Nga tiến vào "vùng cấm", phá thế phong tỏa Cuba

Hãng tin Interia (Ba Lan) đăng bài viết có tiêu đề "Nga tiến vào "vùng cấm", phá thế phong tỏa Cuba. Mỹ phản ứng bất ngờ. Tiếp theo sẽ là gì?"

Theo bài viết, Nga dường như đã giành phần thắng trong một "cuộc đấu trí" với Washington. Việc phá vỡ vòng phong tỏa Cuba (vốn được thiết lập bởi các lệnh trừng phạt) được xem là dấu hiệu cho thấy Nga đang chiếm ưu thế trong ván cờ này.

Điều gây bất ngờ nhất chính là phản ứng của Mỹ. Tổng thống Donald Trump từng ra lệnh cấm mọi tàu chở dầu tiếp cận Cuba, nhưng tàu "Anatoly Kolodkin" của Nga vẫn đi qua một cách suôn sẻ.

Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết, vấn đề vận chuyển dầu từ Nga đã được Moscow đề cập tới trong các cuộc tiếp xúc với phía Mỹ. Nói cách khác, Kremlin đã thuyết phục được Washington, qua đó phá vỡ thế phong tỏa với Cuba.

Nhiều ý kiến từng dự đoán Mỹ sẽ chặn con tàu này, nhưng cuối cùng điều đó đã không xảy ra, và phần thắng tạm thời nghiêng về phía Nga. Tuy nhiên, trao đổi với Interia, các chuyên gia cảnh báo, "vẫn còn quá sớm để kết luận".

Trong bài viết đăng trên tờ Kommersant (Nga), Giám đốc Trung tâm PIR Vladimir Orlov nhấn mạnh rằng kể từ sau Khủng hoảng tên lửa Cuba năm 1962, Cuba đối với Nga chưa bao giờ chỉ là một quốc gia bình thường.

Dù tình hình có thay đổi ra sao, Cuba vẫn là một tiền đồn chiến lược của Moscow tại Tây Bán cầu. Việc tàu chở dầu của Nga cập bến Cuba, theo ông, không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng mà còn là minh chứng cụ thể cho vai trò đó.

Tuy nhiên, câu hỏi lớn nhất vẫn nằm ở phía trước. Lượng 100.000 tấn dầu này nhiều nhất cũng chỉ đủ cho Cuba duy trì trong khoảng 1 tháng. Nếu trong thời gian đó, Mỹ có kế hoạch mới thì kịch bản về một điểm nóng mới tại Caribe hoàn toàn có thể xảy ra.

"Dù Cuba không có quy mô như Iran, nhưng vị trí địa lý nằm sát nước Mỹ khiến mọi tính toán quân sự trở nên nhạy cảm hơn rất nhiều" – Ông Orlov nhận định.

Vị chuyên gia cảnh báo, nếu Washington lựa chọn leo thang, Cuba hoàn toàn có thể đáp trả. Và nếu có thêm sự hậu thuẫn từ Nga, kịch bản đối đầu sẽ càng trở nên khó lường hơn bao giờ hết.

Tín hiệu từ Cuba

Trong khi các kịch bản leo thang vẫn được đặt ra, phát ngôn mới đây của bà Lianys Torres Rivera, nhà ngoại giao cấp cao nhất của Cuba tại Mỹ, lại hé lộ một tín hiệu khác về khả năng giảm căng thẳng giữa hai bên.

Trong cuộc phỏng vấn do tờ USA TODAY (Mỹ) đăng tải ngày 31/3, bà Torres Rivera không tiết lộ chi tiết các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa Washington và Havana, đồng thời nhấn mạnh Cuba sẽ không từ bỏ chủ quyền.

Tuy nhiên, bà cho biết quốc đảo này sẵn sàng hợp tác với chính quyền ông Donald Trump trên nhiều lĩnh vực, cũng như chào đón sự tham gia của Mỹ vào quá trình cải cách kinh tế.

"Có rất nhiều vấn đề mà chúng tôi có thể thảo luận với Mỹ, và chúng tôi tin rằng điều đó phục vụ lợi ích quốc gia của cả hai bên"- bà nói - "Mỹ muốn tham gia vào quá trình chuyển đổi kinh tế của Cuba? Vậy thì hãy cùng làm".

Theo bà Torres Rivera, một số bước đi có thể giúp cải thiện quan hệ bao gồm việc nới lỏng các hạn chế trong lệnh cấm vận của Mỹ – vốn cấm Cuba mua các sản phẩm có chứa ít nhất 10% thành phần từ Mỹ; miễn áp dụng Điều III của Đạo luật Helms-Burton để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp Mỹ hoạt động tại Cuba.

USA Today nhận định, các phát biểu từ phía Cuba cho thấy Havana đang theo đuổi một hướng đi khác: cải cách kinh tế nhưng không đánh đổi chủ quyền.

Trước đó, rong cuộc phỏng vấn ngày 29/3 với Al Jazeera, Thứ trưởng Ngoại giao Josefina Vidal khẳng định Cuba sẵn sàng đưa đàm phán với Mỹ vào chương trình nghị sự, đồng thời nhấn mạnh có "vô số khả năng" để hai nước hợp tác.

"Chúng tôi sẵn sàng, có thiện chí và cởi mở trong việc đàm phán với Mỹ… Cuba luôn sẵn sàng đón nhận cơ hội" - bà Vidal cho biết.

Ở phía Mỹ, các điều kiện cũng được nêu rõ hơn. Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng Cuba sẽ khó phát triển nếu không thay đổi mô hình, nhấn mạnh rằng tự do kinh tế và tự do chính trị cần đi cùng nhau.

Một quan chức trong chính quyền ông Trump cho rằng các đề xuất từ Havana phản ánh áp lực mà Cuba đang phải đối mặt, trong khi Washington vẫn chưa rõ Cuba sẵn sàng thay đổi đến đâu.

Cuba ước tính họ đã thiệt hại hơn 170 tỷ USD kể từ khi lệnh cấm vận được áp đặt. Trong khi đó, phần lớn các quốc gia – bao gồm nhiều đồng minh của Mỹ – đều kêu gọi chấm dứt chính sách này thông qua các nghị quyết tại Liên Hợp Quốc.

Riêng tháng 10 vừa qua, Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã thông qua nghị quyết với 165 phiếu thuận, đánh dấu năm thứ 33 liên tiếp cộng đồng quốc tế kêu gọi Mỹ dỡ bỏ cấm vận Cuba.

Dù việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận cần có sự phê chuẩn của Quốc hội, các chuyên gia cho rằng Nhà Trắng vẫn có thể nới lỏng đáng kể thông qua các biện pháp hành pháp, như mở rộng giao thương hoặc gỡ Cuba khỏi danh sách tài trợ khủng bố.

Tuy nhiên, để thu hút đầu tư và tạo chuyển biến thực chất, Cuba cũng sẽ phải tiến hành các cải cách sâu rộng, bao gồm mở cửa thị trường, cho phép nhà đầu tư nước ngoài tham gia sâu hơn và giải quyết các tranh chấp tài sản tồn đọng từ những năm 1960.

Theo giới phân tích, bất kỳ tiến triển nào trong quan hệ Mỹ - Cuba nếu có cũng sẽ cần diễn ra đồng thời từ cả hai phía.

Toàn cảnh thời tiết ngày 1/4/2026 tại Bắc Mỹ, châu Âu và ngày 2/4/2026 tại châu Á - Thái Bình Dương

Bước sang ngày 1/4/2026, bức tranh thời tiết tại nhiều khu vực lớn trên thế giới cho thấy sự tương phản rất rõ. Bắc Mỹ có nơi nắng đẹp, có nơi mưa lạnh, có nơi lại ấm như đầu hè. Châu Âu nhìn chung dịu hơn nhưng vẫn còn cái se lạnh của đầu xuân, đặc biệt ở Bắc Âu và Trung Âu về đêm nhiệt độ hạ khá sâu. Riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, theo đúng yêu cầu lấy sang ngày kế tiếp 2/4/2026, thời tiết cho thấy xu hướng ấm lên tại nhiều thành phố lớn, trong khi một vài nơi vẫn có mưa hoặc mây nhiều.

Dự báo thời tiết Bắc Mỹ ngày 1/4/2026

Tại Bắc Mỹ, khu vực bờ Tây vẫn là nơi dễ chịu nhất. Los Angeles và San Diego khá ôn hòa, trời sáng và nhiệt độ trung bình vào khoảng 19,0°C và 18,9°C, trong khi San Francisco mát hơn rõ rệt ở mức 15,1°C. Seattle tiếp tục là điểm lạnh và ẩm của vùng Tây Bắc, nhiệt độ trung bình chỉ khoảng 7,7°C, kèm mưa kéo dài. Xuống miền Nam nước Mỹ, Houston và Dallas lại mang sắc thái ấm nóng hơn nhiều, trung bình lần lượt 25,2°C và 27,3°C, cho cảm giác như đã chạm ngõ mùa hè.

Miền Đông và khu vực Ngũ Đại Hồ cũng chia thành hai thái cực. Miami và Orlando giữ nền nhiệt cao, trung bình 24,6°C và 24,0°C, khá đặc trưng cho tiết trời ấm áp của Florida. New York hôm nay dễ chịu hơn nhiều so với những đợt rét trước, nhiệt độ trung bình khoảng 20,1°C, còn Washington DC ấm hơn nữa với mức 26,1°C trước khi có khả năng xuất hiện mây dông về chiều tối. Trái lại, Chicago vẫn lạnh với nhiệt độ trung bình chỉ 4,8°C, còn Toronto nhích hơn chút ở khoảng 4,2°C. Nhìn chung, Bắc Mỹ ngày 1/4 là bức tranh “nơi xuân, nơi hạ, nơi còn phảng phất mùa đông”.

Nhiệt độ trung bình Bắc Mỹ
Los Angeles: 19,0°C
San Francisco: 15,1°C
San Diego: 18,9°C
Seattle: 7,7°C
Houston: 25,2°C
Dallas: 27,3°C
Miami: 24,6°C
Orlando: 24,0°C
New York: 20,1°C
Washington DC: 26,1°C
Chicago: 4,8°C
Toronto: 4,2°C

Dự báo thời tiết châu Âu ngày 1/4/2026

Châu Âu trong ngày 1/4/2026 nhìn chung bước vào tiết trời đầu xuân khá rõ, nhưng chưa thật sự ấm đều. Tây Âu như Paris, London và Amsterdam giữ mức nhiệt tương đối dễ chịu, lần lượt khoảng 9,8°C, 11,2°C và 8,6°C. Berlin trung bình khoảng 5,2°C, còn Copenhagen cũng quanh 5,2°C, cho thấy không khí vẫn còn lạnh, nhất là về tối. Ở Thụy Sĩ, Zurich lạnh hơn hẳn với mức trung bình khoảng 3,1°C, thậm chí nền nhiệt về sáng có thể xuống gần hoặc dưới 0°C.

Bắc Âu và Trung Âu tiếp tục mang sắc thái mát lạnh. Stockholm trung bình 6,9°C, Oslo 7,7°C, Helsinki chỉ khoảng 1,2°C. Vienna khoảng 8,0°C, Budapest 7,7°C, còn Warsaw khoảng 6,5°C. Tổng thể mà nói, châu Âu hôm nay chưa có nắng ấm rực rỡ, nhưng thời tiết khá ổn định, thích hợp cho những sinh hoạt ngoài trời nhẹ nhàng; chỉ riêng vài nơi như Berlin và Zurich cần lưu ý rét về đêm và sáng sớm.

Nhiệt độ trung bình châu Âu
Berlin: 5,2°C
Paris: 9,8°C
London: 11,2°C
Zurich: 3,1°C
Amsterdam: 8,6°C
Copenhagen: 5,2°C
Stockholm: 6,9°C
Oslo: 7,7°C
Helsinki: 1,2°C
Vienna: 8,0°C
Budapest: 7,7°C
Warsaw: 6,5°C

Dự báo thời tiết châu Á - Thái Bình Dương ngày 2/4/2026

Theo mốc ngày kế tiếp 2/4/2026, khu vực châu Á - Thái Bình Dương cho thấy sự đa dạng quen thuộc. Đông Á khá dễ chịu: Bắc Kinh khoảng 12,5°C, Thượng Hải 17,3°C, Seoul 11,3°C, còn Tokyo mát hơn ở mức 11,7°C do mưa và nhiều mây trong phần đầu ngày. Hong Kong giữ nền nhiệt ôn hòa khoảng 19,2°C. Xuống Đông Nam Á, Singapore tiếp tục nóng ẩm đặc trưng với mức trung bình 29,1°C, Hà Nội khoảng 25,7°C, còn Sài Gòn nóng hơn, lên tới 29,5°C.

Ở khu vực châu Đại Dương và Trung Đông, Sydney khá ấm với 22,5°C, Melbourne mát hơn ở 18,4°C. Dubai và Doha lần lượt ở mức 23,7°C và 23,4°C, nền nhiệt cao nhưng chưa quá gay gắt. Có thể nói ngày 2/4 tại châu Á - Thái Bình Dương là một ngày tương đối thuận lợi cho sinh hoạt và đi lại ở phần lớn các thành phố lớn, ngoại trừ một vài nơi có mưa lẻ tẻ hoặc oi nóng vào buổi trưa, đầu giờ chiều.

Nhiệt độ trung bình châu Á - Thái Bình Dương ngày 2/4/2026
Beijing: 12,5°C
Shanghai: 17,3°C
Hongkong: 19,2°C
Singapore: 29,1°C
Tokyo: 11,7°C
Seoul: 11,3°C
Sydney: 22,5°C
Melbourne: 18,4°C
Dubai: 23,7°C
Doha: 23,4°C
Hanoi: 25,7°C
Saigon: 29,5°C

Chỉ 1 ngày trước khi Israel và Mỹ tiến hành không kích Iran vào ngày 28/2, tàu chở khí hóa lỏng (LPG) mang cờ Ấn Độ Pine Gas rời cảng Ruwais của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE), với kỳ vọng cập bến quê nhà trong vòng 1 tuần. Thế nhưng, hành trình này đã kéo dài gần 3 tuần.

Khi chiến sự bùng phát, eo biển Hormuz, nơi trung chuyển phần lớn nguồn cung dầu và khí toàn cầu, gần như bị kiểm soát chặt chẽ. Con tàu Pine Gas cùng 27 thuyền viên Ấn Độ bị mắc kẹt giữa vùng biển đầy bất ổn, nơi mỗi ngày họ phải chứng kiến tên lửa và máy bay không người lái bay qua bầu trời.

Sĩ quan trưởng Sohan Lal cho biết trong thời gian chờ đợi, thủy thủ đoàn liên tục theo dõi tình hình trong trạng thái căng thẳng cao độ. Một đoạn video ghi lại cảnh ít nhất 5 viên đạn bay vút qua bầu trời đêm phía trên con tàu, cho thấy mức độ nguy hiểm mà họ phải đối mặt.

Dù được phía Ấn Độ yêu cầu sẵn sàng khởi hành từ ngày 11/3, phải đến ngày 23/3, con tàu mới được phép di chuyển. Tuy nhiên, thay vì đi theo tuyến hàng hải thông thường, Pine Gas được lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hướng dẫn đi qua một hành lang hẹp phía bắc đảo Larak, gần bờ biển Iran.

Theo Sohan Lal, đây không phải tuyến đường thường được sử dụng. IRGC cho biết tuyến chính qua Hormuz đã bị rải thủy lôi, buộc tàu phải đi theo lộ trình khác đầy rủi ro. Quyết định tiếp tục hành trình chỉ được đưa ra sau khi toàn bộ thủy thủ đoàn đồng thuận.

Lal chia sẻ: “Chúng tôi cần sự đồng ý của tất cả mọi người trên tàu. Và tất cả đã nói ‘có’.”

Trong suốt hành trình, tàu không bị kiểm tra hay thu phí từ phía Iran. Hải quân Ấn Độ đã hỗ trợ dẫn đường khi tàu vượt qua eo biển. Sau đó, họ được 4 tàu chiến Ấn Độ hộ tống trong gần 20 giờ, từ vịnh Oman ra biển Ả Rập, đảm bảo an toàn cho chuyến đi.

Sự cố của Pine Gas chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh lớn hơn về cuộc khủng hoảng năng lượng mà Ấn Độ đang đối mặt. Quốc gia này phụ thuộc lớn vào nguồn nhập khẩu LPG bằng đường biển, với hàng trăm triệu hộ gia đình sử dụng loại nhiên liệu này cho nấu nướng.

Tàu Pine Gas, chở khoảng 45.000 tấn LPG, ban đầu dự kiến cập cảng Mangalore ở bờ Tây Ấn Độ. Tuy nhiên, chính quyền đã quyết định phân bổ lại hàng hóa, chuyển một phần về các cảng phía Đông như Visakhapatnam và Haldia nhằm giảm áp lực nguồn cung.

Trong khi đó, theo số liệu từ chính phủ Ấn Độ, hiện có ít nhất 28 tàu, bao gồm tàu chở dầu thô, LPG và LNG, bị mắc kẹt gần eo biển Hormuz. Trong đó có 18 tàu mang cờ Ấn Độ với khoảng 485 thuyền viên, cùng 10 tàu nước ngoài vận chuyển năng lượng cho Ấn Độ.

Trong những ngày gần đây, Iran cho biết họ cho phép các “quốc gia thân thiện” như Ấn Độ, Trung Quốc, Nga, Iraq và Pakistan được đi qua Hormuz. Điều này giúp một số tàu Ấn Độ có thể rời khỏi khu vực, dù việc di chuyển vẫn bị kiểm soát chặt chẽ.

Theo giới chức Ấn Độ, đã có ít nhất 8 tàu mang cờ nước này vượt qua eo biển trong những ngày gần đây, trong đó có 2 tàu LPG dự kiến cập cảng trong tuần. Trước đó, 2 tàu LPG khác cũng đã đi qua Hormuz sát bờ biển Iran, dấu hiệu cho thấy Tehran đang áp dụng cơ chế “mở đường đi có điều kiện”.

Theo Reuters

Theo các nguồn tin, Pháp đã từ chối cho phép máy bay vận chuyển vũ khí của Mỹ bay qua không phận để tiếp tế cho Israel. Đây là lần đầu tiên Paris đưa ra quyết định như vậy kể từ khi chiến sự bùng phát vào cuối tháng 2. Phản ứng trước động thái này, Tổng thống Donald Trump chỉ trích Pháp là “rất không hữu ích”, đồng thời cáo buộc các đồng minh châu Âu thiếu hợp tác.

Phía Pháp tỏ ra bất ngờ trước những phát ngôn từ Washington, nhấn mạnh rằng quyết định của họ hoàn toàn phù hợp với chính sách đã được duy trì từ đầu xung đột. Song, phía Israel lại lên án Paris “chủ động cản trở” việc chuyển giao đạn dược, cho rằng các lô hàng này chỉ phục vụ chiến dịch chống Iran và có ý nghĩa quan trọng đối với an ninh châu Âu.

Bộ Quốc phòng Israel thậm chí tuyên bố sẽ cắt toàn bộ hoạt động mua thiết bị quốc phòng từ Pháp và ngừng hợp tác quân sự với nước này. Dù vậy, tác động thực tế có thể không quá lớn do quy mô xuất khẩu vũ khí của Pháp sang Israel tương đối hạn chế.

Không chỉ Pháp, Italy cũng có động thái tương tự. Theo các nguồn tin, Rome đã từ chối cho phép một số máy bay ném bom Mỹ hạ cánh tại căn cứ không quân Sigonella ở Sicily trước khi tiếp tục hành trình sang Trung Đông. Thông tin này sau đó được Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto phủ nhận là dấu hiệu rạn nứt, khẳng định Mỹ vẫn có thể sử dụng các căn cứ tại Italy, nhưng phải xin phép riêng đối với những hoạt động ngoài thỏa thuận hiện có.

Trong khi đó, Tây Ban Nha thậm chí đi xa hơn khi đóng hoàn toàn không phận đối với các chuyến bay Mỹ liên quan đến chiến sự tại Iran. Thủ tướng Pedro Sanchez là một trong những nhà lãnh đạo châu Âu chỉ trích mạnh mẽ nhất các cuộc không kích, nhấn mạnh rằng Madrid chỉ cho phép sử dụng căn cứ quân sự trong khuôn khổ phòng thủ tập thể của NATO.

Những động thái này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Washington và các đối tác lâu năm. Tổng thống Trump không ngần ngại chỉ trích một số đồng minh là “hèn nhát” vì không tham gia chiến dịch quân sự.

Ông cũng công khai chỉ trích Anh, cho rằng London không hỗ trợ đủ, đồng thời đề xuất nước này nên “mạnh dạn hơn” và trực tiếp can dự vào tình hình tại eo biển Hormuz.

“Những quốc gia không có nhiên liệu máy bay vì Hormuz bị gián đoạn nên mua từ Mỹ và dũng cảm hơn để hành động,” ông Trump viết trên mạng xã hội. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Anh đang chuẩn bị chuyến thăm cấp nhà nước tới Mỹ của Vua Charles III và Hoàng hậu Camilla vào cuối tháng 4.

Ở một góc nhìn khác, Đức, nơi đặt căn cứ Ramstein, cơ sở quân sự lớn nhất của Mỹ tại châu Âu, ban đầu cho biết không hạn chế việc Washington sử dụng căn cứ. Tuy nhiên, vấn đề này nhanh chóng trở thành chủ đề tranh luận nội bộ sau khi Tổng thống Frank-Walter Steinmeier nhận định cuộc chiến là “phi pháp”.

Theo Reuters

Nhà phân tích người Nga Malek Dudakov nói với trang tin Nga News.ru ngày 1/4 rằng, Tổng thống Trump hiện rơi vào thế khó khi phải tìm lối thoát khỏi cuộc xung đột Trung Đông - tình thế mà chính ông đã góp phần tạo ra. Vấn đề cốt lõi nằm ở các mốc thời hạn pháp lý trong nước, vốn hạn chế khả năng tiến hành chiến tranh của Tổng thống Mỹ nếu không có sự chấp thuận của Quốc hội.

Cụ thể, theo quy định liên quan quyền lực chiến tranh, Nhà Trắng chỉ có thể tiến hành hoạt động quân sự đơn phương trong khoảng thời gian giới hạn, thường được hiểu là khoảng 60 ngày. Thời hạn này được cho là sẽ kết thúc vào cuối tháng 4, buộc Tổng thống Trump phải đưa ra quyết định nhanh chóng: hoặc sớm chấm dứt chiến dịch , hoặc tìm cách thuyết phục Quốc hội Mỹ thông qua việc kéo dài.

Tuy nhiên, triển vọng nhận được sự ủng hộ từ Quốc hội là rất thấp. Ngay cả trong nội bộ đảng Cộng hòa, nhiều đồng minh của ông Trump cũng không sẵn sàng ủng hộ việc mở rộng chiến dịch, đặc biệt là một cuộc tấn công trên bộ vào Iran. Sự chia rẽ này khiến lựa chọn chính trị của Tổng thống trở nên hạn chế hơn bao giờ hết.

Không chỉ đối mặt rào cản thể chế, Nhà Trắng còn chịu áp lực lớn từ dư luận. Theo chuyên gia Dudakov, phần lớn người dân Mỹ hiện phản đối cuộc chiến. Khoảng hai phần ba công chúng có cái nhìn tiêu cực về các hành động quân sự nhằm vào Iran, trong khi khoảng 60% ủng hộ việc đạt được lệnh ngừng bắn ngay lập tức, bất kể tình hình thực địa ra sao.

Trong bối cảnh đó, một số ý kiến khác lại đưa ra kịch bản ngược lại. Cựu trung tá quân đội Mỹ Daniel Davis nhận định rằng, trong bài phát biểu sắp tới trước toàn dân, Tổng thống Trump thậm chí có thể tuyên bố khởi động chiến dịch tấn công trên bộ. Nếu điều này xảy ra, đó sẽ là sự thay đổi đáng kể so với những tuyên bố trước đó của ông về việc sớm kết thúc xung đột.

Những diễn biến trái chiều này cho thấy Nhà Trắng đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng: hoặc nhanh chóng tìm giải pháp rút lui nhằm giảm áp lực chính trị, hoặc chấp nhận rủi ro leo thang quân sự trong khi chưa có sự đồng thuận trong nước.

Mỹ cân nhắc rời khỏi NATO

Tổng thống Donald Trump vừa gây chấn động khi cho biết Washington đang cân nhắc khả năng rút khỏi NATO , đồng thời chỉ trích liên minh quân sự này là “hổ giấy” trong bối cảnh căng thẳng liên quan đến cuộc chiến Iran, CNN đưa tin chiều 1/4.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Telegraph của Anh, ông Trump cho biết việc Mỹ rời NATO “không chỉ là cân nhắc mà còn vượt xa điều đó”. Ông nhấn mạnh bản thân từ lâu đã hoài nghi về vai trò của NATO, cho rằng liên minh này thiếu hiệu quả thực chất. Ông nói thêm rằng, Tổng thống Nga Vladimir Putin “cũng hiểu rõ điều đó”.

Những phát biểu này xuất hiện khi nhiều nước thành viên NATO tỏ ra dè dặt trong việc hỗ trợ Mỹ trong cuộc xung đột với Iran, đặc biệt là không sẵn sàng triển khai lực lượng để tái mở cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ chiến lược đã bị Tehran phong tỏa sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel.

Ông Trump liên tục chỉ trích các đồng minh “không sát cánh” cùng Mỹ. Trên mạng xã hội Truth Social, ông kêu gọi các quốc gia đang thiếu nhiên liệu do gián đoạn nguồn cung hãy “ tự tìm lại dũng khí ” và hành động thay vì trông chờ vào Washington. Ông cảnh báo: “Các bạn sẽ phải học cách tự chiến đấu, nước Mỹ sẽ không còn ở đó để giúp nữa”.

Lập trường này khiến nhiều nước NATO bối rối, bởi liên minh được xây dựng dựa trên nguyên tắc phòng thủ tập thể - Điều 5, trong đó một cuộc tấn công nhằm vào một thành viên được coi là tấn công vào toàn bộ liên minh. Điều khoản này từng được kích hoạt sau sự kiện tấn công khủng bố 11/9, khi các đồng minh tham gia chiến dịch quân sự do Mỹ dẫn đầu tại Afghanistan, khiến hơn 1.100 binh sĩ không tính lính Mỹ thiệt mạng.

Dù vậy, ông Trump vẫn nhiều lần nghi ngờ mức độ cam kết của các đồng minh, cho rằng họ không thực sự “có mặt” khi Mỹ cần. Ông cũng viện dẫn các trường hợp như Ukraine để khẳng định Washington đã hỗ trợ các đối tác một cách “tự động”, trong khi không nhận lại sự đáp ứng tương xứng.

Trong loạt chỉ trích gần đây, ông Trump đặc biệt nhắm vào Thủ tướng Anh Keir Starmer. Nhà lãnh đạo Anh trước đó đã từ chối cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Anh để tấn công Iran, với lý do hành động này không phù hợp pháp lý. Tuy nhiên, London vẫn tham gia phòng thủ trước các đòn đáp trả của Iran nhằm vào lực lượng phương Tây tại Trung Đông.

Đáp lại, ông Starmer khẳng định NATO vẫn là “liên minh quân sự hiệu quả nhất trong lịch sử thế giới”, đồng thời nhấn mạnh Anh sẽ không bị cuốn vào cuộc chiến với Iran.

Những phát biểu mới nhất của ông Trump cho thấy sự rạn nứt ngày càng rõ rệt giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, trong bối cảnh xung đột Trung Đông tiếp tục đặt ra những thách thức lớn đối với cấu trúc an ninh toàn cầu.

Một số quốc gia châu Âu được ghi nhận đã từ chối cho Mỹ sử dụng không phận hoặc lãnh thổ liên quan đến chiến dịch tấn công Iran. Đó là:

-Tây Ban Nha: đóng cửa không phận đối với máy bay quân sự Mỹ tham gia chiến dịch, đồng thời không cho sử dụng căn cứ quân sự.

-Pháp: từ chối cho máy bay vận chuyển vũ khí của Mỹ (qua Israel) bay qua không phận để phục vụ chiến tranh với Iran.

-Ý: không cho máy bay Mỹ sử dụng căn cứ (ở Sicily), gián tiếp hạn chế hoạt động hỗ trợ tấn công; đây là một phần trong xu hướng hạn chế hỗ trợ quân sự.

Ngoài ra, một số nguồn tin cũng cho thấy các nước châu Âu khác (như Anh) không ủng hộ đầy đủ hoặc hạn chế hợp tác, nhưng không phải lúc nào cũng cấm hoàn toàn không phận.

Loạt vụ nổ mạnh tại một cơ sở quân sự ở Isfahan, Iran vào hôm 31/3 đã được xác nhận. Vụ nổ do nhiều quả bom thả từ trên không gây ra.

Theo các báo cáo mới nhất, máy bay ném bom tàng hình B-2 Spirit của Mỹ đã thả ít nhất 2 quả bom xuyên hầm ngầm xuống căn cứ Badr.

Nguồn tin phương Tây cho biết, tình báo Mỹ xác định tên lửa đạn đạo đã được Iran triển khai từ căn cứ này ít nhất 2 lần trong 4 tuần qua để tấn công các mục tiêu tại các quốc gia Trung Đông lân cận, bao gồm cả sở chỉ huy của Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain.

Sau khi xác nhận thông tin tình báo, máy bay ném bom Mỹ đã thực hiện các cuộc tấn công vào mục tiêu ở Isfahan.

Trận oanh kích đã làm nổ một kho đạn dược, có thể bao gồm cả khu vực ngầm nơi cất giữ tên lửa đạn đạo.

Căn cứ không quân Badr tại Isfahan bị ném bom dữ dội.

Điều đáng chú ý là Isfahan nằm ở miền Trung Iran, nếu máy bay ném bom B-2 thực sự được sử dụng trong cuộc tấn công thì hệ thống phòng không Cộng hòa Hồi giáo đã không thể chống lại chúng và đây không phải lần đầu tiên oanh tạc cơ Spirit của Không quân Mỹ "thống trị" không phận Iran.

Cần nhắc lại trong cuộc chiến 12 ngày năm ngoái, máy bay B-2 cất cánh từ một căn cứ ở Missouri, cùng với các chiến đấu cơ khác, đã tấn công trung tâm hạt nhân Fordow.

Khi đó, bom GBU-57 không thể đến được "trái tim" hạt nhân của Iran và Tehran được cho là đã sơ tán thành công uranium làm giàu ở cấp độ cận vũ khí.

Theo các chuyên gia quân sự Nga, Iran cần rút kinh nghiệm từ những vụ đánh phá và lần tới cần cần chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm đặt ra cho máy bay ném bom B-2 Spirit một nhiệm vụ thực sự bất khả thi.

Iran cần sử dụng mọi khả năng và phương pháp phòng không hiện có của mình như cách họ đã bắn trúng tiêm kích tàng hình F-35 mới đây.

Theo Topwar

Việc lực lượng Houthi ở Iran chính thức nhập cuộc với Iran có ý nghĩa then chốt, nhưng tất cả còn tùy thuộc vào toan tính của họ.

Giới phân tích không rõ liệu Houthi sẽ phóng tên lửa và máy bay không người lái về phía Israel, hay sẽ tận dụng vị trí đắc địa sát eo biển Bab al-Mandab để phong tỏa biển Đỏ, tương tự cách Iran siết chặt eo biển Hormuz - theo tờ The Guardian. Nếu giao thông thương mại ở cả hai tuyến đường thủy huyết mạch bị tắc nghẽn, kinh tế thế giới sẽ hứng chịu hậu quả tàn khốc.

Lực lượng Houthi - theo trường phái Shiite của đạo Hồi, đối đầu sâu sắc với Israel - kiểm soát phần lớn lãnh thổ Yemen, bao gồm cả thủ đô Sana’a, từ năm 2014. Phong trào này được đánh giá là có sức chống chịu kiên cường.

Hồi tháng 8-2025, Israel đã tiêu diệt các nhân vật được gọi là “thủ tướng”, “tổng tham mưu trưởng” cùng nhiều "bộ trưởng" khác trong một chiến dịch tấn công. Tuy nhiên, Israel chưa bao giờ tìm thấy Abdul Malik Al-Houthi, thủ lĩnh của phong trào này.

Trước đó, thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ thông qua trung gian hòa giải của Oman có hiệu lực từ tháng 5-2025, chấm dứt các đợt tấn công vào tàu thuyền Mỹ qua eo biển Bab al-Mandab.

Một trong những động cơ dẫn tới thỏa thuận ngừng bắn là nhằm đáp ứng mong muốn của Iran, khi Tehran muốn tạo đà chính trị trước các cuộc đàm phán hạt nhân Mỹ - Iran vào mùa xuân năm 2025.

Lực lượng Houthi mở rộng thỏa thuận sang Israel vào tháng 10-2025 khi Israel đồng ý ngừng bắn với Hamas ở Dải Gaza. Ngay cả sau chiến dịch 12 ngày chống Iran của Mỹ và Israel hồi tháng 6-2025, lực lượng Houthi phần lớn vẫn kiềm chế.

Tuy nhiên, các hãng vận tải lớn như Maersk chỉ bắt đầu cho tàu quay lại tuyến biển Đỏ một cách dè dặt. Họ buộc phải cân nhắc để tránh lộ trình thay thế qua mũi Hảo Vọng, vốn tốn kém hơn nhiều và kéo dài thời gian di chuyển đáng kể. Cửa ngõ Bab al-Mandab, nằm giữa Yemen và vùng Sừng châu Phi, luôn là điểm yếu dễ bị tổn thương trước máy bay không người lái, tên lửa và thuyền nhỏ của Houthi.

Ông Farea Al-Muslimi - chuyên gia về Trung Đông tại Viện nghiên cứu Chatham House ở London - cảnh báo mọi gián đoạn kéo dài cũng đẩy chi phí vận chuyển lên cao, giá dầu tăng và gây thêm áp lực lên nền kinh tế toàn cầu vốn mong manh do tình hình ở eo biển Hormuz.

Houthi có thể sẽ hành động thận trọng, một phần vì họ đang tìm kiếm lợi ích tài chính từ Ả Rập Saudi. Tại miền Nam Yemen, Ả Rập Saudi tạm thời dập tắt được phong trào ly khai của Hội đồng Chuyển tiếp miền Nam (STC).

Sau khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) - bên từng hậu thuẫn STC - rút khỏi Yemen dưới áp lực từ Riyadh, Ả Rập Saudi giờ đây trở thành nhân tố chính nắm quyền kiểm soát tương lai của Yemen. Đây là trọng trách nặng nề, buộc Riyadh phải đạt được các thỏa thuận không chỉ với nhóm từng ủng hộ STC mà còn với cả lực lượng Houthi.

STC đã chính thức giải tán nhưng thực chất vẫn tồn tại, chờ đợi ngày “phục thù”. Riyadh không thể gánh vác quá nhiều nhiệm vụ trên nhiều mặt trận, vì vậy nếu cần thiết, họ sẽ tìm cách thỏa thuận ngầm với Houthi và giảm thiểu nguy cơ bị tấn công ở biển Đỏ.

Hiện tại, Ả Rập Saudi đổ tiền vào phe chính phủ ở miền Nam Yemen. Houthi ở miền Bắc có lẽ cũng muốn dòng tài chính này, đổi lại họ sẽ không khơi mào các cuộc giao tranh với miền Nam hay gây rối loạn trên biển Đỏ.

Tuy nhiên, xét cho cùng, quyền lực thực sự của Houthi nằm ở khả năng chặn đánh các tàu hàng, không phải ở việc phóng tên lửa về phía Israel. Trong vòng xoáy đó, Yemen có nguy cơ càng rời xa viễn cảnh hòa bình sau hơn một thập kỷ nội chiến dai dẳng.

"Tình hình leo thang đe dọa kéo Yemen vào cuộc chiến khu vực, khiến việc giải quyết xung đột khó khăn hơn, làm trầm trọng thêm các hậu quả kinh tế và kéo dài nỗi đau của dân thường" - Hans Grundberg, Đặc phái viên Liên hợp quốc về Yemen, cảnh báo.

Mỹ đã phạm sai lầm lịch sử khi đánh giá thấp Iran, Glen Diesen, giáo sư tại Đại học Đông Nam Na Uy bình luận.

Tuyên bố trên trang mạng xã hội X hôm 1/3, ông Glenn Diesen nói: “Có vẻ cách duy nhất để Trump trở về và tuyên bố chiến thắng là đơn giản rút lui. Nhưng trong trường hợp đó, ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực sẽ sụp đổ, bởi Tehran có thể gắn điều kiện tiếp cận eo biển Hormuz với việc Mỹ rút các căn cứ quân sự, yêu cầu bồi thường và bán dầu bằng các đồng tiền khác thay vì USD. Việc đánh giá thấp Iran là một sai lầm lịch sử,” ông viết, bình luận về bài báo của The Wall Street Journal.

Ngày 28/2, Mỹ và Israel bắt đầu tấn công các mục tiêu tại Cộng hòa Hồi giáo Iran, bao gồm cả Tehran. Iran đang trả đũa bằng các cuộc tấn công vào lãnh thổ Israel, cũng như vào các cơ sở quân sự của Mỹ ở Trung Đông.

Xung đột leo thang đã gần như làm tê liệt hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz. Đây là tuyến đường huyết mạch cung cấp dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng từ các quốc gia vùng Vịnh Ba Tư ra thị trường toàn cầu , chiếm khoảng 20% tổng nguồn cung dầu mỏ, sản phẩm dầu khí và khí đốt tự nhiên hóa lỏng toàn cầu. Do đó, giá nhiên liệu đang tăng cao ở hầu hết các quốc gia.

Trung Quốc và Pakistan vừa công bố một sáng kiến chung gồm 5 điểm nhằm khôi phục hòa bình và ổn định tại Trung Đông, trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran.

Sáng kiến này được đưa ra sau cuộc gặp giữa Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar và Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tại Bắc Kinh, theo thông cáo của Bộ Ngoại giao Pakistan.

Hai bên nhấn mạnh sự cấp bách của việc ngừng bắn ngay lập tức, cảnh báo nguy cơ leo thang tiếp theo và kêu gọi tăng cường nỗ lực để tạo điều kiện đưa viện trợ nhân đạo tới các khu vực bị ảnh hưởng.

Kế hoạch 5 điểm gồm: - Ngừng bắn ngay lập tức; Nhanh chóng khởi động đàm phán hòa bình; Bảo vệ dân thường; Đảm bảo an toàn các tuyến hàng hải; Tuân thủ các nguyên tắc của Liên Hợp Quốc.

Pakistan và Trung Quốc nhấn mạnh rằng đối thoại và ngoại giao là con đường duy nhất khả thi để giải quyết xung đột, đồng thời kêu gọi tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Iran cũng như các quốc gia vùng Vịnh.

Hai nước cũng kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng trọng yếu, đồng thời đảm bảo tàu dân sự và thương mại được đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Sáng kiến này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng khu vực liên tục leo thang kể từ ngày 28/2, khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công vào Iran, khiến hàng trăm người thiệt mạng, bao gồm nhiều nhân vật chính trị và an ninh cấp cao.

Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái vào các khu vực do Israel kiểm soát, đồng thời nhắm vào những gì nước này gọi là lợi ích của Mỹ tại các quốc gia Arab. Một số cuộc tấn công đã gây thương vong cho dân thường và thiệt hại cơ sở hạ tầng, vấp phải sự lên án từ các nước liên quan.

Trung Quốc đang âm thầm tăng tốc hiện đại hóa lực lượng tàu ngầm với quy mô và tốc độ chưa từng có, từng bước bào mòn lợi thế áp đảo lâu nay của Mỹ trong chiến tranh dưới nước. Bắc Kinh cũng đồng thời mở rộng hạm đội, nâng cấp năng lực chống ngầm và xây dựng mạng lưới giám sát đáy biển quy mô lớn nhằm kiểm soát không gian đại dương, theo ANI.

Theo điều trần ngày 2/3/2026 của Chuẩn Đô đốc Mike Brookes thuộc Văn phòng Tình báo Hải quân Mỹ, lực lượng tàu ngầm Trung Quốc có thể đạt khoảng 70 chiếc vào năm 2027, tăng từ hơn 60 hiện nay, với việc bổ sung thêm 6 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa hành trình, 3 tàu ngầm tấn công hạt nhân và 2 tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo, đồng thời loại biên các tàu cũ, một bước nhảy đáng kể khi chỉ trong hai năm Bắc Kinh có thể đưa vào biên chế thêm khoảng 11 tàu ngầm hạt nhân.

Xa hơn, đến năm 2035, hải quân Trung Quốc có thể sở hữu tới 80 tàu ngầm, trong đó một nửa chạy bằng năng lượng hạt nhân, đánh dấu sự chuyển dịch lớn về cấu trúc lực lượng, diễn ra trong bối cảnh hạm đội tàu ngầm tấn công của Mỹ dự kiến giảm xuống mức thấp khoảng 46 chiếc vào năm 2030, còn đến đầu những năm 2040, Trung Quốc có thể triển khai 20–30 tàu ngầm thế hệ mới phục vụ tác chiến đại dương xa, vượt ra ngoài “chuỗi đảo thứ nhất”.

Một trong những biểu tượng cho bước tiến này là tàu ngầm Type 095 vừa lộ diện qua ảnh vệ tinh tại xưởng đóng tàu Bột Hải, với lượng giãn nước 9.000–10.000 tấn, dài khoảng 110m, được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng có thể mang nhiều tên lửa hành trình, cùng thiết kế hiện đại như bánh lái chữ X, cánh lặn cải tiến và động cơ pumpjet giúp tăng tốc độ và giảm độ ồn, trong khi giới chuyên gia nhận định đây có thể là lớp tàu ngầm đầu tiên của Trung Quốc từ bỏ cấu trúc hai thân truyền thống.

Dù còn nhiều ẩn số về công nghệ lõi, các đánh giá ban đầu cho thấy Type 095 có thể đạt ngưỡng cạnh tranh với các tàu ngầm phương Tây hiện đại, đặc biệt về khả năng tàng hình, động lực và hỏa lực, khi mỗi ống phóng có thể chứa nhiều tên lửa tấn công tầm xa, cho phép tung đòn đánh từ trạng thái ẩn mình dưới biển.

Các quan chức Hải quân Mỹ cảnh báo lớp tàu ngầm mới này tạo ra mối đe dọa đa chiều đối với lợi ích của Washington tại Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, khi kết hợp giữa công nghệ tiên tiến, khả năng tàng hình cao và năng lực phóng loạt tên lửa hành trình từ dưới nước, đồng thời nhấn mạnh Trung Quốc đang gia tăng nhanh chóng năng lực sản xuất với các khoản đầu tư hạ tầng lớn tại ba xưởng đóng tàu chủ lực, giúp nâng công suất từ dưới 1 tàu hạt nhân mỗi năm lên mức cao hơn đáng kể, thậm chí có thể đồng thời chế tạo hàng chục tàu cỡ lớn, trong khi tốc độ đóng mới của Trung Quốc hiện đạt khoảng 3 tàu mỗi năm, vượt xa mức 1–1,3 tàu của Mỹ.

Song song với mở rộng số lượng, Bắc Kinh cũng thúc đẩy bước chuyển chiến lược từ tàu ngầm diesel-điện sang tàu ngầm hạt nhân, đồng thời phát triển các lớp tàu mới như Type 041 quy mô nhỏ nhưng có thời gian hoạt động dài hơn, và chuẩn bị đưa vào biên chế các thế hệ tiếp theo như Type 096 mang tên lửa đạn đạo JL-4 với tầm bắn xa và độ chính xác cao hơn, qua đó nâng cao đáng kể năng lực răn đe hạt nhân trên biển.

Về vũ khí, Trung Quốc còn thử nghiệm và triển khai các tên lửa chống hạm siêu thanh như YJ-19, thậm chí trang bị cho cả tàu ngầm diesel-điện, trở thành quốc gia đầu tiên đưa vũ khí siêu thanh xuống nền tảng này, cùng với việc phát triển ngư lôi hiện đại và phương tiện không người lái dưới nước phục vụ trinh sát, tấn công và rải thủy lôi.

Một trụ cột khác trong chiến lược dưới biển của Trung Quốc là xây dựng “Vạn Lý Trường Thành dưới nước” với hệ thống cảm biến đáy biển, phao liên kết vệ tinh, sonar và thiết bị không người lái tạo thành mạng lưới giám sát đa tầng, cho phép phát hiện và theo dõi mục tiêu tại các khu vực then chốt như eo biển, tuyến hàng hải và vùng bảo vệ chiến lược, đồng thời kết hợp với lực lượng chống ngầm từ trên không, mặt nước và dưới nước để tăng xác suất phát hiện tàu ngầm đối phương.

Tuy nhiên, dù tiến bộ nhanh chóng, giới phân tích cho rằng lực lượng tàu ngầm Trung Quốc vẫn còn điểm yếu, đặc biệt là khả năng bị phát hiện khi rời cảng hoặc hoạt động gần bờ, nơi hệ thống giám sát dưới biển của Mỹ vẫn tạo ra sức ép lớn, thậm chí các chuyên gia Trung Quốc thừa nhận xác suất tàu ngầm bị phát hiện trong giai đoạn đầu triển khai là rất cao.

Dù vậy, Bắc Kinh tin rằng họ đang từng bước thu hẹp lợi thế này bằng cách tận dụng quy mô rộng lớn của Tây Thái Bình Dương và phát triển các biện pháp tác chiến nhằm vô hiệu hóa hệ thống giám sát của Mỹ trong trường hợp xung đột, qua đó biến cuộc cạnh tranh dưới đáy đại dương thành một mặt trận chiến lược mới có thể làm thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu.