Theo truyền thông Mỹ, Mỹ có thể đã không kích nhầm trường tiểu học ở Iran khiến 175 người chết, nguyên nhân là ngôi trường bị nhầm với căn cứ quân sự.
Theo nguồn tin của tờ The Washington Post, tòa nhà bị xác định sai thành một nhà máy hoặc kho vũ khí đã được phê duyệt tấn công. Hiện vẫn chưa rõ đây là lỗi thao tác thực địa hay do tình báo Mỹ sở hữu dữ liệu sai lệch về vị trí mục tiêu này.

Một nguồn tin nội bộ tiết lộ ban đầu đã có những sự bối rối về lý do tại sao công trình này lại nằm trong danh sách tấn công, nhưng chi tiết cụ thể vẫn được giữ kín do cuộc điều tra quân sự đang diễn ra.

Về phía Israel, nước này khẳng định không đóng vai trò gì trong cuộc không kích. Hai quan chức Israel cho biết mục tiêu này không hề được thảo luận hay kiểm tra chéo với Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trước khi thực hiện.

Một quan chức Mỹ cùng một nguồn tin am hiểu về quy trình xác định mục tiêu đã xác nhận với The Washington Post rằng theo kết quả điều tra ban đầu của Lầu Năm Góc, cuộc không kích vào trường tiểu học Shajarah Tayyiba vào ngày 28-2 do quân đội Mỹ tiến hành.

Quan chức Mỹ kể trên cho biết thêm vụ tấn công nhầm lẫn có khả năng bắt nguồn từ sai sót tình báo về vị trí của mục tiêu.Theo phân tích của các chuyên gia dựa trên hình ảnh vệ tinh, dù ngôi trường từng thuộc căn cứ hải quân Iran, song đã được xây tường bao biệt lập và có lối đi riêng từ những năm 2015–2016.

Thậm chí, một khu vui chơi ngoài trời đã xuất hiện trên Google Earth từ năm 2017.

Đến năm 2022, cấu trúc khu phức hợp tiếp tục thay đổi khi các bức tường mới được dựng lên để tách biệt một phòng khám y tế với các tòa nhà xung quanh.

Các chuyên gia khẳng định rằng việc trường học và phòng khám nằm cạnh hoặc bên trong khuôn viên rộng lớn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) không biến chúng thành mục tiêu quân sự hợp lệ.Vụ tấn công trường tiểu học gây chấn động quốc tế, dấy lên nghi vấn về vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) khi Mỹ và Israel sử dụng công nghệ này để xác định mục tiêu hàng loạt.


Tính đến ngày 11-3, Israel đánh trúng 3.400 mục tiêu, trong khi Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tấn công 5.500 địa điểm.

Các nguồn tin tiết lộ cả quân đội Israel và Mỹ đều sử dụng nền tảng tình báo chiến trường Maven của công ty Palantir. Phiên bản của Mỹ được hỗ trợ một phần bởi mô hình AI Claude (của công ty Anthropic).Đô đốc Brad Cooper, lãnh đạo CENTCOM, khẳng định AI giúp sàng lọc dữ liệu khổng lồ chỉ trong vài giây, cho phép đưa ra quyết định nhanh hơn đối thủ.

Dù vậy, ông nhấn mạnh con người luôn là bên đưa ra quyết định cuối cùng về việc khai hỏa.

Cuối tuần trước, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth khẳng định không nhắm vào dân thường nhưng từ chối chi tiết vụ việc. Cả văn phòng ông lẫn CENTCOM đều chưa phản hồi về vai trò của AI trong vụ tấn công trường học với lý do đang chờ kết quả điều tra.

Chiều ngày 12-3, tại họp báo kinh tế - xã hội TP.HCM thường kỳ, ông Hồ Tấn Minh, Chánh Văn phòng, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM vừa có thông tin liên quan đến việc Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng (Sago Food) cung cấp suất ăn từ thực phẩm không rõ nguồn gốc cho một số trường học trên địa bàn.

Theo đó, ngày 29-1-2026, Sở GD&ĐT TP.HCM đã ban hành văn bản yêu cầu các cơ sở giáo dục trên địa bàn dừng hợp tác với Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng (Sago Food).

Đồng thời, các trường được yêu cầu rà soát, lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn khác bảo đảm đầy đủ điều kiện theo quy định về an toàn thực phẩm.

Theo báo cáo của địa phương, có 7 cơ sở giáo dục trên địa bàn phường Chánh Hưng liên quan đến việc sử dụng suất ăn của đơn vị nêu trên, gồm: THCS Dương Bá Trạc, THCS Khánh Bình, Mầm non Việt Nhi, Mầm non Bình Minh, Tiểu học Rạch Ông, Tiểu học Trần Danh Lâm và THCS Lý Thánh Tông.Hiện nay, Sở GD&ĐT TP.HCM đang tổng hợp báo cáo cập nhật của từng cơ sở giáo dục theo biểu mẫu quy định, đồng thời phối hợp với Sở An toàn thực phẩm TP.HCM và chính quyền địa phương để theo dõi, giám sát quá trình khắc phục tại các đơn vị.

Việc kiểm tra, xử lý đối với đơn vị cung cấp suất ăn đang được cơ quan chuyên ngành an toàn thực phẩm thực hiện theo đúng quy định của pháp luật. Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM cho biết sẽ công bố thông tin cụ thể khi có đầy đủ kết quả tổng hợp và kết luận của cơ quan chức năng.

Bên cạnh đó, Sở GD&ĐT TP.HCM đã chỉ đạo toàn ngành tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn bữa ăn học đường, tập trung vào một số nội dung trọng tâm.

Cụ thể, các cơ sở giáo dục phải siết chặt việc lựa chọn và quản lý đơn vị cung cấp suất ăn bán trú, yêu cầu đơn vị cung cấp bảo đảm đầy đủ hồ sơ pháp lý, nguồn gốc thực phẩm rõ ràng và điều kiện vận chuyển, bảo quản theo quy định.

Đồng thời, các trường phải thực hiện nghiêm quy trình kiểm thực ba bước, lưu mẫu thức ăn và giám sát toàn bộ quá trình tiếp nhận, chế biến và phục vụ suất ăn tại trường học.

Ngành giáo dục TP.HCM cũng sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát và tổ chức các đợt kiểm tra đột xuất đối với công tác bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục, đặc biệt tại các đơn vị có tổ chức bếp ăn tập thể hoặc sử dụng suất ăn công nghiệp.

Sở GD&ĐT TP.HCM cho biết sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Sở An toàn thực phẩm và các cơ quan liên quan để tăng cường kiểm tra, giám sát, chấn chỉnh hoạt động cung cấp suất ăn trong trường học, bảo đảm môi trường học đường an toàn, lành mạnh cho học sinh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei xác nhận, lãnh tụ tối cao mới của Iran - ông Mojtaba Khamenei - đã bị thương trong các cuộc tấn công của Mỹ và Israel, nhưng đang hồi phục.“Ông Khamenei bị thương nhưng vẫn ổn”, người phát ngôn Baghaei nói với tờ Corriere Della Sera của Ý. “Có ba hoặc bốn ứng cử viên, nhưng Hội đồng Chuyên gia đã chọn ông ấy theo đúng quy định Hiến pháp. Tôi không biết khi nào ông ấy sẽ có bài phát biểu đầu tiên”.

Các báo cáo truyền thông trước đó cho biết, ông Khamenei bị thương ở chân vào ngày đầu tiên của cuộc xung đột. Điều này có thể là lý do khiến ông chưa xuất hiện trước công chúng hoặc qua video kể từ khi nhậm chức.

Lốc xoáy kèm mưa đá nghiêm trọng quét qua miền trung Mỹ, phá hủy hạ tầng, xe cộ, quật đổ hàng trăm cây xanh, khiến ít nhất hai người thiệt mạng.

Dải mây dông mạnh tấn công miền trung Mỹ từ đêm 10/3, hình thành hơn một chục cơn lốc xoáy tại ba bang gồm Texas, Illinois và Indiana.

Hệ thống "siêu dông" này tiếp tục càn quét dọc vùng duyên hải Vịnh Mexico trong đêm 11/3, rạng sáng 12/3. Những cơn lốc xoáy quật đổ hàng trăm cây xanh, đường dây điện. Tính đến nửa đêm 11/3, gần 150.000 hộ gia đình rơi vào cảnh mất điện.

Một số khu vực ghi nhận mưa đá to hơn quả bóng cháy, làm vỡ kính xe, gây thiệt hại diện rộng. Thậm chí có viên có đường kính hơn 15 cm.


Mưa đá to bằng quả bóng chày ở Kankakee, bang Illinois, Mỹ, ngày 10/3.

Thị trấn nhỏ Lake Village ở hạt Newton, Indiana là một trong những khu dân cư chịu thiệt hại nặng nhất.

Cơn lốc lớn ập đến lúc 19h ngày 10/3. Steven Travis, dân địa phương, kể ông đang ở trong nhà thì phát hiện lốc xoáy. Trần nhà bắt đầu sập, trong khi phần mái ở phòng ngủ bị cuốn phăng. "Tôi chui vào tủ quần áo, bước ra ngoài thấy mảnh vỡ khắp nơi. Cả căn nhà gần như bị phá tan".

Khi lực lượng ứng phó khẩn cấp có mặt trong đêm, họ mô tả thị trấn nhỏ bị phá hủy hoàn toàn. "Nhiều nhà cửa bị sập. Người dân mắc kẹt. Gia súc chạy tán loạn", chỉ huy cứu hỏa Rob Churchill nói. Lực lượng cứu hỏa đã phải kiểm tra lần lượt hàng trăm ngôi nhà trong đêm, trong điều kiện nguy hiểm để tìm người bị thương.

Hai nạn nhân cao tuổi thiệt mạng được tìm thấy ở sân sau nhà. "Thật quá đau lòng. Họ sống ở đó hàng chục năm và đang tận hưởng cuộc sống hưu trí yên bình", em gái nạn nhân nói.

Thương tích và thiệt hại diện rộng cũng được ghi nhận tại nhiều nơi khác ở Indiana và Illinois. Đợt lốc quét qua Kankakee và Aroma Park ở Illinois làm hư hại nhiều nhà cửa, công trình. Video từ drone cho thấy nhiều tòa nhà ở Kankakee bị xé toạc, mảnh vỡ vương vãi khắp các khu dân cư.

Giới chức Kankakee cho biết 9 người bị thương nhẹ, không có người thiệt mạng, mất tích. "Thật may mắn, vì nhà cửa, hạ tầng có thể xây lại, nhưng mạng người thì không thể", lãnh đạo hạt Matthew Alexander Hildebrand nói.

Hệ thống dông sẽ suy yếu dần trong ngày 12/3. Thời tiết dự kiến ổn định và dịu bớt cho đến hết tuần.

VietBF@sưu tập

Sân Santiago Bernabeu đang nổi lên như phương án thay thế cho Doha để tổ chức trận Finalissima giữa Tây Ban Nha và Argentina vào ngày 27/3.Trận Finalissima giữa Tây Ban Nha và Argentina, vốn dự kiến diễn ra tại sân Lusail Stadium ở Doha vào ngày 27/3, đang đứng trước khả năng chuyển sang Santiago Bernabeu.

Nhiều nguồn tin cho biết các cuộc đàm phán giữa UEFA, phía Qatar và Real Madrid đã tiến rất gần đến thỏa thuận.

Theo các nguồn tin liên quan đến quá trình thương lượng, Qatar, đơn vị tổ chức sự kiện, tỏ ra ủng hộ việc đưa trận đấu sang Madrid. Real Madrid chưa xác nhận chính thức, nhưng thừa nhận sẵn sàng đăng cai màn so tài giữa hai nhà vô địch gần nhất của châu Âu và Nam Mỹ.

Thậm chí, đội bóng Hoàng gia Tây Ban Nha đã thông báo nội bộ cho một số nhân viên chuẩn bị cho khả năng sân Bernabeu tổ chức trận đấu vào ngày 27/3.

Nguyên nhân chính của sự thay đổi xuất phát từ tình hình an ninh tại Trung Đông. Sau các cuộc tấn công liên quan đến căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran từ cuối tháng 2, Qatar tạm dừng toàn bộ giải đấu bóng đá trong nước. Điều này khiến kế hoạch tổ chức Finalissima tại Doha rơi vào trạng thái bất định.

Tuy vậy, việc chuyển địa điểm sang Madrid cũng gây ra một số tranh cãi. Nếu Bernabeu được chọn, nguyên tắc trung lập của trận đấu sẽ bị phá vỡ và phía Argentina không hoàn toàn hài lòng với phương án này. Dù vậy, quỹ thời gian gấp rút buộc các bên phải nhanh chóng đưa ra quyết định.

Một trở ngại khác là Finalissima nằm trong gói sáu trận đấu quốc tế thuộc sự kiện Qatar Football Festival, dự kiến diễn ra từ 26 đến 31/3 với sự góp mặt của Tây Ban Nha, Argentina, Qatar, Saudi Arabia, Ai Cập và Serbia. Các hợp đồng tài trợ và thù lao cho các đội tuyển đều được ký theo gói sự kiện này, khiến việc thay đổi địa điểm trở nên phức tạp.

CONMEBOL và UEFA đang làm việc với các bên liên quan để tìm giải pháp phù hợp. Một cuộc họp quan trọng đang diễn ra và có thể đưa ra quyết định cuối cùng về địa điểm tổ chức Finalissima trong thời gian rất gần.

Đồng xu được đúc cách đây khoảng 2.000 năm ở vùng đất ngày nay là miền Nam Tây Ban Nha. Không ai biết vì sao đồng xu này lại được dùng để trả phí vận chuyển vào những năm 1950.

Hơn 70 năm sau, cháu trai của người thu ngân vận tải trước đây đã tặng đồng xu đặc biệt trên cho một bảo tàng.

Nhân viên thu ngân James Edwards làm việc cho Công ty Vận tải Thành phố Leeds có nhiệm vụ thu và kiểm đếm tiền vé từ các tài xế xe buýt và xe điện. Bất cứ khi nào phát hiện tiền giả hoặc tiền nước ngoài, ông đều mang về nhà cho cháu trai mình là Peter.

"Cả hai chúng tôi đều không phải là nhà sưu tập tiền xu, nhưng chúng tôi đều bị cuốn hút bởi nguồn gốc và hình ảnh của chúng. Đối với tôi, chúng là kho báu", Peter Edwards chia sẻ.

Một đồng xu đặc biệt thu hút sự chú ý của Peter. Thông qua nghiên cứu các họa tiết trên đồng xu, ông phát hiện nó được đúc cách đây hơn 2.000 năm tại một khu định cư của người Phoenicia có tên là Gadir (nay là thành phố Cádiz) thuộc vùng Andalusia của Tây Ban Nha.Gadir được người Phoenicia thành lập. Họ cũng đã định cư ở Carthage thuộc lãnh thổ Tunisia ngày nay, như là thuộc địa đầu tiên của họ ở Tây Âu vào thế kỷ 12 trước Công nguyên. Gadir nằm dưới sự kiểm soát của Carthage sau Chiến tranh Punic lần thứ nhất vào đầu thế kỷ 3 trước Công nguyên, sau đó thuộc quyền cai trị của đế chế La Mã chưa đầy một thế kỷ sau đó.

Mặt trước của đồng xu bằng đồng có hình ảnh Melqart - vị thần của người Phoenicia được khắc họa với hình ảnh đội mũ da sư tử của Hercules. Mặt sau của đồng xu khắc hình 2 con cá ngừ vây xanh (Thunnus thynnus), có lẽ là để ám chỉ tầm quan trọng của ngành công nghiệp đánh bắt cá ở Gadir.

Việc đồng xu khoảng 2.000 tuổi xuất hiện ở Leeds như thế nào vẫn là bí ẩn. Theo ông Peter, có thể các binh lính đã mang về những đồng xu từ quốc gia mà họ được điều đến.Ông Peter đã tặng đồng xu trên cho Bảo tàng và Phòng trưng bày Leeds để các chuyên gia có thể nghiên cứu nó như một phần của bộ sưu tập tiền cổ của bảo tàng. Kat Baxter - người phụ trách khảo cổ học và tiền tệ học của bảo tàng, xác nhận rằng, đồng xu khoảng 2.000 năm tuổi và được đúc tại Gadir.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) xác nhận tàu vũ trụ Van Allen Probe A đã rơi xuống trái đất vào hôm 11.3 (giờ Mỹ), sớm hơn nhiều năm so với dự kiến.


Hình ảnh mô phỏng bộ đôi tàu Van Allen Probe A và B

ảnh: nasa

Tàu vũ trụ Van Allen Probe A có trọng lượng 600 kg, được NASA phóng lên không gian vào năm 2012 trong sứ mệnh nghiên cứu các vành đai bức xạ Van Allen. Đây là hai vành đai tập trung hạt năng lượng cao bị khóa chặt bên trong từ trường trái đất ở độ cao từ 640 đến 58.000 km.

Vẫn có mảnh vỡ rơi xuống mặt đất
Van Allen Probe A cùng với tàu song sinh Van Allen Probe B tập trung nghiên cứu các vành đai bức xạ lâu hơn nhiều so với dự kiến của NASA, trước khi kết thúc sứ mệnh vào năm 2019 vào thời điểm cả hai tàu đều cạn nhiên liệu.

Nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell, dẫn dữ liệu từ Lực lượng Không gian Mỹ và NASA, cho biết con tàu đã rơi khỏi quỹ đạo và xuyên qua khí quyển trái đất vào 6 giờ 37 sáng 11.3 theo giờ miền đông Mỹ (18 giờ 37 chiều tối cùng ngày theo giờ Việt Nam) gần đường xích đạo ở Thái Bình Dương, phía nam Mexico và phía tây Equador.

Hiện vẫn chưa rõ liệu có phần nào còn sót lại của con tàu rơi xuống mặt đất hay không.

Dù phần lớn tàu vũ trụ bị cháy rụi trong quá trình tiến nhập khí quyển, một số phần của nó có thể vẫn rơi xuống đất, theo Đài CNN dẫn thông báo của NASA.

Ước tính xác suất mảnh vỡ từ con tàu có thể rơi trúng người trên mặt đất vào khoảng 1 trên 4.200, mà tiến sĩ Darren McKnight của công ty LeoLabs (trụ sở California) là thấp hơn nhiều so với một số trường hợp tương tự trước đó.

"Cái chết" ngoài kế hoạch
Ngay từ đầu, NASA có ý định xử lý bộ đôi tàu vũ trụ bằng cách cho phép chúng cháy rụi khi rơi xuyên qua bầu khí quyển.

Khi sứ mệnh của 2 tàu kết thúc, các nhà điều hành đã thực hiện một số thao tác để xả hết nhiên liệu còn lại và đưa tàu vào vị trí cho phép lực cản khí quyển kéo dần chúng khỏi quỹ đạo.

Ban đầu, NASA dự đoán Van Allen Probe A sẽ rơi xuống trái đất vào năm 2034.

Tuy nhiên, những tính toán trên được thực hiện trước chu kỳ mặt trời hiện tại, vốn hoạt động tích cực hơn dự kiến và làm tăng lực cản khí quyển, khiến tàu rơi khỏi quỹ đạo sớm hơn nhiều so với dự kiến.

Tàu Van Allen Probe B cũng trên đường rơi khỏi quỹ đạo trước năm 2030.

VietBF@sưu tập

18 đơn vị vận tải hành khách tuyến cố định nội tỉnh, liên tỉnh trên địa bàn TPHCM thông báo tăng giá vé. Taxi Vinasun cũng đã điều chỉnh tăng giá cước.
Theo cập nhật từ Sở Xây dựng TPHCM, tình hình xung đột tại khu vực Trung Đông đã tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, khiến giá xăng dầu trong nước điều chỉnh tăng liên tiếp trong các ngày 5, 7 và 10/3/2026.

Theo đó, giá xăng tăng khoảng 45% và giá dầu tăng khoảng 59% so với thời điểm cuối tháng 2/2026, làm gia tăng đáng kể chi phí đầu vào của hoạt động vận tải.

Tới 22h ngày 11/3, giá xăng dầu đã cập nhật giảm khoảng 13% so với kỳ điều chỉnh trước.

Trước tình hình trên, hoạt động vận tải trên địa bàn đã có những điều chỉnh về giá vé.

Chi phí vận tải hàng hoá tăng 20-25%

Cụ thể, đến hết ngày 11/3/2026, Sở Xây dựng ghi nhận có 18/97 đơn vị vận tải hành khách tuyến cố định nội tỉnh, liên tỉnh trên địa bàn (chiếm tỷ lệ 18,5%) thông báo điều chỉnh tăng giá vé. Sự điều chỉnh này áp dụng trên 102 tuyến vận tải hành khách cố định, với mức tăng phổ biến từ khoảng 5-36%, tùy theo tuyến và đơn vị.

Tuy nhiên, sự thay đổi giá trên các tuyến vận tải chỉ chiếm gần 5% tổng số tuyến trên địa bàn (thành phố có 2.115 tuyến với 2.758 xe đăng ký khai thác, hoạt động).

Về hoạt động vận tải khách bằng xe buýt, 179 tuyến xe buýt trên địa bàn thành phố với 2.112 xe hoạt động ổn định, giá vé không thay đổi.

Tuyến đường sắt đô thị số 1 (Bến Thành-Suối Tiên) không tăng giá vé. Về hoạt động taxi trên địa bàn, TPHCM có 36 đơn vị với khoảng 24.000 xe đang hoạt động. Trong đó, Công ty CP Di chuyển xanh và Thông minh GSM (Xanh SM) có khoảng 20.700 xe taxi sử dụng năng lượng điện (chiếm tỷ lệ 86% số xe taxi của thành phố) và đang triển khai giảm 10% giá cước.

Trong khi đó, Công ty CP Ánh dương Việt Nam (Vinasun) với khoảng 1.700 xe taxi đã cập nhật điều chỉnh tăng 11-12% giá cước vận chuyển. Các đơn vị taxi khác đang bình ổn giá và tiếp tục theo dõi đánh giá tình hình đi lại của hành khách.

Về hoạt động xe công nghệ (xe gắn máy và ô tô): các đơn vị Grab, Be không tăng giá cước; Xanh SM giảm 10% giá cước.

Đối với vận tải hàng hóa trên đường bộ, theo thông tin từ Hiệp hội vận tải hàng hóa TPHCM, chi phí vận tải của các doanh nghiệp trong Hiệp hội đã tăng khoảng 20-25% do giá nhiên liệu tăng. Một số doanh nghiệp phản ánh việc tiếp nhiên liệu tại một số cửa hàng xăng dầu còn gặp khó khăn do nguồn cung dầu diesel chưa ổn định tại một số thời điểm.

Hoạt động vận tải hàng hóa thông qua cảng biển thành phố đang duy trì mức ổn định, tạm thời chưa có điều chỉnh tăng giá cước vận chuyển. Tuy nhiên, xung đột ở Trung Đông đang ảnh hưởng đến vận tải container toàn cầu, trong đó có các tuyến từ TPHCM đi Mỹ, châu Âu và ngược lại.

Sau cuộc tấn công Iran, giá dầu và xăng tăng mạnh khiến chiến lược “thống trị năng lượng” của ông Trump đối mặt thử thách lớn, còn nhóm cố vấn năng lượng bị chê phản ứng chậm.Từng được Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi sẽ mở ra “kỷ nguyên vàng” thịnh vượng cho nước Mỹ và ổn định năng lượng toàn cầu, đội ngũ theo đuổi chiến lược “thống trị năng lượng” của ông hiện lại đối mặt những chỉ trích ngày càng gay gắt khi giá dầu thế giới tăng vọt sau cuộc tấn công của Mỹ nhằm vào Iran.

Mười lăm tháng sau khi thành lập, “Tiger Team” - nhóm điều phối năng lượng của chính quyền Trump do Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright dẫn dắt - đang tỏ ra lúng túng trước làn sóng tăng giá dầu toàn cầu. Nhà Trắng phải gấp rút tìm cách ngăn chặn nguy cơ lạm phát năng lượng bùng phát.

Trong khi ông Burgum vẫn lặp lại quan điểm của Nhà Trắng rằng cú sốc giá năng lượng chỉ mang tính tạm thời, các trợ lý trong chính quyền cho biết những lần xuất hiện dày đặc trên truyền thông và các sự kiện xã hội như tiệc sinh nhật của ông trùm truyền thông Rupert Murdoch đã khiến nhiều quan chức “ngán ngẩm”. theo Politico.

Nỗ lực của ông Wright nhằm trấn an thị trường rằng nguồn cung dầu vẫn dồi dào cũng không tạo được hiệu quả rõ rệt. Thậm chí, Bộ Năng lượng Mỹ còn phải nhanh chóng xóa một bài đăng trên mạng xã hội sau khi nhầm lẫn cho rằng tàu chiến Mỹ đã hộ tống một tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz - thông tin từng khiến thị trường dầu biến động mạnh.

Giá dầu tăng vọt, chính quyền xoay xở
Theo các chuyên gia năng lượng, chính quyền Trump đã đánh giá thấp tác động của cuộc chiến đối với thị trường dầu mỏ. Dù sản lượng dầu thô của Mỹ đang ở mức gần kỷ lục, giá xăng bán lẻ đã tăng khoảng 60 cent mỗi gallon chỉ trong chưa đầy hai tuần.

Ban đầu, Nhà Trắng cho rằng thị trường năng lượng toàn cầu sẽ sớm hạ nhiệt khi nguy cơ Iran phong tỏa eo biển Hormuz giảm dần. Tuy nhiên, đến ngày 11/3, Washington đã ủng hộ kế hoạch của Cơ quan năng lượng quốc tế (IEA) kêu gọi hàng chục quốc gia giải phóng tới 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược.

Ông Wright thông báo Mỹ sẽ xuất kho 172 triệu thùng dầu từ kho Dự trữ dầu mỏ chiến lược của Mỹ (Strategic Petroleum Reserve) trong vòng 120 ngày như một phần của kế hoạch này. Tuy nhiên, thị trường dầu Mỹ hầu như không phản ứng đáng kể và giá dầu tiếp tục tăng trong phiên giao dịch tối cùng ngày.

“Chúng tôi sẽ xuất kho một phần rồi sau đó bơm đầy trở lại”, ông Trump nói với đài truyền hình Local 12 tại Cincinnati. “Trước mắt, giảm bớt một chút sẽ giúp hạ giá”.Sự rối ren càng tăng khi tài khoản X của Bộ trưởng Wright đăng tải thông tin rằng Hải quân Mỹ đã hộ tống thành công một tàu chở dầu qua eo Hormuz. Bài đăng nhanh chóng bị xóa với lý do “nhầm lẫn của nhân viên”, nhưng trước đó đã khiến giá dầu dao động mạnh.

Các nghị sĩ đảng Dân chủ lập tức chỉ trích chính quyền vì cho rằng Washington không đưa ra mục tiêu rõ ràng khi tấn công Iran, cũng như thiếu chiến lược ổn định khu vực Vịnh Ba Tư - nơi vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu.

Thượng nghị sĩ Chris Murphy cho rằng chính quyền “không có kế hoạch” để đảm bảo tuyến hàng hải qua Hormuz luôn mở.

“Hiện tại họ thậm chí không biết làm thế nào để đảm bảo tuyến đường này hoạt động an toàn trở lại”, ông Murphy viết trên mạng xã hội. “Điều này khó có thể chấp nhận, vì kịch bản này hoàn toàn có thể dự đoán trước”.

“Hội đồng thống trị năng lượng” thiếu thực quyền?
Để trấn an thị trường, chính quyền Trump đã đưa ra nhiều biện pháp: đề xuất cơ chế bảo hiểm của Mỹ cho tàu chở dầu đi qua Hormuz, nới lỏng trừng phạt đối với dầu Nga bán cho Ấn Độ và tuyên bố tàu chiến Mỹ sẽ bảo vệ các tàu chở dầu trước tên lửa và UAV của Iran.

Tuy nhiên, Hải quân Mỹ sau đó cho biết họ không thể đảm bảo an ninh cho toàn bộ tàu thương mại, dù đã nhận được yêu cầu bảo vệ từ các công ty vận tải. Các vụ tấn công nhằm vào ba tàu hàng cùng nỗ lực rải thủy lôi của Iran trong khu vực tiếp tục khiến ngành vận tải biển căng thẳng.

Giới phân tích cho rằng những thông điệp thiếu nhất quán từ Washington đã góp phần khiến thị trường dầu biến động dữ dội, với giá dầu dao động trong biên độ tới 40 USD mỗi thùng chỉ trong tuần này.

“Bộ Năng lượng gần như không tham gia sâu vào toàn bộ vấn đề, dù năng lượng là yếu tố then chốt của cuộc khủng hoảng”, chuyên gia hàng hóa Bob Yawger của Mizuho Securities nhận xét. “Và nỗ lực đầu tiên của họ để đưa ra thông điệp lớn lại phản tác dụng”.Trung tâm điều phối chính sách năng lượng của chính quyền Trump là Hội đồng Thống trị Năng lượng Quốc gia (NEDC), được thành lập theo sắc lệnh của tổng thống với ông Burgum làm chủ tịch và ông Wright làm phó chủ tịch.

Hội đồng này được thiết kế như cơ chế phối hợp toàn bộ bộ máy liên bang về năng lượng, với sự tham gia của Ngoại trưởng Marco Rubio, lãnh đạo Cơ quan Bảo vệ Môi trường Lee Zeldin và Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent.

Giám đốc điều hành hội đồng, Jarrod Agen, từng mô tả NEDC là “đội hổ” chuyên gia làm việc tại tòa nhà Eisenhower để điều phối chính sách năng lượng toàn liên bang.

Cho đến nay, NEDC chủ yếu tập trung thúc đẩy khai thác khoáng sản chiến lược, mở rộng xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng của Mỹ và ủng hộ dự án đường ống khí đốt hàng tỷ USD tại Alaska. Tuy nhiên, nhiều nhà vận động hành lang trong ngành dầu khí cho rằng vai trò thực tế của hội đồng trong khủng hoảng năng lượng hiện nay khá mờ nhạt.

“Đối với tôi, đó giống một bộ phận quan hệ công chúng hơn là cơ quan hoạch định chính sách,” một nhà vận động ngành dầu khí nhận xét. “Ngoài việc làm cửa ngõ tiếp cận chính quyền, tôi không rõ họ thực sự làm gì”.

Dù giá dầu tăng mạnh có lợi cho các công ty năng lượng Mỹ, mức tăng từ khoảng 60 USD/thùng trước chiến sự lên hiện nay vẫn chưa đủ để thuyết phục họ mở rộng khoan dầu.

Theo ông Brook Simmons, người đứng đầu Petroleum Alliance of Oklahoma, ngành dầu khí cần tín hiệu rõ ràng hơn về nhu cầu dài hạn trước khi đầu tư thêm giàn khoan.

“Đúng là cú sốc giá có thể chỉ tạm thời”, ông nói. “Nhưng ngành năng lượng vẫn chưa biết ‘tạm thời’ kéo dài bao lâu, khi chưa có dấu hiệu rõ ràng nào cho thấy xung đột sắp kết thúc”.

Xung đột quân sự giữa Mỹ và Israel với Iran đang gây ra những tác động lan rộng tới thị trường năng lượng và an ninh toàn cầu, khi nguồn cung dầu mỏ bị gián đoạn nghiêm trọng, các cuộc tấn công mạng gia tăng và nhiều quốc gia phải triển khai các biện pháp khẩn cấp để ứng phó.


Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất, trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Theo báo cáo thị trường dầu mỏ công bố ngày 12/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo việc gián đoạn vận chuyển tàu chở dầu qua eo biển Hormuz có thể khiến sản lượng dầu của các nước Vùng Vịnh giảm mạnh trong tháng này. Nếu tình trạng này kéo dài, thế giới mỗi ngày mất khoảng 7,9 triệu thùng dầu thô và tổng cộng 9,9 triệu thùng nhiên liệu lỏng.

IEA cho biết lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - hiện đã giảm xuống dưới 10% so với mức trước khi xung đột bùng phát. Mỗi ngày trong năm 2025, trung bình khoảng 20 triệu thùng dầu và các sản phẩm dầu mỏ được vận chuyển qua tuyến hàng hải chiến lược này.

Trong bối cảnh đó, nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp nhằm ổn định thị trường năng lượng. Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, Bộ trưởng Năng lượng và Tài nguyên Thiên nhiên Thổ Nhĩ Kỳ Alparslan Bayraktar cho biết nước này sẽ xuất khoảng 11,6 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược trong vòng 90 ngày, nhằm hỗ trợ quyết định của IEA về việc giải phóng nguồn dầu dự trữ khẩn cấp. Trước đó, IEA thông báo sẽ giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược của các nước thành viên, mức lớn nhất từng được thực hiện, trong bối cảnh giá dầu đã vượt ngưỡng 100 USD/thùng.

Về phần mình, Chính phủ Hàn Quốc cho biết sẽ triển khai cơ chế áp trần giá nhiên liệu tạm thời trong tuần này nhằm giảm bớt gánh nặng chi phí cho người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh do khủng hoảng Trung Đông. Theo Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc, mức giá trần sẽ được áp dụng đối với xăng, dầu diesel và dầu hỏa do các nhà máy lọc dầu cung cấp cho các trạm xăng và nhà phân phối. Đây là lần đầu tiên kể từ năm 1997 Seoul áp dụng cơ chế này theo Luật Kinh doanh Dầu mỏ, khi giá dầu biến động mạnh và đe dọa ổn định kinh tế.

Bên cạnh tác động tới thị trường năng lượng, xung đột cũng đang lan sang không gian mạng. Theo trang tin Axios, các nhóm tin tặc ủng hộ Iran đã gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu tại Mỹ, Israel và một số quốc gia khác, trong đó có các công ty công nghệ, hệ thống thanh toán và cơ sở hạ tầng trực tuyến. Các chuyên gia an ninh mạng nhận định những nhóm có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang đặc biệt nhắm tới lĩnh vực tài chính.

Ở chiều ngược lại, Israel cũng được cho là đã tiến hành các chiến dịch tấn công mạng nhằm vào Iran, gồm việc xâm nhập các nền tảng trực tuyến và hệ thống thông tin để phục vụ hoạt động tình báo và quân sự.

Trong khi đó, Nga tiếp tục kêu gọi giải quyết khủng hoảng bằng các biện pháp chính trị và ngoại giao. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nhấn mạnh Moskva ủng hộ việc sớm chuyển sang các phương thức giải quyết hòa bình nhằm mang lại ổn định và khả năng dự báo cho khu vực.

Ngoài ra, một số quốc gia cũng đang triển khai các biện pháp nhằm giảm tác động gián tiếp của cuộc khủng hoảng. Tại Đông Nam Á, Chính phủ Thái Lan cho biết đang tăng cường hỗ trợ du khách quốc tế bị ảnh hưởng bởi tình hình bất ổn tại Trung Đông, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp du lịch và khách sạn để đảm bảo an toàn và duy trì niềm tin của du khách.

Giới quan sát nhận định nếu xung đột tiếp tục kéo dài và hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn, thị trường năng lượng toàn cầu có thể phải đối mặt với những biến động nghiêm trọng hơn trong thời gian tới.

VietBF@sưu tập