5/5 đến sáng 6/5.

Các UAV này bị bắn hạ tại nhiều khu vực, bao gồm Belgorod, Bryansk, Kursk, vùng Moscow, bán đảo Crimea và khu vực Biển Đen. Giới chức Nga cho rằng đây là một chiến dịch tấn công diện rộng nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ nước này.

Đáng chú ý, tại thành phố Dzhankoy ở phía bắc Crimea, giới chức địa phương cho biết, một cuộc tấn công bằng drone được cho là của Ukraine đã gây hậu quả nghiêm trọng, khiến 5 dân thường thiệt mạng. Thống đốc khu vực Sergey Aksyonov cho biết các lực lượng cứu hộ đã được triển khai tới hiện trường và đang tiến hành khắc phục hậu quả, hãng tin TASS đưa tin.

Ông Aksyonov đã gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân, đồng thời khẳng định chính quyền địa phương sẽ cung cấp mọi hỗ trợ cần thiết. Ông cũng cho biết đang trực tiếp giám sát tình hình và kêu gọi người dân giữ bình tĩnh, chỉ theo dõi các nguồn thông tin chính thức.

Các diễn biến mới nhất cho thấy cả Nga và Ukraine đều tiếp tục sử dụng drone và tên lửa như công cụ tấn công chủ lực, không chỉ trên tiền tuyến mà còn sâu trong hậu phương đối phương.

Nga đã đề xuất một thỏa thuận ngừng bắn vào ngày 8-9/5 song ông Tổng thống Ukraine Zelensky chưa chấp nhận đề xuất này.

Cố vấn của Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Serhiy Sternenko tuyên bố, vì Nga không chấp nhận đề xuất ngừng bắn của Kiev từ ngày 6 tháng 5, nên quân đội Ukraine cũng sẽ không tuân thủ đề xuất này vào ngày 9/5.

Vietbf @ Sưu tầm

Thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.

Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận về bản ghi nhớ dài một trang nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Vùng Vịnh, một nguồn tin từ Pakistan - quốc gia trung gian tham gia đàm phán - cho biết.

Nguồn tin Pakistan nói rằng thông tin trước đó của hãng truyền thông Mỹ Axios về bản ghi nhớ đề xuất là chính xác. Báo cáo của Axios dẫn lời hai quan chức Mỹ và hai nguồn tin khác nắm rõ các cuộc thảo luận.

“Chúng tôi sẽ sớm hoàn tất việc này. Chúng tôi đang tiến rất gần” - nguồn tin Pakistan nói. Tháng trước, Pakistan đã tổ chức vòng đàm phán hòa bình duy nhất cho đến nay và tiếp tục đóng vai trò trung gian, chuyển các đề xuất qua lại giữa hai bên.

Thông tin về khả năng đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh đã khiến giá dầu toàn cầu giảm mạnh, với dầu Brent chuẩn giảm hơn 8% xuống khoảng 100 USD/thùng. Giá cổ phiếu toàn cầu tăng vọt và lợi suất trái phiếu giảm nhờ kỳ vọng cuộc chiến gây gián đoạn nguồn cung năng lượng sẽ kết thúc.

Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và các quan chức Iran được Reuters liên hệ chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức. Kênh CNBC dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran đang đánh giá đề xuất 14 điểm từ phía Mỹ.

Axios đưa tin Nhà Trắng tin rằng họ đang tiến gần tới một bản ghi nhớ dài một trang để chấm dứt chiến tranh với Iran. Báo cáo này được đưa ra vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tạm dừng một chiến dịch hải quân kéo dài ba ngày nhằm mở lại eo biển Hormuz.

Theo Axios, Mỹ dự kiến sẽ nhận được phản hồi từ Iran về một số điểm then chốt trong vòng 48 giờ tới.


Trong số các điều khoản, thỏa thuận sẽ bao gồm việc Iran cam kết tạm dừng làm giàu uranium, Mỹ đồng ý dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và giải phóng hàng tỷ USD tài sản Iran bị phong tỏa, đồng thời hai bên cùng dỡ bỏ các hạn chế đối với việc lưu thông qua eo biển Hormuz.

Bản ghi nhớ 14 điểm

Bản ghi nhớ dài một trang gồm 14 điểm đang được đàm phán giữa các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner với một số quan chức Iran, cả trực tiếp và thông qua trung gian, theo Axios.

Ở dạng hiện tại, bản ghi nhớ sẽ tuyên bố chấm dứt chiến tranh trong khu vực và mở ra giai đoạn 30 ngày đàm phán về một thỏa thuận chi tiết hơn nhằm mở lại eo biển, hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Các hạn chế của Iran đối với hoạt động vận tải qua eo biển và lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ được dỡ bỏ dần trong thời gian 30 ngày này. Một quan chức Mỹ cho biết nếu đàm phán đổ vỡ, lực lượng Mỹ có thể khôi phục phong tỏa hoặc nối lại hành động quân sự.

Trước đó, Trump thông báo tạm dừng “Dự án Tự do” – chiến dịch được ông công bố hôm Chủ nhật nhằm hộ tống tàu thuyền qua eo biển đang bị phong tỏa. Chiến dịch này không giúp khôi phục đáng kể lưu thông, đồng thời còn kích hoạt làn sóng tấn công mới từ Iran nhằm vào tàu thuyền trong eo biển và các mục tiêu ở các nước lân cận.

Trong diễn biến mới nhất, một công ty vận tải biển của Pháp cho biết một tàu container của họ đã bị tấn công tại eo biển hôm thứ Ba, và các thủy thủ bị thương đã được sơ tán.

Khi thông báo tạm dừng chiến dịch, Trump viện dẫn “những tiến triển lớn” trong đàm phán với Iran, nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

“Chúng tôi đã nhất trí rằng, trong khi lệnh phong tỏa vẫn được duy trì đầy đủ, Dự án Tự do (việc di chuyển tàu qua eo biển Hormuz) sẽ được tạm dừng trong một thời gian ngắn để xem liệu thỏa thuận có thể được hoàn tất và ký kết hay không”, Trump viết trên mạng xã hội.

Trump phát động chiến dịch hải quân này sau khi cho biết có khả năng bác bỏ đề xuất gần nhất của Iran. Đề xuất của Tehran đưa ra tuần trước cũng gồm 14 điểm, trong đó kêu gọi tạm gác vấn đề hạt nhân cho tới khi chiến tranh kết thúc và tranh chấp hàng hải được giải quyết.

Phát biểu trong chuyến thăm Trung Quốc hôm thứ Tư, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi không đề cập tới các phát biểu mới nhất của Trump, nhưng nhấn mạnh Tehran đang theo đuổi “một thỏa thuận công bằng và toàn diện”.

Eo biển bị đóng từ cuối tháng 2

Iran trên thực tế đã đóng cửa eo biển đối với tất cả tàu thuyền, ngoại trừ của mình, kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào ngày 28/2. Tháng 4, Washington áp đặt thêm một lệnh phong tỏa riêng đối với các cảng của Iran.

Chiến dịch “Dự án Tự do” của Mỹ nhằm sử dụng hải quân để mở lại eo biển đã không thuyết phục được các tàu thương mại về mức độ an toàn, đồng thời làm bùng phát các cuộc tấn công mới từ Iran. Tehran tuyên bố mở rộng khu vực kiểm soát sang cả những phần bờ biển của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, ở phía bên kia eo biển.

Trong thời gian chiến dịch diễn ra, máy bay không người lái và tên lửa Iran đã tấn công nhiều tàu trong và xung quanh eo biển, trong đó có một tàu hàng Hàn Quốc báo cáo xảy ra vụ nổ trong phòng máy.

Tehran cũng nhiều lần tấn công các mục tiêu tại UAE, bao gồm cả cảng dầu lớn duy nhất của nước này nằm ngoài eo biển – nơi từng cho phép xuất khẩu mà không cần đi qua tuyến đường này.

Vietbf @ Sưu tầm

Giữa những đồn đoán về “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz, thực tế cho thấy loài động vật này được quân đội huấn luyện không phải để tấn công, mà nhờ trí thông minh vượt trội, chúng sở hữu khả năng định vị bằng âm thanh (sonar sinh học) cực kỳ chính xác, có thể phát hiện vật thể nhỏ dưới nước, ghi nhớ tín hiệu và phối hợp với con người trong các nhiệm vụ như dò thủy lôi hay phát hiện kẻ xâm nhập.

Mỹ bác tin Iran có "cá heo cảm tử" ở eo biển Hormuz
Mới đây, theo CNBC, tại họp báo của Lầu Năm Góc ngày 5/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã bác bỏ các đồn đoán về việc Mỹ sử dụng “cá heo cảm tử” tại eo biển Hormuz.

Ông Hegseth trả lời ngắn gọn: “Tôi không thể xác nhận hay phủ nhận việc chúng tôi có cá heo cảm tử, nhưng có thể khẳng định Iran thì không có”.

Trước đó, truyền thông Mỹ đưa tin Iran có thể đang huấn luyện các loài động vật có vú dưới biển phục vụ mục đích quân sự tại eo biển Hormuz, sau khi nước này tuyên bố sở hữu những loại vũ khí chưa từng được triển khai.

Trong bài viết đăng ngày 30/4, The Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Iran cho rằng tàu chiến Mỹ có thể trở thành mục tiêu theo nhiều phương thức khác nhau, “từ tàu ngầm cho tới cá heo mang theo mìn”.

Cá heo được huấn luyện trong lịch sử quân sự
Theo Trung tâm Chiến tranh Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, một phòng thí nghiệm nghiên cứu và kỹ thuật của Hải quân Hoa Kỳ, kể từ năm 1959, Chương trình động vật có vú biển của Hải quân Hoa Kỳ đã huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California để phát hiện thủy lôi và các mối đe dọa dưới nước khác, tiến hành giám sát, định vị và trục vớt các vật thể trên biển.

"Cá heo từ lâu đã được sử dụng trong các cuộc tập trận quân sự trên khắp thế giới” Scott Savitz, kỹ sư cấp cao tại Rand Corporation và chuyên gia về rà phá thủy lôi, cho biết.

Theo ông Savitz, trong chiến tranh với Việt Nam, Hải quân Mỹ từng huấn luyện cá heo để phát hiện người bơi và thợ lặn tìm cách tiếp cận các cơ sở quân sự. Những loài động vật có vú này cũng giữ “vai trò quan trọng” trong việc phát hiện và xử lý thủy lôi tại cảng Umm Qasr trong Chiến tranh Iraq năm 2003.


Ông Savitz nhấn mạnh, cá heo và sư tử biển sở hữu khả năng phát hiện vật thể dưới nước rất vượt trội. Trong khi sư tử biển thường được triển khai để định vị và thu hồi vật thể ở những vùng nước phức tạp nhờ thị lực tốt, thì cá heo lại sử dụng cơ chế định vị bằng tiếng vang hay sóng siêu âm sinh học để tìm kiếm thủy lôi ở khu vực biển mở.

Theo Trung tâm Tác chiến Thông tin Hải quân Thái Bình Dương, hệ thống định vị bằng sóng siêu âm sinh học của cá heo có độ chính xác cao hơn so với sonar điện tử. Scott Savitz nhận định, loài động vật này không chỉ xác định vị trí mục tiêu mà còn phân biệt chúng hiệu quả hơn đáng kể so với các công nghệ do con người phát triển cho cùng mục đích.

Đại diện Hiệp hội Bảo vệ Động vật Hoa Kỳ( ASPCA), được CNBC dẫn lời, cho biết tổ chức này nhìn nhận tích cực về vai trò của động vật trong quân đội, song nhấn mạnh không nên đặt chúng vào những tình huống nguy hiểm hoặc buộc phải hy sinh không cần thiết vì mục đích quốc gia.

Theo thông tin đăng tải trên website của ASPCA, các loài động vật tham gia phục vụ quân đội cần được huấn luyện theo phương pháp nhân đạo và được chăm sóc một cách có trách nhiệm. Đồng thời, việc bảo đảm phúc lợi cho chúng phải được duy trì ngay cả khi kết thúc nhiệm vụ.

Báo cáo năm 2022 của NPR, dẫn phân tích từ Viện Tin tức Hải quân Hoa Kỳ, cho biết Hải quân Liên Xô từng huấn luyện cá heo phục vụ nhiệm vụ phòng thủ trong thời Chiến tranh Lạnh. Sau khi Liên Xô tan rã, đơn vị này được chuyển giao cho Ukraine.

Nguồn phân tích cũng cho rằng Nga đã khôi phục chương trình huấn luyện cá heo sau khi tiếp quản lực lượng cá heo phòng thủ của Ukraine năm 2014, trong bối cảnh sáp nhập Crimea. Hình ảnh vệ tinh năm 2022 cho thấy sự xuất hiện của hai khu nuôi cá heo tại cảng Sevastopol.

Theo Tech Times, tài năng bơi của cá heo mũi chai (29 km/h) khiến chúng trở nên nổi tiếng. Ngay cả những thợ lặn lành nghề nhất cũng không thể đọ lại độ nhanh nhạy của cá heo, vì vậy chúng có thể đẩy lùi hiệu quả các cuộc tấn công dưới nước.

Có bằng chứng quân đội Nga sử dụng cá heo ở khu vực khác ngoài Sevastopol như cảng hải quân Tartus ở Syria. Ngoài ra, quân đội Nga bị nghi huấn luyện cá voi trắng ngoài khơi Na Uy. Ngư dân địa phương từng bắt gặp con cá voi đeo bộ dây có thể dùng để đặt camera.

Cá heo mũi chai thông minh như thế nào?
Theo US.Whale.Org, cá heo rất thông minh, chúng có tỷ lệ não so với cơ thể chỉ đứng sau con người. Các sinh vật có bộ não lớn thường có một vài điểm chung: Chúng sống lâu; chúng sống theo bầy đàn; hành vi của chúng phức tạp; cá cái chỉ sinh một vài con trong suốt cuộc đời và chăm sóc từng con rất chu đáo, đồng thời dạy chúng các kỹ năng sống; con non cần thời gian để lớn lên, trưởng thành về mặt sinh dục và tự lập khỏi mẹ.

Cá heo sở hữu một không gian cảm nhận đặc biệt dựa trên cơ chế định vị bằng tiếng vang, khả năng cho phép chúng “nhìn” bằng sóng siêu âm. Trong môi trường nước, nơi âm thanh lan truyền hiệu quả hơn ánh sáng, việc sử dụng âm thanh để nhận biết thế giới xung quanh trở nên tối ưu. Nhờ đó, cá heo có thể thu nhận những chi tiết hết sức tinh vi về môi trường.


Cơ chế định vị bằng tiếng vang giúp chúng săn mồi và định hướng chính xác ngay cả trong điều kiện nước tối hoặc đục. Không chỉ dừng lại ở đó, cá heo còn có thể nhận biết tình trạng mang thai của đồng loại, thậm chí “nghe lén” tín hiệu định vị của những con khác để suy đoán đối tượng mà chúng đang quan sát.

Não của cá voi và cá heo có những tế bào thần kinh đặc biệt, gọi là tế bào hình thoi. Những tế bào này liên quan đến các khả năng “cấp cao” như nhận biết, ghi nhớ, suy luận, giao tiếp, thích nghi và giải quyết vấn đề. Vì vậy, giới khoa học cho rằng chúng là những loài có trí tuệ rất phát triển.

Không chỉ vậy, vùng não xử lý cảm xúc của chúng (hệ limbic) thậm chí còn phức tạp hơn ở con người. Theo chuyên gia thần kinh Lori Marino, cá heo không đơn giản là một cá thể riêng lẻ, mà luôn tồn tại trong một mạng lưới xã hội rất chặt chẽ và phức tạp – thậm chí có thể vượt cả con người.

Về loài cá heo mũi chai nói riêng, theo Britanica, chúng thường dài khoảng 2,5-3 mét và nặng từ 135-300 kg, trong đó con đực thường to hơn con cái. Đây là loài quen thuộc trong các chương trình biểu diễn dưới nước, nổi bật với “nụ cười” tự nhiên do phần miệng cong lên.

Cá heo mũi chai cũng được giới khoa học nghiên cứu nhiều nhờ trí thông minh cao và khả năng giao tiếp với nhau bằng âm thanh, đặc biệt là sóng siêu âm.

Nhiều nghiên cứu cho thấy loài này có trí nhớ xã hội rất tốt, thuộc hàng lâu nhất trong các loài động vật không phải con người. Chúng có thể nhận ra tiếng huýt sáo riêng của những con từng gắn bó, ngay cả sau hơn 20 năm xa cách.

Trong môi trường nuôi nhốt, một số cá thể còn có thể nhận ra hình ảnh của chính mình trong gương - dấu hiệu cho thấy chúng có khả năng tự nhận thức, điều vốn chỉ thấy ở một số loài linh trưởng bậc cao và rất ít động vật khác.

Ngoài ra, cá heo mũi chai còn có khả năng “tự chữa bệnh” khá đặc biệt. Chúng biết tìm và cọ xát cơ thể vào một số loại san hô hoặc bọt biển để hấp thụ các chất kháng khuẩn tự nhiên do những sinh vật này tạo ra.

Vietbf @ Sưu tầm

Quân đội Nga được cho là đang rút các đơn vị tinh nhuệ khỏi các vị trí tiền tuyến ở Ukraine để chuẩn bị cho lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow, làm ảnh hưởng đến hiệu quả chiến đấu của các đơn vị ở những khu vực trọng yếu, tờ United24media đưa tin.

Theo phong trào du kích Atesh của Ukraine, đơn vị đã công bố thông tin qua Telegram vào ngày 5/5, Bộ chỉ huy Nga đã bắt đầu rút các quân nhân giàu kinh nghiệm khỏi các đơn vị đang hoạt động theo hướng Kostiantynivka, bao gồm các thành phần của Lữ đoàn súng trường cơ giới số 4 và Trung đoàn súng trường cơ giới số 103. Nhóm này cho biết các binh sĩ này đang được điều chuyển về hậu phương để tập luyện và chuẩn bị cho lễ duyệt binh tại Moscow.

Các gián điệp của Atesh báo cáo rằng các vị trí tiền tuyến ngày càng do những người lính ít kinh nghiệm hơn của Nga đảm nhiệm, bao gồm lính mới được động viên, những người chỉ đủ điều kiện phục vụ một phần, và cả binh sĩ bị thương.

“Các gián điệp của Atesh cho biết tại hướng Kostiantynivka… lực lượng sẵn sàng chiến đấu đang bị rút khỏi tiền tuyến với quy mô lớn”, nhóm này nói.

Nguồn tin cũng cho biết việc luân chuyển này đã làm gián đoạn sự gắn kết phòng thủ tại các khu vực bị ảnh hưởng. Theo Atesh, “tiền tuyến đang được giữ bởi một lực lượng ‘dự bị’ gần như không đủ khả năng chiến đấu, dẫn đến tình trạng hỗn loạn hoàn toàn trong phòng thủ”.


Tình trạng thiếu hụt nhân sự được cho là cũng ảnh hưởng đến chiến thuật trên chiến trường của Nga. Atesh cho rằng, các đơn vị ngày càng phụ thuộc vào các đợt tấn công đông người thay vì các chiến dịch phối hợp do thiếu binh sĩ được huấn luyện bài bản.

“Họ ném những đám đông lính chưa được chuẩn bị vào các cuộc tấn công để bù đắp cho sự thiếu hụt lực lượng chuyên nghiệp”, nhóm này cho biết, đồng thời nói thêm rằng số thương vong-được gọi là “200” (tử trận) và “300” (bị thương)-đã tăng mạnh.

Phong trào Atesh cũng cho biết, tinh thần của các binh sĩ Nga còn lại trên tiền tuyến đang suy giảm, với việc họ được cho là chỉ trích các quyết định của cấp chỉ huy và liên hệ tình hình này với việc ưu tiên các sự kiện mang tính nghi lễ tại Moscow.

Ngày Chiến thắng 9/5 vẫn là một sự kiện mang tính biểu tượng ở Nga, thường được đánh dấu bằng lễ duyệt binh quy mô lớn tại Quảng trường Đỏ. Công tác chuẩn bị thường bao gồm các buổi tập kéo dài, có thể yêu cầu tạm thời điều chuyển nhân sự và trang thiết bị từ các đơn vị tác chiến.

Nga sẽ tổ chức lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5 tại Moscow mà không có màn trình diễn xe tăng và phương tiện bọc thép như truyền thống, đánh dấu lần đầu tiên vắng mặt kể từ khi bắt đầu cuộc chiến toàn diện với Ukraine vào năm 2022.

Theo Bộ Quốc phòng Nga, sự kiện tại Quảng trường Đỏ sẽ chỉ có các đơn vị diễu hành, trong khi các đoạn video về hoạt động chiến đấu tại Ukraine sẽ được trình chiếu thay cho đoàn xe cơ giới.

Trước đó, một số khu vực của Nga đã thu hẹp quy mô hoặc hủy bỏ các lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng dự kiến diễn ra vào ngày 9/5 do lo ngại an ninh liên quan đến các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine.

Chính quyền tại các thành phố như Samara, Krasnodar, Kaliningrad và Saint Petersburg đã dừng chuẩn bị hoặc chuyển sang hình thức tổ chức hạn chế hoặc trực tuyến, viện dẫn “những thách thức về an ninh”. Những thay đổi này diễn ra trong bối cảnh Ukraine mở rộng khả năng tấn công tầm xa sâu hơn vào lãnh thổ Nga.

Vietbf @ Sưu tầm

Các cuộc tấn công của Iran đã vô hiệu hóa hầu hết các căn cứ của Mỹ ở Trung Đông, theo CNN đưa tin.

Theo CNN, "các cuộc tấn công của Iran đã làm hư hại ít nhất 16 căn cứ quân sự của Mỹ, chiếm phần lớn các vị trí của Mỹ ở Trung Đông. Trong số các mục tiêu bị phá hủy có cả những thiết bị đắt tiền và có tầm quan trọng chiến lược, làm dấy lên nghi vấn về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực", bài báo cho biết.

Theo nguồn tin của kênh truyền hình, quân đội chưa từng chứng kiến ​​điều gì tương tự tại các căn cứ của họ: "Đây là những cuộc tấn công nhanh chóng, chính xác sử dụng công nghệ tiên tiến".

Bài báo kết luận: "Các đồng minh của Mỹ ở Trung Đông đang đối mặt với một tình thế khó xử. Mối đe dọa từ Iran càng làm tăng thêm nhu cầu về sự hiện diện của Mỹ trong khu vực. Nhưng một thực tế mới cũng đã xuất hiện: các căn cứ quân sự của Mỹ, từng được coi là những pháo đài bất khả xâm phạm, giờ đây đã trở thành 'mục tiêu sống'".

Tuần trước, phía Mỹ đã đơn phương gia hạn lệnh ngừng bắn cho đến khi kết thúc đối thoại giải quyết xung đột. Lệnh ngừng bắn ban đầu dự kiến ​​kéo dài hai tuần, như cả hai bên tham chiến đã thông báo vào ngày 8 tháng 4.

Các cuộc đàm phán sau đó không mang lại kết quả nào. Washington tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran, hứa sẽ chỉ dỡ bỏ lệnh phong tỏa sau khi đạt được thỏa thuận. Đáp lại, Iran đóng cửa eo biển Hormuz và từ chối tiếp tục liên lạc.

Vietbf @ Sưu tầm

"Để hòa bình có thể được thiết lập tại Ukraine, Mỹ và Liên minh châu Âu cần thừa nhận rằng xung đột bùng phát do lỗi của họ", nhà phân tích địa chính trị Patrick Henningsen cho biết trên một kênh YouTube.

“Nếu không giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột ở Ukraine thì không thể… vạch ra con đường… hướng tới một giải pháp chính trị. … Mỹ, Liên minh châu Âu, NATO - chính họ đã khởi đầu cuộc chiến này. Đã từng tồn tại một tiến trình hòa bình, nhưng người châu Âu và người Mỹ thực tế đã phá vỡ nó, bởi họ muốn xung đột tại Ukraine vẫn xảy ra. Đây là một thực tế đã được xác lập”, ông Henningsen nói.

Theo ông Henningsen, các chính trị gia phương Tây thực chất hiểu rõ ai là bên khơi mào xung đột tại Ukraine, nhưng họ sẽ không bao giờ thừa nhận điều đó.

“Mỹ và phương Tây… sẽ cực kỳ khó để thừa nhận điều này. Ít nhất là với các chính quyền hiện nay tại Washington và Brussels. Tôi cho rằng điều đó gần như là không thể”, vị chuyên gia này nói thêm.

Như Tổng thống Nga Vladimir Putin từng nhấn mạnh, việc đạt được hòa bình chỉ có thể xảy ra sau khi giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột. Trong đó bao gồm các mối đe dọa đối với an ninh quốc gia do việc mở rộng NATO, cũng như sự đàn áp đối với cộng đồng nói tiếng Nga tại Ukraine.

Vietbf @ Sưu tầm

Triều đại Nguyên là thời kỳ dân số Trung Quốc rất đông, với tổng dân số ước tính khoảng 87,6 triệu người vào năm 1351. Trong khi đó, người Mông Cổ dưới trướng Thành Cát Tư Hãn chỉ có khoảng 2 triệu người.

Vì sao một dân tộc du mục với dân số ít ỏi như Mông Cổ lại có thể chinh phục Trung Hoa rộng lớn? Câu hỏi này từ lâu đã trở thành đề tài gây tranh luận, thậm chí nhuốm màu “thâm cung bí sử”, bởi đằng sau những chiến thắng tưởng như không tưởng ấy là cả một chuỗi toan tính chính trị, quân sự và xã hội cực kỳ phức tạp.

Trước hết, cần hiểu rằng khi Thành Cát Tư Hãn – tức Thiết Mộc Chân – xuất hiện, Trung Hoa không phải là một khối thống nhất. Trái lại, vùng đất này đã bị chia cắt thành nhiều thế lực đối địch. Ở phương bắc là Nhà Kim và Tây Hạ, còn phương nam thuộc về Nhà Tống. Ba thế lực này không những không liên kết chống ngoại xâm, mà còn thường xuyên giao tranh, nuôi dưỡng lòng thù hằn sâu sắc. Chính sự chia rẽ ấy đã trở thành “cánh cửa mở” cho người Mông Cổ.



Trong khi đó, người Mông Cổ dưới sự lãnh đạo của Thiết Mộc Chân lại đi theo con đường hoàn toàn khác. Ông không chỉ đơn thuần đánh bại các bộ lạc để cướp bóc, mà mục tiêu lớn hơn là thống nhất toàn bộ thảo nguyên. Không một liên minh riêng lẻ nào được phép tồn tại. Sau khi hoàn tất việc thống nhất, ông tiến hành cải tổ quân đội theo hướng cực kỳ hiện đại: tổ chức thành đơn vị tiêu chuẩn, thiết lập hệ thống chỉ huy rõ ràng, ban hành luật lệ nghiêm ngặt và xây dựng cả hệ thống tín hiệu chiến trường. Đặc biệt, ông còn đặt ra nguyên tắc chăm lo cho gia đình binh sĩ tử trận trước khi phân chia chiến lợi phẩm – điều này tạo ra sự trung thành tuyệt đối trong quân đội.

Trái ngược với sự kỷ luật và tinh nhuệ của người Mông Cổ, xã hội Trung Hoa thời đó lại chịu ảnh hưởng nặng nề của trật tự Nho giáo. Tầng lớp võ sĩ không được coi trọng, trong khi nông dân – lực lượng đông đảo nhất – lại không được phép sở hữu vũ khí. Khi chiến tranh nổ ra, họ bị trưng binh một cách vội vã, gần như không được huấn luyện và thiếu thốn trang bị. Một người nông dân có thể chỉ được phát một cây giáo và chút giáp nhẹ, mà không có bất kỳ đảm bảo nào cho gia đình nếu họ tử trận.

Trong khi đó, một chiến binh Mông Cổ gần như sinh ra đã gắn liền với chiến tranh. Họ lớn lên trên lưng ngựa, quen thuộc với cung tên và chiến thuật cơ động. Khi tham gia quân đội của Đại Hãn, họ không chỉ chiến đấu vì vinh quang, mà còn vì lời hứa bảo vệ gia đình. Sự khác biệt này khiến chất lượng quân đội hai bên chênh lệch rõ rệt.


Một chi tiết thú vị mang tính “bí sử” là khi Thiết Mộc Chân tiến quân qua sa mạc Gobi – nơi khí hậu khắc nghiệt đến mức người Trung Hoa không nghĩ đến việc xây dựng phòng tuyến – đội quân đầu tiên được cử ra nghênh chiến lại không phải quân chính quy, mà là lính đánh thuê người Turk. Và kết quả là họ nhanh chóng đầu hàng, thậm chí quay sang phục vụ Đại Hãn.

Tuy nhiên, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở quân sự, mà còn ở nghệ thuật “chia để trị”. Thiết Mộc Chân đã khéo léo lợi dụng mâu thuẫn giữa các triều đại Trung Hoa. Ông liên minh với Nhà Kim để đánh Tây Hạ, rồi sau đó quay sang tiêu diệt chính Nhà Kim. Khi hai thế lực phía bắc lần lượt sụp đổ, người Mông Cổ mới tập trung toàn lực đánh Nhà Tống.

Đối với Đại Lý, việc chinh phục lại càng dễ dàng hơn khi nội bộ đã chia rẽ, thậm chí vua còn đầu hàng. Như vậy, từng mảnh ghép của Trung Hoa lần lượt rơi vào tay Mông Cổ không phải chỉ vì sức mạnh quân sự, mà còn vì sự phân liệt nội tại.

Đến giai đoạn cuối, Nhà Tống trở thành đối thủ khó nhằn nhất. Họ có nền kinh tế mạnh, công nghệ tiên tiến và khả năng kháng cự bền bỉ. Tuy nhiên, chính những mâu thuẫn nội bộ đã khiến họ suy yếu. Người Mông Cổ không chỉ đánh bằng vũ lực, mà còn tận dụng tối đa sự chia rẽ để từng bước tiến sâu. Phải đến năm 1279, sau nhiều thập kỷ chiến tranh, Nhà Tống mới chính thức sụp đổ.

Một điểm quan trọng khác thường bị bỏ qua là quân đội Mông Cổ không hoàn toàn là người Mông Cổ. Sau khi chinh phục Trung Á và Tây Á, họ thu nạp rất nhiều binh lính và quan lại từ các vùng này. Quân đội Mông Cổ trở thành một lực lượng đa sắc tộc, bao gồm người Turk, người Trung Á, thậm chí cả người Hán và các tộc khác. Điều này giúp họ không chỉ tăng quân số, mà còn tiếp thu công nghệ, chiến thuật và kinh nghiệm từ nhiều nền văn hóa.

Dân số Mông Cổ thời kỳ này chỉ khoảng 2 triệu người, trong khi dân số Trung Hoa lên tới gần 100 triệu. Nhưng chiến tranh không phải là cuộc đấu giữa toàn bộ dân số, mà là giữa các lực lượng quân sự. Khi chinh phục Nhà Tống, quân số của Mông Cổ thực tế đã vượt qua đối phương nhờ việc huy động lực lượng từ các vùng đã chinh phục.

Sau khi giành được quyền lực, người Mông Cổ không trực tiếp quản lý toàn bộ lãnh thổ, mà dựa vào hệ thống “ủy trị”. Họ sử dụng các tầng lớp địa phương để cai trị, kết hợp với mô hình phong kiến truyền thống của Trung Hoa. Chính cách này giúp họ duy trì quyền lực trên một lãnh thổ rộng lớn dù dân số ít.

Tuy nhiên, mô hình này cũng mang trong mình điểm yếu chí mạng. Khi quyền lực trung ương suy giảm, các lực lượng địa phương nhanh chóng nổi dậy hoặc chuyển sang phục vụ thế lực khác. Đó là lý do vì sao sau gần một thế kỷ, Nhà Nguyên cuối cùng cũng sụp đổ.

Nhìn lại toàn bộ quá trình, có thể thấy chiến thắng của Mông Cổ không phải là điều “kỳ diệu” thuần túy, mà là kết quả của nhiều yếu tố: sự thống nhất nội bộ, quân đội tinh nhuệ, khả năng thích nghi, nghệ thuật khai thác mâu thuẫn và một hệ thống cai trị linh hoạt. Trong khi đó, Trung Hoa dù đông dân và giàu có lại bị chia rẽ, thiếu chuẩn bị quân sự và không thể tạo ra một mặt trận thống nhất.

Lịch sử vì thế không chỉ là câu chuyện về sức mạnh, mà còn là bài học về sự đoàn kết và tổ chức. Và trong câu chuyện ấy, hình ảnh những đoàn kỵ binh Mông Cổ băng qua thảo nguyên, tiến vào Trung Nguyên không chỉ là biểu tượng của chiến tranh, mà còn là minh chứng cho một thời đại mà trí tuệ chiến lược có thể vượt qua mọi giới hạn về con số.

Vietbf @ Sưu tầm

Trong ánh hào quang của một vĩ nhân, những câu chuyện ấy thường bị lãng quên. Nhưng nếu nhìn sâu vào, đó lại chính là phần “người” nhất của Tôn Trung Sơn – nơi mà giữa lý tưởng và tình cảm, ông đã nhiều lần phải lựa chọn, và mỗi lựa chọn đều để lại những vết cắt không thể xóa nhòa.

Trong lịch sử cận đại Trung Hoa, Tôn Trung Sơn thường được tôn vinh như “Quốc phụ” – người khởi xướng và lãnh đạo Cách mạng Tân Hợi, đặt nền móng cho Trung Hoa Dân Quốc. Nhưng đằng sau hình tượng chính trị lẫy lừng ấy lại là một cuộc đời riêng đầy biến động, đặc biệt là những mối tình vừa sâu sắc, vừa dang dở, mang màu sắc thâm cung bí sử mà lịch sử chính thống thường chỉ nhắc đến một cách dè dặt.

Tôn Trung Sơn sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại Quảng Đông. Ngay từ nhỏ, ông đã bộc lộ tư tưởng khác biệt. Những năm tháng du học phương Tây đã mở ra trước mắt ông một thế giới hoàn toàn khác: hiện đại, trật tự và đầy sức sống. Chính những trải nghiệm ấy khiến ông sớm nhận ra rằng Trung Hoa không thể mãi chìm trong trì trệ dưới triều đình phong kiến, và từ đó, ông dấn thân vào con đường cách mạng, cống hiến cả đời cho lý tưởng “Tam Dân Chủ nghĩa”.

Thế nhưng, cũng như bao người đàn ông khác, cuộc đời ông không chỉ có chính trị. Nó còn là câu chuyện của những người phụ nữ đi qua đời ông, mỗi người một dấu ấn, một vai trò, nhưng đều góp phần tạo nên chân dung phức tạp của một vĩ nhân.

Người vợ đầu tiên của ông là Lư Mộc Trinh. Đây là cuộc hôn nhân mang đậm dấu ấn của xã hội phong kiến, do cha mẹ sắp đặt. Lư Mộc Trinh là mẫu phụ nữ truyền thống: hiền lành, nhẫn nhịn, hết lòng vì gia đình. Bà sinh cho Tôn Trung Sơn một con trai là Tôn Khoa cùng hai con gái Tôn Diên và Tôn Uyển. Trong khi chồng bôn ba khắp nơi vì đại nghiệp, bà lặng lẽ ở quê nhà, nuôi dạy con cái, duy trì huyết mạch gia tộc.

Nhưng đối với một con người mang tư tưởng cách mạng mạnh mẽ như Tôn Trung Sơn, cuộc hôn nhân ấy khó có thể đem lại sự đồng điệu về tinh thần. Ông ít khi dành thời gian cho gia đình, bởi trong tâm trí ông, quốc gia luôn là ưu tiên hàng đầu. Hôn nhân, vì thế, trở thành một nghĩa vụ hơn là nơi gửi gắm tình cảm.

Chính trong hành trình cách mạng đầy gian nan ấy, ông gặp Trần Tú Phân – người phụ nữ được xem là mối tình sâu sắc nhất nhưng cũng bí ẩn nhất trong cuộc đời ông. Trần Tú Phân không chỉ là người tình, mà còn là tri kỷ, là đồng chí. Bà cùng ông bôn ba khắp nơi, từ Quảng Châu đến Nhật Bản, từ Nam Dương đến Hồng Kông. Trong những năm tháng gian khó nhất, khi Tôn Trung Sơn bị truy nã, phải sống trong cảnh lưu vong, chính Trần Tú Phân là người kề cận, chăm sóc từng bữa ăn, giấc ngủ, thậm chí liều mình chuyển tin, vận chuyển vũ khí cho phong trào.

Giữa họ không chỉ là tình yêu, mà còn là sự đồng điệu lý tưởng. Thế nhưng, trớ trêu thay, mối quan hệ này lại không được lịch sử chính thống thừa nhận. Vì lý do chính trị, tên tuổi Trần Tú Phân bị che mờ, bị đẩy ra ngoài ánh sáng danh vọng của Tôn Trung Sơn. Sau thất bại của cuộc khởi nghĩa Quảng Châu, con đường của hai người cũng dần tách biệt, để lại một mối tình không tên, không danh phận.

Trong thời gian lánh nạn tại Nhật Bản, cuộc đời tình cảm của Tôn Trung Sơn lại rẽ sang một hướng khác. Tại đây, ông quen biết một thiếu nữ Nhật Bản – Đại Nguyệt Huân. Cô gái trẻ không chỉ chăm sóc ông khi ốm đau mà còn khiến ông rung động. Bất chấp sự phản đối từ gia đình cô, Tôn Trung Sơn vẫn quyết định kết hôn. Đây được xem là người vợ thứ hai của ông.

Cuộc hôn nhân này ban đầu khá êm đềm, thậm chí họ còn có một cô con gái. Nhưng giữa tình yêu và lý tưởng, Tôn Trung Sơn lại một lần nữa lựa chọn con đường quen thuộc: quay về Trung Hoa để tiếp tục sự nghiệp cách mạng. Sự xa cách về địa lý, khác biệt văn hóa và áp lực thời cuộc khiến mối quan hệ này nhanh chóng rạn nứt. Cuối cùng, Đại Nguyệt Huân buộc phải từ bỏ đứa con, gửi cho người khác nuôi dưỡng – một kết cục đầy bi kịch cho một cuộc tình vượt biên giới.

Người phụ nữ cuối cùng và cũng là người được lịch sử chính thức công nhận là phu nhân của ông chính là Tống Khánh Linh. Xuất thân trong một gia đình danh giá, được giáo dục bài bản tại phương Tây, Tống Khánh Linh hội tụ cả sắc đẹp lẫn trí tuệ. Khi gặp Tôn Trung Sơn, bà trở thành thư ký và nhanh chóng bị cuốn hút bởi lý tưởng cũng như cá tính của ông.

Cuộc hôn nhân giữa hai người không chỉ là sự kết hợp của tình yêu, mà còn là sự gắn bó về lý tưởng chính trị. Tống Khánh Linh không chỉ là người vợ, mà còn là người kế tục tinh thần cách mạng của Tôn Trung Sơn sau khi ông qua đời. Trong mắt công chúng, bà là “Quốc mẫu”, là biểu tượng của lòng trung thành và hy sinh.

Nhìn lại toàn bộ cuộc đời tình cảm của Tôn Trung Sơn, có thể thấy một điểm chung xuyên suốt: mọi mối quan hệ của ông đều bị chi phối bởi lý tưởng cách mạng. Ông yêu, nhưng không thể dừng lại vì tình yêu. Ông kết hôn, nhưng không thể dành trọn đời cho gia đình. Với ông, quốc gia luôn đứng trên tất cả.

Chính vì vậy, những người phụ nữ bên cạnh ông, dù là Lư Mộc Trinh tảo tần, Trần Tú Phân âm thầm, Đại Nguyệt Huân bi kịch hay Tống Khánh Linh rực rỡ, đều phải chấp nhận một số phận chung: đứng phía sau một người đàn ông thuộc về lịch sử.

Tôn Trung Sơn mất niềm tin vào nhà Thanh từ khi nào?

Theo một góc nhìn trên Quora, thời điểm then chốt là vào tháng 6 năm 1894. Khi đó, Tôn Trung Sơn đến Thiên Tân, nơi đại thần Lý Hồng Chương – Tổng đốc Trực Lệ, cũng là người thúc đẩy phong trào Dương Vụ vận động – đang làm việc.

Trước đó, Tôn Trung Sơn đã viết một bản kiến nghị cải cách đất nước, được Thịnh Tuyên Hoài tiến cử. Ông hy vọng có thể gặp Lý Hồng Chương để trình bày. Nhưng do bận đối phó nguy cơ chiến tranh với Nhật Bản (tức Chiến tranh Thanh-Nhật lần thứ nhất), cuộc gặp không bao giờ diễn ra.

Sự thất bại này là một cú đòn lớn. Nó cho thấy con đường cải cách từ bên trong gần như không khả thi.

Cuối năm 1894, Tôn Trung Sơn trở lại Hawaii – nơi ông từng học tập. Thất bại quân sự của nhà Thanh trước Nhật Bản càng khiến ông mất niềm tin vào khả năng tự cải tổ của triều đình. Từ đó, ông chuyển sang con đường cách mạng. Ngày 24/11/1894, tại Honolulu, Tôn Trung Sơn thành lập Hưng Trung Hội, với mục tiêu lật đổ nhà Thanh và xây dựng chế độ cộng hòa.

Từ thời trẻ, Tôn Trung Sơn từng đến Hồng Kông và Ma Cao – những nơi gần quê hương Hương Sơn (nay là Trung Sơn). Ông kinh ngạc trước sự hiện đại, sạch sẽ và trật tự của các đô thị này, trong khi người Trung Hoa ở đại lục lại sống trong cảnh lạc hậu. Ông cũng từng học tập tại Hawaii, sinh sống tại Nhật Bản, và dần đi đến kết luận: vấn đề không nằm ở con người, mà nằm ở thể chế.

Người Trung Hoa hoàn toàn có khả năng sống trong một xã hội hiện đại, nhưng triều đình nhà Thanh lại bảo thủ, không sẵn sàng thay đổi. Chính nhận thức đó đã khiến Tôn Trung Sơn từ bỏ hy vọng cải cách, lựa chọn con đường cách mạng – con đường đã thay đổi lịch sử Trung Quốc.

Vietbf @ Sưu tầm

May 6, 2026 #CuocsongMy #vietnam #ansinhxahoi
LeDinhvlogsusa#Cuocs ongMy#vietnam#ansinh xahoi#SSI#MediCal#Me dicaid#medicare#Viet nam
👉LeDinh không phải là CPA, không phải là luật sư, không phải là chuyên gia và cũng không làm cho cơ quan chính phủ! Những chia sẽ ở kênh LeDinh vlogs-USA chỉ mang tính chất tham khảo và giải trí. Quý vị phải là người tự xác minh, tự đưa ra quyết định cho từng trường hợp cụ thể của mình và tự chịu trách nhiệm với quyết định đó. Nếu quý vị muốn có những lời khuyên cụ thể, chính thức (legal advice) hãy liên lạc với các dịch vụ, các chuyên gia CPA, Accountant (kế toán), Attorney (luật sư)...để họ có thể xem hồ sơ cho trường hợp cụ thể của quý vị.

MỚI! KHAI BÁO THÔNG TIN NHẬP CẢNH TÂN SƠN NHẤT DỄ HƠN MÌNH NGHĨ _ CÁCH CHUẨN BỊ VÀ ĐIỀN ĐƠN.

Chiến sự ở Iran vốn là thử thách khắc nghiệt về năng lực phòng không của quân đội Mỹ và các quốc gia đồng minh ở Trung Đông nhằm chống lại drone của chế độ giáo quyền khủng bố Iran.

Phương tiện mặt đất sử dụng để phóng rocket APKWS. (Ảnh minh họa: BAE Systems)
Sự chênh lệch lớn về chi phí, khi mỗi hỏa tiển đánh chặn của hệ thống phòng không Patriot trị giá khoảng 4 triệu USD/quả được sử dụng nhằm bắn hạ UAV của Iran có giá chỉ khoảng 25,000 USD/chiếc, khiến cho Ngũ Giác Đài phải gấp rút tìm kiếm ra giải pháp thay thế hiệu quả nhất.

Ngay trong lúc này, úc này, hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tối tân (Advanced Precision Kill Weapon System-APKWS) đã được quân đội Hoa Kỳ cấp tốc đem ra cho sử dụng. Giải pháp này có thể cho triển khai từ trên không trung hoặc dưới mặt đất, nhằm bảo vệ những căn cứ nằm ngoài phạm vi che phủ của các tổ hợp phòng không Patriot.

Rocket APKWS được Hoa Kỳ nghiên cứu chế tạo ra từ những năm 2000 để tiêu diệt máy bay đối phương và các phương tiện xe cộ không có bọc giáp với loại rocket mang đầu đạn nhỏ.

Mỹ đã cho cải tiến loại rocket cỡ nhỏ này vốn được thiết kế để phóng từ chiến đấu cơ và trực thăng nhằm tấn công mục tiêu ở dưới đất. Khi mới được đưa vào sử dụng, loại rocket này từng có biệt danh "chú chuột dũng mãnh". Với đường kính 70 mm, dài gần 1,2 m, cấu tạo khá đơn giản, gồm có ngồi nổ, đầu đạn chứa thuốc nổ tương đương vài kg TNT, động cơ rocket. Mỗi quả rocket này nặng khoảng 11 kg.

Rocket APKWS (Minh họa)
Loại rocket này thường được cho gắn bên ngoài chiến đấu cơ, trực thăng, đặt trong các ống phóng, có thể bắn ra từng quả một hoặc bắn ra một loạt cùng lúc. Phiên bản cải tiến của loại rocket này có tên Hydra 70.

Ở phiên bản Hydra 70, một đoạn ống dài khoảng 0,45 m, thường được gọi là "bộ kit", được lắp thêm giữa đầu đạn và động cơ rocket. Bộ kit này có chứa 4 cánh điều khiển tự bật ra sau khi rocket được phóng đi.

Trên mỗi cánh có cảm biến nhỏ giúp nhận tín hiệu laser chiếu vào mục tiêu. Máy tính bên trong bộ kit sẽ tính toán, điều khiển cánh dẫn đường cho rocket bay đến mục tiêu. Sau khi cho lắp thêm bộ kit này, rocket dài hơn 1,8 m và nặng khoảng 16 kg. Mỗi quả rocket này có giá khoảng 40,000 USD.

Bô kit chứa rocket APKWS sẳn sàng cho sử dụng (Ảnh: baesystems.com)
Tập đoàn đa quốc gia hàng đầu trong lĩnh vực quân sự BAE Systems cho biết họ đã bàn giao tổng cộng 100,000 bộ kit cho Ngũ Giác Đài và có thể sản xuất ra khoảng 20,000 bộ kit mỗi năm.

Hải quân Hoa Kỳ bắt đầu cho sử dụng loại rocket này từ năm 2011, cho phép tấn công chính xác mục tiêu với đầu đạn cở nhỏ. Phiên bản đầu tiên sử dụng ngòi nổ sẽ kích hoạt khi va chạm mục tiêu.

Khi đem loại rocket này để bắn hạ UAV, loại ngòi nổ mới được đưa vào sử dụng, sẽ khiến cho đầu đạn tự phát nổ khi phát hiện ra mục tiêu đang ở gần. Sự cải tiến này rất phù hợp nhằm tiêu diệt các mục tiêu di động như UAV Shahed trong chiến sự ở Iran.

Vào năm 2025, Không quân Mỹ đã sử dụng loại vũ khí này để bắn hạ UAV của bọn thổ phỉ Houthi trên Biển Đỏ. Rocket APKWS có thể được phóng ra từ chiến đấu cơ, trực thăng hoặc các bệ phóng mặt đất di động như quân xa.

Vào tuần trước, Bộ Ngoại giao Mỹ đã thông báo sẽ bán hệ thống rocket APKWS cho Israel, Qatar và Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong khuôn khổ gói thỏa thuận bán vũ khí khẩn cấp trị giá 8,6 tỷ USD.

Các thương vụ mua bán này được cho triển khai theo tình trạng khẩn cấp, cho phép bỏ qua sự phê chuẩn của Quốc hội Mỹ. Israel, Qatar và UAE hiện đều có sở hữu các loại máy bay có khả năng gắn kèmi loại rocket này và đều có nhu cầu lớn trong việc cho đánh chặn hiệu quả cao đối với drone cảm tử của Iran.


** Tham khào thêm ở đây:
- https://www.baesystems.com/en/product/apkws