Ngày 6/4, căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Iran đưa ra cảnh báo việc trả đũa mạnh hơn nếu các mục tiêu dân sự của nước này bị tấn công, trong bối cảnh Mỹ gia tăng sức ép và tình hình an ninh tại Israel diễn biến phức tạp.Người phát ngôn Bộ Chỉ huy Trung ương Iran Khatam al-Anbiya tuyên bố nếu các cuộc tấn công nhằm vào mục tiêu dân sự tiếp diễn, nước Cộng hoà Hồi giáo sẽ tiến hành các giai đoạn tiếp theo trong chiến dịch tấn công và trả đũa mạnh hơn, trên diện rộng hơn.

Cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, gồm các nhà máy điện và cầu đường, nếu Tehran không đáp ứng các điều kiện của Washington nhằm khôi phục hoạt động vận tải hàng hải qua vùng Vịnh.Cùng ngày, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi cho rằng các tuyên bố của Tổng thống Mỹ có thể cấu thành "tội ác chiến tranh" theo luật pháp quốc tế. Viện dẫn Điều 8(2)(b) Quy chế Rome của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC), Thứ trưởng Ngoại giao Iran nhấn mạnh việc đe dọa tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự là hành vi bị nghiêm cấm.

Trong một diễn biến liên quan, cố vấn của Lãnh tụ tối cao Iran, ông Ali Akbar Velayati, cảnh báo khả năng nước Cộng hoà Hồi giáo và các lực lượng thân nước này có thể nhắm tới eo biển Bab el-Mandeb - một tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với Vịnh Aden. Theo ông, chỉ cần "một tín hiệu" cũng có thể làm gián đoạn dòng chảy năng lượng và thương mại toàn cầu.

Những tuyên bố trên làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn tại các tuyến hàng hải quan trọng, trong đó có eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb, vốn giữ vai trò thiết yếu đối với thương mại và năng lượng thế giới.

Trong một diễn biến khác liên quan, phóng viên TTXVN tại Israel, trên 1.000 nam giới thuộc cộng đồng Do Thái chính thống (Haredi) đã tham gia một sự kiện tôn giáo quy mô lớn tại thành phố Bnei Brak ngày 5/4, bất chấp các quy định hạn chế tụ tập trong thời chiến.

Sự kiện, do giáo sĩ Dov Lando chủ trì, diễn ra tại một học viện tôn giáo địa phương nhân dịp lễ Quá hải. Đại diện ban tổ chức khẳng định buổi tụ họp được tổ chức trong "không gian được bảo vệ", song quy định của Bộ Tư lệnh Mặt trận Nội địa Israel chỉ cho phép tối đa 50 người tụ tập tại khu vực trung tâm nếu có nơi trú ẩn gần đó.

Cảnh sát Israel cho biết yêu cầu cấp phép ban đầu đã bị từ chối. Khi phát hiện sự kiện diễn ra, lực lượng chức năng đã yêu cầu giải tán và cho biết không có "nguy hiểm tức thời" tại thời điểm đó.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh tranh cãi gia tăng giữa các nhánh quyền lực tại Israel liên quan đến việc thực thi các hạn chế tụ tập. Trước đó, Tòa án Tối cao đã ra phán quyết tạm thời hạn chế quyền của cảnh sát trong việc giải tán các cuộc biểu tình quy mô nhỏ, cho rằng quy định đang bị áp dụng không đồng đều.

🔮 Tử vi 12 con giáp ngày 07/04/2026 (Mùng 20 Tết Đinh Mùi): Ngày này mang năng lượng chuyển biến, thuận lợi cho công việc, tài chính và các mối quan hệ. Một số tuổi có cơ hội thăng tiến, trong khi vài tuổi cần chú ý đến cảm xúc và sức khỏe.

🐭 Tuổi Tý
Công việc: Khởi sắc, dễ được cấp trên ghi nhận.

Tài lộc: Có lộc nhỏ, tài chính ổn định.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi trong giao tiếp.

Sức khỏe: Tốt, tinh thần phấn khởi.

🐮 Tuổi Sửu
Công việc: Ổn định, có quý nhân hỗ trợ.

Tài lộc: Khởi sắc, dễ có khoản thu bất ngờ.

Tình cảm: Bình ổn, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐯 Tuổi Dần
Công việc: Hanh thông, dễ được đề bạt.

Tài lộc: Khá tốt, nhiều cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐰 Tuổi Mão
Công việc: Ổn định, dễ thích nghi.

Tài lộc: Duy trì mức ổn định.

Tình cảm: Ngọt ngào, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐲 Tuổi Thìn
Công việc: Có áp lực, cần kiên nhẫn.

Tài lộc: Trung bình, nên giữ đệm tài chính.

Tình cảm: Hài hòa, dễ đồng thuận.

Sức khỏe: Ổn định.

🐍 Tuổi Tỵ
Công việc: Có khởi sắc nhưng dễ gặp tiểu nhân.

Tài lộc: Hao hụt nhẹ, tránh đầu tư nóng.

Tình cảm: Có rạn nứt do thiếu tin tưởng.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐎 Tuổi Ngọ
Công việc: Sự nghiệp thăng hoa, nhiều cơ hội phát triển.

Tài lộc: Khá tốt, dễ có khoản thu bất ngờ.

Tình cảm: Hài hòa.

Sức khỏe: Tốt.

🐐 Tuổi Mùi
Công việc: Vận trình ổn định, ít áp lực.

Tài lộc: Có cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa, thuận lợi.

Sức khỏe: Tốt.

🐒 Tuổi Thân
Công việc: Có thể gặp rắc rối nhỏ, cần kiên nhẫn.

Tài lộc: Trung bình, nên kiểm soát chi tiêu.

Tình cảm: Hài hòa, nên chủ động quan tâm.

Sức khỏe: Tốt.

🐓 Tuổi Dậu
Công việc: Có cơ hội, dễ đạt thành quả.

Tài lộc: Khởi sắc, nhiều cơ hội mới.

Tình cảm: Hài hòa.

Sức khỏe: Tốt.

🐕 Tuổi Tuất
Công việc: Có cơ hội nhưng dễ chi tiêu vượt khả năng.

Tài lộc: Hao hụt, cần kiểm soát kỹ.

Tình cảm: Dễ vướng bận.

Sức khỏe: Cần nghỉ ngơi hợp lý.

🐖 Tuổi Hợi
Công việc: Tích cực, tinh thần thoải mái.

Tài lộc: Khá tốt, dễ nhận lộc đầu năm.

Tình cảm: Thuận lợi, dễ gắn kết.

Sức khỏe: Tốt.

VietBF@sưu tập

Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) ngày 5/4 cho biết một chiếc trực thăng quân sự của nước này đã bay vào Khu phi quân sự (DMZ) trong lúc tham gia dập cháy rừng, song phía Triều Tiên không có phản ứng tức thời.Tờ The Korea Herald dẫn nguồn JSC cho hay chiếc trực thăng đa dụng Surion được triển khai để khống chế đám cháy rừng tại Yeoncheon, tỉnh Gyeonggi, hôm 23/3 đã được xác nhận bay vào khu vực DMZ.

“Vụ việc đang được điều tra, thông tin chi tiết còn hạn chế do liên quan đến yếu tố tác chiếc”, JCS nêu.

DMZ - vùng đệm ngăn cách hai miền Triều Tiên - được thiết lập theo thỏa thuận đình chiến năm 1953 sau Chiến tranh Triều Tiên. Các hoạt động trong khu vực này do Bộ Tư lệnh Liên hợp quốc (UNC) do Mỹ dẫn đầu quản lý.

Một nguồn tin quân sự cho biết trực thăng ban đầu được phân công hoạt động ở phía Nam DMZ, nơi không cần sự chấp thuận riêng từ UNC. Tuy nhiên, một sai sót trong phối hợp được cho là đã khiến máy bay đi vào không phận của khu phi quân sự.

Theo Hiệp định đình chiến, mọi hoạt động đưa người hoặc phương tiện quân sự, dân sự vào DMZ đều phải được UNC phê duyệt trước, do cơ quan này có thẩm quyền quản lý khu vực.

Trực thăng cũng được cho là đã bay gần Đường Ranh giới Quân sự (MDL), khiến giới chức Hàn Quốc và UNC xem xét liệu máy bay có vượt qua ranh giới hay không.Nguồn tin cho biết chiếc Surion, dòng trực thăng đa dụng do Hàn Quốc tự phát triển, không mang vũ khí trong thời điểm thực hiện nhiệm vụ.

JCS cho hay Triều Tiên không có phản ứng đối với sự cố, đồng thời lưu ý chưa rõ phía này có nhận diện được đây là trực thăng quân sự hay không, trong bối cảnh nhiều trực thăng chữa cháy dân sự cũng hoạt động trong khu vực vào thời điểm đó.

“Quân đội đang điều tra vụ việc, nhưng thông tin chi tiết bị hạn chế do tính chất nhạy cảm của hoạt động”, JCS cho biết thêm.

Hoạt động vận tải năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, chỉ một số ít tàu được phép đi qua các “hành lang” đặc biệt do Iran kiểm soát.Theo AFP, trong thông tin công bố ngày 6/4, một tàu chở khí hóa lỏng (LPG) mang cờ Ấn Độ, thuộc sở hữu công ty con của tập đoàn vận tải biển Nhật Bản Mitsui OSK Lines, đã vượt qua Eo biển Hormuz và đang trên hành trình tới Nam Á.

Đại diện Mitsui xác nhận tàu Green Asha đã đi qua khu vực an toàn, toàn bộ thủy thủ đoàn và hàng hóa đều không bị ảnh hưởng. Đây là tàu thứ ba có liên quan đến Nhật Bản vượt qua eo biển chiến lược này kể từ khi xung đột Trung Đông leo thang.Động thái diễn ra trong bối cảnh Iran gần như phong tỏa Eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới - nhằm đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel bắt đầu từ ngày 28/2. Việc siết chặt tuyến vận tải này đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu và đẩy giá năng lượng tăng mạnh trên toàn cầu.

Trước khi chiến sự bùng phát hơn một tháng trước, khoảng một phần năm sản lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của thế giới được vận chuyển qua eo biển này. Tuy nhiên, hiện nay lưu lượng tàu thuyền đã giảm xuống mức rất thấp.

Các tàu vẫn có thể đi qua Eo biển Hormuz chủ yếu phải sử dụng tuyến đường được Iran cho phép, chạy qua vùng biển gần đảo Larak. Tuyến này được tạp chí hàng hải Lloyd’s List gọi là “trạm thu phí Tehran”.

Trước đó, ngày 5/4, tàu LPG Green Sanvi - cũng thuộc công ty con của Mitsui - đã đi qua Eo biển Hormuz an toàn. Một ngày trước đó, ba tàu chở dầu, trong đó có một tàu đồng sở hữu bởi doanh nghiệp Nhật Bản, cũng đã vượt qua khu vực này.

Đáng chú ý, tàu Sohar LNG của Mitsui trở thành tàu chở LNG đầu tiên đi qua Eo biển Hormuz kể từ ngày 1/3, tức ngay sau khi xung đột bắt đầu leo thang.

Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy một tàu container thuộc sở hữu Pháp và một tàu Nhật Bản nằm trong số ít phương tiện vượt qua Eo biển Hormuz trong những ngày đầu tháng 4.

Cụ thể, tàu Kribi treo cờ Malta, thuộc tập đoàn vận tải CMA CGM, đã rời Vịnh Ba Tư hôm 3/4. Theo dữ liệu từ Marine Traffic, con tàu này đã đi qua Eo biển Hormuz bằng tuyến đường được Iran phê duyệt và đến sáng hôm sau đã xuất hiện ngoài khơi Muscat (Oman), vẫn phát tín hiệu thuộc Pháp trên hệ thống nhận dạng.

Bên cạnh đó, ba tàu chở dầu khác - trong đó có tàu Sohar LNG đồng sở hữu bởi Mitsui - đã chọn một lộ trình thay thế ở phía Nam, di chuyển sát bờ Bán đảo Musandam của Oman. Theo Lloyd’s List, đây là lần đầu tiên trong gần ba tuần có tàu sử dụng tuyến đường này.

Đáng chú ý, cả ba tàu đều phát tín hiệu nhận dạng là tàu thuộc Oman khi đi qua khu vực, cho thấy các biện pháp điều chỉnh tín hiệu nhằm giảm thiểu rủi ro trong vùng xung đột.

Tàu New Vision treo cờ Hong Kong (Trung Quốc) - từng vượt Eo biển Hormuz vào ngày 1/3 ngay sau khi chiến sự bùng phát - dự kiến sẽ cập cảng Le Havre (Pháp) vào tối 5/4, cho thấy hành trình qua khu vực này vẫn kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Kể từ khi xung đột Trung Đông nổ ra, hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz đã giảm xuống mức “nhỏ giọt”, khi Iran tiến hành các cuộc tấn công có chọn lọc nhằm vào tàu thương mại và cơ sở năng lượng trong Vịnh, nhằm đáp trả các hành động quân sự của Mỹ và Israel.

Một số tàu thương mại gần đây vẫn tiếp tục đi qua Eo biển Hormuz, nhưng phần lớn phải tuân thủ các hành lang do Iran kiểm soát hoặc lựa chọn các tuyến đường thay thế với mức độ rủi ro cao hơn.

Việc các tàu Nhật Bản và Pháp lần lượt vượt qua Eo biển Hormuz cho thấy tuyến vận tải này chưa hoàn toàn tê liệt, song vẫn hoạt động trong điều kiện hạn chế nghiêm ngặt và chịu sức ép an ninh ngày càng lớn.

Trước áp lực sáp nhập từ Washington, Copenhagen đã kích hoạt chiến dịch Arctic Endurance, sẵn sàng phá hủy hạ tầng chiến lược và huy động tiêm kích F-35 để bảo vệ chủ quyền.

Căng thẳng giữa Đan Mạch và Mỹ liên quan đến đảo Greenland đã chuyển từ tranh cãi ngoại giao sang các kịch bản chuẩn bị quân sự thực tế. Greenland hiện được xem là mắt xích cốt yếu trong hệ thống phòng thủ tên lửa và kiểm soát tuyến đường hàng hải ngắn nhất giữa Nga và Mỹ. Với vị trí chiến lược đặc biệt tại Bắc Cực, hòn đảo này trở thành tâm điểm trong các toan tính an ninh toàn cầu của Washington.

Chiến dịch Arctic Endurance: Kế hoạch phòng ngự bất đối xứng
Theo Eurasian Times, Copenhagen đã âm thầm triển khai kế hoạch phòng thủ mang tên "Operation Arctic Endurance" (Chiến dịch Kiên cường Bắc Cực) từ đầu năm 2026. Đây là phản ứng trực tiếp sau những tuyên bố cứng rắn về việc sáp nhập hòn đảo này. Đan Mạch không chỉ tăng cường quân số mà còn phối hợp chặt chẽ với các đồng minh châu Âu như Pháp, Đức và các quốc gia Bắc Âu nhằm tạo ra một thế trận răn đe đa quốc gia.

Đáng chú ý, quân đội Đan Mạch đã chuẩn bị phương án "vườn không nhà trống" đầy quyết liệt. Lực lượng công binh được cho là đã đặt sẵn thuốc nổ tại các đường băng chiến lược ở thủ đô Nuuk và khu vực Kangerlussuaq. Mục tiêu của hành động này là vô hiệu hóa khả năng đổ bộ đường không – vốn là thế mạnh áp đảo của quân đội Mỹ – trong trường hợp nổ ra xung đột vũ trang.

Thủ tướng Mette Frederiksen cảnh báo rằng bất kỳ hành động quân sự nào nhằm vào Greenland sẽ phá vỡ trật tự an ninh hậu Thế chiến II, thậm chí đẩy NATO tới bờ vực tan rã.

Nghịch lý tác chiến: Khi F-35 đối đầu F-35
Một trong những kịch bản quân sự phức tạp nhất được giới chuyên gia tính đến là cuộc đối đầu trực diện giữa các phi đội tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II. Cả Mỹ và Đan Mạch đều vận hành dòng máy bay thế hệ thứ năm này do Lockheed Martin sản xuất. Điều này tạo ra một tình huống tác chiến chưa từng có tiền lệ: hai bên sử dụng cùng một nền tảng công nghệ, hệ thống radar và mạng lưới liên kết dữ liệu chống lại nhau.

Dù sở hữu cùng loại vũ khí, tương quan lực lượng tổng thể vẫn nghiêng tuyệt đối về phía Washington. Tuy nhiên, mục đích của Copenhagen không phải là giành chiến thắng trong một cuộc chiến tổng lực. Thay vào đó, Đan Mạch tập trung vào khả năng phản kháng ban đầu, gây thiệt hại đủ lớn để nâng cao chi phí chính trị và quân sự, đồng thời kéo dài thời gian để kích hoạt các cơ chế can thiệp ngoại giao từ Liên minh Châu Âu và NATO.

Đan Mạch hiện vận hành tiêm kích tàng hình F-35 Lightning II do chính Mỹ sản xuất, điều này tạo ra nghịch lý khi hai bên có thể sử dụng cùng một nền tảng vũ khí trong trường hợp xung đột.

Tính toán chiến lược dài hạn tại Bắc Cực
Mặc dù căng thẳng đã tạm thời hạ nhiệt sau khi có những đề nghị đàm phán thay vì sử dụng vũ lực, giới quan sát quân sự nhận định tham vọng của Mỹ tại Bắc Cực vẫn không thay đổi. Việc thiết lập thêm các căn cứ quân sự và điểm tiếp cận tại Greenland nằm trong chiến lược lớn hơn nhằm kiểm soát các tuyến hàng hải mới đang lộ ra do băng tan.

Quân đội Mỹ đang tìm cách mở rộng sự hiện diện tại khu vực này để đối trọng với tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của các cường quốc khác. Cuộc khủng hoảng Greenland cho thấy ngay cả trong mối quan hệ đồng minh thân cận nhất, những xung đột về lợi ích lãnh thổ và tài nguyên vẫn có thể dẫn đến các chuẩn bị quân sự ở mức độ cao nhất. Đối với các quốc gia nhỏ như Đan Mạch, việc chuẩn bị cho những kịch bản "không thể xảy ra" đã trở thành yêu cầu bắt buộc trong môi trường an ninh quốc tế biến động.

Iran phát động cuộc tấn công mới trên khắp Trung Đông và đe dọa trả đũa "tàn khốc" sau lời cảnh báo đầy "thô tục" của Tổng thống Mỹ Donald Trump về eo biển Hormuz.
Israel, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đều báo cáo về một loạt cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái xảy ra trong khu vực vào rạng sáng ngày 6/4.

Riêng tại thủ đô Abu Dhabi của UAE, giới chức cho biết có một người đàn ông bị thương do mảnh đạn từ tên lửa Iran bị đánh chặn trên khu phố Musaffah của thành phố. Đó là khu vực gần căn cứ không quân Al Dhafra, nơi đóng quân của lực lượng Mỹ, nhiều lần bị Iran nhắm mục tiêu trong suốt cuộc xung đột.Trong khi đó, dịch vụ cứu hộ của Israel báo cáo một số địa điểm bị trúng tên lửa Iran nhắm vào nhiều thành phố ở miền trung Israel.

Các cuộc tấn công diễn ra trong bối cảnh Tehran tăng cường chỉ trích chống lại Tổng thống Mỹ Donald Trump, với việc Bộ chỉ huy quân sự Khatam al-Anbiya của Iran cảnh báo có sự trả đũa "tàn khốc hơn nhiều" nếu đối phương tấn công mục tiêu dân sự.Lời cảnh báo được đưa ra vài giờ sau khi ông Trump đe dọa phá hủy cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, yêu cầu Tehran phải nhượng bộ trước những điều khoản của ông để đạt được thỏa thuận mở cửa lại vùng Vịnh.

Trong khi người Kitô giáo đang kỷ niệm Lễ Phục Sinh, ông Trump cũng nhắc lại những lời cảnh báo về cuộc không kích vào nhà máy điện và cầu của Iran, khi họ ăn mừng việc giải cứu phi công bị thương trên chiếc F-15 rơi bên trong lãnh thổ Iran.

Hiện tại, Iran đang phong tỏa một phần eo biển Hormuz.

Trong khi đó, theo Axios, các bên trung gian liên quan đến Iran đang thực hiện nỗ lực cuối cùng nhằm đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 45 ngày.

Dù vậy, các nguồn tin cho biết khả năng đạt được thỏa thuận một phần trong vòng 48 giờ tới là rất thấp. Đây được xem là cơ hội cuối cùng để tránh leo thang nghiêm trọng cuộc xung đột, bao gồm khả năng làm bùng nổ các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và các đòn trả đũa nhằm vào hệ thống năng lượng, nước của các quốc gia vùng Vịnh.

Theo Reuters, Iran và Mỹ đã nhận đề xuất ngừng bắn có thể triển khai ngay hôm nay, qua đó mở lại eo Hormuz, trong kế hoạch hai giai đoạn do Pakistan làm trung gian.

Việc loại bỏ các chỉ huy cấp cao trong thời kỳ xung đột là điều hiếm gặp, làm dấy lên lo ngại về tính liên tục và mức độ sẵn sàng của chiến dịch.
Theo Military Watch, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth thực hiện cuộc thanh lọc quy mô lớn trong hàng ngũ lãnh đạo Lực lượng Vũ trang Mỹ, điều hiếm thấy trong lịch sử gần đây, khi cách chức Tổng tham mưu trưởng Lục quân Mỹ, Tướng Randy George, cùng nhiều tướng lĩnh cấp cao khác bao gồm David Hodne và William Green.

Ông Hegseth cho biết vị trí của ông George cần được thay thế bởi người có khả năng “thực hiện tầm nhìn của Tổng thống Trump” tốt hơn, làm dấy lên nhiều suy đoán rằng các quan điểm khác biệt của giới lãnh đạo quân sự đối với kế hoạch thực hiện chiến dịch trên bộ vào Iran là nguyên nhân chính dẫn đến quyết định này.

Tướng George chịu trách nhiệm chuẩn bị và trang bị cho Lục quân cho các chiến dịch tác chiến quy mô lớn, và được cho là đã bày tỏ những lo ngại nghiêm trọng về rủi ro cao, chi phí khổng lồ và khả năng thương vong lớn nếu một chiến dịch toàn diện được triển khai.Việc loại bỏ các chỉ huy cấp cao trong thời kỳ xung đột quân sự là điều hiếm gặp, làm dấy lên lo ngại về tính liên tục và mức độ sẵn sàng của chiến dịch. Hiện chưa có lời giải thích chính thức thống nhất nào cho các cuộc thanh lọc này, trong khi thông tin về việc loại bỏ thêm nhiều lãnh đạo quân sự cấp cao khác đã xuất hiện nhưng chưa được xác nhận.

Nhiều nguồn tin còn cho biết có xu hướng rộng hơn trong việc sa thải và thay thế trên toàn bộ cấp cao, làm dấy lên lo ngại về việc chính trị hóa quân đội.Các mô phỏng chiến dịch do Lực lượng Vũ trang Mỹ và nhiều tổ chức nghiên cứu (think tank) của Mỹ thực hiện không chỉ cảnh báo về việc phát động chiến dịch quy mô lớn với Iran, mà còn cho thấy một cuộc tấn công trên bộ có thể dẫn đến hậu quả đặc biệt thảm khốc.

Khả năng duy trì các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái của Lực lượng Vũ trang Iran, như thể hiện từ ngày 28/2, có thể khiến các tàu đổ bộ và đơn vị lục quân Mỹ trở nên cực kỳ dễ bị tấn công, thậm chí còn dễ bị nhắm đến hơn so với các lực lượng Mỹ đóng tại Vùng Vịnh và các khu vực khác trong khu vực.Với nhiều nguồn tin cho biết Mỹ đã chịu tổn thất đáng kể trong chiến dịch do các căn cứ, khách sạn và khu phức hợp nơi quân đội đồn trú bị tấn công, điều này có thể càng làm gia tăng tranh cãi xung quanh việc leo thang triển khai lực lượng bộ binh trên lãnh thổ Iran.

ăng thẳng Mỹ – Iran tại Eo biển Hormuz đang không chỉ làm nóng thị trường năng lượng mà còn thúc đẩy những thay đổi sâu sắc trong cách thức giao dịch dầu mỏ, với nguy cơ làm suy yếu hệ thống petrodollar (dùng USD để mua dầu trên thị trường quốc tế) do Mỹ dẫn dắt.
Cuộc đối đầu giữa Mỹ và Iran, dưới sức ép từ các tuyên bố cứng rắn của Tổng thống Donald Trump về việc buộc mở lại Eo biển Hormuz, đang dần vượt ra ngoài khuôn khổ an ninh, chuyển thành một cuộc cạnh tranh mang tính kinh tế và tiền tệ.

Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu toàn cầu – từ lâu giữ vai trò then chốt trong an ninh năng lượng thế giới. Trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn tuyến đường này, Iran được cho là đang tận dụng lợi thế địa lý để gia tăng sức ép, bao gồm việc yêu cầu thanh toán dầu bằng các đồng tiền ngoài USD như Nhân dân tệ, thậm chí cả tiền điện tử.

Động thái này thách thức trực tiếp hệ thống petrodollar – nền tảng giúp Mỹ duy trì vị thế tài chính toàn cầu suốt từ sau thập niên 1970. Khi đó, Washington đạt thỏa thuận với các nước sản xuất dầu chủ chốt, khiến phần lớn giao dịch dầu mỏ toàn cầu được định giá bằng USD, qua đó củng cố vai trò thống trị của đồng tiền này.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, Iran không chỉ điều chỉnh phương thức thanh toán mà còn thay đổi cả chiến lược xuất khẩu dầu. Theo các phân tích từ hình ảnh vệ tinh, Tehran đang gia tăng đáng kể hoạt động tại cảng Jask – một cơ sở từng ít được sử dụng và nằm cách Eo biển Hormuz khoảng 95 dặm về phía Đông.Kể từ khi xung đột leo thang, hàng triệu thùng dầu đã được vận chuyển từ Jask, đồng thời lượng dầu lưu trữ tại đây cũng tăng lên rõ rệt. Giới chuyên gia nhận định, Jask đang trở thành “kế hoạch B” của Iran nhằm giảm phụ thuộc vào các tuyến xuất khẩu truyền thống vốn dễ bị tổn thương trước các sức ép quân sự.

Trong nhiều năm, các điểm trung chuyển lớn hơn ở phía Bắc Vịnh Ba Tư vẫn là đầu mối xuất khẩu chủ lực của Iran. Tuy nhiên, việc đa dạng hóa tuyến vận chuyển – đặc biệt là tránh phụ thuộc hoàn toàn vào Hormuz – cho thấy Tehran đang chuẩn bị cho kịch bản gián đoạn kéo dài.

Trong bối cảnh này, việc Iran kết hợp đa dạng hóa tuyến xuất khẩu và thúc đẩy giao dịch phi USD có thể tạo ra tác động sâu rộng. Nếu xu hướng này lan rộng, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể dần rời xa đồng USD, qua đó làm suy giảm một trong những công cụ ảnh hưởng kinh tế quan trọng nhất của Mỹ.

Các cuộc tấn công vào lưới điện, nước và chuỗi cung ứng đang tái định hình xung đột Trung Đông, làm gia tăng rủi ro lan rộng và đe dọa trực tiếp đến ổn định kinh tế toàn cầu.Trung Đông đang bước vào một giai đoạn nguy hiểm mới, trong đó không chỉ các mục tiêu quân sự mà cả cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu cũng trở thành chiến trường. Đó là nhận định của Abdullah F. Alrebh, Phó Giáo sư tại Đại học Grand Valley State ở Michigan và học giả tại Viện Trung Đông ở Washington, D.C., trong bình luận mới đây với mạng truyền thông Alarabiya (Saudi Arabia).

Chiến tranh cơ sở hạ tầng - hình thái xung đột mới

Theo chuyên gia Alrebh, điều đang nổi lên không chỉ đơn thuần là một vòng đối đầu quân sự giữa Israel và Mỹ với Iran. Đây là sự chuyển dịch sang hình thái "chiến tranh cơ sở hạ tầng", trong đó các hệ thống dân sự và kinh tế trọng yếu đã trở thành một phần của chiến trường. Lưới điện, các nhà máy khử muối nước, cảng biển và chuỗi cung ứng giờ đây là mục tiêu chiến lược, vì chúng định hình trực tiếp khả năng phục hồi của các quốc gia hiện đại.

Trong một cuộc xung đột như vậy, sự sụp đổ của các dịch vụ thiết yếu có thể gây ra những hậu quả vượt xa chiến trường trực tiếp. Một sự gián đoạn chỉ kéo dài vài ngày cũng có thể tạo ra những sự cố dây chuyền lan rộng khắp các lĩnh vực giao thông, phân phối thực phẩm, thông tin liên lạc và trật tự công cộng.

Đây chính là lý do vì sao tính cấp bách lại đang có tầm quan trọng đặc biệt. Với các xã hội có tính liên kết cao, ngay cả một cú sốc ngắn ngủi cũng có thể tạo ra những hậu quả to lớn và khó lường. Nếu một cuộc xung đột làm mất đi một phần đáng kể nguồn cung dầu toàn cầu hoặc đe dọa nguồn nước tại các trung tâm đô thị lớn, nó sẽ vượt ngưỡng giới hạn. Trong trường hợp đó, vấn đề sẽ không còn là tranh chấp khu vực, nó sẽ trở thành một cuộc khủng hoảng quốc tế rộng lớn hơn.

Các quốc gia vùng Vịnh buộc phải điều chỉnh chiến lược

Các quốc gia vùng Vịnh cho đến nay đã phản ứng một cách kiềm chế, ưu tiên sự ổn định để hỗ trợ các chương trình chuyển đổi kinh tế đầy tham vọng của họ. Tuy nhiên, khi các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng trọng yếu trở nên thường xuyên hơn, các quốc gia này sẽ buộc phải điều chỉnh lại chiến lược.

Chuyên gia Alrebh lưu ý, răn đe chủ động, thay vì chịu đựng thụ động, sẽ ngày càng định hình tư duy chiến lược của họ. Chiến tranh cơ sở hạ tầng kéo dài sẽ làm chuyển hướng nguồn lực khỏi các dự án phát triển dài hạn và hướng tới quốc phòng, khả năng phục hồi và bảo vệ khẩn cấp. Dù vậy, cho đến nay khả năng thích ứng của các quốc gia này cho thấy đây là sự trì hoãn và điều chỉnh, hơn là chệch hướng hoàn toàn khỏi các mục tiêu dài hạn của họ.

Tuy nhiên, phạm vi địa lý của cuộc đối đầu cũng đang mở rộng đáng kể. Lực lượng Houthi đã trở thành một nhân tố quan trọng, và các hoạt động bất đối xứng của họ ở Biển Đỏ đã biến tranh chấp khu vực thành một cuộc khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu. Hành động của họ phơi bày sự mong manh của an ninh hàng hải và cho thấy tốc độ mà xung đột cục bộ có thể làm gián đoạn thương mại quốc tế.

Sự xói mòn của chiếc ô an ninh truyền thống

Cuộc xung đột cũng phản ánh sự xói mòn của chiếc ô an ninh truyền thống từng định hình khu vực suốt nhiều thập kỷ. Thời đại mà các quốc gia gần như hoàn toàn dựa vào những đảm bảo từ Washington đang dần lụi tàn. Các cường quốc khu vực hiện đang đa dạng hóa các quan hệ đối tác quốc phòng và đầu tư mạnh hơn vào khả năng răn đe và phục hồi nội tại. Theo chuyên gia Alrebh, sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là chiến thuật - đó là phản ứng trước diễn biến liên quan đến chính trị nội bộ Mỹ và sự không chắc chắn về các cam kết chính sách đối ngoại trong tương lai.

Về dài hạn, cuộc xung đột giữa Israel và Mỹ với Iran đang diễn ra có khả năng thúc đẩy một sự chuyển đổi chiến lược sâu rộng. Các quốc gia trong khu vực sẽ ngày càng coi khả năng phục hồi cơ sở hạ tầng là yếu tố cốt lõi của an ninh quốc gia, ngang hàng với quốc phòn, quân sự truyền thống. Kết quả sẽ là một trật tự khu vực đa cực hơn, được định hình bởi các thỏa thuận quốc phòng nội bộ, các liên minh đa dạng và sự chú trọng nhiều hơn đến cơ sở hạ tầng dân sự thiết yếu.

Chuyên gia Alrebh kết luận: Truyền thông phương Tây thường khó nắm bắt được những động lực chiến lược và xã hội sâu sắc này, khi thường chỉ tập trung vào những sự kiện tức thời của các cuộc không kích và leo thang quân sự. Nhưng câu chuyện thực sự rộng lớn hơn nhiều: Trung Đông đang bước vào một kỷ nguyên mà khả năng phục hồi, cơ sở hạ tầng và ổn định trong nước sẽ quan trọng không kém gì sức mạnh trên chiến trường.