Theo như nam ca sĩ Đan Trường 50 tuổi nổi đình đám một thời đang nhận được nhiều sự quan tâm khi thông báo “đi bán cà phê” tọa lạc trên đường Đinh Tiên Hoàng, thuộc phường Tân Định (TP.HCM), quán cà phê của Đan Trường gây chú ý với diện mạo hiện đại, nổi bật giữa khu phố. Bên cạnh đó, hình ảnh chân dung nam ca sĩ được in khổ lớn treo ở góc tòa nhà, vừa tạo điểm nhấn nhận diện, vừa gợi nhớ hình tượng “anh Bo” quen thuộc với khán giả nhiều năm qua.

Mới đây, ca sĩ Đan Trường gây chú ý khi thông báo “đi bán cà phê” ở TP.HCM. Thông tin này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người hâm mộ, đặc biệt khi nam ca sĩ trực tiếp mời khán giả đến giao lưu trong dịp khai trương.

Tọa lạc trên đường Đinh Tiên Hoàng, thuộc phường Tân Định (TP.HCM), quán cà phê của Đan Trường gây chú ý với diện mạo hiện đại, nổi bật giữa khu phố. Không gian quán nằm trong một tòa nhà 3 tầng với tông trắng chủ đạo, thiết kế vuông vức, nhiều cửa kính lớn tạo cảm giác thoáng đãng và sang trọng.

Mặt tiền quán được đầu tư chỉn chu với bảng hiệu chạy dài cùng logo “Bo” đặc trưng đặt ngay lối vào. Bên cạnh đó, hình ảnh chân dung nam ca sĩ được in khổ lớn treo ở góc tòa nhà, vừa tạo điểm nhấn nhận diện, vừa gợi nhớ hình tượng “anh Bo” quen thuộc với khán giả nhiều năm qua.

Khu vực tầng trệt đang trong quá trình hoàn thiện, bên trong lộ rõ không gian bài trí theo phong cách tối giản, sáng sủa. Một số nhân viên vẫn đang tất bật chuẩn bị cho ngày khai trương, trong khi bên ngoài, người qua lại đã bắt đầu chú ý đến địa điểm mới này.

Với vị trí đắc địa cùng thiết kế hiện đại và dấu ấn cá nhân của chủ quán hứa hẹn sẽ trở thành điểm hẹn mới của người hâm mộ cũng như khách yêu thích không gian cà phê nhẹ nhàng giữa lòng thành phố.

Đan Trường tên đầy đủ là Phạm Đan Trường, sinh năm 1976, là một trong những ca sĩ nổi tiếng nhất của làng nhạc Việt cuối thập niên 1990 – đầu 2000. Anh được khán giả ưu ái gọi với biệt danh “anh Bo” nhờ hình tượng thư sinh cùng mái tóc hai mái từng gây “sốt” một thời.

Quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump rút khoảng 5.000 binh sĩ khỏi Đức được giới chức Berlin đánh giá chỉ mang tính biểu tượng. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng những biến động sâu rộng hơn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương mới là yếu tố khiến châu Âu, đặc biệt là Đức, đối mặt với rủi ro lớn về cả an ninh lẫn kinh tế.

Động thái rút quân diễn ra trong bối cảnh Washington đồng thời tăng thuế đối với ô tô châu Âu, đảo chiều kế hoạch triển khai tên lửa tầm xa tại Đức, cũng như chịu tác động nặng nề về kinh tế - quân sự từ cuộc chiến với Iran.

Theo Thorsten Benner, Giám đốc Viện Chính sách Công Toàn cầu tại Berlin, việc giảm 5.000 quân “không đáng kể so với những vấn đề lớn hơn”, bao gồm cả việc kho vũ khí Mỹ bị tiêu hao nhanh chóng do chiến sự ở Trung Đông.

Lầu Năm Góc cho biết sẽ rút một lữ đoàn quân đội khỏi Đức trong vòng 6-12 tháng. Thông báo này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Thủ tướng Đức Friedrich Merz công khai chỉ trích Mỹ thiếu chiến lược rút lui rõ ràng tại Iran.

Dù vậy, ông Merz nhanh chóng hạ giọng, khẳng định Mỹ vẫn là đối tác quan trọng của Đức.

Hiện Đức vẫn là trung tâm của khoảng 85.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại châu Âu, với mạng lưới căn cứ dày đặc phục vụ các chiến dịch toàn cầu. Trong đó, căn cứ không quân Ramstein Air Base đóng vai trò đầu mối hậu cần quan trọng cho các chiến dịch tại Afghanistan, Iraq và gần đây là Iran.

Tuy nhiên, việc rút 5.000 quân chỉ tương đương khoảng 14% lực lượng Mỹ tại Đức và được đánh giá không vượt quá mức biến động thông thường. Quan trọng hơn, phần lớn binh sĩ này phục vụ các chiến dịch toàn cầu chứ không trực tiếp bảo vệ Đức.

Bộ trưởng Quốc phòng Đức Boris Pistorius cho rằng việc Mỹ giảm sự hiện diện quân sự tại châu Âu là điều “có thể dự đoán trước”, đồng thời nhấn mạnh Berlin và các đồng minh đã bắt đầu tăng cường đầu tư quốc phòng để lấp khoảng trống.

NATO cũng nhận định động thái này càng cho thấy châu Âu cần gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh chung, dù liên minh vẫn đủ năng lực răn đe.

Dẫu vậy, mối lo lớn hơn lại đến từ quyết định của Mỹ không triển khai các hệ thống tên lửa tiên tiến như Tomahawk hay siêu vượt âm Dark Eagle tại Đức, một phần của thỏa thuận năm 2024 nhằm răn đe Nga sau xung đột Ukraine.

Theo Nico Lange - Giám đốc Viện Phân tích Rủi ro và An ninh Quốc tế của Đức và là cựu quan chức cấp cao của Bộ Quốc phòng Đức, châu Âu hiện chưa có năng lực tương đương để bù đắp khoảng trống này.

Ông cho hay: “Chúng ta có quân đội, nhưng chưa ai ở châu Âu sở hữu năng lực này. Đó là vấn đề thực sự.”

Tại Washington, nhiều nghị sĩ từ cả hai đảng cũng chỉ trích quyết định này, cho rằng có thể làm suy yếu khả năng phản ứng nhanh của Mỹ trước các xung đột tại châu Âu.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk thậm chí nhận định mối đe dọa lớn nhất đối với cộng đồng xuyên Đại Tây Dương không phải là kẻ thù bên ngoài, mà là “sự tan rã từ bên trong”.

Một yếu tố khác khiến châu Âu lo ngại là dấu hiệu hòa dịu giữa chính quyền Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin, đặc biệt sau khi Mỹ nới lỏng trừng phạt dầu mỏ Nga. Các lãnh đạo châu Âu cho rằng điều này làm suy yếu nỗ lực đạt được lệnh ngừng bắn tại Ukraine.

Trước bối cảnh đó, chính phủ Đức đang đẩy mạnh chi tiêu quân sự, với mục tiêu trở thành lực lượng quân sự thông thường lớn nhất châu Âu vào năm 2029. Berlin cũng tăng cường hợp tác với Pháp nhằm bổ sung “ô hạt nhân” thay thế phần nào vai trò của Mỹ.

Tuy nhiên, bài toán lớn hơn lại nằm ở kinh tế. Các chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là thuế quan, đang gây áp lực nặng nề lên nền kinh tế Đức, vốn phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu.

Xuất khẩu của Đức sang Mỹ, vốn là “phao cứu sinh” bù đắp cho sự suy giảm thị phần tại Trung Quốc, đã sụt giảm mạnh kể từ khi Washington phát động chiến tranh thương mại với châu Âu. Các mức thuế riêng biệt đối với thép và nhôm tiếp tục làm tổn thương ngành công nghiệp Đức.

Chưa dừng lại, việc Mỹ nâng thuế ô tô châu Âu từ 15% lên 25% càng giáng đòn mạnh vào ngành công nghiệp chủ lực của Đức. Trong khi đó, giá năng lượng tăng vọt sau xung đột Iran đã phá vỡ kỳ vọng phục hồi kinh tế.

Trong bối cảnh đó, chính phủ Đức buộc phải hạ dự báo tăng trưởng, trong khi niềm tin doanh nghiệp rơi xuống mức thấp nhất trong 6 năm. Những khó khăn kinh tế cũng khiến vị thế chính trị trong nước của Thủ tướng Merz suy yếu rõ rệt.

Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát động cuộc tấn công vào Iran, ông hứa hẹn sẽ giành một chiến thắng nhanh chóng. Chỉ mười ngày sau khi cuộc xung đột bắt đầu, ông tuyên bố Mỹ "đã giành chiến thắng trong cuộc chiến trên nhiều phương diện".

Tuy nhiên, theo CNN, dù hai tháng trôi qua, giao tranh đã tạm ngừng nhưng một kết thúc dứt khoát cho xung đột vẫn chưa thể thấy trước mắt. Washington vẫn chưa đạt được những lợi ích chiến lược rõ ràng, trong khi một cuộc xung đột từng được coi là có giới hạn giờ đây đang kéo phần lớn thế giới vào một vũng lầy ngày càng rộng lớn – với rất ít, nếu không muốn nói là không ai, có thể giành được lợi thế.

“Không có ai thực sự là người chiến thắng trong cuộc chiến này, nhưng có một số quốc gia có Theo Melanie Sisson, một chuyên gia cấp cao tại Viện Brookings, không có ai thực sự là người chiến thắng trong cuộc chiến này nhưng đã xuất hiện những bên thua cuộc.

Người dân Iran

Trong bất kỳ cuộc xung đột nào trên thế giới, người dân thường luôn là những người chịu thiệt hại nhiều nhất – và điều này càng đúng hơn ở Iran.

Người dân Iran đang phải hứng chịu sự tấn công từ cả bên ngoài lẫn bên trong. Mỹ và Israel đã tấn công hàng nghìn mục tiêu ở Iran – bao gồm cả một số cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng dân sự – khiến hơn 3.600 người thiệt mạng, trong đó có hơn 1.700 thường dân, theo tổ chức vận động nhân quyền Human Rights Activists in Iran.

Nền kinh tế Iran cũng chịu một cú sốc nặng nề , dẫn đến tình trạng mất việc làm và nghèo đói gia tăng.
Người dân Lebanon

Người dân Lebanon đã bị cuốn vào cuộc xung đột giữa Hezbollah, nhóm vũ trang Lebanon được Iran hậu thuẫn, và Israel trong nhiều thập kỷ. Một thỏa thuận ngừng bắn mong manh đã được thiết lập cho đến tháng Hai, khi sau khi Israel ám sát lãnh đạo tối cao của Iran, Ayatollah Ali Khamenei, Hezbollah bắt đầu nổ súng vào Israel.

Israel đã đáp trả bằng cách phát động một loạt các cuộc không kích chết người và một cuộc tấn công trên bộ sâu rộng hơn nhằm mục đích tiêu diệt Hezbollah. Bộ Y tế Lebanon cho biết hôm thứ Ba rằng hơn 2.500 người đã thiệt mạng do các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon kể từ khi chúng bắt đầu vào ngày 2/3.

Phân tích hình ảnh vệ tinh của CNN cho thấy Israel đã áp dụng chiến lược tương tự ở Lebanon như họ từng sử dụng ở Gaza, và hiện đang san bằng toàn bộ các làng mạc. Israel tuyên bố rằng 600.000 người dân bị di dời ở miền nam Lebanon sẽ không được phép trở về nhà cho đến khi Hezbollah không còn đe dọa miền bắc Israel nữa.
Các quốc gia vùng Vịnh

Các quốc gia vùng Vịnh đã bị ảnh hưởng sâu sắc bởi một xung đột mà họ không hề mong muốn và đã cố gắng hết sức để ngăn chặn.

Mặc dù nằm gần nhiều cuộc xung đột tàn khốc nhất trong những năm gần đây, họ đã được hưởng nhiều thập kỷ ổn định và thịnh vượng – cho đến khi Iran bắt đầu trả đũa Mỹ và Israel bằng cách tấn công họ.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) là quốc gia chịu thiệt hại nặng nề nhất, bị nhắm mục tiêu bởi nhiều tên lửa và máy bay không người lái của Iran hơn bất kỳ quốc gia nào khác, kể cả Israel. Mặc dù phần lớn đã bị đánh chặn, nhưng thiệt hại đã xảy ra, đe dọa vị thế của UAE như một trung tâm kinh doanh và du lịch khu vực.

Trong khi đó, việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến Iraq, Qatar và Kuwait, những quốc gia phụ thuộc vào tuyến đường hàng hải hẹp này để bán dầu mỏ, khí đốt tự nhiên và các mặt hàng xuất khẩu khác.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế cho các quốc gia này và dự kiến nền kinh tế của Iraq, Qatar và Kuwait sẽ suy giảm trong năm nay.

Người dân Mỹ

Xung đột đã gây thiệt hại nặng nề cho người Mỹ và túi tiền của họ. Họ đã phải trả nhiều tiền hơn cho xăng dầu và vé máy bay cũng như một số dịch vụ khác khi nhiều doanh nghiệp bắt đầu thêm phụ phí nhiên liệu vào giá cả. Lạm phát hàng năm đã tăng lên 3,3% trong tháng 3, tăng từ 2,4% trong tháng 2. Tâm lý người tiêu dùng đang giảm mạnh.

“Không có cách nào nói giảm nói tránh: tình hình hiện tại của Mỹ không tốt,” Sisson, thuộc Viện Brookings, cho biết. “Nền kinh tế Mỹ phụ thuộc rất nhiều vào dầu mỏ để vận chuyển người và hàng hóa, đồng thời lại đầu tư chưa đủ vào năng lượng tái tạo.”
Nền kinh tế toàn cầu và người tiêu dùng ở khắp mọi nơi

Người tiêu dùng trên toàn thế giới đang phải chịu ảnh hưởng nặng nề từ cuộc chiến.

Tình hình đặc biệt nghiêm trọng ở châu Á, nơi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu dầu mỏ và các sản phẩm hóa dầu khác dùng trong sản xuất. Người dân ở Mỹ Latinh đang phải vật lộn để đối phó với giá năng lượng và thực phẩm tăng cao . Cuộc khủng hoảng đang gây áp lực lên các nền kinh tế vốn đã khó khăn trên khắp châu Phi. Và có những cảnh báo về một “cú sốc lớn” từ Ngân hàng Trung ương châu Âu.

Trước xung đột, Quỹ Tiền tệ Quốc tế dự báo lạm phát toàn cầu sẽ giảm xuống 3,8% trong năm nay so với mức 4,1% năm ngoái. Giờ đây, quỹ này dự báo giá cả sẽ tăng 4,4%.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng đã cắt giảm dự báo tăng trưởng kinh tế hồi đầu tháng này, cho biết hiện họ dự kiến nền kinh tế toàn cầu sẽ tăng trưởng 3,1% trong năm nay, so với mức 3,3% mà họ dự báo hồi tháng Giêng.

Quỹ này cảnh báo rằng các nước nghèo nhất sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, một phần do giá phân bón tăng vọt. Người dân ở những quốc gia này phụ thuộc nhiều hơn vào nông nghiệp và chi một tỷ lệ lớn hơn trong tổng thu nhập của họ cho thực phẩm.

Nga bắn hạ HIMARS, tuyên bố kiểm soát "pháo đài"

Bộ Quốc phòng Nga ngày 4/5 ra thông báo cho biết, các hệ thống phòng không nước này đã bắn hạ 8 bom dẫn đường, hệ thống pháo phản lực HIMARS cùng 507 máy bay không người lái cánh cố định. Động thái này được đánh giá là đòn giáng trực diện vào năng lực tấn công tầm xa của Ukraine trong bối cảnh giao tranh tiếp tục leo thang.

Theo số liệu phía Nga công bố, kể từ khi bắt đầu chiến dịch quân sự đặc biệt, Ukraine đã mất 671 máy bay, 284 trực thăng, 141.646 UAV, 658 hệ thống tên lửa phòng không, 29.161 xe tăng và phương tiện bọc thép, 1.714 bệ phóng pháo phản lực, 34.749 pháo dã chiến và súng cối, cùng 60.777 phương tiện quân sự đặc chủng.

Những con số này cho thấy mức độ tiêu hao lớn, đồng thời phản ánh cường độ giao tranh ngày càng khốc liệt trên thực địa.

Trong bối cảnh đó, một diễn biến đáng chú ý khác nhanh chóng xuất hiện trên chiến trường. Nga tuyên bố vừa giành quyền kiểm soát khu vực Miropolye (tỉnh Sumy) – nơi được xem là "pháo đài" then chốt trên chiến tuyến. Việc kiểm soát khu vực này được cho là có ý nghĩa quan trọng trong việc siết chặt thế trận và gia tăng sức ép trên toàn tuyến.

Ngay sau thông tin này, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Andrei Belousov đã đích thân gửi điện chúc mừng tới chỉ huy và binh sĩ Trung đoàn Bộ binh cơ giới số 41.

"Tốc độ thay đổi đáng kinh ngạc"

Không chỉ dừng lại ở các diễn biến trên chiến trường, những tín hiệu từ phương Tây cũng đang cho thấy mức độ quan ngại gia tăng.

Trong bài viết có tiêu đề "Gây kinh hoàng”: Nga chuẩn bị điều còn đáng sợ hơn cả tổng động viên. Chiến dịch có thể “dừng ở chiến tuyến”. Pháo binh NATO triển khai cách biên giới (Nga) chỉ 70 km", Đài TST (Nga) cho biết, London hiện đang phát đi những cảnh báo đối với toàn bộ phương Tây – Nga được cho là đang chuẩn bị một bước đi còn đáng chú ý hơn cả một làn sóng tổng động viên mới.

"Tốc độ thay đổi thật đáng kinh ngạc", các nhà phân tích Anh nhận định.

Ở chiều ngược lại, Kiev cũng đang theo đuổi những tính toán chiến lược riêng. Kế hoạch của ông Zelensky và đội ngũ được cho là nhằm buộc Nga dừng chiến dịch quân sự tại chiến tuyến hiện tại.

Tuy nhiên, trong khi các toan tính này được đưa ra, pháo binh NATO đã được triển khai cách biên giới Nga khoảng 70 km, cho thấy sức ép trên thực địa cũng đang gia tăng tương ứng.

Đáng báo động

Giữa lúc các bên giằng co về chiến lược, một yếu tố mới đang nổi lên và thu hút sự chú ý đặc biệt. Một chủ đề được thảo luận trong giới chiến lược quân sự suốt nửa năm qua nay đã bước lên cấp độ tranh luận chính phủ tại Anh – đó là bước đột phá công nghệ có thể làm thay đổi cục diện chiến trường.

Mới đây, tờ The Telegraph của Anh đăng tải một bài viết mà giới chức London có lẽ không muốn nhắc tới: phương Tây thừa nhận Nga đã đạt tiến triển đáng kể trong việc phát triển các "bầy drone" tự động.

Vấn đề không chỉ nằm ở việc các UAV sử dụng "trí tuệ tập thể" có thể tiêu diệt cả đoàn xe bọc thép bằng một đòn tấn công phối hợp. Lầu Năm Góc trên thực tế đã tính đến kịch bản này. Tuy nhiên, điều khiến giới phân tích lo ngại hơn nằm ở tác động chiến lược lâu dài của công nghệ này.

Điều khiến các nhà phân tích Anh lo ngại nằm ở cấp độ sâu hơn: việc triển khai thành công các "bầy drone" không chỉ mang lại lợi thế chiến thuật, mà còn có thể phá vỡ thế bế tắc trên chiến trường.

Trước đó, phương Tây từng dự đoán Nga có thể phát động một làn sóng động viên mới để tạo bước đột phá, dù điều này tiềm ẩn rủi ro về ổn định xã hội. Đây được xem là phương án để Moscow tăng tốc chiến dịch. Song với sự xuất hiện của công nghệ mới, cách tiếp cận này có thể đã thay đổi.

Tuy nhiên, nếu thay vì con người, có tới 300.000 drone được đưa vào "vùng xám" và kết nối thành một mạng lưới thống nhất, thì kịch bản sẽ hoàn toàn khác. Điều này không chỉ giúp giảm áp lực trong nước mà còn có thể tạo ra hiệu ứng đoàn kết mới.

Đối với London, viễn cảnh này còn đáng lo ngại hơn cả những tin đồn về "tổng động viên toàn diện".

"Tốc độ thay đổi và những gì đối phương thể hiện thực sự đáng lo ngại", ông Guy Hennings Haar từ Applied Intuition UK nhận định. Trong khi đó, khoảng cách công nghệ giữa các bên có nguy cơ tiếp tục nới rộng.

Trong khi các tướng lĩnh Anh vẫn đang tìm cách xin ngân sách cho các chương trình thử nghiệm (mới khoảng 200 lần bay so với hàng nghìn lần phía Nga), thì Nga đã chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế.

Ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây đang gặp khó do thủ tục hành chính và bất đồng nội bộ, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ đứng trước nguy cơ bị đào thải.

Kế hoạch của ông Zelensky và những diễn biến mới

Trở lại với các toan tính chiến lược của Kiev, khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế đang dần lộ rõ. Trong khi Anh gia tăng lo ngại, truyền thông Ukraine, dẫn nguồn từ giới thân cận ông Zelensky, đã tiết lộ "kế hoạch B".

Chiến lược này khá rõ ràng: "cầm cự lâu hơn đối phương", làm suy yếu Nga về kinh tế và buộc Moscow phải đóng băng xung đột tại chiến tuyến hiện tại, mà không công nhận mất lãnh thổ.

Phía Kiev kỳ vọng Nga sẽ không thể kiểm soát toàn bộ Donbass và sẽ chấp nhận một "kịch bản kiểu Triều Tiên" để đổi lấy tiến trình hội nhập châu Âu. Tuy nhiên, thực tế chiến trường đang cho thấy những dấu hiệu trái ngược.

Sự tiêu hao đang gây bất lợi cho Ukraine. Nga không thiếu đạn dược, trong khi sự xuất hiện của các bầy drone có thể làm suy giảm lợi thế về nhân lực mà Ukraine cố gắng duy trì thông qua động viên.

Ngoài ra, nhận định rằng Nga không thể kiểm soát Donbass bị đánh giá là thiếu cơ sở. Các lực lượng Nga vẫn đang tiến hành chiến dịch theo cách có hệ thống.

Đáng chú ý, theo một số nguồn phương Tây, tên lửa S-71K "Kover" của Nga không chỉ tồn tại mà còn đã được sử dụng trên chiến trường, dù trước đó từng bị coi là thông tin chưa xác thực. Điều này tiếp tục củng cố nhận định rằng cán cân chiến trường đang có những dịch chuyển đáng kể.

NATO kéo pháo hạng nặng áp sát biên giới Nga

Không chỉ tại các điểm nóng chính, tình hình ở những khu vực khác cũng đang góp phần làm phức tạp thêm cục diện. Không phải mọi tin tức đều tích cực đối với Nga khi khu vực tây bắc đang thu hút sự chú ý.

Phần Lan, với tư cách thành viên NATO, đã bắt đầu cuộc tập trận mang tên Northern Strike 26.

Về chính thức, đây là hoạt động phòng thủ. Tuy nhiên, một số đánh giá cho rằng nội dung huấn luyện bao gồm cả các kịch bản tấn công. Điều này làm dấy lên những lo ngại về khả năng mở rộng sức ép quân sự.

Các đơn vị pháo binh Phần Lan sử dụng pháo tự hành hạng nặng K9 Thunder (tầm bắn hơn 60 km) đang diễn tập cách biên giới Nga khoảng 70 km, với các mục tiêu giả định liên quan tới hạ tầng chiến lược.

Khu vực huấn luyện Vuosanga được cho là tập trung vào việc hỗ trợ hỏa lực cho các chiến dịch tiến công quy mô nhỏ.

Song song đó, các lực lượng không quân NATO, bao gồm F-35A của Mỹ và Gripen của Thụy Điển, cũng tiến hành huấn luyện sử dụng đường bộ làm đường băng dã chiến. Những động thái này cho thấy mức độ chuẩn bị ngày càng cao cho các kịch bản tác chiến linh hoạt.

Theo một số phân tích, mục tiêu của các hoạt động này có thể liên quan tới việc kiểm soát các tuyến tiếp vận quan trọng ở khu vực phía bắc.

Trung Quốc đã ra lệnh cho các doanh nghiệp trên toàn quốc phớt lờ các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với 5 nhà máy lọc dầu của nước này bị cáo buộc giao dịch nhiên liệu với Iran. Các nhà quan sát nhận định động thái này có thể đánh dấu một giai đoạn mới trong nỗ lực của Bắc Kinh nhằm phản kháng quyền tài phán ngoại lãnh thổ của Mỹ, SCMP đưa tin.

Theo các nhà phân tích, đây là lần đầu tiên một biện pháp được thiết kế nhằm ngăn chặn các hành động từ nước ngoài mà Trung Quốc cho là "không phù hợp" được áp dụng vào thực tế, và có thể gây ra "cơn đau đầu" cho nỗ lực thực thi các lệnh trừng phạt của Mỹ.

Trung Quốc hành động

Lệnh này được ban hành nhằm đáp trả một loạt biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp đặt lên các thực thể và cá nhân mà Washington cho là có liên quan đến hoạt động buôn bán dầu mỏ của Iran.

Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết trong số các thực thể bị ảnh hưởng có 5 nhà máy lọc dầu của nước này, bao gồm: Nhà máy lọc hóa dầu Hengli và các nhà máy lọc dầu tư nhân là Tập đoàn Hóa dầu Shandong Jincheng, Tập đoàn Hóa chất Hebei Xinhai, Hóa dầu Shouguang Luqing và Hóa chất Shandong Shengxing.

Các nhà máy lọc dầu vốn bị Mỹ trừng phạt vào tháng trước. Một vài cơ sở chế biến tư nhân khác phải đối mặt với lệnh đóng băng tài sản và cấm giao dịch.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 1/5 khẳng định rằng các lệnh trừng phạt là một phần của "hành động quyết liệt nhằm phá vỡ" hoạt động buôn bán dầu của Iran. Washington khẳng định sẽ buộc Iran và các đối tác phải chịu trách nhiệm chừng nào doanh thu từ dầu mỏ vẫn được sử dụng để tài trợ cho các hoạt động trong khu vực.

Tuy nhiên, phía Bộ Thương mại Trung Quốc cho biết vào tối 2/5 rằng họ đã tiến hành một cuộc đánh giá chuyên sâu về các lệnh trừng phạt đối với 5 công ty trên và đưa ra kết luận rằng quyết định của "Mỹ đối với các công ty nêu trên cấu thành hành động áp dụng quyền tài phán ngoại lãnh thổ không phù hợp".

Dấu mốc bước ngoặt

Bộ Thương mại Trung Quốc cấm việc thừa nhận, thực thi và tuân thủ các lệnh trừng phạt nhắm vào 5 công ty trên. "Chính phủ Trung Quốc nhất quán phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương thiếu sự ủy quyền từ Liên Hợp Quốc và thiếu cơ sở trong luật pháp quốc tế", cơ quan này cho biết.

Quyết định này có thể trở thành một dấu mốc bước ngoặt.

Việc kích hoạt "biện pháp ngăn chặn" (vốn được giới thiệu từ năm 2021) cho thấy Bắc Kinh đã hạ thấp ngưỡng triển khai bộ công cụ pháp lý để bảo vệ lợi ích quốc gia. Trước đó, các doanh nghiệp Trung Quốc thường vẫn âm thầm tuân thủ các lệnh trừng phạt để tránh những tác động ngược lên nền kinh tế và duy trì quyền tiếp cận hệ thống tài chính Mỹ.

Nhân dân Nhật báo đã gọi thông báo này là "một bước đi then chốt trong quá trình chuyển đổi vũ khí pháp lý đối ngoại của Trung Quốc từ dự phòng lý thuyết sang thực tiễn".

Đối đầu trực diện trước thượng đỉnh

Đây được coi là hành động quyết liệt nhất của Bắc Kinh cho đến nay nhằm đối phó với các chiến lược tài chính của Washington, tạo nên một cuộc đối đầu trực diện ngay trước thềm cuộc gặp rất được mong đợi giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào cuối tháng này.

Nó diễn ra trong bối cảnh hệ thống trừng phạt của Mỹ vốn đã căng thẳng, khi Washington vẫn đang do dự về các hạn chế đối với Nga, Venezuela và Iran.

"Xét theo các điều khoản cụ thể, lệnh cấm này chủ yếu nhắm vào các lệnh trừng phạt cụ thể của Mỹ áp đặt lên các công ty Trung Quốc riêng lẻ", Ji Wenhua, giáo sư luật và cố vấn cho Bộ Thương mại Trung Quốc, nhận định trong một bài bình luận trên tờ Kinh tế Nhật báo. "Mục tiêu cốt lõi là vô hiệu hóa tính pháp lý của các lệnh trừng phạt đó trong lãnh thổ Trung Quốc, thay vì đồng thời sử dụng các biện pháp trả đũa hung hăng hơn".

Theo Japan Times, bước đi này đe dọa đẩy lĩnh vực ngân hàng của Trung Quốc vào "tâm điểm" của cuộc cạnh tranh giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.

"Các nhà máy lọc dầu chủ yếu làm việc với các ngân hàng Trung Quốc chưa bị trừng phạt trực tiếp", nhóm nhà phân tích do Dominic Chiu dẫn đầu đã viết trong một báo cáo, "Nếu Mỹ mở rộng các lệnh trừng phạt thứ cấp sang các tổ chức đó, hoặc các thực thể lớn thuộc sở hữu nhà nước, Bắc Kinh có khả năng sẽ đáp trả bằng các biện pháp phản công mạnh mẽ hơn".

Lệnh cấm này "cho phép các nhà máy lọc dầu tìm kiếm bồi thường tại tòa án Trung Quốc từ các thực thể tuân thủ lệnh trừng phạt của Mỹ, bao gồm cả các chủ thể trong nước, như các ngân hàng, nhà đầu tư và khách hàng hạ nguồn đã ngừng giao dịch, cũng như các công ty nước ngoài có hiện diện tại Trung Quốc", các nhà phân tích của Eurasia nhận định.

"Bằng cách kích hoạt các biện pháp ngăn chặn, lần đầu tiên kể từ khi thông qua quy tắc này năm 2021, Trung Quốc đang chứng minh rằng ngưỡng triển khai bộ công cụ pháp lý và quy định để đối phó với các lệnh trừng phạt của Mỹ đã được hạ thấp", các chuyên gia nhấn mạnh.

Tờ Turkiye Today (Thổ Nhĩ Kỳ) ngày 3/5 đưa tin, Kuwait đã ghi nhận mức xuất khẩu dầu thô bằng 0 trong tháng 4/2026 do việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến hoạt động vận chuyển bị đình trệ hoàn toàn; đây là sự gián đoạn xuất khẩu dầu thô lần đầu tiên của nước này kể từ khi kết thúc Chiến tranh vùng Vịnh vào năm 1991.

Dữ liệu được nền tảng theo dõi dầu mỏ toàn cầu TankerTrackers chia sẻ cho thấy Kuwait không xuất khẩu bất kỳ thùng dầu thô nào trong tháng 4 vừa qua - một sự thay đổi mạnh so với lượng xuất khẩu thông thường hơn 1 triệu thùng/ngày, xếp thứ 11 trong số các nước xuất khẩu dầu mỏ.

Tập đoàn Dầu khí Kuwait (KPC) đã nhiều lần tuyên bố tình trạng "bất khả kháng" trong tháng 3 và tháng 4 do các tàu chở dầu không thể đi qua eo biển Hormuz vì căng thẳng liên quan đến cuộc xung đột tại Iran.

Sản xuất tiếp tục, xuất khẩu hạn chế

Theo TankerTrackers, Kuwait tiếp tục khai thác dầu trong suốt tháng 4, nhưng thay vì xuất khẩu dầu thô, nước này đã chuyển một phần sản lượng vào kho chứa đồng thời sử dụng một phần khác trong hoạt động sản xuất các sản phẩm tinh chế.

Việc xuất khẩu các loại nhiên liệu tinh chế đó vẫn tiếp tục với khối lượng hạn chế, ngay cả khi lượng vận chuyển dầu thô giảm xuống bằng 0.

Eo biển Hormuz đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển dầu mỏ và năng lượng toàn cầu, do đó bất kỳ sự gián đoạn nào cũng ngay lập tức ảnh hưởng đến thị trường và chuỗi cung ứng.

Kuwait phụ thuộc rất nhiều vào tuyến đường này để vận chuyển dầu thô đến các khách hàng quốc tế.

Theo tờ Siasat Daily (Ấn Độ), lần cuối cùng xuất khẩu dầu thô của Kuwait giảm xuống bằng 0 là khi bị Iraq tiến đánh vào năm 1990. Đầu năm 1991, lực lượng Iraq rút lui đã đốt cháy hàng trăm giếng dầu, gây thiệt hại nghiêm trọng cho cơ sở hạ tầng và làm giảm năng lực sản xuất của Kuwait trong gần hai năm.

Kuwait - một thành viên chủ chốt của Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) - đóng vai trò trung tâm trong thị trường năng lượng toàn cầu, với phần lớn dầu thô của nước này thường được xuất khẩu sang châu Á và châu Âu.

Eo biển Hormuz đóng cửa, nguồn cung sụt giảm 13 triệu thùng/ngày

Turkiye Today đưa tin, ngày 2/3, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển Hormuz đối với hoạt động giao thông đường thủy sau các cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28/2.

Ngày 13/4, Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) đã thực hiện kế hoạch của mình bằng cách phát động một cuộc phong tỏa hàng hải nhắm vào tàu thuyền ra vào các cảng của Iran.

Mặc dù có một khoảng thời gian tạm lắng sau khi các thỏa thuận ngừng bắn giúp chấm dứt các cuộc tấn công nhắm vào Iran và Lebanon, Tehran cũng đã đồng ý mở lại eo biển; tuy nhiên, họ đã đóng cửa lại một lần nữa sau khi Mỹ từ chối dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), kể từ khi xung đột bắt đầu, việc đóng cửa eo biển Hormuz đã làm giảm nguồn cung dầu toàn cầu 13 triệu thùng/ngày, biến đây trở thành một trong những cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ nhất trong lịch sử.

Trang tin Arabic Trader (Bahrain) trích dẫn phân tích của tập đoàn tài chính Goldman Sachs cho thấy, Kuwait, Iraq và UAE nằm trong số những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc khủng hoảng dầu mỏ hiện nay do phụ thuộc nhiều vào eo biển Hormuz để xuất khẩu dầu.

Ngược lại, Ả Rập Xê Út có thể hưởng lợi từ khả năng vận chuyển dầu qua đường ống Đông-Tây đến các cảng Biển Đỏ; trong khi Oman có lợi thế xuất khẩu dầu từ bên ngoài eo biển, mang lại cho nước này sự linh hoạt hơn trong việc đối phó với cuộc khủng hoảng.

Các ước tính cho thấy sản lượng dầu ở vùng Vịnh đã giảm mạnh, kèm theo cảnh báo rằng việc phục hồi dòng chảy dầu sẽ không nhanh chóng ngay cả khi hoạt động vận tải biển được nối lại, do thiệt hại về cơ sở hạ tầng và việc tạm dừng một số hoạt động khai thác dầu.

CBS News dẫn lời một số quan chức Mỹ giấu tên cho biết, hai tàu khu trục của Hải quân Mỹ, USS Truxtun và USS Mason, đã vượt qua eo biển Hormuz để tiến vào Vịnh Ba Tư trong bối cảnh phải đối mặt với các đợt tấn công dồn dập từ phía Iran.

Trong suốt hành trình, các tàu chiến này bị bao vây bởi một loạt mối đe dọa hỗn hợp, bao gồm tàu cao tốc, tên lửa và máy bay không người lái. Lực lượng Mỹ đã triển khai trực thăng Apache cùng nhiều phương tiện không quân hỗ trợ để đánh chặn.

Dù cường độ tấn công được mô tả là "liên tục", phía Mỹ khẳng định không có tàu nào bị trúng đạn. Tất cả các mối đe dọa đều bị vô hiệu hóa hoặc ngăn chặn từ xa.

Các quan chức quân đội Mỹ cho biết các biện pháp phòng thủ, được hỗ trợ bởi không quân, đã thành công trong việc đánh chặn và ngăn chặn mọi mối đe dọa đang đến. Đồng thời cho biết không có vật thể phóng nào chạm tới các tàu chiến.

Hoạt động này diễn ra sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về việc Mỹ sẽ "hướng dẫn" tàu thuyền đi qua eo Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến hàng trăm tàu chở dầu mắc kẹt và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Bộ Chỉ huy Trung ương Mỹ (CENTCOM) hôm thứ Hai cho biết các tàu khu trục Mỹ đã đi qua eo biển này như một phần của sáng kiến có tên gọi là "Dự án tự do". Quân đội không nêu rõ tàu nào hoặc có bao nhiêu tàu hải quân tham gia vào chuyến đi này.

Theo CENTCOM, hai tàu thương mại mang cờ Mỹ cũng đã đi qua eo biển thành công, và quân đội đã liên hệ với hàng chục chủ tàu khác để "khuyến khích luồng giao thông".

Đô đốc Brad Cooper, Chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ, cho biết Iran đã trực tiếp tấn công các tàu Mỹ, buộc lực lượng Mỹ phải đáp trả và phá hủy 6 tàu nhỏ của Iran. Tuy nhiên, phía Tehran phủ nhận thông tin này, đồng thời khẳng định không có tàu thương mại nào thực sự đi qua eo biển trong thời gian gần đây.

Căng thẳng leo thang khi Iran tiếp tục phóng tên lửa và UAV vào Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đồng thời nhắm mục tiêu vào một tàu chở dầu liên quan đến Abu Dhabi. Truyền thông Iran cũng tuyên bố đã bắn trúng một tàu chiến Mỹ, nhưng thông tin này bị CENTCOM bác bỏ.

Trong khi đó, Mỹ đang siết chặt phong tỏa hải quân đối với các cảng Iran theo chỉ thị của Tổng thống Trump, nhằm gia tăng sức ép trong các cuộc đàm phán. Tehran coi động thái này là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 4 tuần giữa hai bên.

Theo Reuters , ông Bolojan sẽ tiếp tục giữ chức thủ tướng lâm thời với quyền lực hạn chế, cho đến khi chính phủ mới được quốc hội thông qua.

“Cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm này là sai trái, mưu mô và giả tạo”, Thủ tướng Bolojan nói trong cuộc tranh luận căng thẳng trước khi bỏ phiếu. “Bất kỳ quốc gia nào, trong các cuộc khủng hoảng, cũng sẽ cố gắng củng cố chứ không phải thay đổi chính phủ. Có ai có thể trả lời Romania sẽ hoạt động như thế nào từ ngày mai không, các vị có kế hoạch gì không?".

Đảng Dân chủ Xã hội (PSD) đóng vai trò quyết định trong thành công của cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm. Chán ngán với các chính sách thắt lưng buộc bụng khắc nghiệt của Bucharest, tháng trước, đảng này đã rút khỏi chính phủ do đảng Tự do Quốc gia của ông Bolojan lãnh đạo và tuyên bố sẽ hợp tác với Liên minh Vì sự thống nhất của người Romania để lật đổ thủ tướng.

Ông Bolojan là thủ tướng thứ bảy của Romania bị lật đổ bởi một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm kể từ khi nền dân chủ được khôi phục sau Cách mạng Romania năm 1989.

Ông Bolojan và đảng Tự do Quốc gia đã nắm quyền từ năm 2025, sau khi cựu Thủ tướng Marcel Ciolacu từ chức. Việc ông Bolojan bị lật đổ diễn ra chưa đầy một năm sau cuộc bầu cử tổng thống Romania, trong đó Thị trưởng Bucharest - Nicușor Dan - đã đánh bại lãnh đạo Liên minh Vì sự thống nhất của người Romania - George Simion.

Ông Simion được nhiều người coi là người đứng sau sự sụp đổ của Thủ tướng Bolojan. Trong cuộc tranh luận tại quốc hội ngày 5/5, ông đã kêu gọi bầu cử sớm.

Tuy nhiên, việc tổ chức bầu cử sớm trước khi kết thúc nhiệm kỳ quốc hội hiện tại vào năm 2028 được coi là khó xảy ra. Thay vào đó, Tổng thống Nicușor Dan dự kiến sẽ bắt đầu tham vấn với các lãnh đạo đảng để thành lập một chính phủ liên minh mới dưới sự lãnh đạo của một thủ tướng mới.

Trước cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm, Tổng thống Dan đã tìm cách trấn an cả cử tri trong nước và các đồng minh châu Âu. “Tôi muốn đảm bảo với người dân Romania rằng, bất kể điều gì xảy ra, Romania sẽ tiếp tục duy trì định hướng của mình,” ông nói trong một cuộc họp báo hôm 4/5. “Có thể sẽ có một hoặc hai tuần bất ổn, nhưng chúng ta không nên lo lắng, bởi vì chúng ta cam kết thực hiện các mục tiêu quan trọng”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm thứ Hai (4/5) đã công bố một bản đồ, tuyên bố Tehran đã thiết lập một vùng kiểm soát hàng hải mới tại eo biển Hormuz chiến lược.

Khu vực kiểm soát được xác định trải dài từ phía tây là đường nối giữa đảo Qeshm (Iran) với tiểu vương quốc Umm Al Quwain (UAE), đến phía đông là đường nối giữa núi Mobarak (Iran) và tiểu vương quốc Fujairah (UAE). Phạm vi này bao trùm phần lớn tuyến hàng hải trọng yếu của eo Hormuz.

Động thái của Tehran diễn ra trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố phát động chiến dịch "Dự án tự do", nhằm hỗ trợ các tàu thương mại vượt qua eo biển - nơi đang bị đình trệ nghiêm trọng do căng thẳng quân sự.

Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ (CENTCOM) cho biết sẽ bắt đầu hỗ trợ các tàu "muốn tự do đi lại" qua khu vực này. Tuy nhiên, phía Iran đã bác bỏ kế hoạch, coi đây là hành động can thiệp và vi phạm chủ quyền.

Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbia của Iran, cảnh báo, bất kỳ lực lượng quân sự nước ngoài nào, đặc biệt là Mỹ, sẽ bị tấn công nếu cố gắng tiếp cận hoặc tiến vào eo biển Hormuz.

"Chúng tôi sẽ bảo vệ và quản lý chặt chẽ an ninh eo biển Hormuz bằng toàn bộ khả năng. Tất cả các tàu thương mại và tàu chở dầu không nên cố gắng đi qua eo biển Hormuz mà không có sự phối hợp với Lực lượng vũ trang Iran", ông nói.

Bất chấp tuyên bố từ Washington, thực tế trong ngày 4/5, eo biển Hormuz vẫn gần như không có tàu thuyền qua lại. Tình trạng bế tắc kéo dài đang tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu và làm gia tăng nguy cơ xung đột trực tiếp giữa hai bên.

'Phương trình mới đang dần hình thành ở eo biển Hormuz'

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Ghalibaf cho biết một "phương trình mới" đang nổi lên ở eo biển Hormuz, đồng thời cảnh báo Mỹ và các đồng minh đang làm gia tăng rủi ro đối với an ninh hàng hải và hoạt động vận chuyển năng lượng trong khu vực.

Trong thông điệp đăng trên nền tảng X, ông Ghalibaf cáo buộc Washington và các đồng minh đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời áp đặt các biện pháp phong tỏa hải quân nhằm vào Iran, qua đó đe dọa nghiêm trọng đến dòng chảy thương mại và năng lượng quốc tế.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh rằng những hành động này "sẽ không kéo dài" và cho rằng mức độ gây hấn sẽ sớm suy giảm.

Chủ tịch Quốc hội Iran cũng khẳng định Tehran nhận thức rõ việc Mỹ không thể chấp nhận kéo dài tình trạng hiện nay, đồng thời nhấn mạnh rằng Iran "thậm chí còn chưa bắt đầu".

Ngày 4/5, trong bài phát biểu tại một hội nghị kinh doanh ở Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ Donald Trump gây chú ý khi nói đùa rằng ông sẽ rời chức vụ lãnh đạo đất nước sau 8-9 năm nữa.

Ông Trump đề cập đến các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp do chính quyền của ông ban hành, vốn có hiệu lực trong 10 năm.

Ông khẳng định: “Chúng tôi đã làm đúng. Và như vậy, khi tôi rời nhiệm sở, chẳng hạn sau 8-9 năm, tôi sẽ có thể tận dụng những biện pháp này”.

Trước đó, ngày 25/4, Politico đưa tin Nhà Trắng đang cân nhắc nghiêm túc về khả năng Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trở thành ứng cử viên Tổng thống trong tương lai. Sau thất bại trong chiến dịch tranh cử năm 2016, ông Rubio từng bị coi là quá hiếu chiến và bảo thủ.

Tuy nhiên, nỗ lực bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro cùng sự “trung thành tuyệt đối” với ông Trump đã giúp ông củng cố vị thế cả trong Nhà Trắng lẫn với một bộ phận người ủng hộ phong trào MAGA.

Theo IZ