Tháng 3 đánh dấu sự khởi đầu của mùa xuân – thời điểm lý tưởng để bắt đầu mùa trồng rau. Khi nhiệt độ tăng dần và đất bắt đầu ấm lên, bạn có thể tiến hành gieo những lứa hạt đầu tiên ngoài trời, đồng thời ươm cây trong nhà để đảm bảo cây phát triển tốt ngay từ đầu. Với người mới, việc chọn những loại rau dễ trồng sẽ giúp bạn nhanh chóng có kết quả và tạo động lực tiếp tục.

Dưới đây là những loại rau dễ trồng và phù hợp nhất để bắt đầu trong tháng 3:
1. Bắp cải

Bắp cải là lựa chọn tuyệt vời vì phát triển nhanh và cho năng suất cao. Khi trưởng thành, cây tạo thành những bắp lớn, giòn và đậm vị hơn hẳn so với loại mua ngoài chợ. Bạn có thể gieo hạt trong nhà rồi đem trồng ra ngoài sau khoảng 5–6 tuần khi cây có vài bộ lá. Khoảng cách giữa các cây nên rộng để chúng phát triển tốt.

Bắp cải cần nhiều dinh dưỡng, đặc biệt là phân giàu nitơ trong giai đoạn đầu. Cây cũng cần được tưới đều và bảo vệ khỏi sâu bệnh, đặc biệt là chim và côn trùng, bằng lưới hoặc khung che.
2. Hành tây

Hành tây là loại rau gia vị không thể thiếu trong nhà bếp và rất dễ trồng. Bạn nên trồng bằng củ giống nhỏ để tăng tỷ lệ thành công. Tháng 3 là thời điểm thích hợp để bắt đầu.

Hành ưa nắng và đất thoát nước tốt. Trồng củ cách nhau khoảng 10 cm, sâu khoảng 2–3 cm. Cây không cần chăm sóc nhiều nhưng phải đảm bảo đủ nước, đặc biệt trong giai đoạn phát triển củ. Nếu thiếu nước, hành sẽ nhỏ và năng suất kém.
3. Su hào

Su hào là loại rau đa năng vì cả thân và lá đều ăn được. Đây là cây dễ trồng, phát triển tốt trong điều kiện mát mẻ. Bạn có thể gieo trực tiếp ngoài trời hoặc ươm trong nhà nếu thời tiết lạnh.

Cây cần đất giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt và ánh nắng đầy đủ. Sau khi cây con có vài bộ lá thật, có thể đem trồng ra ngoài. Bón phân giàu nitơ định kỳ sẽ giúp cây phát triển nhanh và cho củ to.
4. Ớt

Ớt cần thời gian sinh trưởng dài, vì vậy nên bắt đầu gieo từ tháng 3. Gieo hạt trong nhà giúp cây có đủ thời gian phát triển trước khi chuyển ra ngoài.

Hạt cần được giữ ấm và ẩm để nảy mầm tốt. Khi cây có vài bộ lá thật, bạn có thể chuyển sang chậu hoặc trồng ra đất khi thời tiết ấm hơn. Ớt thích ánh nắng mạnh và đất màu mỡ, thoát nước tốt. Trồng nhiều giống khác nhau sẽ giúp khu vườn thêm đa dạng và thú vị.
5. Rau bina (cải bó xôi)

Đây là một trong những loại rau cho thu hoạch nhanh nhất – chỉ khoảng 4 tuần sau khi gieo. Rau bina thích khí hậu mát và có thể trồng trực tiếp ngoài trời từ tháng 3.

Gieo hạt sâu khoảng 2–3 cm, cách nhau 10–12 cm. Cần giữ đất ẩm đều để cây phát triển tốt. Để có nguồn thu hoạch liên tục, bạn nên gieo bổ sung mỗi vài tuần.
6. Khoai tây

Khoai tây là cây dễ trồng và cho sản lượng cao. Trước khi trồng, bạn nên ủ cho củ nảy mầm bằng cách để ở nơi sáng và mát.

Khi trồng, hãy chuẩn bị đất kỹ với phân hữu cơ và phân bón phù hợp. Đặt củ vào rãnh, mắt hướng lên, rồi phủ đất. Khi cây lớn, cần vun đất thêm để bảo vệ củ khỏi ánh sáng. Khoai tây cần độ ẩm ổn định và nên phủ mùn để giữ nước trong đất.
7. Cà chua

Cà chua là loại cây phổ biến và rất đáng trồng vì năng suất cao. Bạn nên gieo hạt trong nhà trước khoảng 6–8 tuần trước khi trồng ra ngoài.

Gieo hạt trong khay với đất ẩm và giữ nhiệt độ ổn định để hạt nảy mầm nhanh. Khi cây con có vài bộ lá thật, có thể đem trồng. Trước khi chuyển ra ngoài, cần cho cây thích nghi dần với môi trường để tránh sốc nhiệt.

Việc trồng nhiều giống cà chua hoặc gieo theo từng đợt sẽ giúp bạn thu hoạch kéo dài hơn.
Kết luận

Tháng 3 là thời điểm lý tưởng để bắt đầu trồng rau, cho dù bạn là người mới hay đã có kinh nghiệm. Việc chọn những loại cây dễ trồng như bắp cải, hành tây, su hào, ớt, rau bina, khoai tây và cà chua sẽ giúp bạn nhanh chóng có thành quả.

Chỉ cần chú ý đến ánh sáng, nước, dinh dưỡng và thời điểm gieo trồng, bạn hoàn toàn có thể có một khu vườn xanh tốt và nguồn rau sạch ngay tại nhà.

Theo trang 163.com, vụ việc một người mẹ đơn thân 42 tuổi ở Trung Quốc mới đây nhận chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn cuối đã thu hút sự chú ý của không ít người. Bà không hút thuốc cũng không uống rượu, nhưng lại thường xuyên tiếp xúc với khói bếp và khói thuốc thụ động. Ban đầu, bà chỉ bị đau họng và ho nhẹ, nhưng việc bỏ qua các triệu chứng này đã làm chậm quá trình chẩn đoán và điều trị.

Có thể bạn không biết khói bếp độc hại đến mức nào. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Trung Quốc đã đưa ra cảnh báo: trong điều kiện thông gió kém, nồng độ PM2.5 do chiên rán ở nhiệt độ cao tạo ra có thể tăng vọt lên đến 800 µg/m³. Điều đó có nghĩa là nó tương đương với việc hít phải khói thuốc thụ động bên cạnh một điếu thuốc đang cháy. Những hạt nhỏ li ti này có thể xâm nhập vào phế nang và đi vào máu của bạn. Tổ chức Y tế Thế giới đã phân loại benzo[a]pyrene, một thành phần của "khói và khí thải" này, là chất gây ung thư nhóm 1.

Nguy hiểm hơn nữa là khói thuốc thụ động. Ngay cả khi bạn không hút thuốc, nếu các thành viên trong gia đình bạn hút thuốc, hoặc nếu ai đó trong môi trường làm việc của bạn hút thuốc, khói thuốc đó chứa hơn 70 chất gây ung thư, gây hại cho đường hô hấp của bạn như một chất độc ngấm từ từ.

Nhiều phụ nữ ban đầu chỉ bị đau họng và ho khan, cho rằng đó là viêm họng hoặc "nóng trong người" và nghĩ rằng bệnh sẽ tự khỏi. Đây chính là khía cạnh nguy hiểm nhất của ung thư phổi - nó không gây đau và không có triệu chứng ở giai đoạn đầu, và một khi xuất hiện đau ngực và ho ra máu, bệnh thường đã ở giai đoạn giữa hoặc cuối.

Các bác sĩ khuyên người dân, đặc biệt là những người trên 40 tuổi, hãy ghi nhớ ba điểm sau:

- Hãy chú ý hơn khi nấu ăn: Đừng đợi đến khi dầu bốc khói mới cho nguyên liệu vào. Làm nóng chảo với dầu lạnh, bật máy hút mùi trước khi xào và để máy hút mùi hoạt động thêm 5 phút sau khi nấu để loại bỏ hết khói còn sót lại.

- Tránh xa môi trường "độc hại": Vì sức khỏe của con cái và người bạn đời, hãy thuyết phục các thành viên trong gia đình bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt. Nếu không thể tránh khỏi, hãy đảm bảo họ hút thuốc ngoài trời, bởi vì ngay cả khi họ không hút thuốc trước mặt bạn, "khói thuốc thụ động" còn sót lại trên quần áo và tường cũng nguy hiểm không kém.

- Đừng chờ đợi "dấu hiệu", hãy chủ động "giảm thiểu rủi ro": Đừng cho rằng chụp X-quang ngực là tất cả những gì bạn cần biết. Đối với những người thường xuyên tiếp xúc với khói bếp và khói thuốc thụ động, chụp CT xoắn ốc liều thấp là tiêu chuẩn vàng để sàng lọc ung thư phổi giai đoạn sớm và được khuyến cáo nên thực hiện hàng năm.

Nhiều người yêu thích cá hồi không chỉ bởi giàu dinh dưỡng, nhiều lợi ích sức khỏe mà còn có hương vị hấp dẫn, đa dạng cách chế biến. Cá hồi cung cấp nhiều protein chất lượng cao, vitamin, khoáng chất và đặc biệt là các axit béo lành mạnh omega. Trong đó không thể không kể tới DHA (Docosahexaenoic axit).

Theo chuyên gia dinh dưỡng Huang Junsheng (Đài Loan, Trung Quốc): “DHA là một loại axit béo không no rất cần thiết nhưng cơ thể không tự tổng hợp được nên phải đưa vào từ nguồn thực phẩm. DHA có rất nhiều lợi ích sức khỏe từ tim mạch, não bộ, miễn dịch, thị lực, làm chậm lão hóa… Chất này thường có nhiều trong các loại hải sản - nhất là cá, lòng đỏ trứng, một số loại rau và các loại hạt”.

Trên thực tế, cá hồi giàu DHA nhưng không phải ai cũng có thể ăn thường xuyên vì giá thành cao, cũng không dễ mua ở các vùng nông thôn. Vì vậy, bác sĩ Huang gợi ý thêm một số loại cá cung cấp chất dinh dưỡng này. Trong đó, cá thu được xem là “ứng cử viên số 1” vì rất giàu đạm, DHA thậm chí gấp 3 cá hồi nhưng dễ mua và giá thành rẻ hơn gấp nhiều lần.

Cụ thể, 100g cá hồi chứa 1614 mg DHA nhưng cùng trọng lượng nay ở cá thu thì lượng DHA lên tới 4503mg. Chưa kể, cá thu còn giàu EPA (Eicosapentaenoic axit) - một axit béo không no quan trọng không kém DHA khác trong nhóm Omega-3 hơn rất nhiều so với cá hồi.
Một số lợi ích sức khỏe nổi bật khi ăn cá thu

Mặc dù giá rẻm dễ mua nhưng cá thu lại rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Nổi bật như:

- Tốt cho não bộ: Cá thu không chỉ ngon miệng mà còn là một nguồn cung cấp chất dinh dưỡng quan trọng cho trí não, nhất là protein chất lượng và DHA, EPA. Vì vậy, ăn nó thường xuyên mang lại tác động tích cực đến sức khỏe và sự phát triển của trí não, làm chậm lão hóa não bộ. Đồng thời giúp giảm lượng cholesterol và nồng độ triglyceride - nguyên nhân dẫn đến tắc nghẽn mạch máu não.

- Giảm nguy cơ mắc ung thư: “Hợp chất chống oxy hóa có trong cá thu giúp loại bỏ các tác nhân dẫn đến bệnh ung thư, cản trở sự phát triển và di căn của các tế bào ung thư. Bên cạnh đó, Omega -trong cá thu có khả năng ngăn chặn các tế bào ung thư vú, ung thư dạ dày và ung thư thận. Hay lượng dầu cá trong cá thu còn chứa nhiều vitamin B12 cũng hỗ trợ ngăn ngừa các bệnh ung thư nói chung” - bác sĩ Huang nói.

- Bảo vệ tim mạch: Nhờ giàu Omega-3 được chứng minh là giúp giảm mỡ máu mà không tăng các loại cholesterol khác. Đồng thời có các khoáng chất, chất chống oxy hóa tốt cho máu, cải thiện tuần hoàn máu và kháng viêm. Nhờ vậy, đây là thực phẩm lành mạnh cho hệ tim mạch, cải thiện tình trạng huyết áp cao và huyết khối.

- Ngăn ngừa tiểu đường: Theo bác sĩ Huang: “Ăn nhiều chất béo không bão hòa đa làm giảm nguy cơ mắc bệnh tiểu đường loại 2. Ngược lại nếu ăn nhiều thực phẩm chứa chất béo bão hòa sẽ dẫn đến bệnh tiểu đường loại 2. Trong khi cá thu lại rất giàu axit Omega-3".

- Tốt cho xương khớp: Loại cá này giàu vitamin D. Loại vitamin này được chứng minh có thể làm giảm nguy cơ gãy xương. Các nghiên cứu cho thấy ăn cá thu ít nhất một lần một tuần sẽ giảm đến 33% nguy cơ gãy xương. Ngoài ra, cá thu cũng là một nguồn cung cấp dồi dào canxi, khoáng chất thiết yếu giúp tăng cường sự chắc khỏe của xương.

- Ngừa thiếu máu và thiếu sắt: Giống như nhiều loại cá biển khác, một số thành phần dinh dưỡng trong cá thu giúp ngăn ngừa bệnh thiếu máu do thiếu hụt dinh dưỡng như: sắt, vitamin B12 và một số folate. Bác sĩ Huang cho biết: “Sự thiếu hụt bất kỳ vi chất dinh dưỡng nào trong số này có thể dẫn đến thiếu máu. Các triệu chứng báo hiệu tình trạng thiếu máu bao gồm yếu cơ, rối loạn thị lực, mệt mỏi cùng với các biến chứng nghiêm trọng khác như vô sinh”.

- Phòng và cải thiện bệnh trầm cảm Alzheimer: Ít người biết cá thu còn là “kẻ thù” của trầm cảm và bệnh suy giảm trí nhớ. Bởi vì Omega-3 cùng các dưỡng chất trong cá thu được chứng minh là có thể giảm căng thẳng, làm dịu chứng trầm cảm bằng cách tăng cường chức năng não và giảm viêm. Ngoài ra, cá thu rất giàu lượng PUFAs, có thể cải thiện các triệu chứng của bệnh Alzheimer.

Bên cạnh các lợi ích sức khỏe, cá thu cũng hỗ trợ hiệu quả cho quá trình làm đẹp. Chủ yếu liên quan tới dưỡng da, hỗ trợ giảm cân, giúp tóc và móng khỏe hơn.
Một số lưu ý khi ăn cá thu

Dù cá thu giàu dinh dưỡng nhưng chỉ nên ăn 2 - 3 lần mỗi tuần để tránh tích tụ thủy ngân và purin gây tăng axit uric. Để bảo toàn omega 3 và tốt cho sức khỏe, nên hạn chế chiên rán quá nhiều dầu mỡ, nướng hay nấu ở nhiệt độ cao, trong thời gian quá dài. Theo CDC Trung Quốc, phương pháp chế biến tốt nhất với cá thu là hấp hoặc luộc. Đặc biệt, cần tránh ăn cá chung với trái cây giàu vitamin C hay uống nước đá ngay sau bữa ăn để ngăn ngừa tình trạng kết tủa protein gây khó tiêu và đau bụng.

Nhóm đối tượng như phụ nữ mang thai, người đang cho con bú, bệnh nhân gút và người dị ứng hải sản cần đặc ăn ít hoặc tham khảo bác sĩ trước khi ăn. Khi mua, hãy chọn cơ sở uy tín để đảm bảo cá tươi, tránh tuyệt đối cá ươn bở vì chúng dễ sinh ra histamine gây ngộ độc.

Nguồn và ảnh: CDC China, Aboluowang, Family Doctor

Tập thể dục từ lâu được xem là một trong những phương pháp hiệu quả nhất giúp tăng cường sức khỏe, cải thiện chức năng tim phổi và kéo dài tuổi thọ. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng những người duy trì vận động đều đặn có nguy cơ mắc bệnh tim mạch và tử vong sớm thấp hơn đáng kể so với người ít vận động.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là tập càng nhiều càng tốt. Trên thực tế, trong một số trường hợp nhất định, việc cố gắng vận động quá sức hoặc tập luyện không đúng thời điểm có thể gây hại, thậm chí làm tăng nguy cơ đột tử. Điều đáng lưu ý là phần lớn các trường hợp tử vong khi tập thể dục không bắt nguồn từ bản thân việc vận động, mà do những vấn đề tim mạch tiềm ẩn trong cơ thể bị “kích hoạt” khi gắng sức.

4 kiểu người nên chú ý cường độ tập thể dục

Đầu tiên là những người đang trong trạng thái thiếu ngủ, mệt mỏi kéo dài hoặc chịu áp lực tinh thần cao. Khi cơ thể chưa được phục hồi đầy đủ, hệ thần kinh luôn ở trạng thái căng thẳng, tim và mạch máu phải hoạt động quá tải. Nếu tiếp tục tập luyện cường độ cao trong giai đoạn này, nguy cơ thiếu máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim có thể gia tăng rõ rệt.


Thứ hai là những người đang bị bệnh hoặc vừa mới ốm, đặc biệt là các bệnh do virus như cảm cúm, sốt hay tiêu chảy. Trong thời gian này, cơ thể đang tập trung chống lại tác nhân gây bệnh, đồng thời virus có thể ảnh hưởng đến cơ tim. Việc tập luyện nặng không chỉ làm chậm quá trình hồi phục mà còn làm tăng nguy cơ viêm cơ tim và các rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Nhóm thứ ba là những người có các chỉ số huyết áp, đường huyết và cholesterol cao. Tập luyện quá sức trong tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc tổn thương mạch máu nghiêm trọng.

Cuối cùng là những người đã được chẩn đoán mắc bệnh tim mạch. Với nhóm này, việc tự ý tập luyện cường độ cao, đặc biệt là các bài tập nặng hoặc ngắt quãng như HIIT, có thể gây nguy hiểm. Kế hoạch vận động cần được xây dựng dựa trên đánh giá của bác sĩ chuyên khoa, nhằm đảm bảo an toàn cho tim.

Tập thể dục đúng cách mới mang lại hiệu quả

Các chuyên gia nhấn mạnh rằng lợi ích của tập thể dục vẫn vượt xa rủi ro nếu được thực hiện đúng cách. Ngay cả những hoạt động nhẹ nhàng như đi bộ mỗi ngày cũng đã mang lại tác động tích cực rõ rệt cho sức khỏe tim mạch.

Với người ít vận động, nguyên tắc quan trọng là bắt đầu từ từ, tăng dần cường độ để cơ thể thích nghi. Không nên đột ngột tham gia các hoạt động nặng như chạy marathon hoặc tập luyện cường độ cao. Việc theo dõi nhịp tim trong khi tập cũng giúp duy trì mức vận động an toàn.

Ảnh minh hoạ

Bên cạnh đó, nghỉ ngơi đầy đủ và lắng nghe cơ thể là những yếu tố then chốt. Nếu trong quá trình tập xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, tức ngực, tim đập nhanh bất thường, khó thở, chóng mặt hoặc ngất, cần dừng lại ngay lập tức và tìm kiếm sự hỗ trợ y tế.

Tập thể dục không nguy hiểm, nhưng tập sai cách hoặc tập không đúng thời điểm có thể gây hậu quả nghiêm trọng. Hiểu rõ tình trạng cơ thể và lựa chọn phương pháp vận động phù hợp chính là chìa khóa để biến tập luyện thành “liều thuốc” thực sự cho sức khỏe và tuổi thọ.

Nước giữ vai trò thiết yếu đối với sự sống và sức khỏe con người, tham gia vào hầu hết các hoạt động trao đổi chất của cơ thể. Các chuyên gia cho biết con người có thể nhịn ăn trong vài ngày nhưng không thể thiếu nước quá lâu, điều này cho thấy tầm quan trọng đặc biệt của việc bổ sung nước mỗi ngày.

Tuy nhiên, không phải loại đồ uống nào cũng mang lại lợi ích cho sức khỏe. Việc sử dụng thường xuyên các loại đồ uống không lành mạnh có thể làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh, trong đó có ung thư. Đáng chú ý, 2 loại đồ uống dưới đây được cảnh báo tiềm ẩn nguy cơ cao nhưng nhiều người vẫn đang tiêu thụ mỗi ngày.

1. Nước trên 65 ° C

Uống nước ấm có lợi cho sức khỏe, tuy nhiên bạn phải chú ý đến nhiệt độ của nước khi uống. theo Cơ quan Nghiên cứu ung thư quốc tế (IARC) thuộc WHO, thức uống quá nóng trên 65 độ C gây nguy cơ mắc ung thư thực quản cao.

Uống nước quá nóng trong thời gian dài, niêm mạc thực quản bị tổn thương nhiều lần sẽ dẫn đến ung thư thực quản và ung thư miệng. Điều này có nghĩa rằng nếu uống đồ uống ở nhiệt độ bình thường thì sẽ loại trừ được nguy cơ gây ung thư. Vì vậy, bạn nên để đồ uống nguội hơn một chút hoặc làm mát rồi hẵng uống. Nhiệt độ nước từ 30 - 40 ° C là thích hợp để uống.

2. Nước đóng chai không rõ nguồn gốc

Nhiều người cho rằng nước đóng chai hoàn toàn vô hại cho sức khỏe, nhưng yếu tố gây hại của nó không nằm ở thành phần nước mà chính là vỏ chai.

Theo đó, một số nghiên cứu gần đây phát hiện rằng một số loại nước đóng chai có thể chứa vi nhựa hoặc các chất làm dẻo xuất phát từ bao bì nhựa. Theo các nhà khoa học, vi nhựa có thể đi vào cơ thể qua đường tiêu hóa và thậm chí được phát hiện trong máu người. Mặc dù ảnh hưởng lâu dài vẫn đang được nghiên cứu, nhiều chuyên gia cho rằng việc tiếp xúc kéo dài với vi nhựa có thể liên quan đến các phản ứng viêm hoặc rối loạn miễn dịch.

Bên cạnh đó, vỏ chai nhựa không có nguồn gốc rõ ràng có thể chứa chất bisphenol-A hoặc BPA. Hóa chất này là chất gây rối loạn nội tiết tố làm tăng nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt, ung thư vú và rối loạn chuyển hóa. Do đó, chúng ta nên hạn chế tiêu thụ loại nước này.
3 lưu ý khi uống nước để cơ thể khỏe mạnh hơn

Nước đóng vai trò thiết yếu trong việc hình thành và duy trì sự sống của con người. Tuy nhiên, việc uống nước tưởng chừng đơn giản lại có thể gây hại cho cơ thể nếu thực hiện sai cách. Bên cạnh việc lựa chọn loại nước tốt cho sức khỏe, có 3 lưu ý quan trọng khi uống nước mà ai cũng nên ghi nhớ để bảo vệ cơ thể và phòng tránh bệnh tật:

1. Không uống một lúc quá nhiều nước

Uống nhiều nước có lợi cho sức khỏe, nhưng uống quá nhiều nước trong một thời gian ngắn sẽ dễ gây ngộ độc nước. Bởi khi uống nhiều nước đến mức vượt qua khả năng xử lý của thận sẽ dẫn đến tình trạng làm tăng gánh nặng cho thận và gây ra các bệnh về thận. Các chuyên gia sức khỏe khuyên bạn nên chia nhỏ lượng nước, nên uống nước nhiều lần thay vì uống quá nhiều nước một lúc để đảm bảo an toàn cho cơ thể đồng thời đáp ứng được lượng nước cần thiết cho cơ thể.

2. Không uống nước quá nóng

Nếu bạn uống nước nóng trong thời gian dài sẽ ảnh hưởng đến chức năng của dạ dày, vì vậy bạn nên chọn nhiệt độ thích hợp khi uống nước, nếu không bạn sẽ bị đau bụng, tiêu chảy. Bên cạnh đó, uống nước quá nóng còn làm tăng nguy cơ mắc ung thư thực quản, rất nguy hiểm.

3. Không uống nhanh

Không nên uống nước quá nhanh, bởi dễ khiến cơ thể không chịu được nhiều nước trong một lần và trực tiếp đi vào bàng quang. Như vậy, các cơ quan trong cơ thể vừa không được bổ sung nước, vừa bị mất nước. Điều này cũng làm tăng gánh nặng cho bàng quang. Không chỉ vậy, uống nước quá nhanh còn làm bạn dễ bị nấc cụt và chướng bụng. Vì vậy, khi uống nước, bạn nên chú ý uống một lượng nhỏ và uống nhiều lần.

(Tổng hợp)

Đôi mắt xanh luôn mang sức hút đặc biệt trong cộng đồng. Tại châu Âu, tỷ lệ người sở hữu màu mắt này cao vượt trội so với bất kỳ nơi nào khác trên thế giới. Đây không đơn thuần là một đặc điểm ngoại hình, mà là kết quả của một quá trình tiến hóa phức tạp, kéo dài hàng nghìn năm, gắn liền với những biến đổi về khí hậu và các cuộc di cư lịch sử.
Vì sao phần lớn người châu Âu có mắt màu xanh?

Nhiều người lầm tưởng rằng mắt xanh là một biến thể tự nhiên có sẵn. Tuy nhiên, các nghiên cứu di truyền học hiện đại đã chỉ ra một sự thật bất ngờ: Ban đầu tất cả tổ tiên loài người đều có đôi mắt màu nâu. Sự xuất hiện của màu mắt xanh tại châu Âu là câu chuyện khoa học đầy thú vị, được giải mã qua ba lý do chính dưới đây.

Cuộc đột biến gene duy nhất từ 10.000 năm trước

Lý do đầu tiên và quan trọng nhất nằm ở một sự cố di truyền mang tính lịch sử. Các nhà khoa học tại Đại học Copenhagen, Đan Mạch phát hiện ra rằng, tất cả những người mắt xanh trên thế giới ngày nay đều có chung một tổ tiên duy nhất. Tộc người này sống cách đây khoảng 6.000 đến 10.000 năm tại khu vực quanh Biển Đen.

Về mặt sinh học, màu mắt của chúng ta được quyết định bởi lượng sắc tố melanin trong mống mắt. Một gen có tên gọi OCA2 đóng vai trò sản xuất melanin nâu. Tuy nhiên, một đột biến ở gen HERC2 nằm ngay cạnh đó đã "tắt" khả năng hoạt động của gen OCA2.

Nó không triệt tiêu hoàn toàn sắc tố nhưng đã làm giảm đáng kể lượng melanin xuống mức tối thiểu. Khi mống mắt thiếu hụt melanin, nó không còn khả năng hấp thụ ánh sáng hiệu quả, dẫn đến hiện tượng tán xạ ánh sáng tương tự như cách bầu trời có màu xanh.

Tổ tiên loài người có mắt màu nâu, còn đôi mắt xanh là một biến dị ngẫu nhiên.

Sự đột biến này ban đầu chỉ là một hiện tượng đơn lẻ. Tuy nhiên, khi các nhóm dân cư di cư từ vùng Cận Đông vào châu Âu sau kỷ băng hà cuối cùng, gen đột biến này đã được mang theo và bắt đầu lan rộng trong cộng đồng người tiền sử tại lục địa già.
Thích nghi với ánh sáng yếu tại Bắc Âu

Khi loài người di cư từ Biển Đen lên phía Bắc phải đối mặt với môi trường hoàn toàn khác biệt so với vùng xích đạo đầy nắng. Ở các khu vực như Scandinavia hay Bắc Đức, cường độ ánh sáng mặt trời thấp và mùa đông kéo dài với bóng tối bao trùm.

Trong môi trường thiếu nắng, lượng melanin cao (mắt nâu, da sẫm màu) vốn bảo vệ mắt khỏi tia UV lại trở thành một rào cản. Cơ thể con người cần ánh sáng mặt trời để tổng hợp Vitamin D, một dưỡng chất thiết yếu cho xương và hệ miễn dịch. Có một giả thuyết khoa học cho rằng việc giảm bớt sắc tố ở da và mắt giúp con người hấp thụ tối đa lượng ánh sáng yếu ớt tại châu Âu.

Đôi mắt xanh, về bản chất, nhạy cảm với ánh sáng hơn mắt nâu. Trong khi mắt nâu bảo vệ võng mạc tốt hơn ở vùng sa mạc chói chang, thì mắt xanh lại có lợi thế nhất định trong việc nhìn nhận và hoạt động trong điều kiện ánh sáng mờ ảo của những cánh rừng già phương Bắc. Chính sự tương thích với môi trường sống khắc nghiệt đã giúp đặc điểm này không bị đào thải, mà ngược lại, trở thành một lợi thế sinh tồn quan trọng.
Hấp dẫn bạn tình

Lý do thứ ba không nằm ở sinh học thuần túy mà nằm ở tâm lý và hành vi xã hội của con người thời cổ đại. Các nhà nhân chủng học đưa ra giả thuyết về "sự chọn lọc giới tính". Trong các quần thể người châu Âu sơ khai, màu mắt xanh xuất hiện như một đặc điểm hiếm lạ và nổi bật giữa cộng đồng đa số mắt tối màu.

Sự quý hiếm thường tạo ra sức hấp dẫn. Những cá nhân sở hữu đôi mắt xanh có thể đã được ưu tiên lựa chọn làm bạn đời vì vẻ ngoài khác biệt, từ đó giúp gen mắt xanh có cơ hội di truyền mạnh mẽ hơn cho các thế hệ sau. Điều này tương tự như cách chim công đực phát triển bộ đuôi rực rỡ không phải để bay tốt hơn, mà để thu hút con cái.

Bên cạnh đó, cấu trúc gia đình và các cuộc di cư nội bộ tại châu Âu cũng góp phần củng cố đặc điểm này. Do địa hình lục địa có nhiều dãy núi và rừng rậm chia cắt, các cộng đồng người nhỏ lẻ thường có xu hướng kết hôn trong cùng một khu vực địa lý. Khi gen mắt xanh (vốn là gen lặn) gặp nhau thường xuyên hơn trong các cộng đồng này, tỷ lệ trẻ em sinh ra có mắt xanh tăng lên nhanh chóng, biến nó từ một đột biến hiếm gặp thành một đặc trưng bản sắc của cả một khu vực.

Ngày nay, mặc dù thế giới đang trở nên phẳng hơn và sự giao thoa chủng tộc diễn ra mạnh mẽ, đôi mắt xanh vẫn là một minh chứng sống động cho lịch sử di truyền của nhân loại. Nó nhắc nhở chúng ta rằng, một thay đổi nhỏ trong mã gen từ hàng nghìn năm trước, kết hợp với sự khắc nghiệt của thiên nhiên và những lựa chọn của tổ tiên, đã tạo nên sự đa dạng tuyệt vời cho con người hiện đại.

Để hiểu thêm về những nét văn hóa, tập quán và câu chuyện đời sống kỳ thú trên toàn cầu, bạn có thể tiếp tục khám phá các bài viết trong chuyên mục “ Chuyện bốn phương ”.

Mỹ đã chịu những tổn thất đáng kể trong cuộc chiến với Iran cho đến nay. New York Times dẫn lời các quan chức quân sự cho biết, nhiều trong số 13 căn cứ của Mỹ ở Trung Đông hiện đã “gần như không thể ở được” do các cuộc tấn công trả đũa của Iran.

Các nguồn tin khác cũng cho thấy mức độ thiệt hại lớn đối với các căn cứ quân sự Mỹ. Ảnh vệ tinh do BBC công bố tuần trước cho thấy các căn cứ Al-Sader và Al-Ruwais của Mỹ tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, cũng như căn cứ hải quân của Mỹ tại Bahrain, xuất hiện những hố đen lớn tại vị trí từng là các công trình. Các căn cứ Ali Al-Salem ở Kuwait, Al-Udeid ở Qatar và Prince Sultan ở Saudi Arabia cũng ghi nhận thiệt hại có thể quan sát từ vệ tinh, theo phân tích của BBC và Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS).

Theo báo cáo, các cuộc tấn công của Iran đã gây thiệt hại khoảng 800 triệu USD cho các căn cứ của Mỹ chỉ trong hai tuần đầu của cuộc chiến.

Khi chiến sự bắt đầu, có gần 40.000 binh sĩ Mỹ hiện diện trong khu vực. Hiện nay, một phần trong số họ đã được rút đi, thậm chí tới tận châu Âu, trong khi nhiều người khác phải chật vật duy trì hoạt động quân sự trong điều kiện “làm việc từ xa”.

“Đúng là chúng tôi có thể thiết lập các trung tâm tác chiến tạm thời, nhưng chắc chắn năng lực sẽ bị suy giảm” - Thượng sĩ Wes J. Bryant, cựu chuyên gia xác định mục tiêu của lực lượng đặc nhiệm Không quân Mỹ, nói với New York Times. “Bạn không thể đặt toàn bộ thiết bị đó lên nóc một khách sạn chẳng hạn. Một số thứ rất cồng kềnh".

Việc di dời hàng loạt hàng nghìn binh sĩ cũng đặt ra câu hỏi về mức độ chuẩn bị của Mỹ trước khả năng Iran trả đũa. Theo chính lời Tổng thống Donald Trump, ông đã hoàn toàn bất ngờ khi Iran tấn công đáp trả các quốc gia vùng Vịnh khác.

Các căn cứ quân sự Mỹ tại Kuwait chịu thiệt hại nặng nề nhất. Tại cảng Shuaiba, một trung tâm tác chiến tạm thời đã bị tấn công, khiến 6 binh sĩ Mỹ thiệt mạng. Máy bay không người lái và tên lửa của Iran cũng nhắm vào căn cứ không quân Ali Al Salem và trại Camp Buehring.

Tại Bahrain, một máy bay không người lái tấn công một chiều đã gây hư hại thiết bị liên lạc tại trụ sở Hạm đội 5 của Hải quân Mỹ ở Manama. Tại Saudi Arabia, tên lửa và UAV đã đánh trúng 5 máy bay tiếp nhiên liệu tại căn cứ Prince Sultan. Tại Qatar, Iran nhắm mục tiêu vào căn cứ không quân Al Udeid.

Các quan chức nói với New York Times rằng khả năng tiến hành chiến tranh của Mỹ đã bị suy giảm do những thiệt hại này.

Trên thực tế, các quan chức cho biết nhiều binh sĩ hiện đã được di dời tới “khách sạn và các tòa nhà văn phòng” trên khắp khu vực, thậm chí tới châu Âu. Việc phía Mỹ công bố thông tin này có thể nhằm răn đe Iran không tiếp tục tấn công các căn cứ.

Dù vậy, việc bố trí binh sĩ trong các công trình dân sự làm dấy lên lo ngại rằng Mỹ đang sử dụng dân thường như “lá chắn sống”. Điều này từng gây tranh cãi trong những ngày đầu chiến sự, khi Iran tấn công một khách sạn tại Bahrain và được cho là đã làm bị thương hai nhân viên Lầu Năm Góc. Trước đây, Mỹ và Israel từng biện minh cho số lượng lớn thương vong dân sự là thiệt hại phụ trong các cuộc không kích.

“Từ khi chiến tranh bắt đầu, binh sĩ Mỹ đã rời các căn cứ quân sự tại các nước Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) để ẩn náu trong khách sạn và văn phòng. Họ sử dụng công dân GCC làm lá chắn sống” - Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi viết trên mạng xã hội.

“Các khách sạn ở Mỹ từ chối đặt phòng cho các sĩ quan có thể gây nguy hiểm cho khách. Khách sạn tại GCC cũng nên làm như vậy” - ông nói, kèm theo ảnh chụp email từ Bộ An ninh Nội địa Mỹ được cho là cho thấy các đặc vụ liên bang bị từ chối lưu trú tại một khách sạn Hilton ở khu vực Minneapolis hồi đầu năm.

Các cuộc tấn công của Iran vào các nước láng giềng cũng làm dấy lên tranh luận trong nội bộ các quốc gia vùng Vịnh về mục đích cho phép Mỹ đặt căn cứ quân sự, trong khi chính họ phải hứng chịu thiệt hại.

Những thông tin này cho thấy rõ hơn về các tổn thất mà Mỹ phải chịu, trong khi vẫn cố gắng duy trì hình ảnh sức mạnh.

Quân đội Mỹ vẫn giữ kín thông tin về thương vong, và các chuyên gia cho rằng mức độ thiệt hại đối với các căn cứ đã bị báo cáo thấp hơn thực tế. Giới chức mới chỉ xác nhận 13 người thiệt mạng, trong khi số người bị thương được cho là lên tới hàng trăm.

Đầu tháng này, các công ty Mỹ như Planet Labs và Vantor cho biết sẽ trì hoãn việc công bố ảnh vệ tinh về các khu vực bị ảnh hưởng. Các công ty nói đây là quyết định tự đưa ra, dù một phát ngôn viên của Vantor cho biết: “Trong thời điểm xung đột địa chính trị, Vantor có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát truy cập chặt chẽ hơn để ngăn chặn việc lạm dụng thông tin địa không gian nhạy cảm và giúp bảo vệ lực lượng đồng minh cũng như dân thường".

Trong khi đó, chính quyền Mỹ đã đăng tải hàng loạt video ghi lại các cuộc không kích với chất lượng thấp trên mạng xã hội, ghép cùng hình ảnh từ trò chơi điện tử và bóng bầu dục, nhằm tôn vinh các đòn tấn công như biểu tượng của sự áp đảo.

Tổng thống Trump liên tục tuyên bố chiến thắng trong cuộc chiến, đồng thời gọi mọi thông tin trái ngược với chiến thắng của Mỹ là “tin giả”. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng những cách làm này không thể hiện sức mạnh, mà trái lại còn phơi bày sự tàn khốc của quyền lực Mỹ.

Nhà phân tích Larry Johnson, cựu chuyên gia CIA, cho rằng, Mỹ đưa ra những quyết định mâu thuẫn trong chính sách với Iran.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Tổng thống Donald Trump đã quyết định dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran nhằm kiềm chế giá, nhưng nguy cơ Mỹ chiếm giữ đảo Khark của Iran hoặc các đảo khác có thể khiến giá dầu tăng vọt, cựu nhà phân tích CIA Larry Johnson nhận định trên một kênh YouTube.

“Scott Bessent và Trump đã dỡ bỏ các lệnh trừng phạt dầu mỏ đối với Iran. Trừng phạt được áp dụng để giành quyền kiểm soát, để buộc ai đó phải làm theo ý mình. Điều đó đã không hiệu quả” - ông nói.

Chuyên gia này nhấn mạnh rằng các hành động của Mỹ đối với Iran mang tính mâu thuẫn.

“Giờ đây các lệnh trừng phạt bị dỡ bỏ, vì ông Bessent và ông Trump hoảng sợ trước viễn cảnh nếu không kìm được đà tăng giá dầu, họ sẽ phải đảm bảo thị trường có đủ nguồn cung - nếu không tình hình sẽ biến thành cơn ác mộng" - Johnson nói.

"Khi đó lựa chọn của họ là tấn công một hòn đảo của Iran và kiểm soát nó. Ở đó có trữ lượng dầu mà Iran có thể ngừng cung cấp. Nhưng điều đó lại dẫn đến việc giảm nguồn cung dầu - trong khi chính các ông nói muốn duy trì nguồn cung. Điều này không hợp lý”.

Chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel chống lại Cộng hòa Hồi giáo Iran đã diễn ra từ ngày 28/2. Trong suốt thời gian này, hai bên liên tục đáp trả lẫn nhau bằng các đòn tấn công. Do xung đột, hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường then chốt vận chuyển dầu và khí tự nhiên hóa lỏng ra thị trường thế giới từ các nước Vùng Vịnh, đã gần như bị đình trệ.

Trước đó, tờ New York Times dẫn các nguồn tin giấu tên trong Lầu Năm Góc cho biết giới lãnh đạo quân sự Mỹ đang cân nhắc khả năng triển khai lực lượng dù thuộc Sư đoàn Dù 82 để chiếm đảo Khark - trung tâm xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran ở phía bắc Vịnh Ba Tư.

Lầu Năm Góc đang cân nhắc triển khai thêm tới 10.000 binh sĩ Mỹ tới Trung Đông, theo các quan chức Bộ Quốc phòng được The Wall Street Journal dẫn lời trong bối cảnh quân đội Israel được cảnh báo đang trên bờ vực sụp đổ, theo Middleeastmonitor.

Động thái được cho là có thể mở rộng đáng kể các lựa chọn quân sự cho Tổng thống Donald Trump, ngay cả khi ông vẫn công khai nhấn mạnh khả năng đàm phán với Tehran.

Lực lượng bổ sung này dự kiến bao gồm bộ binh và các đơn vị thiết giáp, gia nhập khoảng 7.000 quân Mỹ đã và đang được điều động tới khu vực, trong đó có khoảng 5.000 lính thủy đánh bộ và thủy thủ, cùng khoảng 2.000 binh sĩ từ Sư đoàn Dù 82. Tổng cộng, quy mô hiện diện quân sự Mỹ tại Trung Đông đang gia tăng nhanh chóng, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc xung đột với Iran.

Theo các nguồn tin, số quân tăng viện sẽ được triển khai tại các vị trí đủ gần Iran nhằm mở rộng các kịch bản quân sự của Washington, đặc biệt tại eo biển Hormuz và khu vực đảo Kharg – trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chiến lược của Iran.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh ông Trump tuyên bố gia hạn thêm 10 ngày, đến ngày 6/4, việc tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran.

Ông cho rằng quyết định này được đưa ra theo đề nghị từ phía Tehran và coi đây là cơ hội cho ngoại giao. Tuy nhiên, các bên trung gian được The Wall Street Journal dẫn lời lại cho biết Iran chưa từng chính thức yêu cầu như vậy.

Trước đó, Reuters cũng đưa tin Iran phủ nhận việc có các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ, dù các kênh liên lạc gián tiếp dường như vẫn đang được duy trì.

Song song với những tuyên bố ngoại giao, Washington vẫn tiếp tục chuẩn bị các phương án quân sự có rủi ro cao, đặc biệt liên quan đến đảo Kharg – nơi trung chuyển khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran.

Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu Mỹ tìm cách kiểm soát khu vực này, họ có thể gia tăng áp lực lên Tehran, nhưng đồng thời cũng đặt lực lượng Mỹ vào nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa, UAV và lực lượng hải quân Iran, làm gia tăng nguy cơ bùng phát một cuộc chiến khu vực quy mô lớn.

Những diễn biến mới nhất cho thấy Mỹ đang theo đuổi chiến lược “hai hướng”: một mặt duy trì cánh cửa đàm phán, mặt khác âm thầm chuẩn bị cho khả năng mở rộng chiến tranh trên bộ.

Động thái cân nhắc việc tăng quân của Mỹ diễn ra trong bối cảnh truyền thông Israel cho biết ông Eyal Zamir, Tổng tham mưu trưởng quân đội nước này đã cảnh báo nội bộ rằng, lực lượng vũ trang Israel có thể “tự sụp đổ từ bên trong” do áp lực tác chiến ngày càng gia tăng và tình trạng thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng.

Nhận định này cho thấy những căng thẳng đang gia tăng không chỉ với Mỹ mà cả các đồng minh chủ chốt trong khu vực, khi chiến sự kéo dài và mở rộng, đặt toàn bộ Trung Đông trước nguy cơ bước vào một giai đoạn bất ổn sâu rộng hơn.

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 27/3 tuyên bố “Cuba sẽ là mục tiêu tiếp theo”, khi nhắc tới việc Washington sử dụng sức mạnh quân sự tại Venezuela và Iran trong thời gian qua, theo Reuters.

Phát biểu tại một hội nghị ở bang Florida, ông Trump đồng thời kêu gọi Iran mở lại eo biển Hormuz, trong bối cảnh chính quyền Mỹ đang tìm cách hạ nhiệt xung đột giữa những lo ngại ngày càng lớn về tác động kinh tế của cuộc chiến.

“Sau Venezuela, tôi đã nói về chiến lược ‘hòa bình thông qua sức mạnh’. Tôi xây dựng một quân đội hùng mạnh và hy vọng sẽ không phải dùng đến nó. Nhưng đôi khi, bạn buộc phải sử dụng”, ông Trump nói, nhắc lại chiến dịch quân sự của Mỹ dẫn tới việc bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1.

Ngay sau đó, ông bất ngờ tuyên bố thêm rằng: “Nhân tiện thì Cuba là tiếp theo… nhưng hãy coi như tôi chưa nói điều đó” trong giọng điệu nửa đùa nửa thật.

Tuyên bố này được đưa ra giữa lúc xuất hiện nhiều suy đoán rằng Washington có thể chuyển hướng sang các đối thủ khác, bao gồm Cuba, sau khi chiến sự tại Iran kết thúc. Trước đó, ông Trump nhiều lần ám chỉ khả năng đạt một thỏa thuận hoặc thậm chí “tiếp quản thân thiện” đối với quốc đảo này.

Trong bài phát biểu, nhà lãnh đạo Mỹ cũng khẳng định các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt chiến tranh với Iran đang diễn ra và cho rằng phía Tehran “đang rất muốn đạt thỏa thuận”.

“Chúng tôi đang đàm phán. Sẽ rất tốt nếu đạt được điều gì đó. Nhưng họ phải mở lại eo biển", ông Trump nói.

Song song với đó, chính quyền Mỹ được cho là đã đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao, bao gồm việc đưa ra đề xuất hòa bình 15 điểm thông qua trung gian Pakistan và gia hạn tạm dừng tấn công các cơ sở năng lượng của Iran đến ngày 6/4, dù vẫn đang xem xét tăng cường lực lượng quân sự tại Trung Đông.

Bình luận về lãnh đạo tối cao mới của Iran, ông Ayatollah Mojtaba Khamenei, Tổng thống Trump gây chú ý khi cho rằng, nhân vật này “hoặc đã chết, hoặc đang trong tình trạng rất tệ”. Ông Mojtaba đã trở thành kế nhiệm cha mình, Đại giáo chủ quá cố Ali Khamenei, người thiệt mạng trong ngày đầu tiên trong chiến dịch quân sự của Mỹ mang mật danh “Epic Fury”.

“Các lãnh đạo của họ đã chết. Lãnh tụ tối cao không còn ‘tối cao’ nữa”, ông Trump nói, đồng thời cho rằng không có thông tin nào về tình trạng hiện tại của ông Mojtaba.

Ở một diễn biến khác, ông Trump tiếp tục bày tỏ sự thất vọng với các đồng minh NATO vì không tham gia hỗ trợ Mỹ trong cuộc chiến. “Chúng tôi rất thất vọng với NATO. Họ đã không đến giúp chúng tôi”, ông nói, thậm chí gọi liên minh này là “con hổ giấy”.

Những phát biểu cứng rắn và đầy ẩn ý của ông Trump đang làm dấy lên lo ngại về khả năng mở rộng xung đột ra ngoài Trung Đông, trong bối cảnh Cuba – quốc gia vốn đang chìm trong khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng – có thể trở thành điểm nóng tiếp theo trong tính toán chiến lược của Washington.